Κυρία, είναι αρρώστια ο έρωτας;

Της Ελένης Μπετεινάκη*

Ίσως πολλοί από σας να το ξέρετε τούτο το κείμενο.

Πριν επτά χρόνια το έγραψα με αφορμή  την μέρα των ερωτευμένων. Κι είναι για μένα από τα πιο σημαντικά αναγνώσματα και γι αυτό σας το θυμίζω ξανά και πάλι κι ίσως για πάντα. Είναι το τελευταίο κείμενο που διάβασα στην δεύτερη μου μάνα, την κυρία Μαρίκα μας,  ένα βαρύ χειμωνιάτικο βράδυ, βεγγερίζοντας… Κι ύστερα δεν πρόλαβα να της διαβάσω τίποτε άλλο. Δυο μέρες μετά έφυγε…Πλήρης ημερών, είπαν οι άλλοι! Κενό ανεκπλήρωτο για μένα, για μας. Καθημερινή η απουσία κι η παρουσία της στην ψυχή μας…

Και την επόμενη χρονιά στις 14 του Φλεβάρη του '20, μόλις κι είχε δημοσιευτεί το κείμενο και το διάβαζα κι εγώ κτύπησε το τηλέφωνο… Έτρεξα δίπλα στον μπαμπά μου που έτσι ξαφνικά είχε αποφασίσει τούτη τη μέρα να σημαδέψει για πάντα την ψυχή μου. Έφυγε μια ώρα μετά κι ευτυχώς πρόλαβα να του πω πόσο πολύ τον αγαπούσα και να το καταλάβει και να μου πει …Κι εγώ!

Γι αυτό σας το φωνάζω για μίαν ακόμα φορά : Πείτε «σ΄ αγαπώ!» Είναι δωρεάν τούτες οι λέξεις και φωνάξετε της κι εσείς πολύ δυνατά και σήμερα και αύριο και συνέχεια στους ανθρώπους σας με αφορμές γιορτές σαν τη σημερινή αλλά και χωρίς λόγο. Έτσι επειδή το νιώθετε…

Πάμε να το θυμηθούμε….

«Τα θυμάστε τα λευκώματα των εφηβικών μας χρόνων; Που η πιο βασική ερώτηση που όλοι καρδιοχτυπούσαμε  τι θα γράψουν οι … αγαπημένοι μας ήταν αυτή: Τι σημαίνει αγάπη; Ή  τι σημαίνει έρωτας; Και καρδιοχτυπούσαμε να επιστρέψει το «μαγικό μ» τετράδιο να δούμε τι γράψανε, για ποιον!

Το παίξαμε κι εμείς αυτό το «παιχνίδι» με πολύ μικρά παιδιά…

Μπήκαμε σε ένα κατακόκκινο λεωφορείο, εκείνο της Αγάπης, βάλαμε βενζίνη από νεραϊδόσκονη και πετάξαμε στα σύννεφα. Ο οδηγός του έδινε παραγγέλματα κι εμείς αφήσαμε την φαντασία να βλέπει απ’  το παράθυρο την χώρα  του Έρωτα, τη μαγική!

Ένα δάσος γεμάτο καρδουλόδεντρα συναντήσαμε πρωτ΄απ΄όλα …

Κι ύστερα στρίψαμε δεξιά κι είδαμε σοκολατόδεντρα, καραμελόδεντρα και στο βάθος  ένα  τεράστιο βιβλιόδεντρο. Κι ύστερα όπως πήγαμε να φρενάρουμε …την Αγάπη, εκείνη αρρώστησε βαριά! Μα υπάρχει φρένο στα συναισθήματα;  Ένας γιατρός που ξέρει καλά από καρδιές ήρθε με το ασθενοφόρο της Συγνώμης , ο Αγαπογιατρός που σπούδασε στο μεγάλο πανεπιστήμιο της Αγκαλιάς και έδωσε μια κουταλιά σιρόπι εκλεκτό φτιαγμένο με μια μαγική συνταγή:

Δέκα φιλιά

Δώδεκα αγκαλιές,

Είκοσι κουβέντες χρωματιστές

Ένα ποτήρι φροντίδα

μία φλυτζάνα τρυφερότητα

Ένα κουταλάκι γλυκού σοκολάτα

Μία μεζούρα άρωμα λεμονανθού

και πιάσιμο χεριού σφιχτά!

Αλλά ΠΡΟΣΟΧΗ!

Η συνταγή χορηγείται ταυτόχρονα σε δυο άτομα!.

Κι ύστερα μάθαμε πως γιόρταζε η Αγάπη και ένα τεράστιο πάρτι στήθηκε στη μέση μέση της Χώρας της Φαντασίας  και της Χαράς, να νοιώσει μοναδική, να γίνει καλά και…

Κι έτσι γεννήθηκε η Αγαπώ, το ξωτικό της Αγάπης, ένα βιβλίο που αγαπώ κι εγω για χίλιους λόγους. Γιατί εκεί μεσα είναι το μπακάλικο του κυρ Γιάννη, του μπαμπά μου, είναι η ψυχή της δεύτερης μάνας μου, της κ. Μαρίκας, που της το διάβασα όλο το παραμύθι λίγο πριν φύγει, κι είναι αφιερωμένο και στην  δική μου μαμά και στην γιαγιά Ελένη που μου έμαθαν την αγάπη ❤️❤️

Μην ακούσω γκρίνια πρωί πρωί…

Δεν είναι δικός μας Άγιος, είναι εμπορική γιορτή, όλα τα κιτς θα έρθουν στη φόρα, τα γλυκανάλατα, τα κατακόκκινα… Όχι, τίποτα δεν θέλω ν ακούσω  άπ΄ όλα αυτά.

