Λιβένα* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Η Πάνω Πόλη ήταν αυτό που λέμε Παράδεισος. Κατάφυτα βουνά, χτισμένη δίπλα σε μια λίμνη. Ένα ποτάμι τη διέσχιζε με πολλά δέντρα, αμέτρητα πουλιά, χιλιάδες αγριολούλουδα και παιδιά, πολλά παιδιά. Το νερό ήταν πηγή ζωής για όλα τα ζωντανά και χάρμα οφθαλμών σαν έβλεπες τους εκπληκτικούς καταρράκτες όταν εγκατέλειπαν τα βράχια κι έπεφταν στο κενό…Έσφυζε από ζωή, τούτη η πόλη που΄χε για σημείο αναφοράς της ένα στρογγυλό πύργο που στην κορυφή υπήρχαν τέσσερα ρολόγια που οι λεπτοδείχτες τους έδειχναν τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Το πιο ξεχωριστό της κομμάτι όμως ήταν στην ανατολική της πλευρά, η περιοχή των Κήπων, που σε ένα σημείο της είχε ένα δέντρο στη μέση …

Κι όλα αυτά όμως κάποτε, στα πολύ παλιά χρόνια …

Κι ύστερα όλα άλλαξαν πολύ γρήγορα! Τα σπίτια γκρεμίστηκαν και στη θέση τους κτίστηκαν ψηλά κτίρια. Τα δέντρα κόβονταν για να ανοιχτούν δρόμοι. Ρέματα και μικρά ποτάμια σκεπάστηκαν, οι χώροι παιχνιδιού μειώθηκαν και ο πέτρινος πύργος κρύφτηκε και μετά από λίγο εγκαταλείφθηκε. Χάθηκαν οι κήποι, οι αυλές, οι καλημέρες κι όλες οι κουβέντες. Όλοι πια έτρεχαν, έτρεχαν να προλάβουν ούτε κι οι ίδιοι γνωρίζοντας τι ακριβώς.  Τότε μπήκαν στην ζωή τους κι οι οθόνες κι οι κάτοικοι της Πάνω Πόλης έγιναν πια «Σκυμμένοι». Μόνο στην περιοχή των Κήπων τα πράγματα παρέμεναν όπως παλιά. Με γειτονιές γεμάτες χρώματα, λουλούδια που εκτός από ομορφιά πρόσφεραν και γιατρειά. Οι άνθρωποι σ΄αυτή τη γειτονιά ζούσαν αλλιώς. Μελετούσαν τη φύση, τα πουλιά, τα σημάδια κι ήθελαν να αφήσουν τον τόπο τους ατόφιο στην επόμενη γενιά. Εκεί ακριβώς απέναντι  από το μεγάλο δέντρο  γεννήθηκαν κάποτε δυο παιδιά. Κι αρχίσαν να συμβαίνουν παράξενα πράγματα σαν συναντήθηκαν πρώτη φορά σε εκείνο το δέντρο που όλοι το αγαπούσαν και το θεωρούσαν ιερό. Κι όταν κάποια στιγμή ήρθαν άλλοι άνθρωποι να το κόψουν ο Μάρκος ύψωσε την φωνή του και τους σταμάτησε. Κι  η αγκαλιά που έκαναν στο δέντρο,  μια μέρα θα τους σημάδευε για πάντα…

Η ιστορία του δέντρου είναι μεγάλη, όπως κι εκείνη τον δυο παιδιών κι ιδιαίτερα του Μάρκου που έγινε ποιητής…

Κ ύστερα; Ύστερα ξεκινά μια περιπέτεια. Από το πέταγμα των πουλιών, από τις κίτρινες ρωγμές και κηλίδες πάνω στο ιερό δέντρο, από τα παράξενα σχήματα στα κλαδιά των άλλων δέντρων από το ποίημα του Μάρκου (Η απειλή ) κι από εκείνα τα φοινικόπτερα αρχίσαν να καταλαβαίνουν την αλλαγή. Και τότε μάθανε και τα παιδιά για τα σημάδια. Μαθεύτηκε όλη η αλήθεια, πως από το Δέντρο στη Μέση,  υπάρχει μια  πύλη για το Παλιό Νερό και για την Κάτω Πόλη…

Κι έτσι άρχισε το Πέρασμα…

Και περνούσαν τα χρόνια κι η κάτω Πόλη ζούσε με παραμύθια κι ιστορίες από τα παλιά κι όλοι σταματούσαν σε εκείνη η την ιστορία για ένα κορίτσι που θα άλλαζε τον κόσμο τους.

Το παράξενο κορίτσι με το υπέροχο όνομα Λιβένα. Ο Θοδωρής Παπαϊωάννου γράφει πως τούτο το όνομα σημαίνει  ετυμολογικά αμάραντα λουλούδια, αλλά και τη γνωστή μας καλεντούλα.

Η περιπέτεια πια αρχίζει και η Λιβένα  μπορεί να είναι το κορίτσι της προφητείας, αλλά δεν δρα μόνη της. Η επιτυχία της βασίζεται στην ομάδα που την απαρτίζουν οι φίλοι της, η  Άννα, η Μίρκα,ο  Τρύφωνας, η  Ελευθερία και ο Μεθόδιος.

Την συνέχεια της συναρπαστικής αυτής περιπέτειας, ενός μοναδικού ταξιδιού στη χώρα της φαντασίας, θα την διαβάσετε εσείς…

 Εγω, το μόνο που θέλω να τονίσω, είναι πως τούτο το υπέροχο, αλληγορικό παραμύθι που κινείται στη σφαίρα του μαγικού ρεαλισμού περνάει στα παιδιά  ένα εξαιρετικό μήνυμα για τη σύγχρονη εποχή. Η αλλαγή και η προστασία του πλανήτη δεν είναι έργο ατομικό, αλλά αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας, αλληλεγγύης και συντροφικότητας.

Στο βιβλίο, οι ενήλικες της Πάνω Πόλης παρουσιάζονται παγιδευμένοι στην αδράνεια, την αλλοτρίωση και τον εθισμό στις οθόνες. Έχουν αποδεχτεί τη μοίρα τους και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Αντίθετα, η Λιβένα και η παρέα της αρνούνται να συμβιβαστούν. Οι νέοι είναι οι μόνοι που διατηρούν τη «διαισθητική» σύνδεση με τη φύση, κατανοούν ότι κάτι πάει λάθος και τολμούν να αμφισβητήσουν το κατεστημένο.

Κι επειδή το βιβλίο είναι γεμάτο συμβολισμούς θα μπορούσε όλο αυτό το ταξίδι των παιδιών στην Πάνω Πόλη να είναι το πέρασμα από την παιδική ηλικία στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή.

Ένα μυθιστόρημα γεμάτο δράση, αγωνία, συμβολισμούς, οικολογικά μηνύματα, περιπέτεια, τόλμη, θάρρος  και φως.

