Η «Θεία Λένα» των παιδικών μας χρόνων!

Μαρία Ηλιού και Αντιγόνη Μεταξά

Της Ελένης Μπετεινάκη*

Αντιγόνη Μεταξά, η δεύτερη γιαγιά της ζωής μου, η παραμυθού των παιδικών μας χρόνων, η πιο αγαπημένη φωνή της τρυφερής μας ηλικίας.Tόσο πολύ, που νοιώθω πως ακόμα αντηχεί στ΄ αυτιά μου η χροιά της φωνής της και πως από στιγμή σε στιγμή κάπου θα την συναντήσω ξανά… στη συχνότητα του ραδιοφώνου.

«…Καλημέρα σας παιδιά μου, είναι η θεία Λένα εδώ,

να σας πει ένα παραμύθι όμορφο και χαρωπό…».

Πόσες γενιές μεγάλωσαν ακούγοντας αυτό το τραγουδάκι κάθε μέρα; Πόσοι από μας έζησαν αυτές τις μαγικές στιγμές «κολλημένοι»  στα ερτζιανά; Πόσα παραμύθια, τραγούδια, ιστορίες, δεν μάθαμε που συντρόφεψαν τα πιο αθώα χρόνια της ζωής μας;

Ήταν η πιο μαγική στιγμή της ημέρας!

Κάθε πρωί στις 9.00, πίνοντας ένα ποτήρι γάλα, στη σειρά οι κούκλες να μου κρατούν συντροφιά, και η αξέχαστη φωνή από  εκείνο το μεγάλο ραδιόφωνο, στο ψηλό ράφι της κουζίνας. Δεν μπορούσα να καταλάβω, που ήταν κρυμμένη και μιλούσε τόσο γλυκά. Η μαμά έλεγε πως ήταν στην Αθήνα κι εγώ πίστευα πως τούτη η πολιτεία θα ΄ταν η πιο μαγική του κόσμου, η πιο πολύχρωμη, η πιο μεγάλη, κι ήθελα σαν μεγάλωνα να πάω εκεί να γνωρίσω τη θεία Λένα και όλους τους ήρωες της από τα παραμύθια. Θυμάμαι την απόλυτη ησυχία του σπιτιού σαν ακουγόταν το σήμα της εκπομπής.  Ήταν η ώρα της «Θείας Λένας». Μιας γυναίκας που στην παιδική φαντασία έμοιαζε  σαν ένας γίγαντας, σαν νεράιδα ή μάγισσα ακόμα και σαν  ξωτικό. Ήταν εκείνη που γνώριζε τα πάντα.  Δεν την είχα δει ποτέ αλλά την φανταζόμουν σαν  ένα αερικό που κρατούσε ένα  μαγικό ραβδί  και ξεκλείδωνε  όλες  τις πόρτες  των κάστρων της φαντασίας, κάθε πρωί. Και σαν πέρασε ο καιρός κι ήρθε η ώρα να πάω σχολείο, το αρνιόμουν πεισματικά γιατί δεν θα την άκουγα. Τότε η μητέρα μου κατάφερε να μάθει να μου  γράφει σε κασέτες τις εκπομπές της. Σαν γύριζα τα μεσημέρια, η πρώτη μου δουλειά  ήταν να ακούσω τις ιστορίες της, και πολλές φορές τις ξανάβαζα το βράδυ  λίγο πριν κοιμηθώ. Η τηλεόραση ήρθε στη ζωή μας πολύ αργότερα, όπως και τα βιβλία της κι έτσι δεν την είχα δει ποτέ πως ήταν!

Θυμάμαι τα ατελείωτα μοναχικά απογεύματα μου που γινόμουν εγώ η αφηγήτρια στις κούκλες μου. Τους μάθαινα τα τραγουδάκια, τις ιστορίες κι όλα όσα είχα ήδη ακούσει και αποστηθίσει από τις πολυπαιγμένες κασέτες που δυστυχώς χάθηκαν με το πέρασμα των χρόνων. Κι αυτό συνεχίστηκε για πολλά χρόνια.