Έρωτας είναι παιδιά, έρωτας, που έχει γιορτή, μια, δυο φορές  το χρόνο, ελληνική, ξενόφερτη, μα ποιος νοιάζεται. Αφορμή είναι για θύμηση, για αγκαλιά, για χαρά, αφορμή για λέξεις που δεν λέγονται συχνά, για συναισθήματα που επιτέλους εκφράζονται έστω και με χίλια δυο  «μπιχλιμπίδια». Και βέβαια να τον γιορτάστε κι εσείς, εσείς που σνομπάρετε ή δεν πολύ-πιστεύετε  σε «τέτοια». Ένα έχω να σας πω:

Ερωτευτείτε,  ερωτευτείτε γιατί χανόμαστε…

Κι είναι ο έρωτας που θα ΄πρεπε  να ΄ναι το πρώτο θέμα της κάθε μέρας γιατί εκείνος είναι  που μας κάνει να πετάμε στα σύννεφα, στο όνειρο, να έχουμε δύναμη για να καταφέρουμε τα πάντα. Είναι εκείνος που φέρνει χαμόγελα, ομορφιά που φαίνεται σε κάθε πρόσωπο, αγκαλιές, φιλιά, …ζωή. Ναι, αυτό γιορτάζει  η ζωή που δεν κοιτά χρόνια, τάξεις, χρώματα και ασχήμια. Είναι εκείνος  ο μικρός Θεός που μας κάνει ακούραστους, δυνατούς και γεμάτους ενέργεια.

Ε,ναι λοιπόν θα τον γιορτάσουμε και σήμερα και αύριο  και όποτε μας κάνει κέφι. Γιατί είναι σχεδόν τσάμπα , αφορολόγητος και πολύ πολύ γλυκός. Χωράει μέσα σε μια κουβέντα, σε μια ματιά, σε ένα φιλί, μίαν αγκαλιά, σε μια σοκολάτα, σε ένα λουλούδι, σε ένα βιβλίο, σε …μια ολόκληρη στιγμή.

Και φυσικά θα δουλέψουν κάποιοι για αυτή την γιορτή. Όπως δουλεύουν άλλοι σε κάποιες άλλες. Και φυσικά νιώθω  κι εγώ, να νοιώθετε κι  σεις  και να τα  θέλετε όλα και πολύ. Γιατί ο έρωτας δεν είναι τσιγκούνης, απλόχερα χαρίζεται, ολότελα σκορπιέται. Ούτε εκπτώσεις, ούτε συμβιβασμούς. Ούτε πρέπει, ούτε μη. Να λαχταράς  να δεις τον άλλο, να καίγεσαι  γιατί  μόνο τότε υπάρχεις, δημιουργείς, ανυψώνεσαι. Και να το λες, να το εκφράζεις με κάθε τρόπο, κάθε στιγμή γιατί είναι όμορφο συναίσθημα, το πιο όμορφο και το εύθραυστο!

Και βέβαια θέλει δώρα, και γλυκά και λουλούδια και εσώρουχα. Και βέβαια θέλει ποίηση γιατί ο ερωτευμένος είναι από μόνος του ποιητής.

Έρωτας λοιπόν, έρωτας είναι η αιτία των πάντων. Κι είναι  εδώ, πάντα, επίκαιρος και πάντα αναγκαίος  και απλά θέλει διάθεση …λίγο.

Θέλει το κόκκινο  της φωτιάς, του τριαντάφυλλου, το ροζ από τα σύννεφα του ηλιοβασιλέματος, το χρυσό της λάμψης από το φως και το …καφέ της σοκολάτας που όπως λέει κι ένας μαθητής μου σε μαθαίνει να αγαπάς γλυκά.

Και διαβάσαμε πάλι εκείνο το μαγικό βιβλίο με αφορμή την άλλη σπουδαία  γιορτή, τη σημερινή!

Book Giving Day τη λένε κι είναι νεογέννητη στη χώρα   μας, σχεδόν. Κι έχει σαν σύνθημά της να μοιράσεις βιβλία στα παιδιά γιατί  και το βιβλίο είναι …έρωτας!

Μα τι είναι  αλήθεια ο Ερωτευμένος , ρώτησε ένα αγοράκι κι έβαλε την ίδια στιγμή το χέρι του μπροστά στο στόμα να κρύψει ένα μικρό γελάκι που του…ξέφυγε! Είναι ο Ερνέστος*  του βιβλίου που δεν ξέρει πώς να το πει στη Σαλώμη που συνέχεια της τραβάει τα μαλλιά και της βγάζει τα γυαλιά επίτηδες.

-Είναι άτσαλος, κυρία,  ο Ερωτευμένος;

Και λένε πως πέφτεις σαν ξερός όταν τον συναντήσεις, όμως στο βιβλίο μας  η Σαλώμη έπεφτε ξερή από τον πόνο απ΄ το ποδήλατο! 

-Πονάει, κυρία, ο έρωτας καμιά φορά;

- Ερωτευμένοι κυρία υπάρχουν  μόνο στα παραμύθια;  Οι βασιλοπούλες περιμένουν τους πρίγκιπες  με τα σπαθιά και τα ακόντια και τους δράκους που τους σκοτώνουν για να τις σώσουν!

-Είναι αλήθεια ή ψέματα, κυρία, ο έρωτας;

- Μπα, κυρία, ο μπαμπάς και η μαμά λένε πως έρωτας είναι κάποιος τρελός, ή  ντροπαλός που γίνεται κατακόκκινος σαν ντομάτα ή ένας υπνωτισμένος που δεν βλέπει καθαρά!

Κι η φωτιά που καίγεται σαν κεραυνός;

-Τι σημαίνει κυρία κεραυνοβόλος έρωτας;

- Είναι βροχή, καταιγίδα ο  έρωτας;  …

-Ξέρω, ξέρω κυρία, ο ερωτευμένος πρέπει πάντα να κρατάει  μια ομπρέλα και μάλιστα κατακόκκινη.

H γιαγιά είπε πως ερωτευμένος είναι κάποιος που κάτι έχει στην καρδιά!

- Κυρία, είναι αρρώστια ο έρωτας;

Το βρήκα κυρία. Ερωτευμένοι είναι μόνο οι μεγάλοι , η μαμά, ο μπαμπάς αλλά κι εγώ γιατί είμαι μεγάλος και αγαπώ πολύ την Νίκη και θα την παντρευτώ.

-Κάθε πότε συμβαίνει κυρία; Πάντα, πέντε λεπτά, μια ζωή;

Όνειρο είναι ο έρωτας, γιατί η μαμά είπε στον μπαμπά πως κατοικεί στα σύννεφα μόλις της  πει πως την αγαπά!