Συναρπαστική η αφήγηση του Θοδωρή Παπαϊωάννου. Μας κρατάει σε αγώνια, σε μυστηριακή ατμόσφαιρα, σε εγρήγορση.  Μας γεμίζει εικόνες ενός άλλου σύμπαντος και νομίζουμε πως βλέπουμε μια καταπληκτική ταινία που παιζουμε μαζί με  τους ήρωες της σαν αθέατοι κομπάρσοι…

Με έντονα υπαρξιακά και περιβαλλοντολογικά θέματα που απασχολούν την δική μας εποχή, δοσμένα με δεξιοτεχνία μέσα από ένα φανταστικό σύμπαν που γοητεύει, αφυπνίζει συνειδήσεις χωρίς διδακτισμό αλλά με ροή του λόγου σμιλεμένη γεμάτη φαντασία και λυρισμό.

Η εικονογράφηση του βιβλίου έχει γίνει από την Μάρια Μπαχά. Αφαιρετική και καθόλου φλύαρη, αφήνει χώρο στη φαντασία του αναγνώστη και καταφέρνει να συμβαδίσει απόλυτα με το κείμενο. Υπέροχο το εξώφυλλο του βιβλίου.

Οπωσδήποτε να το διαβάσετε …

*Λιβένα, Θοδωρής Παπαϊωάννου, εικ: Μάρια Μπαχά, εκδ. Ίκαρος

https://ikarosbooks.gr/el/catalogue/libena_6605/

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 11 Ιουλίου 2026 : εδώ!

Το κίτρινο λεωφορείο του Χρήστου Μπουλώτη!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Κι επειδή οι καλές ιστορίες δεν παλιώνουν ποτέ, διαβάζουμε ξανά και «συζητάμε» βιβλία που αντέχουν στο χρόνο!

«Τα Παραμύθια του Σαββάτου» το καλοκαίρι διαβάζουν περισσότερο και προτείνουν βιβλία που αξίζει να έχετε στη βιβλιοθήκη σας, ακόμα πιο συχνά!

O κυρ Στέφανος μου θύμισε ένα τραγούδι με τον κυρ Αντώνη, μόνο που τούτος ο αγαπημένος χαρακτήρας του Χρήστου Μπουλώτη ήταν οδηγός λεωφορείου στα νιάτα του. Και τώρα που τα χρόνια πέρασαν, πάλι οδηγός λεωφορείου θέλει να  είναι. Μόνο που το καινούργιο του λεωφορείο είναι δικό του κι έχει κάτι που το κάνει μοναδικό.

Να φταίει το κίτρινο χρώμα;

Να φταίνε οι ζωγραφισμένες μαργαρίτες;

Ή μήπως το όνειρο, η φαντασία και η νοσταλγία;

Είναι το λεωφορείο που αγαπούν όλα τα παιδιά, τα παιδιά του κόσμου. Όλα τα παιδιά που κάτι  άφησαν κάποτε σε  μια πατρίδα. Τα παιδιά που συνεχίζουν κι ελπίζουν κι ονειρεύονται. Είναι το λεωφορείο της νοσταλγίας, που στη διαδρομή του συμβαίνουν πράγματα θαυμαστά. Κι είναι κι οι μετανάστες και τα παιδιά τους που ζουν στην γειτονιά του κυρ Στέφανου και κάποιοι τους κοιτούν κανονικά και κάποιοι άλλοι με μισό μάτι. Κι είναι κι οι θύμησές του από την δική του οικογένεια, από τότε με τον μεγάλο ξεριζωμό της Σμύρνης που τον έκανα να σκεφτεί. Να σκεφτεί πως :

 «…η ιστορία του κόσμου είναι γεμάτη πρόσφυγες και μετανάστες από την μια χώρα στην άλλη. Και του έλεγε ο παππούς Νικόλας πως στους χάρτες δε βλέπεις καθόλου ανθρώπους, ούτε τον πόνο τους βλέπεις, ούτε τη νοσταλγία τους κι ούτε τους πολέμους. Κι οι πόλεις μόνο κάτι κουκκιδίτσες ή καθόλου. Όμως άλλο οι χάρτες που΄ναι σκέτο χαρτί, άψυχο, κι άλλο η πραγματική ζωή…».

 Κι είναι κι η μοναξιά των γηρατειών, κι όχι μόνο, που αν θες να τη νικήσεις τότε όλα γίνονται πιο όμορφα. Μια απόφαση θέλει, και την πήρε μια μέρα ο κυρ Στέφανος. Και το λεωφορείο ένα Σάββατο ξεκίνησε …για την πατρίδα, με επιβάτες 7 παιδιά από την Πολωνία, το Ιράκ, την Αίγυπτο, την Νιγηρία, το Αφγανιστάν, την Αλβανία και την τελευταία στιγμή μπήκε κι ένα μικρό Ελληνάκι. Ναι, ήταν το μαγικό λεωφορείο των επιθυμιών, των ονείρων, της χαράς. Ήταν το λεωφορείο που γέμισε μόνο χαρούμενα πρόσωπα, γέλιο, τραγούδια και θαυμαστά επιφωνήματα. Κι ήταν σαν κάθε επιστροφή του από τις άλλες πατρίδες να έδινε την πιο σπουδαία του παράσταση ο κυρ Στέφανος, κι υποκλινόταν μπροστά σε όλους, στη μεγάλη πλατεία του χωριού του κι αυτό τον έκανε ακόμα πιο νέο κι ας περνούσαν τα χρόνια, εκείνος ήξερε το μεγάλο μυστικό :

« …πως όλες οι πατρίδες είναι όμορφες κι όλες μαζί οι πατρίδες κάνουν τον κόσμο μια απέραντη πατρίδα !»

Μια υπέροχη ιστορία για την πατρίδα… του Χρήστου Μπουλώτη. Μια ιστορία θύμησης, νοσταλγίας, ονείρου και χαράς. Μια ιστορία που συγκινεί, γεμίζει γαλήνη την ψυχή παιδιών και μεγάλων. Μια ιστορία που μας κάνει να  αναρωτηθούμε για τα μικρά και τα μεγάλα της ζωής, τα σπουδαία, τα περασμένα μα και τα μελλούμενα. Μια ιστορία σύγχρονη, όσο ποτέ, για τους πρόσφυγες, τους μετανάστες, για τα παιδιά που πάντα ονειρεύονται, ακόμα και σαν τα χρόνια περάσουν.  Άλλωστε όλοι γνωρίζουμε πως ακόμα και τότε η καρδιά, η ψυχή, δεν γερνάνε ποτέ. Μια ιστορία για όλα εκείνα που φωλιάζουν μέσα μας, τις λύπες και τις χαρές μας, τις επιθυμίες και τα πρέπει μας. Μια ιστορία χαρισματική. Από ένα συγγραφέα που ξέρει να αγγίζει τις δικές μας ψυχές.

 Από μια εικονογράφο που…ζωγραφίζει υπέροχα τα όνειρα και ας  είναι  ασπρόμαυρα μέσα στο βιβλίο. Σαν κλείσει κάποιος τα μάτια και ονειρευτεί, όλες οι μοναδικές ζωγραφιές της Φωτεινής Στεφανίδη αποκτούν τα πιο όμορφα χρώματα. Αυτά που θέλει κάποιος να δει με τα δικά του μάτια , εκείνα της δικής του ψυχής.