Νόμιζα πως τούτη η γυναίκα  θα ζούσε για πάντα, όπως τα παραμύθια και πως η εκπομπή της δεν θα τέλειωνε ποτέ. Σαν μεγάλωσα κάμποσο, έψαξα λίγο κι έμαθα πως όλα εκείνα που άκουγα, ήταν από αναμεταδώσεις και η  σπουδαία αυτή γυναίκα  δεν υπήρχε καν στη ζωή όταν εγώ την ζωντάνευα με την φαντασία μου. Η ζωντανή φωνή της σταμάτησε την 16η Οκτωβρίου του 1971 ενώ οι εκπομπές της ακούγονταν από το ελληνικό ραδιόφωνο ακόμα μια ολόκληρη δεκαετία. Αργότερα έμαθα και κάτι άλλο που επίσης με συγκλόνισε. Ο γίγαντας των παιδικών μου χρόνων, η νεράιδα, η βασίλισσα όλου του κόσμου ήταν μια μικροκαμωμένη κυρία, με γαλανά μάτια και μαύρα κοντά κυματιστά μαλλιά. Καμιά σχέση με την φαντασία μου. Αυτό που κανένας δεν μπορούσε  να μου αλλάξει ποτέ  και να με κάνει να ξεχάσω, ήταν η φωνή της…

Η Αντιγόνη Μεταξά  γεννήθηκε  στην Αθήνα στα  1905. Οι περισσότεροι από εμάς την γνωρίσαμε σαν παραγωγό ραδιοφωνικών εκπομπών, που έμεινε γνωστή ως η «Θεία Λένα». Ήταν επίσης  συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, δημιουργός του πρώτου παιδικού θεάτρου στην Ελλάδα. Σπούδασε Παιδαγωγικά στο Παρίσι, και υποκριτική τέχνη στη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών, απ΄ όπου αποφοίτησε με Χρυσούν Βραβείο. Αργότερα εργάστηκε ως καθηγήτρια σ΄ αυτό διδάσκοντας απαγγελία και υποκριτική για πολλά χρόνια.

Το 1925 ανέλαβε πρωταγωνίστρια στο θέατρο Τέχνης του Σπύρου Μελά, καθώς και στα "Διονύσια" του Αιμίλιου Βεάκη. Το 1933 ίδρυσε τον πρώτο ελληνικό θίασο παιδικού θεάτρου,  "Το θέατρο του παιδιού", ή "Παιδικό θέατρο", που λειτούργησε χωρίς διακοπή μέχρι  τον Απρίλιο του 1941.Είχε παντρευτεί τον Κώστα Κροντηρά, πρώτο σκηνοθέτη στο χώρο της ραδιοφωνίας και συνεργάστηκε μαζί του στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών  από το 1936 ως τακτική συνεργάτρια και από το 1942 μέχρι το 1966 διευθύντρια της καθημερινής "Ώρας του Παιδιού". Οι πιο γνωστές ραδιοφωνικές της εκπομπές ήταν :Το θέατρο του παιδιού, Καλημέρα παιδάκια, Η θεία Λένα στα μικρά παιδιά,  Εκδρομή χωρίς τους μεγάλους και Ελάτε να ταξιδέψουμε.   Ήταν από τις πρώτες γυναίκες που τόλμησαν να κρατήσουν το πατρικό τους όνομα πλάι στο όνομα του συζύγου τους. Στις εκπομπές και τα βιβλία της η Αντιγόνη Μεταξά, χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο  "Θεία Λένα". Η ιδέα για το νέο της όνομα ανήκε στον Γιάννη Βουλπιώτη, τότε διευθυντή του ΕΙΡ, και στον σύζυγό της. Δόθηκε σε αντιπαράθεση με τη “θεία Μπέρτα” του γερμανικού ραδιοφώνου και με το δεδομένο ότι ο πατέρας της ονομαζόταν κι αυτός, Κωνσταντίνος. Τα παραμύθια της είχαν συχνά διδακτικό περιεχόμενο και σαν  ψυχή της εκπομπής προσπαθούσε πάντα να βρει ευρηματικούς τρόπους παρουσίασης. Η  «Ελενίτσα» που απαντούσε στις περισσότερες ερωτήσεις και ήταν κατά κάποιο τρόπο από τους βασικούς συνεργάτες της,  ήταν μια ενήλικη γυναίκα η Ρηνούλα Μενάνδρου. Η χαρακτηριστική μουσική της εκπομπής υπήρξε το δημοφιλέστερο παιδικό άκουσμα περίπου για μία τριακονταετία. Το 1967 συνέχισε στη τηλεόραση της ΥΕΝΕΔ όπου δημιούργησε το πρώτο ελληνικό παιδικό τηλεοπτικό πρόγραμμα.