-Και αν είναι άγγελος ο έρωτας, κυρία;

-Θα ΄ρθει μόνο τα Χριστούγεννα μαζί με το αστέρι του μικρού Χριστού!

Ε…το γράφουν και τα βιβλία: Ερωτευμένοι είναι αυτοί που κρατιούνται χέρι χέρι, που αγκαλιάζονται  συχνά, που φιλιούνται και …που κάνουν μωρά! Χιχιχι!

Αυτός είναι ο έρωτας στα παιδιά… δεν διαφέρει και πολύ σε μας τους μεγάλους.

Το λέω, λοιπόν ξανά και θα το λέω όσο ζω: Ερωτευτείτε, γιατί χανόμαστε. Γιατί η ζωή περνάει κι αυτό που μένει είναι μια καλή στιγμή, μια καλή ανάμνηση, μια αγκαλιά που σε κάνει να γεμίζεις τις μπαταρίες και να προχωράς. Να το γιορτάσετε σήμερα με κάθε τρόπο. Πείτε «σ΄ αγαπώ», είναι δωρεάν. Χαρίστε κάτι, οτιδήποτε κι ας ξοδευτείτε …λίγο. Μην ντρέπεστε και να το πείτε σε όλους όσους χλευάσουν σήμερα τον  Άγιο Βαλεντίνο… Μια χαρά Άγιος είναι αυτός, ο πιο αγαπητός και ο πιο …κοκκινορόζ!

Άντε γεμίστε τώρα με καρδιές τα inbox, τα κοινωνικά δίκτυα, το ταίρι σας αλλά βασικά τη ζωή σας γιατί αυτή είναι η αλήθεια μας!

Εγώ από χθες έβαλα μπουγάδα με ανεξίτηλα χρώματα στις καρδιές και τις άπλωσα στον αέρα και στον ήλιο να στεγνώσουν, με μεγάλη προσοχή, γιατί κάποιες φορές «λερώνονται» ή θέλουν φρεσκάρισμα…

Να αγαπάτε πολύ και χωρίς φόβο!

Χρόνια μας πολλά!

(*Με αφορμή το βιβλίο: ο Ερωτευμένος της Ρεμπέκας Ντότρεμερ απ’  όπου είναι και οι περισσότερες εικόνες)

Αφιερωμένο λοιπόν στη μάνα της ψυχής μου, στην κυρία Μαρίκα μας …

Και στον μπαμπά μου που τώρα εκείνη είναι τα μάτια του...

Η Νεράιδα Σερπαντίνα* συναντά την Αγαπώ το ξωτικό της Αγάπης* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Δυο βιβλία, για τον Έρωτα, την Αγάπη και τις Απόκριες!

Σήμερα γιορτάζει ο έρωτας,  κι η Αγαπώ, πολύτιμη βοηθός της Αγάπης  τριγυρνά από το χάραμα και σκορπά την μαγική της σκόνη,  γιομάτη τρυφερότητα, χρωματιστές λέξεις και αγκαλιές…

Η νεράιδα Σερπαντίνα πάλι, ένα από εκείνα τα παραμύθια του παλιού καιρού, μάς θυμίζει  πως η Αγάπη θριαμβεύει πάντα και νικά κάθε εμπόδιο που βρίσκει στο δρόμο της. Η περίοδος των Αποκριών  έχει ήδη ξεκινήσει  και η μοναδική αυτή Νεράιδα που συναντά μετά από πολλά εμπόδια τον πρίγκιπα Χαρτοπόλεμο θα σας μαγέψει!

Πάμε να δούμε μια γεύση και από τα δύο βιβλία:

*Η Αγαπώ, το ξωτικό της Αγάπης, Ελένη Μπετεινάκη, εικ: Ρένια Μεταλληνού, εκδόσεις Ψυχογιός

Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένα μικρό κορίτσι, η Μελίνα, που είχε πολλές απορίες για τη ζωή και τον κόσμο! Πού μένει ο ήλιος; Πώς είναι το σπίτι του; Το φεγγάρι γιατί χάνεται κάποιες νύχτες τελείως από τον ουρανό; Κι η Αγάπη; Όλοι γι’ αυτή μιλάνε! Σίγουρα θα είναι πολύ σπουδαία. Την έχει δει κάποιος ποτέ;

Άραγε θα τη βρει στο παντοπωλείο του κυρ Γιάννη, ή στο ραφτάδικο του κυρ Κώστα ή στο ζαχαροπλαστείο του κυρ Ηλία; Τότε είναι που εμφανίζεται η Αγαπώ, ένα ξωτικό και πολύτιμη βοηθός της Αγάπης. Και ένα μαγικό ταξίδι ξεκινά…

Προσοχή, προσοχή! Μέσα στην ιστορία υπάρχει και ο μοναδικός Αγαπογιατρός που το τηλέφωνό του δέχεται κλήσεις όλο το εικοσιτετράωρο. Όπου τον έχουν ανάγκη φτάνει στη στιγμή με το Ασθενοφόρο της Συγνώμης.

Ψαξτε να βρείτε την μαγική συνταγή της Αγάπης, που είναι πραγματικά μοναδική.

Το βιβλίο : "Η Αγαπώ, το ξωτικό της Αγάπης" έχει εικονογραφήσει μοναδικά η Ρένια Μεταλληνού  και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός : https://www.psichogios.gr/el/h-agapw-to-kswtiko-ths-agaphs.html?srsltid=AfmBOoqV6_m7ACh_bbYNFGg5L2MVFeq-3ARCa7PdnoBMeuoY_uJArnBT

Επίσης υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό που μπορείτε να κατεβάσετε εντελώς ΔΩΡΕΑΝ και να παίξετε, σκεφτείτε, δημιουργήσετε πολλές δραστηριότητες στην τάξη ή στο σπίτι σας;

Ξεχωριστή θέση στην δική μου καρδιά οι χάρτινες κούκλες (όλοι οι ήρωες του βιβλίου) που μπορούν τα παιδιά να κόψουν και να ζωντανέψουν μια ολόκληρη παράσταση!