 

Για παιδιά από 8 χρονών…

@Στα παραμύθια του Σαββάτου!

*Το κίτρινο λεωφορείο για την πατρίδα, Χρήστος Μπουλώτης,εικ: Φωτεινή Στεφανίδη, εκδ. Πατάκης

 

https://www.patakis.gr/books/9789601642383-to-kitrino-leoforeio-gia-tin-patrida/

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 10 Ιουλίου 2026 : εδώ!

Ήταν 9 Ιουλίου 2010 που κάναμε την πρώτη μας ανάρτηση στο αγαπημένο μας πια blog "Ζητούνται Ανάγνώστες!"

16 χρόνια με χιλιάδες κείμενα πια...

Για βιβλία, για την Ιστορία, για την Λαογραφία, για τον Πολιτισμό μας!

Aκολούθησαν και πολλά άλλα από τότε :

Σελίδα στο fb με 22000 ακόλουθους, Ζητούνται Αναγνώστες

Με το ίδιο όνομα "Ζητούνται Αναγνώστες" έγινε εκπομπή στο ραδιόφωνο αλλά και podcast με τον ίδιο τίτλο

και συνεχίζουμε ...

Κι ετοιμαζόμαστε για ακόμα πιο ψηλά κι ακόμα παραπέρα

Με Ιστορίες χίλιες δυο και παραμύθια ... εκατό!

Ακολουθείστε μας στον παρακάτω σύνδεσμο : http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr/

Ευχαριστώ πάρα πολύ για τα χαρίσματα όλα αυτά τα χρόνια!

Ευγνώμων

Η Τζούλια και ο Καρχαρίας *…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Μια περιπέτεια συγκλονιστική!

Όλα εξελίσσονται σε έναν φάρο, που έτσι και αλλιώς από μόνος του είναι ιδανικό μέρος για περιπέτειες. Περιπέτειες μυστηρίου, άγνωστου και μυστικών!

Πάμε να δούμε την ιστορία αυτού του ιδιαίτερου και καταπληκτικού βιβλίου!

Πρωταγωνιστές και νεοφερμένοι κάτοικοι του Φάρου η δεκάχρονη Τζούλια, η μητέρα της η Μόρα που είναι βιολόγος της θάλασσας,  ο προγραμματιστής - μαθηματικός μπαμπάς της και  η Νούντλ η γάτα της οικογένειας.

Αν και το αγαπημένο ζώο της μαμάς  είναι ο καρχαρίας, ασχολείται με τις φάλαινες κι έχει κάνει μια σπουδαία μελέτη  για ένα συγκεκριμένο είδος που κάνει τον γύρο του κόσμου ολομόναχη, διότι τραγουδά σε διαφορετική συχνότητα από τις άλλες. Αυτό το τραγούδι, το κλάμα της φάλαινας, εισχωρεί στην ψυχή της μικρής Τζούλιας, ειδικά από τότε που η μαμά της αρρώστησε.

Αν και το σπίτι τους είναι στην Κορνουάλη, φεύγουν για ένα καλοκαίρι και πηγαίνουν  στο Ανστ, στο Σέτλαντ της Σκοτίας, όπου ο μπαμπάς της Τζούλιας πρέπει να προγραμματίσει ένα παλιό φάρο να αναβοσβήνει αυτόματα  προσθέτοντας έναν «δυαδικό» κώδικα. Η μαμά θα βρει την ευκαιρία να μελετήσει τα τεράστια θηλαστικά και βασικά τον υπερ-αιωνόβιο καρχαρία της Γροιλανδίας

Άλλα πρόσωπα της ιστορίας είναι ο Κιν. Το  κανονικό μου όνομα είναι Κίνσακ, που στα ινδικά σημαίνει λουλούδι και θα γίνει εξ αιτίας αυτού, στόχος πειραγμάτων στο σχολείο. Θα συναντήσουμε επίσης τον ο Έιντριαν, έναν άλλο έφηβο, και τον καπετάν Μπγιορν Γιόχανσον. Είναι ένας λιγομίλητος Νορβηγός που είχε ένα μικρό σκάφος το οποίο θα νοίκιαζε, η μαμά της Τζούλιας, με τα χρήματα που θα έπαιρνε από το πανεπιστήμιο για την δίμηνη έρευνά της. Η χρηματοδότης αυτή δεν θα φτάσει ποτέ… 

Η Μόρα θέλει να μελετήσει τον μοναδικό αυτόν  καρχαρία για να καταλάβει πως καταφέρνει να ζει τόσο πολύ. Ο πρόωρος θάνατος της δικής της μητέρας,  την είχε συγκλονίσει και γι αυτό προσπαθεί παρακολουθώντας το θαλάσσιο κήτος, να βρει έστω μια  υπόνοια ελπίδας μακροβιότητας για τους ανθρώπους.

Η Τζούλια παρατηρεί συνεχώς τους γλάρους, γίνεται φίλη του Κίν και μαζί περνούν αρκετές ώρες στο Φάρο παρατηρώντας, κρυφά, με το τηλεσκόπιο του τα αστέρια μα και τη θάλασσα.

Ένα εφηβικό μυθιστόρημα που κατά την γνώμη μου απευθύνεται και σε ενήλικες. Συγκινητικό, ευφυέστατο, περιπετειώδες.

Μια μάνα που κυνηγά το όνειρό της αλλά δεν μπορεί να ισορροπήσει στα θέλω και τις σχέσεις της με τους ανθρώπους που αγαπά. Πάσχει από άνοια, στα πολύ αρχικά της στάδια, από πολύ νέα, και ο θάνατος της δικής της μητέρας, της γιαγιάς Τζούλιας,  την συγκλονίζει περισσότερο.  Η καθημερινότητα της έχει διακυμάνσεις. Νοικιάζει ένα μικρό σκάφος από τον καπετάν  Μπγιορκ όμως δεν καταφέρνει να βρει τον καρχαρία που ψάχνει. Αυτό την αρρωσταίνει ακόμα πιο πολύ και ξαφνικά θα πρέπει να εισαχθεί επειγόντως στο νοσοκομείο. Η μικρή Τζούλια μένει μόνη στο Φάρο και τότε εμφανίζεται πάλι ο καπετάνιος ψάχνοντας την μαμά της. Έχει κάτι  δει στον ωκεανό και αφήνει τις ακριβείς συντεταγμένες στην μικρή Τζούλια…

Η συνέχεια συγκλονιστική!

Ένα βιβλίο που μιλάει και για την κατάθλιψη – διπολικότητα και την άνοια.  

Για τις συγκρούσεις, για την εκτίμηση στον εαυτό μας και την εικόνα που έχουμε για μας. Για την φιλία, την εν συναίσθηση.

Θυμός, φόβος, τόλμη, αγωνία, εφηβικοί έρωτες,  bulling και σχέσεις αγοριών – κοριτσιών – φίλων. Για τις ιδιαίτερες σχέσεις μητέρας και κόρης.

