Έρχονται οι Καλικάντζαροι!

Της Ελένης Μπετεινάκη

«Η τρομπέτα ήχησε ξανά. Άνοιξαν κι άλλα μικρά περάσματα, και τα καλικαντζαράκια έτρεξαν σαν σίφουνες να μπουν απ’  όπου μπορούσαν. Έπρεπε όλοι να προλάβουν! Ο Πι κι ο Φι τόσο γρήγοροι που ήταν μπήκαν πρώτοι στη μεγάλη δίνη που θα τους έφερνε στον Απάνω Κόσμο. Από την φτέρνα του αγάλματος του Λεοντοκαλικάντζαρου του Α ΄ήταν το πιο γρήγορο πέρασμα.* Ο Τρακατρούκας πάλι έφτασε σε έναν μικρό θάμνο που είχε ένα άνοιγμα. Μπήκε μέσα και προχώρησε αργά μέσα στο σκοτάδι, με μάτια μισόκλειστα. Όλα ήταν άγνωστα για εκείνον. Ξαφνικά ένιωσε να ζεσταίνεται. Σε κάθε βήμα του άκουγε παράξενους θορύβους … Κρακ, Κρατς…

-Ωωω! Φωτιά, φωτιά: Δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό σε μένα! Φοβάμαι τη φωτιά, όλοι οι καλικάντζαροι φοβούνται την φωτιά! Πως θα βγω τώρα στη Γη; φώναξε ο Τρακατρούκας, κρατώντας σφιχτά τον μικρό του σάκο, που ήθελε να τον γεμίσει με εμπειρίες και πράγματα από τον απάνω κόσμο και προσπαθώντας να μην χάσει την ψυχραιμία του… »*

Φέτος τα πράγματα γίνανε ακόμα πιο δύσκολα. Οι καλικάντζαροι αυξήθηκαν πολύ και κάποιοι το έσκασαν από το χωριό τους, το διάσημο Ζερζεβούτι, λίγο πιο νωρίς για να ανέβουν στον Απάνω κόσμο. Ο Πι και ο Φι , ο Εδώ κι ο Αλλού ήδη τριγυρίζουν στα σπίτια και στα μαγαζιά!**

Καλικάντζαροι, καλιβρούσηδες, καλακάντζουρα, παγανά, εξαποδώ, καρακάντζαλε, δαιμόνια, καλκάνια, κωλοβελόνηδες…Όποια κι αν είναι  η ονομασία τους είναι εκείνα τα κακομούτσουνα, τριχωτά, κοντοστούπικα, μαυριδερά πλάσματα με τα κόκκινα μάτια, τα χέρια της μαϊμούς και τα στραβοκάνικα πόδια που εμφανίζονται κάθε χρόνο στη γη την παραμονή των Χριστουγέννων κάνοντας τον επάνω κόσμο άνω-κάτω, μέχρι το ξημέρωμα των Φώτων λίγο πριν αγιάσει ο παπάς τα νερά… Λέει ο μύθος πως όλο το χρόνο κάτω από τη γη πριονίζουν το δέντρο που την κρατά «σταθερή» και μόλις είναι έτοιμη να πέσει φτάνει η παραμονή των Χριστουγέννων και πρέπει να ανέβουν στη γη. Ο κορμός όσες μέρες λείπουν ξαναγίνεται από την αρχή γερός και μόλις επιστρέψουν ξαναρχίζουν από την αρχή.

Καλικάντζαρους έλεγαν και τα παιδιά που γεννιούνταν την ημέρα των Χριστουγέννων  και ειδικά αν η σύλληψή τους είχε γίνει την ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στις 25 Μαρτίου, αλλά δεν είχαν και πολύ σχέση με τούτα δω τα παράξενα πλάσματα.

Τι λέει όμως ο λαός μας για τους καλικάντζαρους ;

Πολλά και διάφορα, προλήψεις, παρατηρήματα και χίλιες δυο παραδόσεις σώζονται ως τις μέρες μας. Άλλοι τα θεωρούν βλαβερά και φέρνουν κακή τύχη σε όποιον τα συναντήσει κι άλλοι πως είναι μόνο πλάσματα της λαϊκής φαντασίας ή της μυθολογίας μας. Οι ρίζες τους κρατούν από τα χρόνια τα πολύ παλιά. Λένε πως τα δαιμόνια τούτα είναι οι ψυχές που κατοικούσαν στον Άδη, οι Κήρες, οι οποίες πίστευαν στην Αρχαία Αθήνα πως στην γιορτή των Ανθεστηρίων, που ο Κάτω Κόσμος  ήταν ανοιχτός επέστρεφαν στη γη  με διάφορους τρόπους και ενοχλούσαν τους ανθρώπους κυρίως μολύνοντας τις τροφές τους.

Σε πολλά μέρη της Ελλάδας πίστευαν πως κατέβαιναν μόνο από τις καμινάδες  και κρατούσαν καντάρι για να μετρήσουν το γνέσιμο των κοριτσιών κι αν το έβρισκαν λειψό τα πείραζαν και τα «βασάνιζαν» με τις σκανταλιές τους. Αλλού πάλι πείραζαν μόνο τους τεμπέληδες, τους μεθυσμένους τους κακούς και τα άτακτα παιδιά. Το σίγουρο ήταν ένα... Εμφανίζονται κάθε χρόνο την παραμονή των Χριστουγέννων και μένουν στη γη δώδεκα μέρες και νύχτες ίσαμε την ημέρα των Φώτων, κι είναι το γνωστό σε όλους μας Δωδεκαήμερο.

Ο φόβος των καλικαντζάρων μέχρι και πρόσφατα υπέβαλλε τους ανθρώπους σε διάφορες μεθόδους απομάκρυνσής τους. Άλλοι κρεμούσαν πίσω από τη πόρτα του σπιτιού ή μέσα στην καμινάδα ένα κατωσάγονο χοίρου που πίστευαν πως είχε αποτρεπτική δύναμη, άλλοι έκαιγαν αλάτι ή ένα παλιοπάπουτσο στην φωτιά. Άλλοι έδεναν  ένα σκουλί λινάρι στο κρικέλι της πόρτας που μέχρι να μετρήσουν τις ίνες του λαλούσε ο πετεινός κι εξαφανίζονταν. Άλλοι έβαζαν ένα κόσκινο κοντά στη φωτιά που επίσης μέχρι να μετρηθούν οι τρύπες του, χάνονταν στον λογαριασμό, έτσι κυκλικό που ήταν και τους έβρισκε το ξημέρωμα. Άλλοι έκαναν γλυκά με στάρι, αλεύρι, σταφίδες, ζάχαρη και καρύδια ,σύκα και κανέλα και τα μοίραζαν στα γύρω σπίτια. Η προσφορά αυτή κρατούσε μακριά τα παγανά. Αλλά την πιο μεγάλη δύναμη την έχει η φωτιά…

Η φωτιά των αβάπτιστων ημερών δηλαδή του δωδεκαήμερου είναι αναμμένη στην εστία του σπιτιού μέρα και νύχτα. Λένε πως οι καλικάντζαροι την φοβούνται γιατί η δύναμή της είναι τόσο μεγάλη που τους κρατάει πολύ πολύ μακριά. Την παραμονή των Χριστουγέννων λοιπόν κάθε νοικοκύρης φέρνει και τοποθετεί στο τζάκι  του ένα χοντρό ξύλο κομμένο από ξύλο αγκαθωτό όπως είναι η αχλαδιά ή η αγριοκερασιά. Τα αγκάθια και γενικά ότι είναι αγκαθωτό απομακρύνουν όλα τα δαιμονικά. Το κούτσουρο αυτό το λένε Χριστόξυλο ή δωδεκαμερίτη ή σκάρντζαλο. Λίγο πριν το τοποθετήσουν  στο τζάκι το ραίνουν με καρπούς, αμύγδαλα και καρύδια. Το κούτσουρο αυτό θα πρέπει να ανάβει συνεχώς για δώδεκα μέρες και οι καλικάντζαροι δεν πρόκειται να πλησιάσουν το σπίτι τους. Σε αλλά μέρη πάλι σταύρωναν  τα ξύλα, ένα μεγάλο ίσιο, αρσενικό, κι ένα με παραφυάδες δηλ. θηλυκό, έριχναν από πάνω λίγο λάδι και λίγο κρασί  κι έκαναν το λεγόμενο πάντρεμα της φωτιάς.