Μπορείτε επίσης να φανταστείτε πώς είναι το σπιτάκι της Αγαπώς και να το ζωγραφίσετε!

Να εξερευνήσετε τι άλλο  υπάρχει μέσα στο "Ασθενοφόρο της Συγγνώμης".

Να κάνετε μια στάση στο "Βενζινάδικο των Σημαντικών Λέξεων".

και πολλά πολλά ακόμα ...

Μπείτε εδώ και θα το ανακαλύψετε : https://schools.psichogios.gr/ekpaideytiko-yliko

 

*Η Νεράιδα Σερπαντίνα, Ελένη Μπετεινάκη, εικ: Αιμιλία Κονταίου, εκδ. Ελληνοεκδοτική!

«Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα παράξενο δάσος, γεννήθηκε ένα κοριτσάκι με κατακόκκινα μαλλιά σαν το χρώμα της δυνατής φωτιάς, μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια στο χρώμα της θάλασσας και μάγουλα πιο κόκκινα κι από τις φράουλες την άνοιξη.

Τρεις μέρες μετά τη γέννησή του ήρθαν οι Μοίρες να του μοιράσουν τα δώρα τους. Έτσι γινόταν σαν γεννιόταν μια μικρή νεράιδα...Την ίδια μέρα στο παλάτι του βασιλιά Γελαστού γεννήθηκε ένα αγόρι που ’χε ολοστρόγγυλο πρόσωπο, δέρμα και μαλλιά κατάλευκα...

Κανένας όμως δεν είχε σκεφτεί πως σε τούτο το δάσος ό,τι κι αν συνέβαινε θα έπρεπε να το γνωρίζει η μάγισσα Χαλάστρα! Κι έτσι αφού δεν είχε προσκληθεί στην Γιορτή για το μοίρασμα των δώρων ο θυμός της Χαλάστρας έγινε τόσο μεγάλος που η μικρή νεράιδα δεν θα μπορούσε ποτέ να χορέψει εκτός κι αν …}

Ένα ταξίδι αναζήτησης είναι τούτο το παραμύθι. Γεμάτο αγάπη, ομορφιά, επιθυμίες κι όνειρα. Γεμάτο μουσική και εικόνες χαράς. Γεμάτο με το κέφι και την ζωντάνια που σκορπά το γέμισμα της ψυχής. Οι περιγραφές είναι πλούσιες χωρίς να κουράζουν, επιτρέποντας στα παιδιά να «δουν» το δάσος, τα παλάτια και τα μυθικά στοιχεία σαν να ξεδιπλώνονται μπροστά τους. Η ιστορία κινείται με ρυθμό που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον, ενώ οι δοκιμασίες των ηρώων λειτουργούν ως καθρέφτης συναισθημάτων που κάθε παιδί μπορεί να αναγνωρίσει. Το σημαντικότερο όμως στοιχείο του βιβλίου είναι ο συναισθηματικός του πυρήνας. Χωρίς διδακτισμό, αναδεικνύει αξίες όπως η αποδοχή, η καλοσύνη και η δύναμη των ανθρώπινων δεσμών. Ένα τρυφερό και φωτεινό παραμύθι που μπορεί να γίνει αγαπημένη επιλογή για οικογενειακή ανάγνωση, αλλά και ένα βιβλίο που βοηθά τα παιδιά να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον κόσμο της λογοτεχνίας.

Η εικονογράφηση της Αιμιλίας Κονταίου αποτελεί ένα από τα πιο δυνατά στοιχεία του βιβλίου. Οι εικόνες αποδίδουν με ευαισθησία και φαντασία τον μαγικό κόσμο της ιστορίας, βοηθώντας τα παιδιά να οπτικοποιήσουν τους χαρακτήρες και τα σκηνικά. Τα χρώματα και οι λεπτομέρειες δημιουργούν μια ζεστή και παραμυθένια ατμόσφαιρα που ενισχύει τη συναισθηματική εμπλοκή του αναγνώστη.

Ένα παραμύθι μαγικό που η Αγάπη υμνείται μέσα από δοκιμασίες και εμπόδια αλλά καταφέρνει να νικήσει και να θριαμβεύσει.

Πως μπορώ  να αξιοποιήσω το βιβλίο στην τάξη ή στο σπίτι:

·      

Να μιλήσουμε για τα συναισθήματα και βασικά για την Αγάπη, καλοσύνη, θάρρος.

·       Να δημιουργήσουμε  Το Μονοπάτι των Δοκιμασιών. Σε τρια διαφορετικά σημεία, χωρίζοντας τα παιδιά σε ομάδες φτιάχνουμε τρεις «Πύλες»:  Η πρώτη ομάδα πρέπει να λύσει ένα  απλό γρίφο για να «ανοίξει η πύλη»! Η δεύτερη  αν συνεργαστεί να φτιάξει το παλάτι ή έναν πύργο με οικοδομικό υλικό, αλλά χωρίς να μιλάνε τα παιδιά μεταξύ τους . Η Τρίτη ομάδα θα ακολουθήσει μια διαδρομή (με την βοήθεια ενός χάρτη) σε ποιες πόλεις πήγε ο Πρίγκιπας Χαρτοπόλεμος.

·       Να ζωγραφίσουν τη δική τους νεράιδα αν ζούσε στο σήμερα! Να της δώσουν όνομα, μαγικές δυνάμεις και να παρουσιάσουν το έργο τους στην ομάδα.

·       Να φτιάξουν  ένα μαγικό δάσος (κολλάζ) με χαρτόνια, χαρτόκουτες,  περιοδικά και φυσικά υλικά (φύλλα, μικρά κλαδιά) κ.α.

·       Να δούμε εικόνες και Video για το διάσημο καρναβάλι της Βενετίας, της Πάτρας, της Κέρκυρας, της Ξάνθης και αλλά που γίνονται σε ολόκληρο τον κόσμο.

·       Να φτιάξουμε μάσκες

Ξεφυλλίστε τις πρώτες σελίδες εδώ: https://ellinoekdotiki.gr/gr/ekdoseis/i/h-neraida-serpantina

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 14 Φεβρουαρίου 2026 : Εδώ!