Ένα βιβλίο για τις λέξεις που φτιάχνουν τα πάντα σε αντίθεση με τους αριθμούς (έτσι πιστεύει η Τζούλια ) και για την θάλασσα…

Για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει κάποιος, ίσως και σε επικίνδυνους τόπους για να αποδείξει την ύπαρξη και την αγάπη του για ένα πολύ δικό του πρόσωπο.  Για όλα εκείνα τα ξεσπάσματα που έχουν οι έφηβοι, για τις ανασφάλειες, την ακούραστη επιθυμία …του μπορώ να φτάσω όπου θέλω, το πείσμα και την έλλειψη εμπειρίας διαχείρισης καταστάσεων.

Ευκαιρία να αναζητήσουμε πληροφορίες για τον καρχαρία της Γροιλανδίας που μεγαλώνει ένα εκατοστό το χρόνο και μπορεί να φτάσει σε ηλικία και τα πεντακόσια χρόνια.

Εκπληκτική και ονειρική η εικονογράφηση. Με παλέτα τεσσάρων χρωμάτων κίτρινου λευκού γκρίζου και μαύρου από τον σύζυγο της Κίραν  Μίλγουντ Χάργκρεϊβ τον Τομ ντε Φρέστον.

Στην Ελλάδα το βιβλίο κυκλοφορεί από τα εκδόσεις Πατάκη και πρόσφατα βραβεύτηκε από το  ΙΒΒΥ (Κύκλο ελληνικού παιδικού βιβλίου) για την συγγραφή στην Κίραν Μίλγουντ Χάργκρεϊβ και στην Μυρτώ Καλοφωλιά για τη μετάφραση.

H Κίραν Μίλγουντ Χάργκρεϊβ γεννήθηκε το 1990 στο Σάρρεϋ της Αγγλίας, έχει γράψει ποίηση, θέατρο, βιβλία για παιδιά και ιστορικά μυθιστορήματα.

Έχει τιμηθεί με πάρα πολλά βραβεία. Ζει στις όχθες του ποταµού στην Οξφόρδη, µε τον σύζυγό της, καλλιτέχνη Tom de Freston, και τη γάτα της, τη Λούνα. Άλλα γνωστά βιβλία της που έχουν μεταφραστεί και επίσης κυκλοφορούν στα ελληνικά είναι: Οι μάγισσες του Βάρντε και Το δέντρο του χορού.

Διαβάστε εδώ ένα μικρό απόσπασμα : https://www.patakis.gr/product/673589/vivlia-paidika--efhvika-efhvikh-logotexnia/H-Tzoulia-kai-o-karxarias/

*Η Τζούλια και ο Καρχαρίας Κίραν Μίλγουντ Χάργκρεϊβ και Τομ ντε Φρέστον, Εκδόσεις Πατάκη

 

Ο Γορίλας του δολοφόνου*… στα Παραμύθια του Σαββάτου!

 

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Σάλλυ Τζόουνς! Κρατήστε αυτό το όνομα. Όχι, δεν είναι  κάποιας διάσημης πρωταγωνίστριας του κινηματογράφου ή του θεάτρου. Δεν ξέρουμε σχεδόν ούτε από που κρατάει η σκούφια της και το πιο τολμηρό, δεν είναι καν γυναίκα. Είναι ένας θηλυκός γορίλας που θα τον αγαπήσετε από την πρώτη στιγμή που θα τον γνωρίστε. Η Σάλλυ Τζόουνς είναι ο φίλος, ο σύντροφος, ο συγγενής, ο συνεργάτης, η παρέα που δεν θέλεις να αποχωριστείς ποτέ!

Τι το ιδιαίτερο έχει αυτός ο γορίλας; Καταλαβαίνει τα πάντα, είναι πολύ δουλευταράς, έξυπνος, φιλικός με τους ανθρώπους, αξιαγάπητος  και  θέλει να γράψει όλη την αλήθεια που συνέβη με το πλοίο Hudson Queen και τον καπετάνιο του τον Χένρυ Κόσκελα με μια παλιά γραφομηχανή που επιδιόρθωσε μόνος του, μοντέλο Underwood Νo. 5 του 1908.  Η Σάλλυ Τζόουνς λατρεύει να μαστορεύει πράγματα και η γραφομηχανή αυτή που είχε σπασμένα πλήκτρα και μοχλό κυλίνδρου έγινε σαν καινούργια.  

Ναυτικός η Σάλλυ Τζόουνς, μηχανικός ολότελα, με άψογη συνέπεια, δεξιοτεχνία, οξυδέρκεια, υπομονή και επιμονή. Το τελευταίο διάστημα είχε πολλούς εφιάλτες. Κι έπρεπε να βρει τρόπο να μάθει ο κόσμος την μεγάλη περιπέτεια του Μάστορα, του δικού της  Χένρυ Κόσκελα και να ζήσουν ξανά μαζί όπως παλιά.

Ήξερε πως άδικα τον είχαν βάλει στη φυλακή, ήταν αθώος απλά θύμα ψεύτικων μαρτύρων και καταστάσεων που βόλευαν πολλούς. Η Σάλλυ Τζόουνς σαν άλλος ντετέκτιβ θα έβρισκε τον Αλφόνς Μόρρο που όλοι πίστευαν πως αυτόν είχε δολοφονήσει το αφεντικό της.

Μια συγκλονιστική φανταστική περιπέτεια ξεδιπλώνεται και μαθαίνουμε στην αρχή για τα ταξίδια, τη ζωή  και την κατάληξη των δυο …ναυτικών. Η Σάλλυ Τζόουνς χρωστούσε στον Μάστορα δυο φορές τη ζωή της και τώρα ήταν η ώρα να του το ξεπληρώσει… Όλα ξεκίνησαν στο λιμάνι της Λισαβώνας και στο μπαρ του Πελεκάνου. Τα χρήματα ελάχιστα για τον Χένρυ Κόσκελα, μετά τις επισκευές που χρειάστηκε να κάνει στο πλοίο του που για μήνες έμεινε στο λιμάνι της Λισαβώνας. Έψαχνε δουλειά και δεν μπορούσε να βρει τίποτα. Ένας μοναχικός άνδρας τον πλησίασε και του ζήτησε να μεταφέρει με το πλοίο του μερικά κασόνια με σμαλτωμένα κεραμικά πλακάκια από το λιμάνι της Αζιέρη στο μικρό λιμανάκι του ποταμού Ζέζερε και πάλι πίσω στην προβλήτα Ντο Σόντρε στη Λισαβώνα. Τα λεφτά ήταν αρκετά και θα έπαιρνε  ακόμα περισσότερα μετά το πέρας της αποστολής. Μόνο που τα πλακάκια δεν ήταν …πλακάκια αλλά όπλα, και οι ληστές που μπήκαν στο καράβι τα έκαναν όλα μαντάρα και το πλοίο έπεσε στα βράχια, χωρίς να μπορεί να κινηθεί… Νέα πρόσωπα προστίθενται στη λίστα, όπως εκείνος ο Παπά – Μονφόρτε.