Παρόλα αυτά οι καλικάντζαροι επιμένουν αν και όπως είπαμε  φοβούνται τη φωτιά να κατεβαίνουν από τις καπνοδόχους. Η καπνοδόχος έχει ένα συμβολισμό. Στις λαϊκές παραδόσεις Ελλήνων και Σλάβων είναι η «οδός» για τον Άδη, ο τρόπος και το μέσον επικοινωνίας με τον κάτω κόσμο. Κι όλοι οι επισκέπτες του σπιτιού έρχονται από κει, ο «Βραχνάς» ή εφιάλτης, η μάγισσα, οι δράκοι ακόμα και ο Άγιος Βασίλης που θεωρείται καλός οιωνός και αγωγός για την οικογένεια. Οι καλικάντζαροι λοιπόν δεν θα μπορούσαν να έχουν κανέναν άλλο καλύτερο δρόμο να ανέβουν στην γη και μάλιστα αφού γνωρίζουμε την μεγάλη αδυναμία που έχουν για τις στάχτες. Από την στάχτη έρχονται και στη στάχτη κρύβονται και μάλιστα λένε πως τα μικρά καλικαντζαρούδια εκεί γεννιούνται. Γονιμοποιός η δύναμη που έχει η στάχτη και για αυτό και οι μέρες του δωδεκαήμερου που η φωτιά δεν σβήνει η στάχτη που μένει φυλάσσεται προσεκτικά και την παραμονή των Φώτων μαζεύεται όλη και ρίχνεται στα δέντρα, στα περιβόλια, στα χωράφια και στα ζώα. Ακόμα και στις γωνιές των σπιτιών γιατί πίστευαν πως το σπίτι θα είχε ευτυχία, η χρονιά σε καρπό θα πήγαινε καλά και τα ζώα θα γεννοβολούσαν γερά μικρά. Κι επειδή οι μέρες του δωδεκαήμερου ήταν μέρες μεταμφιέσεων και παραλλαγών των καλικάντζαρων, όσοι άνθρωποι μεταμφιέζονταν το έκαναν γιατί παρίσταναν τους νεκρούς προγόνους και μαζί τους κουβαλούσαν σακούλες με στάχτη που χτυπούσαν μ αυτές τους περαστικούς και τις στείρες γυναίκες,  αφού την θεωρούσαν γονιμοποιό δύναμη.

Υπάρχουν ωστόσο κάποια μέρη στην Ελλάδα που οι καλικάντζαροι για να έρθουν στη γη δεν περνούσαν από τη στάχτη και τη φωτιά αλλά από το νερό. Μια υπέροχη λαϊκή παράδοση από την Σκιάθο λέει πως την πρώτη μέρα του σαρανταημέρου οι καλικάντζαροι ετοιμάζουν το καράβι τους για να έρθουν στο νησί. Την πρώτη μέρα έκοβαν τα ξύλα στο δάσος και τα ετοίμαζαν και ακούγονταν παντού οι κούφιοι κτύποι από τα μαδέρια. Σαν πλησιάσουν τα Χριστούγεννα, του έβαζαν  πίσσα, το καλαφάτιζαν και την τελευταία μέρα το έριχναν  στο γιαλό. Σ΄ άλλα νησιά έρχονται πλέοντας μέσα σε καρυδότσουφλα ή παλιά καΐκια κι έρχονταν από την θάλασσα.

Οι καλικάντζαροι την σημερινή εποχή είναι πιο πολύ γνωστοί σε μας μέσα από τα παραμύθια και σκαρώνουν χίλιες δυο σκανταλιές στα σπίτια και στα μαγαζιά των ανθρώπων. Τρομάζουν  τους περαστικούς και τους μοναχικούς ανθρώπους και θεωρούνται οι κατεξοχήν παραδοσιακοί μουσαφίρηδες και καλοπερασάκηδες των δώδεκα ημερών μέχρι την ημέρα των Φώτων. Στις 6 του Γενάρη ο αγιασμός των υδάτων έχει και την έννοια της απαλλαγής από την επίδραση τους. Ο φόβος νικιέται και πάλι θριαμβεύει το καλό και το κακό σκορπιέται ή επιστρέφει κάτω απ’ τη γη ως την επόμενη χρονιά…

Εσείς καλού κακού αφήστε λίγη ζάχαρη άχνη, κανένα κουραμπιέ ή μελομακάρονο  πάνω στο τραπέζι …Τρελαίνονται να βουτάνε μέσα, να «πουδράρονται » και να γλείφουν τα δάκτυλα από την γλυκασιά…

Μην ξεχνάτε έρχονται Χριστούγεννα και τέτοιες μέρες χωρίς καλικαντζαράκια …τι θα απογίνουν τόσοι παραμυθάδες στον Απάνω κόσμο;

Καλά Χριστούγεννα !

ΠΗΓΕΣ :

Δημ. Σ. Λουκάτου,«Χριστούγεννα και των Γιορτών », εκδ. Φιλιππότη, 1997

Γ. Α. Μέγας, Ελληνικές γιορτές και έθιμα της Λαϊκής Λατρείας, , εκδ. Εστία 2013

*Ελένη Μπετεινάκη, «Ο Τρακατρούκας ο Καλικάντζαρος!» εκδ. Ελληνοεκδοτική,2016

**Ελένη Μπετεινάκη, Σκανταλιές στο Πι και Φι, εκδ. Ελληνοεκδοτική, 2021

Ελένη Μπετεινάκη, Τα Χριστούγεννα του Εδώ και του Αλλού, εκδ. Ελληνοεκδοτική 2022

Άγια Νύχτα …το πιο γνωστό χριστουγεννιάτικο τραγούδι στον κόσμο!

Της Ελένης Μπετεινάκη*

Η Άγια Νύχτα , είναι ίσως το πιο γνωστό χριστουγεννιάτικο τραγούδι σ' όλο τον κόσμο, κι ας έχουν περάσει κοντά 200 χρόνια από την χρονιά που γράφτηκε. Η ιστορία που κρύβεται πίσω από τους στίχους αλλά και την μουσική σύνθεση αυτού του τραγουδιού έγινε γνωστή στον κόσμο  όταν ανακαλύφθηκε η παρτιτούρα των δύο ανθρώπων που το δημιούργησαν, του Γιόσεφ Μορ και του Φραντς Γκρούμπερ. Μεγάλοι συνθέτες όπως ο Βέρντι, ο Βάγκνερ, ο Πουτσίνι και άλλοι, το αναγνώρισαν ως ένα βαθιά θρησκευτικό τραγούδι, με μια παράξενη δύναμη που φτάνει κατευθείαν στις καρδιές των ανθρώπων.