Λήδα και Αντογόνη Μεταξά

Στο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνονται περισσότερα από 51 παιδικά έργα. Ξεχωρίζουν "Το Θέατρο του Παιδιού" (τομ.4), "Η Ώρα του Παιδιού", "Ελάτε να ταξιδέψουνε" (τομ.4), "Χίλιες μορφές" (τομ.2), "Η θεία Λένα στα μικρά παιδιά", "Καλώς ήλθες μικρό μου". Ακόμα  στα 1967 κυκλοφορεί το πεντάτομο έργο της :Η Νέα Εγκυκλοπαίδεια του παιδιού. Όπως γράφει η ίδια, στο αντί προλόγου εισαγωγικό κείμενο: «…Η εγκυκλοπαίδεια περιέχει θέματα που συμπληρώνουν τη σχολική ύλη του δημοτικού και των πρώτων τάξεων του Γυμνασίου. Θεωρούσε επίσης ότι μία εγκυκλοπαίδεια για παιδιά θα έπρεπε να έχει ένα ομοιόμορφο ύφος πράγμα που, πολύ φυσικά, λείπει από τις περισσότερες εγκυκλοπαίδειες και λεξικά καθώς γράφονται από διάφορους συγγραφείς. Περιείχε επίσης αντί φωτογραφιών και χαρτών πάρα πολλά σκίτσα και απλοϊκές ζωγραφιές Ελλήνων ζωγράφων…»

Για το σύνολο του έργου της τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος της Εποποιίας (1965) και με ειδικό βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Κόρη της Αντιγόνης Μεταξά και του Κώστα Κροντηρά ήταν η επίσης ραδιοφωνική παραγωγός Λήδα Κροντηρά, γνωστή από την παιδική εκπομπή "Καλημέρα παιδάκια".

Η εγγονή της πια, Μαρία Ηλιού  θα επιμεληθεί μια καταπληκτική έκδοση: « Άκουσε με,Μαρία μου» με εικόνες από την Φωτεινή Στεφανίδη,που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2017, όπου τα παιδιά ανακαλύπτουν ένα κόσμο παραμυθένιο με τα ζώα να μιλούν και φέρονται σαν άνθρωποι!

Φεύγει στα 66 της χρόνια εκείνο το πρωινό της 16ης Οκτωβρίου 1971. Οι χιλιάδες ακροατές της που σήμερα πια σε μεγαλύτερη ηλικία θυμούνται εκείνα τα « άλλα» χρόνια δεν ξεχνούν ποτέ τη Θεία Λένα. Αυτή η φωνή είναι γραμμένη μέσα μας  και δεν μπορεί να σβήσει ποτέ. Θυμήθηκα μια φράση  σαν είδα την επετειακή ημερομηνία του θανάτου της: «Τα όνειρα είναι γραμμένα με ασημένια γράμματα, οι αναμνήσεις μας όμως είναι με χρυσά και γι αυτό είναι πιο πολύτιμες … ».

Κι όπως θα ‘λεγε και η  Θεία Λένα κλείνοντας την εκπομπή της : «Τώρα πέρασε η ώρα, φεύγουμε και μεις παιδιά, και αύριο την ίδια ώρα, θα τα πούμε με χαρά! ».