Ένα βάζο ελπίδες* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

 Πριν από πέντε χρόνια περίπου είχαμε την χαρά να γνωρίσουμε για πρώτη φορά την συγγραφέα και εικονογράφο Ντέμπορα Μαρσέρο, όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο της : Σ ένα βάζο μέσα!

Τι μας χάρισε σε εκείνο το βιβλίο;

{…Μια τρυφερή ιστορία αγάπης και φιλίας γεμάτη αρώματα, μαγεία και θαύματα. Διαβάσαμε τι μπορεί να κάνουν ο έρωτας, η φιλία κι η αγάπη. Μα τα αδύνατα, δυνατά. Μέχρι και να φυλακίσουν τους ήχους, τα χρώματα, τα συναισθήματα μέσα σε γυάλινα βάζα. Η  ιστορία μιλούσε για τους φίλους που αναπάντεχα χάνουμε από δίπλα μας και που προσπαθούμε να βρούμε τρόπους επικοινωνίας, σαν να μην έφυγαν ποτέ. Ένα βιβλίο για τις αναμνήσεις που χτίζουμε και φέρνουμε συχνά στο μυαλό στα δύσκολα. Για την αγάπη που δεν γνωρίζει αποστάσεις ή εμπόδια. Για όλα τα συναισθήματα που είναι χρωματιστά. Για τις εποχές που διαδέχονται η μία την άλλη. Για τις μικρές αλλαγές στην κάθε μέρα…}

Ακολούθησε το «Έξω από το Βάζο», έναν χρόνο μετά. Μια νέα οπτική για το πως αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματα.

Πρωταγωνιστής πάντα ο Λουέλιν, ένα μικρό κουνέλι, χαρακτήρας που ζωντανεύει σε όλα τα βιβλία της Ντέμπορα Μαρσερο με τα δικά της μολύβια και πινέλα.

Και το 2026 κυκλοφορεί και το τρίτο βιβλίο της σειράς με τον τίτλο : Ένα βάζο Ελπίδες!*

Ο Λουλέλιν σ΄αυτήν την ιστορία είναι ένα ονειροπόλο κουνελάκι γεμάτο ιδέες, επιθυμίες και όνειρα. Κι επειδή είναι τόσα πολλά αποφασίζει να τα «βάλει» σε βάζα. Η πιο μεγάλη του ευχή ήταν να βρει έναν φίλο. Κι αυτήν του την ελπίδα την έβαλε σε ένα ακόμη βάζο. Και τότε είδε δυο άλλα μικρά κουνελάκια που ίσως και να σκέφτονταν κι εκείνα το ίδιο πράγμα. Κι αυτό συνέβη. Κι όταν γνωρίστηκαν στο πάρκο και έγιναν φίλοι το βάζο του έλαμψε μέσα στη νύστα. Κι οι τρεις φίλοι αποφάσισαν να μαζεύουν και να μοιράζονται τις ελπίδες τους…

Αρχίσαν από μικρές ελπίδες και σιγά σιγά χωρίς να το καταλάβουν έφτιαξαν μια τεράστια συλλογή. Μόνο που δεν πρόλαβαν να την θαυμάσουν και μια δυνατή βροχή ξέσπασε στο δάσος. Όταν πια κόπασε όλη αυτή η κοσμοχαλασιά, τα βάζα τους είχαν χαθεί…

Οι ελπίδες όμως; Χάθηκαν κι αυτές;

Η συνέχεια στο βιβλίο γεμάτη τρυφερότητα, συγκίνηση, πείσμα, επιμονή και θάρρος!

Αλλά ας δούμε τι κάνει αυτό το βιβλίο να ξεχωρίζει και μας να το αγαπήσουμε τόσο πολύ!

Το Ένα Βάζο Ελπίδες είναι  ένα σύγχρονο εικονογραφημένο βιβλίο (Picture book) με πολλούς συμβολισμούς, εναλλαγή συναισθημάτων και μεγάλα νοήματα για μικρά παιδιά.

Η συγγραφέας σε αυτό το κείμενο πραγματεύεται έννοιες όπως η μνήμη, η απώλεια, η φιλία και κυρίως η ελπίδα. Το «βάζο» λειτουργεί σαν μεταφορική έννοια. Είναι ο χώρος όπου αποθηκεύονται εμπειρίες και όνειρα, υποδηλώνοντας την ανθρώπινη ανάγκη που έχουμε  να διατηρούμε όσο περισσότερο μπορούμε ό,τι μας συγκινεί.

Η αφηγηματική ένταση κορυφώνεται όταν η συλλογή χάνεται, μετατρέποντας την ιστορία από μια απλή καταγραφή στιγμών σε στοχασμό πάνω στην ανθεκτικότητα. Το μήνυμα δεν είναι απλώς αισιόδοξο, είναι υπαρξιακό για τα δεδομένα της παιδικής λογοτεχνίας. Η αξία βρίσκεται όχι στην κατοχή των αναμνήσεων αλλά στην ικανότητα να δημιουργούμε νέες. Η ιστορία δεν εξηγεί τα συναισθήματα, τα αφήνει να αναδυθούν μόνα τους μέσα από τις εικόνες και τη σιωπή μεταξύ των προτάσεων.

Έμφαση στη φιλία, στο μαζί, στην νέα αρχή. Στη δύναμη του εαυτού μας, στις απογοητεύσεις που πρέπει να προσπερνιούνται, στις απώλειες και στην

 έννοια της αλλαγής. Η συγγραφέας  καταφέρνει να αγγίξει μεγάλα υπαρξιακά θέματα με τρόπο προσιτό στα παιδιά, χωρίς να υποτιμά τη νοητική τους ικανότητα.

Η εικονογράφηση του βιβλίου χαρακτηρίζεται από απαλές παλέτες και εκφραστικότητα, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα τρυφερότητας που υποστηρίζει το στοχαστικό ύφος του κειμένου.