Παραμονή Χριστουγέννων, 24 Δεκεμβρίου 1818…

Στο μικρό χωριό του Όμπερντορφ στην περιοχή του Σάλτσμπουργκ, στην Αυστρία όλα είναι σκεπασμένα με πυκνό χιόνι. Έχει σχεδόν ξημερώσει και οι λιγοστοί άνθρωποι που βρίσκονται εκείνη τη στιγμή στην εκκλησία σταματούν απότομα να ψέλνουν. Το μεγάλο εκκλησιαστικό όργανο ξαφνικά σωπαίνει. Ο εφημέριος το ανοίγει να δει τι έχει συμβεί …Σε πολλά σημεία βλέπει ίχνη από ποντίκια. Όλα τα ξύλινα κομμάτια είναι σχεδόν ροκανισμένα. Η λειτουργία συνεχίστηκε αλλά ο προβληματισμός για την επομένη και μεθεπόμενη μέρα ήταν μεγάλος. Πως θα γινόταν η μεγάλη λειτουργία  των Χριστουγέννων. Ο εφημέριος Γιόζεφ Μορ σκέφτηκε τότε τον δάσκαλο του μικρού χωριού. Ίσως να είχε κάποια ιδέα μιας και ήταν και ο  οργανίστας της εκκλησίας ,ο Φράντς Γκρούμπερ. Μαζί  μπορούσαν να βρουν ένα τρόπο να αποδώσουν τον Χριστουγεννιάτικο Ύμνο. Δύσκολο πολύ χωρίς το μεγάλο εκκλησιαστικό όργανο. Ίσως να βοηθούσε η κιθάρα αυτή τη φορά  και ο Γιόζεφ σκέφτηκε να παίξουν   ένα νέο χριστουγεννιάτικο τραγούδι. Σκάρωνε όμορφους στίχους ο  Γιόζεφ  και ο Φραντς το ήξερε καλά αυτό. Ήδη από το 1816 ο Γιόζεφ είχε εμπνευστεί ένα ποίημα, σαν ήταν νεαρός παπάς σε μια εκκλησία στην Αυστρία. Πιθανόν, λένε, στην γύρω περιοχή με τα απέραντα δάση από έλατα και την απόλυτη ησυχία έμενε και ο παππούς του Γιόζεφ και σε μια επίσκεψή του σε αυτό, ίσως κάτι να  τον έκανε να γράψει αυτό το ποίημα για μια άγια, σιωπηλή νύχτα.

Ο Φραντς αποσύρθηκε στο μικρό του δωμάτιο πίσω από την αυλή του σχολείου να αφήσει τον Εφημέριο Μορ μόνο του  να συγκεντρωθεί. Ο ίδιος σκεφτόταν μια μελώδια.  Το χιόνι συνέχιζε να πέφτει πυκνό κι όλα γύρω ενέπνεαν μια μοναδική ομορφιά και γαλήνη. Και τότε η έμπνευση ήρθε. Τούτη η νύχτα έτσι όπως την έβλεπε θα έπρεπε  να είναι όμοια με κείνη που γεννήθηκε ο Χριστός. Οι πρώτες σκέψεις στο μυαλό του Γιόζεφ ήταν και οι στίχοι του ποιήματός του και ίσως οι νότες για μια καινούργια μελωδία. Είχε σχεδόν ξημερώσει η παραμονή της μεγάλης γιορτής κι ο Γιόζεφ έτρεξε χαρούμενος στο δωμάτιο του δασκάλου. Η συγκίνηση και των δύο ήταν μεγάλη και ο Φραντς άρχισε να  συνθέτει με μια κιθάρα μια ωραία μελωδία. Μέχρι τα ξημερώματα το τραγούδι ήταν έτοιμο και τη νύχτα της παραμονής, στη Λειτουργία των Χριστουγέννων στη θέση του χριστουγεννιάτικου ύμνου οι δύο συνθέτες άρχισαν να ψάλλουν την «Άγια Νύχτα».

Όταν τελείωσαν, μια απέραντη σιωπή επικρατούσε στην εκκλησία, φέρνοντας τον πατέρα Μορ και τον Γκρούμπερ σε αμηχανία. Τότε όμως μια γλυκιά γυναικεία φωνή άρχισε να τραγουδάει κατανυκτικά τους στίχους του νέου ύμνου. Σιγά-σιγά όλο το εκκλησίασμα άρχισε να συμμετέχει, ψάλλοντας ξανά και ξανά το όμορφο αυτό τραγούδι με τους τόσο γλυκείς στίχους…Κι έτσι από  εκείνη τη στιγμή «Η Άγια Νύχτα », που έμελλε να φτάσει μέχρι τις μέρες μας, θεωρείται το πιο δημοφιλές χριστουγεννιάτικο ποίημα – μελωδία, σε ολόκληρο τον κόσμο.

Κατά καιρούς και με τη διάδοση της «Άγιας Νύχτας» σε όλο τον κόσμο, ο δημοφιλής αυτός θρύλος παραλλάχθηκε σε πολλές διαφορετικές εκδοχές, με τον εμπλουτισμό της αρχικής ιστορίας με στοιχεία των κατά τόπους παραδόσεων. Μετά την πρώτη εκτέλεση το τραγούδι ξεχάστηκε, καθώς μάλιστα οι δρόμοι των δύο συνθετών χώρισαν, αφού καθένας τους μετακινήθηκε σε διαφορετικό τόπο.

Το 1825 ο τότε εφημέριος της εκκλησίας του Όμπερντορφ κάλεσε έναν τεχνίτη ονόματι Καρλ Μαουράχερ (Karl Mauracher) για να επισκευάσει το εκκλησιαστικό όργανο του ναού. Αυτός ανακάλυψε στο πίσω μέρος του οργάνου πεταμένο ένα αντίγραφο του τραγουδιού. Έδωσε το τραγούδι στην οικογένεια Στράσερ (Strasser) που ζούσε στο Τιρόλο και συνήθιζε να ταξιδεύει σε διάφορες πόλεις της Γερμανίας και να τραγουδάει σε γιορτές. Έτσι η «Άγια Νύχτα» άρχισε να διαδίδεται στις γερμανικές χώρες και σύντομα έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής.

Το 1839 μια άλλη οικογένεια τραγουδιστών από το Τιρόλο παρουσίασε το τραγούδι στην Νέα Υόρκη, ξεκινώντας τη διάδοση της «Άγιας Νύχτας» στον αγγλόφωνο κόσμο. Στην αγγλική μεταφράστηκε το 1863 από τον Τζον Φρίμαν τον Νεότερο με μελωδία ελαφρώς διαφορετικής του αυστριακού πρωτοτύπου. Το 1840 εκδόθηκε πρώτη φορά με την ένδειξη «αγνώστου συνθέτη». Υπήρξε το αγαπημένο τραγούδι του βασιλιά Φρειδερίκου-Γουλιέλμου Δ΄ της Πρωσσίας, ο οποίος διέταξε την διεξαγωγή έρευνας για τον εντοπισμό των δημιουργών του. Οι έρευνες ξεκίνησαν το 1854 και τελικά κατέληξαν τόσο στη γνωστοποίηση των Μορ και Γκρούμπερ, όσο και του θρύλου γύρω από τις συνθήκες που γράφηκε το τραγούδι και που μέχρι πρόσφατα θεωρείτο αληθινή ιστορία.