*http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr/

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πατρίς στις 16 Οκτωβρίου 2017 :https://www.patris.gr/2017/ 

Ημέρα "Λευκού Μπαστουνιού" η 15η Οκτωβρίου!

Η 15η Οκτωβρίου έχει παγκοσμίως καθιερωθεί ως η ημέρα εορτασμού του «Λευκού Μπαστουνιού», με στόχο τη διάδοση της μεγάλης σημασίας της χρήσης του και την ευαισθητοποίηση του κοινού στην προσπάθεια των ατόμων με προβλήματα όρασης για μια πιο ανεξάρτητη διαβίωση, αλλά και για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που συναντούν στην καθημερινή μετακίνησή τους.

Η ιστορία του λευκού μπαστουνιού ξεκινά μετά τη λήξη του Α' Παγκόσμιου Πολέμου στην Αμερική, όπου αναπτύχθηκε ένα κίνημα αποκατάστασης και επανένταξης των ατόμων που τυφλώθηκαν από ατυχήματα κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το κίνημα αυτό ξεκίνησε από τον οφθαλμίατρο Richard Hoover, ο οποίος πρωτοχρησιμοποίησε ένα μακρύ καλάμι για τη βοήθεια της κίνησης των τυφλών βετεράνων του πολέμου.

Την ευαισθησία μου απέναντι σε αυτήν την αναπηρία, όσοι με γνωρίζετε, την ξέρετε. Ο Πατέρας μου ήταν τυφλός για περίπου δέκα χρόνια μέχρι το τελός της ζωής του.

Τυφλώθηκε σε μεγάλη ηλίκια και ήταν πολύ δύσκολη η μετακίνηση του στο δρομο, σε κτίρια ή συγκοινωνίες.

Ετσι κλείστηκε σπίτι και άκουγε μονάχα ήχους, από την τηλεόραση τις ειδήσεις του και κάποιες φορές μουσική.

Μαζί του κι η μητέρα μου, σαν φροντιστής...

Και γνωρίζουμε όλοι πόσο δύσκολο είναι να εκπαιδεύσεις ανθρωπους που είχαν μάθει να κάνουν τον κόσμο "κουτάλα" με την ζωντάνια, την δουλειά, το μεράκι της και την αγάπη για τη ζωή και μάλιστα σε μια προχωρημένη ηλικία.

Τότε άρχισα κι εγώ να παρατηρώ και να καταλαβαίνω τις τεράστιες δυσκολίες και το πως ήταν φτιαγμένη η υποδομή των χωριών και των πόλεων μας. Αλλά και πόσο ευκολο είναι από τη μια στιγμή στην άλλη να βρεθείς στη θέση του αδύναμου και απροστάτευτου!

Για αυτό λοιπόν θελω να σας υπενθυμίσω και γιατί όχι να σας προτρέψω να μην κλείνετε κι εσείς τα μάτια στα κακώς κείμενα.

Στα πεζοδρόμια με τις πλάκες που έχουν φτιαχτει για να βοηθάνε τους ανθρωπους με προβλήματα όρασης, που συχνά είναι κατεστραμμένες, έχουν πάνω τους παρακαρισμενα μηχανάκια, αυτοκίνητα και πολλες καρέκλες από καφετέριες.

Η λίστα είναι μακρυα, αλλά ας αρχίσουμε από τα μικρά και απλά...

Με ένα κόκκινο κουμπί... Ενα βιβλίο για την προσφυγιά, την φιλία, την αγάπη, την αλληλεγγύη!

Ήταν 14 Οκτωβρίου 2020 όταν ο Ασίντ κυκλοφόρησε στα Βιβλιοπωλεία...

Έξι χρόνια σαν σήμερα ...