Μια μεγάλη ιστορία ξεκινά που βρίσκει τον Χένρυ Κόσκελα μπλεγμένο άθελα του σε  ένα φόνο και την Σάλλυ Τζόουνς κυνηγημένη και καταζητούμενη… Βρίσκει καταφύγιο στις στέγες των σπιτιών κρατώντας μαζί της ένα φυλακτό-αλυσίδα που βρήκε στην προκυμαία δώρο στον Αλφόνς Μόρρο από μια …Ελίζα! Το όμορφο τραγούδι μιας φωνής που όμοιά της δεν υπήρχε άλλη σ’ ολόκληρη τη Λισαβώνα θα την οδηγήσει σε ένα παράθυρο  που θα γίνει ύστερα από μερικές μέρες το πιο αγαπημένο σπίτι της Σάλλυ Τζόουνς. 

Τώρα προστίθενται δυο καινούργιοι άνθρωποι στην Ιστορία. Η Άννα Μολίνα, εργάτρια ενός εργοστασίου παπουτσιών, μπαλωματού καλτσών τις νύχτες θα γίνει η αγαπημένη φίλη και προστάτιδα του «Γορίλα του Δολοφόνου». Μετά από λίγο και ο Σινιόρ Φιντάρντο  που μένει στο ισόγειο και είναι οργανοποιός θα γίνει φίλος με τον γορίλα. Μια καινούργια ζωή για τη Σάλλυ Τζόουνς, μια ζωή που της δίνει …ζωή αλλά και πείσμα και θάρρος για να μπορέσει να  αποδείξει την αθωότητα του Χένρυ Κόσκελα. Κι αρχίζει μια μεγάλη περιπέτεια με τα πάνω και τα κάτω της που κρατάει κοντά τρία χρόνια με χαρές, εκπλήξεις, απογοητεύσεις, δύναμη, κουράγιο, ανατροπές και ξενιτέματα… Που θα γίνει διάσημη για το Fado** της  η Άννα Μολίνα, αλλά θα παραμείνει πιστή φίλη και «συνεταίρος» της Σάλλυ Τζόουνς στα πιστεύω, τα απίστευτα και τα τολμηρά της βήματα…

Μια ιστορία που θα σας συγκινήσει, θα σας γοητεύσει,  θα σας εντυπωσιάσει μέχρι την τελευταία της λέξη.

Δεν έχει νόημα να σας πω τι ακριβώς συνέβη στις 593 σελίδες ενός βιβλίο που πρέπει να διαβάσετε οπωσδήποτε και ίσως  δυο και τρεις φορές.

Θέλω μόνο να σας παρακινήσω να το ψάξετε και να αφεθείτε στο πιο συναρπαστικό μυθιστόρημα, σε μια αφήγηση που θα σας ταξιδέψει, θα σας οδηγήσει σε μια απίστευτη Ιστορία και θα σας κάνει να αγαπήσετε όσο κι εγώ αυτόν τον μοναδικό γορίλλα, τη Σάλλυ Τζόουνς

Είχα πολύ καιρό να νιώσω τόση συγκίνηση και απόλαυση με ένα βιβλίο που διαβάζεται απνευστί από κάθε ηλικία. Αστυνομικό, μυστηριώδες, φανταστικό, περιπετειώδες, ταξιδιωτικό, παραμυθένιο και αξιοθαύμαστο.

Το βιβλίο εκτός από την συναρπαστική αφήγηση είναι εικονογραφημένο με ασπρόμαυρα σκίτσα από τον ίδιο τον συγγραφέα Jacob Wegelius που θα σας βάλουν ακόμα πιο έντονα στο κλίμα της εποχής, της ιστορίας  και της εξέλιξής της.

Επίσης ο συγγραφέας για το συγκεκριμένο βιβλίο έχει τιμηθεί στη Σουηδία, στην πατρίδα του δηλαδή,  με το August Prize για το Καλύτερο Παιδικό Βιβλίο και με το Βραβείο Παιδικής και Νεανικής Λογοτεχνίας του Nordic Council. Επίσης έχει συμπεριληφθεί στη λίστα White Ravens της Διεθνούς Βιβλιοθήκης Νεότητας του Μονάχου και απέσπασε το βραβείο Mildred L. Batchelder, με το οποίο η Αμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών τιμά έναν αμερικανικό εκδοτικό οίκο για το καλύτερο ξενόγλωσσο παιδικό βιβλίο του περασμένου έτους που μεταφράστηκε και εκδόθηκε στην αγγλική.

Δεν πρέπει παραλείψω να σας πω πώς η πολλή καλή μετάφραση από τα αγγλικά έχει γίνει από την Μαρία Αγγελίδου και τον Άγγελο Αγγελίδη.

Δείτε εδώ ένα απόσπασμα : *Ο Γορίλας του δολοφόνου, Γιάκομπ Βεγκέλιους, εκδ. Πατάκη : https://www.patakis.gr/product/648276/patakis-nees-kuklofories-ana-kathgoria-paidika--efhvika/O-gorillas-tou-dolofonou/

 

**Fado : Στα πορτογαλικά σημαίνει μοίρα ή πεπρωμένο! Είναι ένα είδος μουσικής που εντοπίζεται τη δεκαετία του 1820 στην Πορτογαλία, σίγουρα όμως είχε παλαιότερες ρίζες. Η μουσική είναι μελαγχολική, το ίδιο κι οι στίχοι, που συχνά μιλούν για τη θάλασσα ή για τη ζωή των φτωχών. Η μουσική έχει σχέση με την πορτογαλική λέξη saudade, μια από τις δυσκολότερες λέξεις προς μετάφραση: είναι ένα είδος προσμονής, αλλά κι ένα μείγμα νοσταλγίας, λύπης, πόνου, ευτυχίας και αγάπης. (https://el.wikipedia.org/)

 

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον συγγραφέα δείτε εδώ : http://jakobwegelius.com/

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 30 Ιουλίου 2021 : εδώ!

Ελιά στο πέλαγος* … στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Να θυμηθούμε τα παλιά…

Να αναζητήσουμε ξεχασμένες ιστορίες που πάντα γοητεύουν, μιλούν στις ψυχές και δεν χορταίνεις να τα διαβάζεις ξανά και ξανά…

*Ελιά στο πέλαγος, Φωτεινή Φραγκούλη, εικ: Εύη Τσακνιά, εκδ. Πατάκη

Ο ποιητής των παραμυθιών έχει εκτός από το μαγικό στρώμα των λέξεων που τον βοηθούν να γράφει ιστορίες και παραμύθια  κι ένα Μαντατοπούλι που τις « διαλαλεί» στους ανθρώπους είτε με την αφήγηση είτε μέσα από τα βιβλία.

Οκτώ ιστορίες, οκτώ πανέμορφα παραμύθια που είναι σαν μικρά διαμαντένια ποιήματα. Λόγος που ρέει, εικόνες που μένουν, θύμησες και λόγια που κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει…

Μιλούν τα ψάρια; Ναι, σαν έχουν φίλους μικρά παιδιά και σαν ζουν στα παραμύθια. Κι σαν ξυπνήσουν από τ’ όνειρο του θανάτου, δίνουν μια κι απλώνονται στο πέλαγος. Κι ας είναι μικρά ή ασήμαντα …σαν λύχνος!