Το πότε ακριβώς γράφτηκε το χριστουγεννιάτικο αυτό τραγούδι  έγινε γνωστό από ένα χειρόγραφο που ανακαλύφθηκε το 1995 και φέρει την υπογραφή του εφημέριου Μορ. Το χειρόγραφο χρονολογείται από τους μελετητές το 1820. Στην αριστερή πλευρά αναγράφεται η ημερομηνία συγγραφής των στίχων και στην άνω δεξιά γωνία η ένδειξη «Melodie von Fr. Xav. Gruber». Σήμερα φυλάσσεται στο Carolino Augusteum Museum του Σάλτσμπουργκ.

Η «Άγια Νύχτα» έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 300 γλώσσες και διαλέκτους σε όλον τον κόσμο. Είναι εξαιρετικά δημοφιλής τόσο μεταξύ των Καθολικών, όσο και των Προτεσταντών. Μάλιστα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τραγουδήθηκε ταυτόχρονα στην αγγλική και γερμανική γλώσσα από τα αντιμαχόμενα στρατεύματα στο μέτωπο κατά τη χριστουγεννιάτικη ανακωχή του 1914, καθώς ήταν από τα λίγα κοινώς γνωστά χριστουγεννιάτικα τραγούδια και των δύο πλευρών.

Άγια Νύχτα, σε προσμένουν με χαρά οι χριστιανοί
Και με πίστη ανυμνούμε το Θεό δοξολογούνε
Μ’ ένα στόμα, μια φωνή ναι με μια φωνή…

ΠΗΓΕΣ:

bbc.co.uk/history

Wikipedia.org

Sanshmera.gr

Καλά Χριστούγεννα κακέ λύκε*….στα παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Είναι η βραδιά των Χριστουγέννων και ο κακός λύκος έχει βγει έξω ψάχνοντας την Κοκκινοσκουφίτσα. Δεν μπορεί να τη βρει, κι όταν συναντά τον Άγιο Βασίλη, τον κοιτάζει καχύποπτα, μιας κι εκείνος φοράει κατακόκκινα ρούχα.  Ο Αγιος Βασίλης , εκείνη ακριβώς τη στιγμή, προσπαθεί να φάει τα κουλουράκια της γιαγιάς της Κοκκινοσκουφίτσας.  Ο λύκος δεν έχει καταλάβει ποιος ακριβώς είναι, μπορεί και να μην το περίμενε καν πώς κάποτε θα τον συναντούσε κι όταν το συνειδητοποιεί,  τού ζητάει να του δώσει το δώρο του. Ο άγιος Βασίλης φανερά ενοχλημένος που δεν τον έχει αναγνωρίσει ο Λύκος, τον ρωτάει την βασική ερώτηση, δηλαδή αν ήταν καλό παιδί όλη την χρονιά. Ο Λύκος απάντησε θετικά και την ίδια στιγμή από το ψέμα του μεγάλωσε η ουρά του. Αρνήθηκε πως κυνηγούσε την Κοκκινοσκουφίτσα, πως ενοχλούσε τα τρία γουρουνάκια και πως η γνωστή γριούλα μπορούσε να περνάει από δίπλα του χωρίς να κρύβεται στην κολοκύθα. Κι όσο έλεγε ψέματα τόσο μάκραινε η ουρά του. Αγανακτισμένος και φοβισμένος παραδέχτηκε στο τέλος ποια ήταν η αλήθεια και προσπάθησε να υπερασπιστεί τον τίτλο του. Ναι, ήταν ο κακός λύκος…

Στη συνέχεια έρχεται η μεγάλη ανατροπή με το πολύ ιδιαίτερο δώρο που  χαρίζει στον λύκο  ο Άγιος Βασίλης! Ένα ολόλευκο κουνέλι που όμως…….

Η συνέχεια  στο βιβλίο της Κλάρα Κούνια : *Καλά Χριστούγεννα κακέ λύκε, Κλάρα Κούνια, εικ: Ναταλίνα Κόιας, εκ. Πατάκη

Μια ιστορία ανατρεπτική γεμάτη χιούμορ, έξυπνη πλοκή, τρυφερότητα, ανατροπές και πρωτοχρονιάτική διάθεση. Η Κλάρα Κούνια γράφει μια ιστορία πατώντας πάνω σε ένα πασίγνωστο κλασσικό ήρωα  των παραμυθιών, τον Κακό Λύκο,  ανατρέποντας ή και ξεπερνώντας προκαταλήψεις, για να δείξει πώς κανείς δεν είναι απόλυτα κακός, αλλά  ακόμη και ο πιο τρομακτικός χαρακτήρας μπορεί να έχει ανάγκη για αγάπη, συντροφιά και αποδοχή.

Η αφήγηση είναι ζωντανή, προσιτή και ενδιαφέρουσα, ενώ διατηρεί μια ελαφριά δόση σκανταλιάς που κάνει την ανάγνωση απολαυστική. Η συγγραφέας χειρίζεται με ευαισθησία το θέμα της αλλαγής και της ενσυναίσθησης, χωρίς διδακτισμό. Με χιούμορ ιδιαίτερο και με αφορμή το πνεύμα των Χριστουγέννων για καλοσύνη, προσφορά και αλληλεγγύη, ο Λύκος πρέπει να καλλιεργήσει την καλύτερη εκδοχή του  για να επιτύχει την αποδοχή, την συντροφικότητα και το πολυπόθητο βραβείο-δώρο!

Η εικονογράφηση της Ναταλίνας Κόιας αποτελεί βασικό στοιχείο της αισθητικής  του βιβλίου αλλά και της κατανόησης του κειμένου.  Οι εικόνες είναι ζεστές, με χρώματα που αποδίδουν το χειμωνιάτικο και γιορτινό κλίμα, ενώ οι εκφράσεις των ηρώων γεμίζουν συναίσθημα και χιούμορ. Ο λύκος, παρά την «κακία» που υποτίθεται πως φέρει, αποδίδεται με τρόπο που προσκαλεί τα παιδιά να τον γνωρίσουν καλύτερα, να γελάσουν μαζί του και, τελικά, να τον συμπαθήσουν.

Ένα βιβλίο  ιδανικό για χριστουγεννιάτικες αναγνώσεις στο σπίτι ή στην τάξη, εμπνέοντας συζητήσεις για την καλοσύνη, τις δεύτερες ευκαιρίες και τη χαρά της συνύπαρξης. Ένα καλαίσθητο, έξυπνο και γιορτινό παραμύθι που σίγουρα θα αφήσει στα παιδιά ένα χαμόγελο και μια μικρή σπίθα ενσυναίσθησης.

Αναζητείστε το, χαρίστε το και απολαύστε μια ιστορία με πολύ χιούμορ!

https://www.patakis.gr/books/9789601657219-kala-christougenna-kake-lyke/

Γλωσσικές και Δημιουργικής Έκφρασης

1. Αλλάζω τον χαρακτήρα

Ζητήστε από τα παιδιά να φανταστούν τον λύκο πριν από την ιστορία.

• Τι τον έκανε να φαίνεται «κακός»;

• Πώς άλλαξε στο τέλος;
  Τα παιδιά γράφουν ή υπαγορεύουν μια μικρή περιγραφή και ζωγραφίζουν τις δύο «εκδοχές» του.

2. Ξαναγράφω το τέλος

Τα παιδιά δημιουργούν ένα διαφορετικό τέλος:

• Πώς θα ήταν τα Χριστούγεννα αν ο λύκος έμενε θυμωμένος;

• Τι άλλο θα μπορούσε να του συμβεί;
  Έπειτα το παρουσιάζουν με δραματοποίηση.