Πως μπορώ να το αξιοποιήσω στην τάξη;

·       Συζητώντας για συναισθήματα

·       Δημιουργήστε έναν εννοιολογικό χάρτη στον πίνακα ( ή δείξτε τις εικόνες χωρίς λόγια, σε μικρότερα παιδιά) και αναπτύξετε την κριτική σκέψη ακόμα και πριν ξεκινήσει η αφήγηση π.χ. Τι είναι ελπίδα; Ποια είναι τα όνειρά σας;

·       Μοιράστε μικρά χαρτάκι στα παιδιά σε ότι σχήμα θέλετε και ζητείστε τους να γράψουν ή να ζωγραφήσουν τι εύχονται ή ελπίζουν να καταφέρουν σύντομα ή μεγαλώνοντας. Στη συνέχεια τοποθετήστε τα σε ένα βάζο και ανοίξτε το τέλος της χρονιάς!

·       Δώστε σε κάθε παιδί δύο χαρτιά: ένα σε σχήμα βάζου και ένα σε σχήμα σύννεφου. Στο βάζο γράφουν κάτι που θέλουν να κρατήσουν στη ζωή τους.

Στο σύννεφο κάτι που θέλουν να αφήσουν πίσω.

·       Συζητώντας για την απώλεια !

·       Αν σπάσει το βάζο που έχεις μέσα την δική σου ελπίδα, τι θα έκανες ;

* Ένα βάζο ελπίδες, Ντέμπορα, Μαρσέρο, εκδόσεις Μεταίχμιο :

https://www.metaixmio.gr/el/products/ena-bazo-elpides?srsltid=AfmBOoqjJd7e8CQUfVPIYiU6xqK5euyItVxFsr7Ir6YgKxWGc2A0lCBu

Δημοσιεύτηκε στo Cretalive.gr στις  7 Φεβρουαρίου 2026 Εδώ!

 

Ζαχαρίας Παπαντωνίου… Λογοτέχνης, ποιητής, δημοσιογράφος, κριτικός τέχνης, ακαδημαϊκός!

Επιμέλεια κειμένου : Ελένη Μπετεινάκη 

Ήταν  1 Φεβρουαρίου 1940 και ο μεγάλος λογοτέχνης θα φύγει από τη ζωή!  Την επόμενη μέρα θα είχε γενέθλια και θα συμπλήρωνε τα 63 του χρόνια!

Γεννήθηκε στη Γρανίτσα Ευρυτανίας  την 2η Φεβρουαρίου του 1877 και πέθανε μια μέρα πριν κλείσει τα 63 του χρόνια στην Αθήνα το απόγευμα της 1ης Φεβρουαρίου 1940 από συγκοπή καρδιάς μέσα σε τραμ, πηγαίνοντας σε συνεδρίαση της Ακαδημίας Αθηνών.

«…Στη χώρα φάνηκε έπειτα από χρόνια ένας δάσκαλος που άφησε όνομα. Έπαιρνε τα παιδιά και τα δίδασκε κάτω από τα δέντρα. Όταν δεν είχαν βαρυχειμωνιά, είχαν για σχολείο πότε ένα πεύκο, πότε έναν πλάτανο. Έπαιρναν το βιβλίο τους και διάβαζαν μαζί του απάνω στους λόφους, στον ήλιο και στον αέρα. Από κει τους έδειχνε τους γύρω τόπους, τη γη, τον ουρανό, τα πλάσματα όλα…Τους μάθαινε τη ζωή των δέντρων, των πουλιών, των εντόμων. Όταν ήταν καθαρή αστροφεγγιά, τους έδειχνε από ένα ύψωμα και τους ονόμαζε τ’ άστρα. Τους μάθαινε να γράφουν όσα έβλεπαν στον κόσμο κι όσα είχαν στο νου και στην ψυχή τους…» (Από τα Ψηλά βουνά, Ζαχαρίας Παπαντωνίου)

Γονείς του ήταν ο δημοδιδάσκαλος Λάμπρος Παπαντωνίου και η Ελένη κόρη του συμβολαιογράφου Καρπενησίου Ζαχαρία Ηλιόκαυτου, των οποίων ήταν το δεύτερο παιδί. Γεννήθηκε στο σπίτι των Γιώργου και Βασίλη Φαρμακίδη ή στο σπίτι του Βασίλη Μπλατσή, κατά το Μιχάλη Σταφυλά  και είχε τρία αδέλφια, το Χαρίλαο, τον Αθανάσιο και τη Σοφία.

Στο Καρπενήσι τελείωσε τις τρεις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου, συνέχισε στην Άμφισσα και τελείωσε το Γυμνάσιο στην Αθήνα, καθώς το 1890 εγκαταστάθηκαν οικογενειακώς στην Αθήνα, λόγω των μεταθέσεων του πατέρα του. Γράφηκε, όμως παρακολούθησε ελάχιστα μαθήματα στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, την οποία εγκατέλειψε όταν λιποθύμησε στο πρώτο μάθημα της ανατομίας. Σπούδαζε επίσης ζωγραφική και άφησε πρόχειρα σκίτσα, μερικές προσωπογραφίες σχεδιασμένες με το μολύβι και γελοιογραφίες. Τελικά τον κέρδισε η λογοτεχνία και η δημοσιογραφία .

Ως δημοσιογράφος δημοσίευσε με τα λογοτεχνικά ψευδώνυμα «Αβδηρίτης», «Χάρης Ημερινός», «Ο Άλλος» και «Ο Φωνογράφος» και συνεργάστηκε με τις εφημερίδες «Ακρόπολις» του Βλάση Γαβριηλίδη, με το «Σκριπτ», στο οποίο εργάστηκε και ως αρχισυντάκτης γράφοντας πολιτικά άρθρα και χρονογραφήματα, «Το Άστυ», ενώ στο «Ελεύθερο Βήμα» δημοσίευσε κριτικές εικαστικών τεχνών.