Και τα δέντρα ψηλώνουν; Ναι, σαν είναι ευκάλυπτοι που κρατούν συντροφιά στους ανθρώπους  που ζουν ή δουλεύουν  μέσα στα γυάλινα κτίρια όλη μέρα…

Το φεγγάρι πάλι το ολόγιομο… αυτό κι αν μιλάει και μάλιστα σ΄όλες τις καρδιές. Και σαν τα παιδιά κουραστούν να παίζουν, όπως λέει η Φωτεινή Φραγκούλη, παρατηρούν τον κόσμο και καταλαβαίνουν την ομορφιά του μέσα από αυτό. Και τότε ιστορίες γεννιούνται και λόγια σιωπής κι οι άνθρωποι όλοι, μικροί και μεγάλοι, παραδίδονται στην ομορφιά, στη μαγεία και στην κατακόκκινη θάλασσα της αυγής, την ώρα που εκείνο πάει να ξεκουραστεί!

Κι αν ποτέ αργήσει να  έρθει ένα δώρο δεν είναι γιατί το ξέχασε …ο Αϊ Βασίλης. Είναι απλά γιατί καμιά φορά τα δώρα καθυστερούν ή έρχονται όταν δεν τα περιμένουμε. Και τότε η χαρά και η έκπληξη είναι ακόμα μεγαλύτερες!

Γίνεται μια ελιά να φυτρώσει στο πέλαγος;… Ναι, όταν υπάρχει η φαντασία, οι αναμνήσεις, οι εμπειρίες , οι θύμησες από τα χρόνια τα παιδικά τα πολύτιμα όλα μπορούν να συμβούν, αρκεί να το θέλουμε πολύ. Κι όλα αυτά μαζί και τ΄όνειρο, κανείς  δεν μπορεί να μας τα πάρει.

Όταν οι λέξεις είναι ζυγισμένες τα πολλά τα λόγια είναι φτώχεια και τα λίγα είναι του πλούτου το ζουμί! Έτσι μιλούσαν ο Πλάτανος με την Ευανθία για ένα ολόκληρο καλοκαίρι, χωρίς περιττά λόγια, χωρίς στολίδια ίσα ίσα να νοιώθουν ο ένας την παρουσία του άλλου.

Κι είναι κι εκείνο το χελιδόνι που μετάνιωσε και δεν έφυγε μαζί με όλα τα άλλα και ξεχειμώνιασε σε μια φωλιά στο καφενείο του χωριού. Λάθος ; Ποιος ξέρει; Σωστό; Πάλι απόκριση δεν πήρε, ένιωσε όμως πως όσο και να πάγωσαν τα φτερά του  τον χειμώνα, όσο και να κατάλαβε το γιατί, ήταν καλό που άλλαξε έστω για μία φορά στη ζωή του τις συνήθειες και τις αποφάσεις… Μακάρι να το έκαναν κι οι άνθρωποι…

Ότι αγαπάς μπορεί να αργεί αλλά έρχεται, έλεγε η γιαγιά του Χαράλαμπου, για όλα εκείνα τα όμορφα που είχε μέσα στο μυαλό και την καρδιά του. Κι ήταν γεμάτο από εικόνες με το καλοκαίρι , τη θάλασσα, τον βασιλικό, το καρπούζι και τον ήλιο.   Κι ίσως πάλι ένα μεγάλο ψάθινο καπέλο να είναι αρκετό για να έρθει το πολυπόθητο καλοκαίρι , όταν παντού υπάρχει χειμώνας, παγωνιά , ερημιά και κρύο. Και πρέπει να θυμάται κανείς πως όταν αυτό που θέλει πολύ αργεί να έρθει , τότε υπάρχει η σκέψη που  είναι πολύτιμο φυλακτό της επιθυμίας και της θύμησης …αρκεί να μην ξεχνάει ποτέ το στόχο του!

Ένα βιβλίο ταξίδι, γεμάτο λέξεις που κατάφεραν  να πετάξουν με ένα μαγικό χαλί κατευθείαν στην καρδιά κι εκεί ρίζωσαν και βλάστησαν κι αναπόλησαν και σχημάτισαν χίλιες δύο άλλες εικόνες από εκείνες που είπαν στην αρχή. Και γέμισε η ψυχή φως και καλοσύνη κι αγάπη και σκέψεις για όλα όσα φέρνει ο καιρός κι ο χρόνος. Λόγος που ρέει, εικόνες που μένουν, θύμησες και λόγια που κανένας δεν θέλει να ξεχάσει.

Τις διάβασα πολλές φορές τούτες τις ιστορίες γιατί ήθελα να ανακαλύψω και τα  πιο κρυφά  τους νοήματα. Ήθελα να θυμάμαι όλες τις λέξεις, τις φράσεις, το δέσιμό τους με εικόνες που ίσως κι εμείς  να ζήσαμε κάποτε.

Μαγική ήταν πάντα η γραφή της Φωτεινής Φραγκούλη. Λόγος αψεγάδιαστος, ονειρικός και πέρα από το παραμύθι… Υπέροχες και οι εικόνες της Εύης Τσακνιά και ας τυπώθηκαν ασπρόμαυρες …

Βάζουμε λίγο κι εμείς χρώμα στη φαντασία μας και ξαναζούμε μαζί τους χρόνια αλησμόνητα…

Μπορεί η Φωτεινή να έφυγε εκείνον τον Μάρτιο που συμπλήρωσε τα 60 μόνο χρόνια της στη γη. Η γραφή της όμως παραμένει αναλλοίωτη στο χρόνο και ζωντανή σε όλους όσους αγαπάμε τα καλά βιβλία και παραμύθια ….

Ψάξτε το όσοι δεν το ξέρετε τούτο το βιβλίο και αφεθείτε στις ιστορίες, τις λέξεις και τα όνειρα….

Κι εδώ ένα απόσπασμα… από την σχολική βιβλιοθήκη των εκδόσεων ΠΑΤΑΚΗ

Οι χαμένες ώρες (Άσκηση ορθογραφίας)

Όσο ήταν μικρός και νέος, άκουγε τους ανθρώπους συχνά να λένε:

«Πήγε χαμένη η ώρα μου».

«Τόσος κόπος, χαμένη ώρα».

«Την ώρα μου μόνο έχασα και αποτέλεσμα; Μηδέν».

«Αχ, τόσες ώρες χαμένες!»