3. Συννεφόλεξα συναισθημάτων

Φτιάξτε συννεφόλεξα με λέξεις που εκφράζουν συναισθήματα του λύκου σε διάφορες στιγμές της ιστορίας. Συζητήστε: «Τι κάνει κάποιον να νιώθει έτσι; Τι θα τον βοηθούσε;»

---

Καλλιτεχνικές Δραστηριότητες

4. Φτιάχνουμε “τον νέο λύκο”

Με χαρτόνια, κουμπιά, ύφασμα, γκλίτερ κ.λπ., τα παιδιά δημιουργούν τον δικό τους «χριστουγεννιάτικο λύκο» που έχει αλλάξει: χαμογελαστό, φιλικό ή διασκεδαστικό.

5. Χριστουγεννιάτικα στολίδια λύκου

Φτιάχνουν μικρά στολίδια (ζωγραφιές, πήλινες φιγούρες ή χαρτοκοπτική) με θέμα τον λύκο ή άλλους ήρωες του βιβλίου και στολίζουν δέντρο/τοίχο της τάξης.

---

Κοινωνικοσυναισθηματικές Δραστηριότητες

6. «Ο κύκλος της καλοσύνης»

Συζητήστε τι σημαίνει καλοσύνη.
Κάθε παιδί γράφει ή ζωγραφίζει μια καλή πράξη που μπορεί να κάνει. Κατασκευάστε έναν μεγάλο χάρτινο κύκλο όπου κολλάτε όλες τις πράξεις, φτιάχνοντας ένα «στέμμα καλοσύνης».

7. «Από κακός σε καλός» – παιχνίδι ρόλων

Σε ζευγάρια:
Το ένα παιδί παίζει κάποιον που νιώθει θυμωμένος/απογοητευμένος (όπως ο λύκος στην αρχή).
Το άλλο προσπαθεί με ευγένεια και κατανόηση να τον βοηθήσει να νιώσει καλύτερα.

---

Δραστηριότητες Κατανόησης Κειμένου

8. Χρονική σειρά γεγονότων

Ετοιμάστε εικόνες από βασικές σκηνές του βιβλίου (απλές, τύπου σκίτσο).
Τα παιδιά πρέπει να τις βάλουν στη σωστή σειρά και να ξαναδιηγηθούν την ιστορία.

9. «Ποιος είπε τι;»

Φτιάξτε καρτέλες με απλές ατάκες/σκέψεις του λύκου από διάφορα σημεία της ιστορίας.
Τα παιδιά προσπαθούν να τοποθετήσουν κάθε φράση στη σωστή σκηνή.

---

Παιχνίδια & Κινητικές Δραστηριότητες

10. Κυνήγι θησαυρού του λύκου

Κρύψτε «χριστουγεννιάτικες καρτέλες» σε διάφορα σημεία του χώρου. Κάθε καρτέλα περιέχει μια μικρή αποστολή:

• «Κάνε μια καλή πράξη σε έναν συμμαθητή σου»

• «Βρες κάτι που μοσχοβολάει Χριστούγεννα»

• «Μιμήσου τον λύκο όταν ήταν χαρούμενος»

11. Παιχνίδι «λύκος σε μεταμόρφωση»

Τα παιδιά κινούνται ελεύθερα στον χώρο.
Ο εμψυχωτής λέει: λύκος κακός, λύκος φοβισμένος, λύκος χριστουγεννιάτικος, και τα παιδιά αλλάζουν κίνηση/έκφραση ανάλογα.

Διαθεματικές Δραστηριότητες

12. Μαθαίνω για τους λύκους (με ασφάλεια)

Μικρή αναζήτηση ή συζήτηση για το πραγματικό ζώο:

• Τι τρώνε;

• Πώς ζουν;

• Είναι όντως τόσο «κακοί» όσο στα παραμύθια;
  Στόχος: αποδόμηση στερεοτύπων.

13. Μαθηματικά με τον λύκο

Μετρήστε: Πόσοι χαρακτήρες εμφανίζονται. Πόσα χρώματα βλέπουμε στις εικόνες . Πόσα δώρα υπάρχουν στη χριστουγεννιάτικη σκηνή . Ή κάντε απλά προβλήματα πρόσθεσης/αφαίρεσης με θέμα τον λύκο.

Το παιδί των Χριστουγέννων*…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Ξέρετε μήπως ποιοι είναι οι αδελφοί Βασίλη; Είναι οι θείοι του Μπίλυ, ο Λουί, ο Χανς, και ο Λεβί, και οι καλύτεροι κατασκευαστές παιχνιδιών της πόλης τους. Στο παιχνιδοπωλείο τους άρχισε να δουλεύει και ο Μπίλυ μόλις μεγάλωσε. Κόσμος πολύς, παιχνίδια πολλά, μαγεία και χαρά όλη μέρα υπήρχε σε αυτό το εργαστήριο. Μόνο που κανείς δεν παρατηρούσε την κρυφή πόρτα που υπήρχε στην  πίσω μεριά του καταστήματος. Εκεί δούλευαν και οι τρεις θείοι του Μπίλυ προσθέτοντας ο καθένας κάτι ιδιαίτερο σε κάθε παιχνίδι. Ειδικά ο θείος Λεβί πρόσθετε εκείνο το κάτι που κανένας άλλος δεν είχε την ικανότητα να προσφέρει… τα μοναδικά αυτά παιχνίδια ήταν η επιθυμία όλων των παιδιών της πόλης. Ή μήπως όχι; Κάποια παιδιά δεν έμπαιναν ποτέ μέσα στο κατάστημα, μονάχα κοιτούσαν με λαχτάρα την βιτρίνα. Κάθε φορά που ο Μπίλυ τα προσκαλούσε να μπουν μέσα, εκείνα έφευγαν τρέχοντας κι εξαφανίζονταν. Την χρονιά όμως εκείνη, την παραμονή των Χριστουγέννων, ο Μπίλυ αποφάσισε να ακολουθήσει εκείνα τα παιδιά.

Κι αυτό που είδε του έκανε τεράστια εκτύπωση. Σε μια σκοτεινή στοά, δεκάδες μικρά παιδιά χωρίς παιχνίδια και χωρίς καμιά ιδιαίτερη χαρά. Η μικρή Λότυ του εξήγησε πως ήταν η ζωή τους και αυτό έκανε τον Μπίλυ να αποφασίσει αστραπιαία να προσφέρει σε εκείνα τα παιδιά παιχνίδια,  έστω κι αν αυτό ήταν μόνο για μία μέρα το χρόνο…

Ο Μπίλυ είπε στην ιδέα του στους θείους του και όλοι στρώθηκαν αμέσως στη δουλειά…

Αν θέλετε να μάθετε τι συνέβη…

Τι είναι το Yule 3000…

Τι μπορούν να κάνουν οι φίλοι, όταν πέφτει σκοτάδι γύρω σου…

Και πως εξελίχθηκε αυτή η μαγική ιστορία…

Τότε θα πρέπει οπωσδήποτε να ψάξετε αυτό το υπέροχο βιβλίο του David Litchfield με το πιο σπουδαίο μήνυμα για την παραμονή των Χριστουγέννων.

Ένα χριστουγεννιάτικο παραμύθι γεμάτο τρυφερότητα, ζεστασιά και μαγεία. Θα μπορούσε να είναι η ιστορία του Αι Βασίλη σε μια διαφορετική εκδοχή της, αλλά είναι  και πολλά περισσότερα πράγματα. Μας δείχνει την έννοια της φιλίας, την δύναμη της προσφοράς, το νόημα της γιορτής, την ευαίσθητη πλευρά των πραγμάτων, την ευτυχία που χαρίζεται,  και το φως που έρχεται πάντα μετά το σκοτάδι.