 Την 6η Απριλίου του 1897, η «Πρωία» και το «Σκριπτ» είχαν την είδηση της ημέρας. Η πρώτη λόγω των σχέσεων της με τον τότε πρωθυπουργό Δηλιγιάννη είχε ειδήσεις από «πρώτο χέρι» και ήταν η εφημερίδα που θα δημοσίευε σε αποκλειστικότητα τη διακοπή των σχέσεων Ελλάδας–Τουρκίας και την κήρυξη του πολέμου. Το «Σκριπτ» τυπώνονταν στο ίδιο τυπογραφείο και νυχτερινός συντάκτης εκείνο το βράδυ ήταν ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο οποίος μαζί με τον αρχιεργάτη της «έκλεψαν» την είδηση με τον τρόπο που περιέγραψε ο Παπαντωνίου «...Εκεί εις το βάθος, εις δεκαπέντε βημάτων απόστασιν, ενώ ο αρχιεργάτης της Πρωίας, εστοιχειοθέτει μετά φόβου Θεού το πολύτιμον χειρόγραφον, ο αρχιεργάτης του Σκριπτ παρηκολούθει από μακράν τας κινήσεις των χεριών του και από τα κινήσεις αυτάς ...κατόρθωσε ...να «διαβάσει» την είδησιν, που είχε ως εξής: «Αργά, καθ’ ην στιγμήν τίθεται το φύλλον υπό το πιεστήριον, ήλθεν η είδησις ότι η Πύλη, έδωκεν τα σχετικά διαβατήρια εις τον εν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτήν μας κ. Μαυροκορδάτον και τω εκοινοποίησεν την διακοπήν των σχέσεων"».

Στη συνέχεια πήγε στο Παρίσι (το 1908 έως το1910) ως ανταποκριτής της εφημερίδας Εμπρός, στην οποία δημοσίευσε τα Παρισινά Γράμματα {Φιλολογικά Χρονογραφήματα}, όπως τα είπαν, που έκαναν τότε μεγάλη εντύπωση. Επιστρέφοντας στην Αθήνα συνέχισε τη δημοσίευση άρθρων, διηγημάτων, ποιημάτων, ταξιδιωτικών εντυπώσεων, όχι μόνο σε εφημερίδες, αλλά και εγκυρότερα περιοδικά της εποχής: Παναθήναια, Ο Νουμάς, Καλλιτέχνης, Νέα Εστία κ.λ.π. Το 1911 έλαβε μέρος σε έκθεση στο Ζάππειο με γελοιογραφίες και άλλα σχέδια.

 Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία και ασχολήθηκε με τη Δημόσια Διοίκηση, όταν μέσω του Στέφανου Γρανίτσα βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας, μέρος της οποίας αποτελούσε και η Ευρυτανία, γνωρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Έκτοτε και μέχρι το 1917 διορίστηκε Νομάρχης Ζακύνθου, αργότερα Κυκλάδων στη Σύρα, όπου οργάνωσε εργατικό σωματείο, Καλαμάτας και Λακωνίας. Ως νομάρχης Λακωνίας διώχθηκε ποινικά για παράβαση καθήκοντος, διότι αρνήθηκε να υπογράψει τον αφορισμό του Βενιζέλου από τους ιερωμένους και τέθηκε εκτός υπηρεσίας, συμβάν για το οποίο έγραψε: «Ετιμήθηκα με τον Αργυρούν Σταυρόν Ιπποτών του Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος και με την καταδίωξη του Εφετείου Ναυπλίου».

Το 1918 διορίστηκε Διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης, και αργότερα πρόεδρος του μόνιμου πενταμελούς καλλιτεχνικού συμβουλίου της, θέση που διατήρησε μέχρι τον θάνατό του. Ταξινόμησε και εμπλούτισε τις συλλογές της με έργα των Μαλέα, Παρθένη, Γαλάνη και του πρώτου της διευθυντή, του ζωγράφου Γιώργου Ιακωβίδη. Αγόρασε το μοναδικό ιδιόχειρο έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου «Η Συναυλία των Αγγέλων» το 1931, με το ποσό των 5.000.000 δραχμών που απέσπασε από τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου. Ως Διευθυντής της Πινακοθήκης, είπε «…πώς είναι δυνατόν να ανακηρύξω επίσημα και με την υπογραφή μου όλους τους ζωγράφους και οπαδούς των εικαστικών τεχνών, μεγάλους άνδρες και δημιουργούς. Προτιμώ, οπωσδήποτε, να τους έχω εχθρούς μου». Το 1922 διορίστηκε καθηγητής της Αισθητικής και Ιστορίας της Τέχνης στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών του Πολυτεχνείου, θέση την οποία διατήρησε έως το 1938, που εκλέχθηκε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Πρότεινε τη σύσταση «Συμβουλίου Δημόσιας Καλαισθησίας» και αγωνίστηκε ως σχολιογράφος αλλά στη συνέχεια και ως Ακαδημαϊκός, να διασώσει τις συνοικίες από την τσιμεντοποίηση και τα βουνά της Αττικής από τη λατόμηση. Οραματίστηκε τον ενιαίο αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολεως και πρότεινε να υπάρχει όριο στο ύψος των κατασκευών, κατάργηση της μεσοτοιχίας και ύπαρξη αυλής.

Ως πεζογράφος, θεωρείται μεταξύ των αρίστων, χαρακτηριστικά του υπήρξαν η πρωτοτυπία, η σαφήνεια, η πυκνότητα και η γραφικότητα. Γλώσσα του, με μικρές εξαιρέσεις, υπήρξε η απλή αστική καθομιλουμένη με στοιχεία καθαρεύουσας, στα χρονογραφήματά του. Ως διηγηματογράφος χρησιμοποιεί τη δημοτική. Το περιεχόμενο των διηγημάτων του είναι ποικίλο, οι τύποι του παρμένοι από την αστική επαρχιακή ζωή. Χαρακτηριστικό του γνώρισμα, η φυσιολατρία.

Η ποίησή του ως προς τη στιχουργία χαρακτηρίζεται από ευχέρεια, επιμέλεια και μετρική ποικιλία. Ως προς τη μορφή είναι γραφική, ως προς το περιεχόμενο απαισιόδοξη. Ως σχολικός ποιητής και συγγραφέας, είναι ενθουσιώδης οπαδός της συναισθηματικής αγωγής. Από ηθική άποψη οπαδός των ομαδικών ιδεωδών. Ενδεικτική είναι η γνώμη του Γρηγορίου Ξενοπούλου, ο οποίος το 1928, κρίνοντας το έργο του τα «Διηγήματα» έγραψε «Όλοι σχεδόν οι ήρωές του ανέρχονται εις περιωπήν συμβόλων. Τα διηγήματα αυτά έχουν χρώμα, άλλ’ έχουν και ορίζοντα, ατμόσφαιραν, βάθος, ψυχήν, πνοήν. Είναι μία τέχνη ανωτέρα».