Όλη του τη ζωή αναρωτιόταν. Και τώρα να, ακούει ακριβώς την ίδια απορία από τα χείλη του μικρού του εγγονού:«Πού πάει, παππού, η ώρα που χάθηκε;». Και αυτός, ο παππούς, απαντά με βεβαιότητα πια: «Οι ώρες που χάνονται πηγαίνουν στα λουλούδια των δέντρων. Τα ζεσταίνουν κι αυτά ωριμάζουν, γίνονται καρπός. Χρωματίζουν τα όνειρα, ωριμάζουν τα κρυφά συναισθήματα. Τρυπώνουν στις κατσαρόλες της κουζίνας και νοστιμίζουν τα φαγητά. Ωριμάζουν τις γεύσεις. Κρύβονται στα φτερά των μικρών πουλιών και τα δυναμώνουν. Ωριμάζουν τη στιγμή της απογείωσης. Οι χαμένες ώρες ξεκουράζονται στο μυαλό των καλλιτεχνών και τους δίνουν ιδέες για δημιουργία. Ωριμάζουν την έμπνευση. Πηγαίνουν και στα πόδια και στα χέρια του εργάτη. Τα χαϊδεύουν, τα ξεκουράζουν. Ωριμάζουν την κούραση, την κάνουν εμπειρία, μαστοριά. Κάθονται στου σταχυού το άγανο και μαθαίνουν από τον άνεμο τα μυστικά της ζωής. Κουρνιάζουν στις συντροφιές και δίνουν φωνή να τραγουδούν οι άνθρωποι τη  χαρά και τη λύπη τους. Ωριμάζουν τα αισθήματα, τα κάνουν μουσική. Οι χαμένες ώρες χαϊδεύουν την απουσία των αγαπημένων μας. Τους ξαναφέρνουν στη μνήμη μας. Τον πόνο μας ωριμάζουν.

«Αχ, παιδάκι μου! Και πού δεν πάνε οι χαμένες ώρες! Κάθονται και στο μπαστούνι μου και μου φιλούν το χέρι. Ακουμπούν στις ρυτίδες του προσώπου μου και μου ψιθυρίζουν πως η ζωή είναι ωραία, ωραία κι ας είναι δύσκολη».

«Δηλαδή, παππού, οι ώρες δε χάνονται;»

«Όχι, αγόρι μου. Τίποτα δε χάνεται. Οι χαμένες ώρες είναι μέσα σε όλα τα ώριμα και τα ωραία. Ίσως γι’ αυτό τα λέμε ωραία και ώριμα, γιατί μέσα τους κουβαλούν τις “χαμένες” μας ώρες»

https://www.patakis.gr/images/files/19231/19231/assets/basic-html/index.html#3

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr εδώ :https://www.cretalive.gr 

Ήμουν με τις μέλισσες*…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Ε λοιπόν, ναι! Αυτό δεν είναι ένα συνηθισμένο βιβλίο. Το ξεκινάς κι αυτό σε οδηγεί σε παράξενα μονοπάτια γιατί πρέπει εσύ να αποφασίσεις για την συνέχεια της ιστορίας. Έχει δύο επιλογές στο τέλος του κάθε κεφαλαίου και διαλέγεις πως θέλεις να εξελιχθεί η πλοκή. Αν πάλι μετανιώσεις για την διαδρομή που διάλεξες, το ξεκινάς από την αρχή ή και την μέση με άλλες επιλογές. Κι όλες οι αποφάσεις σου μπορούν να σε οδηγήσουν σε 19 διαφορετικές ιστορίες! Κι αυτή είναι μια ιδιαιτερότητα που το κάνει ακόμα πιο συναρπαστικό από ότι μπορείς να φανταστείς.΄

Ποιο είναι το κεντρικό θέμα της αρχικής ιστορίας που γύρω του εμπλέκονται τα διλλήματα;

Ένα απαγορευμένο βιβλίο (Όλιβερ Τουίστ του Καρόλου Ντίκενς) που το καθεστώς της πόλης (απολύτως αυταρχικό και παντελώς δικτατορικό) το οδηγεί στην πυρά και τιμωρεί αυστηρά όσους μπορεί να το έχουν στην κατοχή τους. Εκείνο το πρωινό στο σχολείο του Ντάνιελ, η κυρία Μαρκέλλα είχε επιλέξει για το μάθημα της λογοτεχνίας την ανάγνωση του παραπάνω βιβλίου που είχε απαγορευτεί η κυκλοφορία του, λίγη ώρα πριν… Την ανάγνωση είχε ξεκινήσει ένα νεόφερτο κορίτσι στην τάξη, η Ελένα Μαρτίν. Την στιγμή που το βιβλίο έφτασε στα χέρια του Ντάνιελ έγινε η «συμφορά». Τρεις αστυνομικοί κι ο Διευθυντής του σχολείου φωνάζοντας τον υποχρεωτικό χαιρετισμό :«Ζήτω ο ηγέτης μας, Αλεξάντερ Κρούτς!» μπήκαν στην αίθουσα κι όλοι πάγωσαν. Το Απαγορευμένο Βιβλίο έπρεπε πάραυτα να αποσυρθεί και να καεί στην πλατεία Ευγενίας Κρουτς μαζί με στοίβες άλλων βιβλίων. Όλοι έτρεξαν στην πλατεία μαζί κι η Ελένα αλλά και ο Ντάνιελ που παρακολουθώντας το βιβλίο με το κόκκινο βελούδινο εξώφυλλο συνειδητοποίησε πως ήταν στην άκρη άκρη του σωρού. Ήθελε τόσο πολύ να μάθει τη συνέχεια, που σκέφτηκε εντελώς παρορμητικά να σώσει το βιβλίο από τις φλόγες. Πως θα το έκανε όμως που όλοι τον παρακολουθούσαν;  Κι αν κάποιος τον έβλεπε,θα κατέληγε σίγουρα στη φυλακή. Και εδώ  μπαίνει το πρώτο δίλλημα. Ο αναγνώστης καλείται να αποφασίσει για την συνέχιση της ιστορίας.

Τι να κάνει ο Ντάνιελ;

Να  σώσει το βιβλίο από τις φλόγες κι ό,τι βγει; Ή Να μην κάνει τίποτα μένοντας ασφαλής;

Η ιστορία ξετυλίγεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μια μεγάλη περιπέτεια ξεκινά. Κάθε φορά που η πλοκή βρίσκεται σε κομβικό σημείο ο Αναγνώστης καλείται να διαλέξει ανάμεσα σε δυο εκδοχές – διλήμματά για να συνεχίσει την ροή της.

Ο Ντάνιελ πρέπει να διαλέξει ανάμεσα σε μεγάλα ηθικά διλήμματα, όπως το να πει αλήθειες για όσα έχει δει και ξέρει στο καθεστώς και να κερδίσει την εύνοιά τους ή να πει ψέματα και να βοηθήσει την φίλη του Ελένα;

Να μιλήσει στην μητέρα του ή όχι για όλα όσα έχουν συμβεί;

Η μητέρα του τι ρόλο παίζει στην όλη Ιστορία;

Τι είναι η κιβωτός βιβλίων;

Κι οι Μέλισσες, τι ακριβώς ήταν;

Θα τον κυνηγήσει το καθεστώς;

Αγωνία, μυστικά, σιωπές, αντίσταση. Φόβος, συλλογικότητα, τόλμη και θάρρος, αλληλεγγύη. Ένα βιβλίο που σε κρατά σε εγρήγορση. Πρωτοποριακό, ασυνήθιστο, με την ενεργό συμμετοχή του αναγνώστη. Ένα βιβλίο με 19 διαφορετικά φινάλε άρα με 19 διαφορετικές ιστορίες, που καλλιεργεί την κριτική σκέψη, ενισχύει την υπευθυνότητα.