Για την γενναιοδωρία, την πίστη στον εαυτός μας, την αλληλεγγύη, την καλοσύνη και το αληθινό νόημα της προσφοράς και της χαράς.  

Η εικονογράφηση, επίσης του David Litchfield, είναι εντυπωσιακή,  γεμάτη φως, ζωντάνια και λεπτομέρειες που κάνουν κάθε σελίδα να θυμίζει Θεατρική σκηνή. Τα χρώματα, η ατμόσφαιρα και οι εκφράσεις των χαρακτήρων μεταφέρουν απόλυτα τη ζεστασιά και τη μαγεία της γιορτής, δημιουργώντας έναν μικρό κόσμο μέσα στον οποίο τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες μπορούν εύκολα να χαθούν.

Κι αν θέλετε να δημιουργήσετε περισσότερη μαγειά δ΄ψστε στα παιδιά την δυνατότητα να:

ü  Ζωγραφίσουν  το δικό τους  μαγικό παιχνίδι σαν να βρίσκονται στο παιχνιδοπωλείο των αδελφών Βασίλη.

ü  Να σχεδιάσουν ένα παιχνίδι που θα ήθελαν να δώσουν σε ένα άλλο παιδί τα Χριστούγεννα και να γράψουν γιατί θα το χάριζαν.

ü  Θα φτιάξουν  μικρά δωράκια ( με χαρτόνια κάνσον), θα γράψουν μέσα τους μια πράξη καλοσύνης και θα στολίσουν την βιτρίνα της καλοσύνης.

ü  Κυνήγι θησαυρού με χριστουγεννιάτικες λέξεις από το βιβλίο γραμμένες σε κάρτες που θα πρέπει να ανακαλύψουν σε διάφορα σημεία μέσα στην τάξη και να τις συνδέσουν με την ιστορία.

ü  Σε μικρά χαρτάκια σε σχήμα αστεριού τα παιδιά γράφουν μια ευχή για όλα τα παιδιά του κόσμου. Τα κρεμούν  σε μια «Χριστουγεννιάτικη Ευχοφωλιά» στην τάξη.

ü  Δίνουμε στα παιδιά ένα σκίτσο με ένα άδειο έλκηθρο. Ζωγραφίζουν ή γράφουν τρία πράγματα που θα έβαζαν πάνω του  ( σε σακούλια, η πακέτα) για να προσφέρουν χαρά σε άλλα παιδιά.

Σημειώστε το οπωσδήποτε στην Πρωτοχρονιάτικη λίστα και αναζητείστε το στα βιβλιοπωλεία : *Το παιδί των Χριστουγέννων στο παιχνιδοπωλείο των Αδελφών Βασίλη, David Litchfield, Εκδ. Μικρή Σελήνη

https://mikriselini.gr/product/paidi-ton-christoygennon/

Δημοσιεύτηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2025 στο cretalive.gr εδώ!

Τα Χριστούγεννα της Μεγάλης Οικογένειας* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

5^η Δεκεμβρίου…

Στο δάσος όλοι ετοιμάζονται να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα. Ο Σιλβέν, το κουνελάκι, όταν φτάνει στην Μεγάλη Βελανιδιά βλέπει πως όλα τα ζωάκια δουλεύουν ασταμάτητα και με μεγάλα χαμόγελα στα πρόσωπά τους. Μυρωδιές από γλυκά, ροφήματα σοκολάτας και στολισμοί δέντρων δίνουν ένα ιδιαίτερο τόνο τριγύρω. Κάθε ζωάκι δίνει το παρών, μόνο η μικρή χελώνα, η Καμίλ , λείπει από την μεγάλη παρέα. Ο λόγος είναι πως νιώθει λύπη μέσα της γιατί έχει τα γενέθλια της την Παραμονή των Χριστουγέννων και φοβάται πως κανένας δεν θα το θυμηθεί λόγω των πολλών ετοιμασιών. Οι προμήθειές συσσωρεύονται στην Μεγάλη Βελανιδιά και η απόφαση που παίρνεται είναινα φτιάξουν μόνο γλυκά στο φετινό χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

Ακολουθεί αναβρασμός στην εκτέλεση συνταγών, στις δοκιμές και στα πειράγματα μεταξύ φίλων. Ένα σωρό πράγματα έχουν ακόμα να φτιάξουν τα ζωάκια, πάραυτα νιώθουν χαρούμενα και συνεχίζουν να δουλεύουν ομαδικά και με πολλή διάθεση. Η Καμίλ παραμένει μόνη της, ακόμα πιο λυπημένη, και προσπαθεί έστω να κοιμηθεί για μην σκέφτεται… Ο ύπνος όμως δεν έρχεται κι εκείνη αποφασίζει να βγει έξω από το σπιτάκι της. Χιονίζει πολύ αλλά της αρέσει και σιγά σιγά φτάνει μέχρι το γεφυράκι . Και τότε ακούει φασαρία και μουσική…

Η συνέχεια της ιστορίας έχει την γλύκα και την μαγεία μιας τόσο ξεχωριστής βραδιάς…

Η Camille Jourdy γράφει και εικονογραφεί ένα πολύ τρυφερό βιβλίο για την Μεγάλη Οικογένεια του Δάσους δίνοντας έμφαση στο Μαζί, στην φιλία, την συνεργασία, την αγάπη και την Χριστουγεννιάτικη Μαγεία.

Με εικόνες γεμάτες χρώμα, λεπτότητα και αρμονία μεταφερόμαστε σε μια γιορτινή ατμόσφαιρα σε φυσικό τοπίο.

Τα γενέθλια είναι μια πολύ ιδιαίτερη γιορτή για τον καθένα. Η σκέψη και μόνο από κάποιον δικό μας, μάς γεμίζει χαρά και δύναμη. Στο πολύ γλυκό βιβλίο της Camille Jourdy όλα τα συναισθήματα της χελώνας Καμίλ, αποδίδουν την σπουδαιότητα της μέρας αυτής αλλά και πόσο δεμένη μπορεί να είναι μια οικογένεια με την ευρεία σημασία της.

Θα μπορούσε η ιστορία της Jourdy να γίνει αφορμή για μεγαλόφωνη ανάγνωση στην τάξη και να δημιουργηθούν δραστηριότητες όπως :

·       Δημιουργία ευχών ( σε κάρτα γράφουν ή ζωγραφίζουν μήνυμα συμπαράστασης και το διακοσμούν με χρώματα και χριστουγεννιάτικα σχέδια).

·       Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και δημιουργούν την «Γέφυρα Φιλίας». Από την μία μεριά το χωριό της Μεγάλης Οικογένειας και από την άλλη το σπιτάκι της Καμίλ. Ζωγραφίζουν ή γράφουν μηνύματα με στόχο να δείξουν πως η φιλία ( γέφυρα) ενώνει …

·       Δραματοποίηση: «Πάμε να βρούμε την Καμίλ!» Στόχος η κατανομή ρόλων και η έκφραση μέσω θεατρικού παιχνιδιού για την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων.

·       STEAM δραστηριότητα: «Φτιάχνουμε έναν μικρό χειμερινό κόσμο», χρησιμοποιώντας χαρτόνι μακέτας, μικρά κλαδάκια, πλαστελίνη για ζωάκια και αρκετή φαντασία.

·       Μαθηματικά: «Πόσα ζωάκια έχει η Μεγάλη Οικογένεια;» (ταξινόμηση, αριθμούς, λογική σκέψη. Δημιουργούμε καρτέλες με ζωάκια (χελώνα, λαγός, αλεπού, πάπια, ποντικός κ.λπ.).Τα παιδιά τα ομαδοποιούν, τα μετρούν,  λύνουν απλά προβλήματα.