Μαζί με τον Γεώργιο Βιζυηνό και τον  Αλέξανδρο Πάλλη πρόσφερε πάρα πολλά στη σχολική λογοτεχνία.

Ξεχώρισε ανάμεσα σε τόσα άλλα που είχε κάνει το  βιβλίο του «Τα ψηλά βουνά», το 1918.

«Με τα "Ψηλά Βουνά" εισέρχεται εις το δημοτικόν σχολείον η Ελλάς … με τον κόσμο των πλασμάτων της και με τον κόσμο των πνευμάτων της. Πόση ζωή, πόση ποίησις, πόση χάρη κατοικεί εκεί μέσα! Δεν ηξεύρω τι περισσότερον και τι ωραιότερον θα ημπορούσε να επιθυμούσε κανείς ως αναγνωστικόν βιβλίον.»Θα πει ο Παύλος Νιρβάνας.

Ο Στέλιος Σπεράντζας πάλι λέει  για «Τα ψηλά βουνά» πως «είναι από τα βιβλία που ξυπνούν τους λαούς και τους κάνουν μεγάλους». Σήμερα, μας υπενθυμίζουν, πέραν όλων των άλλων, πόσο σημαντικό είναι ο καθένας από μας ν' αναδέχεται τις ευθύνες του. Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου απευθύνεται στα παιδιά όλων των εποχών. «Όταν βρίσκονται γενναία παιδιά σαν εσάς, ένα δάσος γίνεται αιώνιο. Κι οι άνθρωποι ζουν καλύτερα τη ζωή τους».

Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου αφηγείται την ιστορία μιας ομάδας 26 παιδιών που όταν τελειώνουν την τελευταία τάξη του ελληνικού σχολείου αποφασίζουν (με την άδεια των γονιών τους) να κάνουν μόνα τους διακοπές για περίπου δύο μήνες στα βουνά της Ευρυτανίας. Εκεί, μέσα στις ομορφιές της φύσης, μαθαίνοντας τις ιστορίες των ανθρώπων που συναντούν, φτιάχνουν μια κοινότητα που εξυμνεί το ομαδικό πνεύμα, την αλληλεγγύη και τον αλληλοσεβασμό, μαθαίνουν να ξεπερνούν στις δυσκολίες της ζωής μέσω της συνεργασίας και της εκτίμησης απέναντι στον άλλο, πάντα με χιούμορ και χωρίς βαρύγδουπες διδαχές.

Το 1917 πέθανε ο πατέρας του συγγραφέα (πρόκειται για τον Λάμπρο Παπαντωνίου που στο βιβλίο είναι ουσιαστικά το ομώνυμο μικρό τσοπανόπουλο το οποίο μαθαίνει τα πρώτα του γράμματα απ' τα παιδιά) και το 1919 έχουμε την πρώτη έκδοση του βιβλίου από το Εθνικό Τυπογραφείο. Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου έγραψε «Τα ψηλά βουνά» σε συνεργασία με τους Δημ. Ανδρεάδη, Αλεξ. Δελμούζο, Π. Νιρβάνα και Μ. Τριανταφυλλίδη με εικονογράφηση του Π. Ρούμπου. Το βιβλίο, που είχε και σχέδια του ίδιου του συγγραφέα, προορίστηκε για αναγνωστικό της τρίτης τάξης του δημοτικού σχολείου.

Η επαναστατική κυβέρνηση του Βενιζέλου εξέφρασε τότε στην πράξη τις νέες εκπαιδευτικές, αισθητικές και γλωσσικές αντιλήψεις της με την καθιέρωση της δημοτικής στις τέσσερις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Το βιβλίο επαινέθηκε απ' τον Παλαμά και τον Ξενόπουλο για την παιδαγωγική και λογοτεχνική του αξία, τη ζωντανή δημοτική γλώσσα και την τυπογραφική του καλαισθησία. «Τα ψηλά βουνά», παρά τον πρωτοποριακό τους χαρακτήρα προκάλεσαν λυσσαλέες αντιδράσεις και κάηκαν δημοσίως από τις κυβερνήσεις μετά το 1920.

Το βιβλίο, που αποτελεί κομβικό σταθμό στην ιστορία της νεοελληνικής σχολικής και παιδικής λογοτεχνίας, επέστρεψε στα σχολεία με τη νέα εκπαιδευτική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Βενιζέλου το 1929 και το 1933. Το 1974 «Τα ψηλά βουνά» ξανατυπώθηκαν για τα δημοτικά σχολεία της Μεταπολίτευσης για ένα σύντομο διάστημα έως ότου αντικαταστήθηκαν από το βιβλίο της Αγγελικής Βαρελλά.

Ήταν άγαμος και δίχως κληρονόμους, όπως και όλα τα αδέλφια του, καθώς αποδέχθηκε την αντίρρηση της μητέρας του να παντρευτεί μια κοπέλα από την Κωνσταντινούπολη.

Πέθανε πρωί την 1η του Φλεβάρη του 1940, μέσα στο τραμ, πηγαίνοντας σε συνεδρίαση της Ακαδημίας Αθηνών στης οποίας «...τας συνεδρίας της Ολομελείας και της Τάξεως σπανιότατα απουσίαζε, προσήρχετο δε σχεδόν κατά κανόνα ολίγον μετά την αρχή της συνεδρίας και ελάμβανε θέσιν εις τα πρώτα πλάγια καθίσματα...», σύμφωνα με τον επίσης ακαδημαϊκό Σωκράτη Κουγέα.

Τάφηκε στο Α΄Νεκροταφείο Αθηνών και τον επικήδειο λόγο εκφώνησε ο Γρηγόριος Ξενόπουλος.

ΠΗΓΕΣ :

Wikipedia.gr

Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ

Εφημερίδα  Η Ελευθεροτυπία

Δημοσιέυτηκε στο Cretalive.gr στις 1 Φεβρουαρίου 2022: Ζαχαράις Παπαντωνίου