Η ιστορία του Γιώργου Παναγιωτάκη διαπραγματεύεται πολλές έννοιες και οι νεαροί αναγνώστες έρχονται αντιμέτωποι με αυτές καλώντας τους να συμμετάσχουν στην λήψη αποφάσεων για την έκβασή της. Η έννοια του φόβου είναι διάχυτη αλλά διαχειρισιμη και ωφέλιμη,  αφού κρατάει σε εγρήγορση τους πρωταγωνιστές αλλά και τους αναγνώστες. Υπάρχουν επίσης έννοιες,  όπως η υπακοή απέναντι σε καταπιεστικά καθεστώτα, η ατομική ευθύνη  και η αξία της αντίστασης. Ο Ντάνιελ ρισκάρει για το κοινό καλό, παίρνει και μαζί του κι εμάς στις  αποφάσεις του. Το βιβλίο πετυχαίνει να δείξει στον αναγνώστη ότι η λογοκρισία δεν είναι μια θεωρητική έννοια του παρελθόντος, αλλά μια διαρκής απειλή που απαιτεί εγρήγορση και ατομική ευθύνη για να αντιμετωπιστεί. Η λογοτεχνία εδώ δημιουργεί μια πολιτική αφύπνιση και μάλιστα ο συγγραφέας δίνει την δυνατότητα σε μας να ζήσουμε αυτή την εμπειρία, να αποφασίσουμε, να εμπιστευτούμε, να καταγγείλουμε ή όχι και σε τελική ανάλυση μάς καλεί να πάρουμε μέρος σε μια μορφή αντίστασης ενάντια στη βία.

Η εικονογράφηση της Ναταλίας Μαυρωτά λειτουργεί σαν παράλληλος αφηγητής που σχολιάζει βιωματικά τη δυστοπία της ιστορίας. Χρησιμοποιεί μαύρους και γκρίζους τόνους που σε παραπέμπουν σε graphic novel, ιδιαίτερα ελκυστικό στην νέα γενιά.

Το χάρτινο διακοσμητικό στοιχείο) σε σχήμα μέλισσας που συνοδεύει το βιβλίο είναι γεμάτο από συμβολισμούς. Νομίζω συνδέεται άμεσα με την μυστική οργάνωση αντίστασης που προστατεύει τα απαγορευμένα βιβλία στην ιστορία μας και ίσως θυμίζει  παλαιότερα φυλλάδια αντίστασης που δημιουργήθηκαν  σε  παραδοσιακά χειροκίνητα  τυπογραφεία παραπέμποντας μας σε άλλες εποχές.

 Τέλος, ο τίτλος του βιβλίου «Ήμουν με τις μέλισσες» νομίζω από μια σύντομη έρευνά μου, πως είναι μια άμεση αναφορά σε μια  ιστορική φράση που χρησιμοποιήθηκε στην πολύ νεότερη πολιτική ιστορία της Ελλάδας, η οποία προέρχεται από την συγκλονιστική δικαστική αγόρευση του δικηγόρου πολιτικής αγωγής των Αιγύπτιων αλιεργατών Θανάση Καμπαγιάννη  στη δίκη της Χρυσής Αυγής. Υπάρχει σχετικό βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες **.

Ο Γιώργος  Παναγιωτάκης προφανώς δανείζεται αυτή τη φράση και τη μετατρέπει σε σύνθημα αντίστασης για τους ήρωές του. Είναι σαν να επιλέγει την ελευθερία της σκέψης απέναντι στον φόβο και την υποταγή.

Αν αναλογιστούμε το παρελθόν, ακόμα και το πρόσφατο θα δούμε πως το βιβλίο μάς παραπέμπει ακόμα,  έμμεσα, σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα της παγκόσμιας και ελληνικής Ιστορίας σε σχέση με παλαιότερες δημόσιες καταστάσεις που βιβλία οδηγήθηκαν στην πυρά όπως :

Στην  Ναζιστική Γερμανία από τον Μάρτιο ως τον Οκτώβριο του 1933. Φοιτητές και καθηγητές έκαψαν χιλιάδες βιβλία αντιγερμανικού πνεύματος,  αρχή γενομένης στις 10 Μαΐου του ίδιου έτους, στην πλατεία  Μπέμπελπλατς στο Βερολίνο και ταυτόχρονα σε 18 άλλες γερμανικές πόλεις.  Κάηκαν βιβλία 282 φιλοσόφων, επιστημόνων, ποιητών, μυθιστοριογράφων και πολιτικών συγγραφέων. Ανάμεσά τους έργα του Καρλ Μαρξ και του Καρλ Κάουτσκι, του Άλμπερτ Αϊνστάιν, της Έλεν Κέλερ, και του Μάγκνους Χίρσφελντ.

Στην Ελλάδα, στην Δικτατορία του Μεταξά στα 1936 το καθεστώς έκαψε δημόσια βιβλία σε κεντρικές πλατείες (π.χ. στον Λευκό Πύργο), ανάμεσα στα οποία ήταν έργα του Πλάτωνα, του Θουκυδίδη και του Γκαίτε.

Την διάρκεια της επταετίας  πάλι, στην Δικτατορία των Συνταγματαρχών 1967-1974, επιβλήθηκε αυστηρή προληπτική λογοκρισία σε εφημερίδες, τραγούδια και μουσικές όπως του Μίκη Θεοδωράκης. Απαγορεύτηκαν  βιβλία αλλά ακόμα και η χρήση πολλών λέξεων.

Κι αν θέλουμε να διαβάσουμε βιβλία που μας παραπέμπουν σε άλλες απαγορεύσεις βιβλίων ας ανατρέξουμε στο περίφημο «Φαρενάιτ 451» του Ρέι Μπράντμπερι  που κυκλοφορεί σε graphic Novel από τις εκδόσεις Μεταίχμιο και είναι το απόλυτο κλασικό βιβλίο για τη λογοκρισία.

Επίσης το βιβλίο : Η Κλέφτρα των Βιβλίων του Μάρκους Ζούσακ, εκδόσεις Ψυχογιός. Στη ναζιστική Γερμανία, ένα μικρό κορίτσι βρίσκει παρηγοριά και δύναμη κλέβοντας βιβλία που προορίζονται για την πυρά, αναδεικνύοντας τη δύναμη των λέξεων ενάντια στο σκοτάδι.

Να το διαβάσετε οπωσδήποτε!

*Ήμουν με τις μέλισσες, Γιώργος Παναγιωτάκης, εικ: Ναταλία Μαυρωτά, εκδ. Πατάκης https://www.patakis.gr/books/9786180714487-imoun-me-tis-melisses/

**Με τις μέλισσες ή με τους λύκους, Θανάσης Καμπαγιάννης, εκδ. Αντίποδες https://antipodes.gr/book/me-tis-melisses-i-me-tous-lykous/

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 4 Ιουλίου 2026 : Εδώ!