·       Μιλάμε για συναισθήματα: Μοναξιά, φιλία, αλληλεγγύη, Χαρά, Λύπη

·       Δημιουργούμε το βιβλίο των Γενεθλίων! Ζωγραφίζει ή γράφει κάθε παιδί τι θυμάται από τα γενέθλια του, μια έκπληξη, μια ιδιαίτερη στιγμή

 

Μια τρυφερή χριστουγεννιάτική ιστορία για μικρά παιδιά που αξίζει να αναζητήσετε!

 

*Τα Χριστούγεννα της Μεγάλης Οικογένειας, Camille Jourdy, Εκδ. Παπαδόπουλος

Μπείτε εδώ να διαβάστε το πρώτο κεφάλαιο : https://www.epbooks.gr/shop/paidika-neanika-biblia/eikonografimena-biblia-gia-paidia/ta-christoygenna-tis-megalis-oikogene/

 Δημοσιευτηκε στο Cretalive.gr στις 5 Δεκεμβρίου 2025  :Εδώ!

 

 

Ο Ηρακλής και τα 101 αδέσποτα κουτάβια….στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει Η Ελένη Μπετεινάκη

Ο Ηρακλής είναι ένα συνηθισμένο αγόρι, «με μπλε γυαλιά μυωπίας, σγουρά μαλλιά σαν μακαρόνια βίδες και δυο αυτιά που θα τα ζήλευε κι ελέφαντας», ή μήπως δεν είναι; Κι ως εδώ, εντάξει, αλλά έχει κι ένα όνειρο που περιπλέκει την κατάσταση. Ονειρεύεται να αποκτήσει ένα κουτάβι  κατά προτίμηση Γκόλντεν Ριτρίβερ, και προσπαθεί με κάθε τρόπο να πείσει την οικογένειά του γι αυτό. Στην φαντασία του που ολοένα προστίθεται και ένα ακόμα στοιχείο καθημερινά, τού έχει δώσει και όνομα : Λίο ή Σφαίρα μιας και δεν ξέρει ακόμα αν  θα είναι αγόρι ή κορίτσι. Στην πραγματικότητα έχει ένα κατοικίδιο, την Χρυσούλα , που είναι χρυσόψαρο, αλλά δεν μπορεί να την αγκαλιάσει όσο και αν το θέλει κι έτσι προσπαθεί με κάθε τρόπο να πείσει τους γονείς του να  του το πάρουν. Εκείνοι όμως είναι ανένδοτοι, λέγοντας πως το σπίτι τους είναι πολύ μικρό για να έχουν ένα ακόμα μέλος στην οικογένεια. 

Η άρνηση της μαμάς ιδιαίτερα, πυροδοτεί την αύξηση της επιθυμίας και της δημιουργικότητας του Ηρακλή που αποφασίζει να βάλει σε εφαρμογή ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο. Θα φτιάξει ένα σπίτι για το κουτάβι του κι έτσι θα τους πείσει όλους να του το …πάρουν.  Η πρώτη του απόπειρα κατασκευής σπιτιού, ήταν τα ξύλινα τουβλάκια που είχε όταν ήταν στο νηπιαγωγείο. Όμως πάρα τον θαυμασμό των δικών του για την υπέροχη κατασκευή του αναγκάστηκε να την «γκρεμίσει» γιατί κινδύνευε να διαλυθεί από την βροχή που θα έριχνε σε λίγη ώρα στο μπαλκόνι τους. Ακολούθησε το κουκλόσπιτο της αδελφής του. Δεν χρειάζεται να σας γράψω τι έγινε μόλις εκείνη το ανακάλυψε…Σειρά είχε η ινδιάνικη παιδική του σκηνή, η πειρατική γαλέρα, ένα κουβαδοπατινιτροχόσπιτο…αλλά όλα μάταια. Στην Σχεδιαστή και Αρχιτεκτονική θα τον ζήλευαν, είπε η μαμά, και οι πιο μεγάλοι Κατασκευαστές.  Και μετά από όλα αυτά οι γονείς του αποφάσισαν να πάνε όλοι μαζί  μια βόλτα στο Δημοτικό Κυνοτροφείο…

Ο Ηρακλής πετούσε από χαρά. Εκεί όμως υπήρχε άλλη μια τεράστια έκπληξη…

Η συνέχεια και το τέλος θα σας ενθουσιάσουν.

Ένα καταπληκτικό ανάγνωσμα από την Λίνα Μουσιώνη για όλους μας,  γεμάτο χιούμορ, έξυπνες ιδέες, ανατροπές και φυσικά απίθανη υπόθεση για φιλόζωους και όχι μόνο.

Θα ξεκαρδιστείτε με τις ατάκες  όλων των ηρώων του βιβλίου, δηλαδή της Λίνας Μουσιώνη, που για άλλη μια φορά ξετυλίγει το συγγραφικό της ταλέντο και μας χαρίζει μια φρέσκια, τρυφερή και πολύ ρεαλιστική ιστορία. Σκηνές οικογενειακής ζωής, εντελώς πραγματικές που μας κάνουν να χαμογελάμε συνεχώς , να ανατρέχουμε στις δικές μας ζωές και να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή της ανάγνωσης. Ένα βιβλίο τόσο καλογραμμένο, τόσο αληθινό και τόσο ευφυές που σε παρακινεί να αποκτήσεις κι εσύ ένα αδεσποτάκι, ή όπως είναι και το νόημα του να μπεις στη διαδικασία να φροντίσεις ένα ζώο ακόμα και αν δεν είναι δικό σου.

Ένα βιβλίο που εμπνέει, δίνει λύσεις ( άλλωστε υπάρχουν πάντα λύσεις, όπως γραφεί η Λίνα), και σε προτρέπει να χρησιμοποιήσεις την φαντασία και την δημιουργικότητά σου. Σου μαθαίνει επίσης, διάσημους αρχιτέκτονες και κτίρια και βασικά ενισχύει και υπερασπίζει τον εθελοντισμό και την φιλοζωία.

Το υπέροχο αυτό κείμενο έρχεται να ντύσει με τις εικόνες του ο Πέτρος Χριστούλιας  με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο και ταλέντο, σαν κόμικς που δένει απόλυτα και δημιουργεί ένα αποτέλεσμα ιδανικό.

Για τα όνειρα που δεν πρέπει να τα αφήνουμε να σβήσουν , αλλά με κάθε τρόπο να τα φροντίζουμε, να τα κυνηγάμε και να τα εμπλουτίζουμε ακόμα και αν δεν μπορούμε να τα φτάσουμε εκεί που θέλουμε. Για την αγάπη των ζώων και το δέσιμο της οικογένειας.

Μα πάνω απ όλα για την δύναμη της φαντασίας και της ψυχής.

Να το ψάξετε, να διασκεδάστε, να ενημερωθείτε, να ξαναγίνετε παιδιά που με το τίποτα φτιάχνουν κόσμους ολόκληρους!

Ο Ηρακλής και τα 101 αδέσποτα κουτάβια, Λίνα Μουσιώνη, εικ: Πέτρος Χριστούλιας, εκδ. Μεταίχμιο

https://www.metaixmio.gr/el/products/o-hraklhs-kai-ta-101-adespota-koutabia?srsltid=AfmBOorqzaoa-jJcS4a8OnPtPjAZKQ0RkAq93eSeoqAc7Z4V3VYFohMq

Δημοσιέυτηκε στο Cretalive.gr στις 29 Νοεμβρίου 2025 : εδώ!

 

 

Χίλια καλώς μας όρισες Δεκέμβρη αγαπημένε…

Της Ελένης Μπετεινάκη

Χθες βράδυ  λίγο μετά  τα μεσάνυχτα, μπήκε φουριόζος ο Δεκέμβρης στο σπίτι...

Τινάχτηκε καλά καλά να φύγουν από πάνω όλα τα φύλλα που τον ζέσταιναν  στη διαδρομή του. Πέσανε κι ένα σωρό σταγόνες απ΄το αδιάβροχο που φορούσε κι αμέσως έτρεξε δίπλα στο τζάκι να ζεσταθεί. Καμένο ξύλο, κανέλα και τηγανίτες μύριζε όλος ο χώρος. Πήρε κι εκείνος τη μερίδα του κι άρχισε να απολαμβάνει τη γλυκασιά. Μέσα σε λίγα λεπτά γίνανε κατακόκκινα τα μαγουλά του, γέμισαν  λάμψεις αστεριών τα μάτια του και τα μαλλιά του χρύσιζαν από τις φλόγες της φωτιάς …  Έτρεξα να τον καλωσορίσω γιατί τον περίμενα με μεγάλη ανυπομονησία. Είναι ο πιο αγαπημένος μου μήνας και το ξέρει καλά. Χαμογέλασε πλατιά σαν συναντήθηκαν οι ματιές μας και συνέχισε να γλείφει τα δάκτυλά του που ΄χαν στο μεταξύ γεμίσει με μέλι και πετιμέζι από τα απομεινάρια των λουκουμάδων  του Αγίου Ανδρέα του Τρυποτηγανά …Δεν πρόλαβα να του μιλήσω και τον πήρε ο ύπνος στον καναπέ! Με μια κόκκινη καρό κουβέρτα τον σκέπασα κι έμεινα ώρα πολύ να τον κοιτώ χαμογελώντας γιατί και μόνο που είχε διαλέξει το σπιτικό μου για να μπει με φόρα στο Χρόνο ένιωθα …σπουδαία!

Και σήμερα το πρωί ο Δεκέμβρης ξύπνησε φουριόζος. Μαζί του κι εγώ. Άνοιξε γοργά τη βαλίτσα του, φόρεσε τα  κατακόκκινα λουστρίνια του, το καταπράσινο παλτό του με τα χρυσά κουμπιά εκείνα που ‘ναι πασπαλισμένα με μπόλικη χρυσόσκονη και παραμυθόσκονη. Κι ύστερα στερέωσε στο κεφάλι του  ένα ημίψηλο καπέλο σαν του Εμπενίζερ Σκρουτζ. Άρπαξε κι ένα τεράστιο σακούλι και το πέρασε στον ώμο του  παραγεμισμένο σε χίλια καλούδια.

-Που τρέχεις αγόρι μου; Γιατί τόση βιασύνη; τον ρώτησα καθώς έβαζα κι εγώ το παλτό μου να προλάβω τα χρώματα της αυγής στο μικρό ενετικό μας λιμάνι…

- Βιάζομαι κ.Ελένη, να στολίσω τον κόσμο με λαμπιόνια, και χρώματα και χιόνια! Να μοιράσω μουσικές, παιχνίδια, δώρα, ευχές. Να ανοίξω το παλιό βιβλίο με τις συνταγές της προ προ προ γιαγιάς μου, να μυρίσει μέλι, σουσάμι και κανέλα ο κόσμος όλος. Να κλείσω και κάνα δυο τρύπες να μην γεμίσει ο κόσμος καλικάντζαρους και καταστρέψουν τις γιορτές…

-Ααααα, εδώ θα τα χαλάσουμε Δεκέμβριε. Τι σου φταίνε οι καλικάντζαροι; Δεν γίνονται Χριστούγεννα χωρίς αυτούς κι εγώ μια αδυναμία τους έχω από παιδί;

- Δε λέω για τους παραμυθένιους αλλά για τους άλλους τους κακόβουλους και παράξενους…

-Όλα και όλοι χρειάζονται αγαπημένε μου μήνα. Σύρε εσύ για τις πάνω γειτονιές κι άσε τις μέρες να κυλήσουν σιγανά, όμορφα κι όπως τους πρέπει. Φρόντισε μόνο τις νύχτες να ακούγονται από παντού μουσικές και ιστορίες, να γαληνεύει η ψυχή…

(Μεταξύ μας τώρα, τα καλικαντζαράκια, τουλάχιστον τα παραμυθένια  έχουν έρθει μέρες τώρα στον Απάνω Κόσμο και ήδη με τις σκανταλιές τους ξεκαρδίζονται τα παιδιά στα γέλια. Αλλά μην του το πείτε του Δεκέμβρη ίσαμε ανήμερα των Χριστουγέννων, ξέρετε γιατί ε;)

Αλήθεια σας λέω. Τον αγαπάω πολύ τον Δεκέμβρη. Για χίλιους λόγους κι ίσως γιατί  αν και οι νύχτες του μεγαλώνουν πολύ, είναι γεμάτος φως. Μπορεί να είναι η αιτία το δέντρο, η φάτνη, τα δώρα, τα Χριστούγεννα, η μαγική νύχτα της παραμονής της πρωτοχρονιάς; Ίσως πάλι γιατί  θα ΄ρθουν οι πολυαγαπημένοι μου καλικάντζαροι με τόσες  ιστορίες  στην πλάτη τους. Μπορεί να φταίει που μυρίζει παντού κανέλα, μοσχοκάρυδο, ζάχαρη άχνη, μέλι  και φρέσκο βούτυρο. Αλλά νομίζω πιο πολύ γιατί είναι ο πατέρας …των παραμυθιών, της φαντασίας που ξεπερνά  τα όρια  κι όλοι εμείς οι παραμυθάδες  των καιρών μας ξαναγινόμαστε ακόμη πιο παιδιά…

Κι επειδή ακούει σε πολλά ονόματα τούτος ο μήνας δείτε μερικά από αυτά:

Τον λένε Χριστουγεννιάτη ή Γιορτάρη ή Βρουμάλη από την αρχαία βυζαντινή γιορτή που ξεκινούσε στις 24 του Δεκέμβρη και κάθε μέρα γιόρταζε όποιος το όνομά του ξεκινούσε από το Α, την επόμενη από το Β κι έφταναν το μέτρημα μέχρι τις  17 του Γενάρη. Τον λένε επίσης Γιορτινό λόγω των πολλών θρησκευτικών γιορτών του , Αι Νικολιάτη , Παππού Νικόλα ή Κυρ Λευτέρη. Σε άλλες περιοχές τον φωνάζουν Άσπρο ή  Ασπρομηνά ή και Χιονιά για το πυκνό του χιόνι, αλλά και Χριστινιάρη  ή Χριστουγεννά.

Εμείς που τον βαφτίσαμε «Πατέρα των Παραμυθιών», σας ετοιμάζουμε κάτι πιο ξεχωριστό σε όλη την διάρκειά του. Η στήλη των Παραμυθιών του Σαββάτου θα σας προτείνει πολλά νέα και παλαιότερα βιβλία, σχεδόν καθημερινά,  για να γεμίσει η ψυχή ιστορίες και …παραμύθια, και να διαλέξετε για τα δώρα των ημερών.

Πάρτε μολύβι και χαρτί και φτιάξτε μαζί μας την Πρωτοχρονιάτικη λίστα!

Χίλια καλώς όρισες λοιπόν …Δεκέμβριε!