Μια διαδρομή  δύσκολη αφού είχε να παλέψει εκείνη τη φορά με ένα άλλον πόλεμο,  με έναν αόρατο εχθρό που τον κράτησε μακριά από τις «φυσικές» και «δια ζώσης » συναντήσεις με όσους ήθελαν να τον γνωρίσουν. Έξι χρόνια μετά απλώνει ακόμα την αγκαλιά, τα χαμόγελα και το χέρι του και κρατάει άσβεστη τη φαντασία, την ελπίδα, το όραμα πως κάθε παιδί έχει δικαίωμα στο παιχνίδι, τη χαρά, την φιλία και την οικογένεια. Επειδή όμως ξέρει και νιώθει πως η πραγματικότητα είναι σκληρή θέλει να συνεχίσει το δρόμο του μιλώντας σε όλους για την ιστορία του που μπορεί και να συνέβη στ’ αλήθεια  μια φορά κι έναν καιρό… 

Ο Ασιντ πια μπαίνει στις τάξεις, μπαίνει σε σπίτια, σε βιβλιοπωλεία και όπου υπάρχουν παιδιά και ενήλικες που τον καλοδέχονται, με μάτια και χρώματα γεμάτα ήλιο και φως…

Αν θέλετε να τον συναντήσετε πείτε μας και θα το φροντίσουμε…

Αλλά ας δούμε ποιος είναι ο Ασίντ…

Είναι ένα παιδί πρόσφυγας. Όταν ξεσπάει πόλεμος στην πατρίδα του, αρχίζει να φοβάται κι ας είναι ατρόμητος (Ασίντ σημαίνει λιοντάρι). Μια νύχτα, φεύγει εντελώς μόνος του και η βάρκα που τον μεταφέρει τον αφήνει σ’ ένα νησί.

Θα βρεθεί σε μια ακτή με μόνη συντροφιά του ένα κόκκινο κουμπί με δυο τρύπες που γίνεται φίλος του, παιχνίδι, παρέα του και μεταμορφώνεται κάθε φορά σε ό,τι του λείπει, ό,τι αγαπά, ό,τι χρειάζεται.

Γίνεται δράκος, γοργόνα, ρόδα μικρού φορτηγού, τριαντάφυλλο, ανεμόμυλος, μπίλια νεραϊδόσκονης, αρκουδάκι, πασχαλίτσα, ήλιος, φλουρί, αστέρι, μάτι πειρατή, κόκκινο μπαλόνι….

Στην ακτή που μένει έρχεται  συχνά κι ένα θαλασσοπούλι κατάμαυρο, με ράμφος παράξενο και μακρύ. Είναι ο Αριστοτέλης ο θαλασσοκόρακας.

Ξαφνικά, ένα πρωί ο Ασίντ χάνει το κουμπί του….

Και τότε αρχίζει μια άλλη περιπέτεια, ανατροπές, ελπίδες, ζωή και …

Μια ιστορία που έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά σε θέματα προσφύγων.

Θα  τα βοηθήσει να ξεχωρίσουν και να καταλάβουν έννοιες όπως πόλεμος, μετανάστης, πρόσφυγας. Θα νιώσουν και θα αντιληφθούν πως όλα τα πλάσματα της γης χρειάζονται αγάπη, φροντίδα, οικογένεια και φίλους.

Στο τέλος του βιβλίου θα βρείτε οδηγίες για γονείς και εκπαιδευτικούς που μπορούν να γίνου αφορμή για πολλές δραστηριότητες, συζητήσεις και παιχνίδια. Είναι κατάλληλες για παιδιά νηπιαγωγείου και δημοτικού σχολείου και σχεδιάστηκαν από τις εκπαιδευτικούς:

Ελευθερία Καλούδη, Αναστασία Κουρτικάκη και Ελένη Μπετεινάκη

Ενδεικτικά  ορισμένες δραστηριότητες :

Δείτε εδώ ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο:

Με ένα κόκκινο κουμπί! https://www.klidarithmos.gr/me-ena-kokkino-koubi

Συγγραφέας : Ελένη Μπετεινάκη

Εικονογράφος : Νικόλας Ανδρικόπουλος

Εκδόσεις : Κλειδάριθμος

Κι εδώ το Pdf για να εκτυπώσετε κάποιες από τις δραστηριότητες που προτείνουμε: Κόκκινο Κουμπί

Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός και ασχολείται με τη διοργάνωση  παιδικών εκδηλώσεων. Αρθρογραφεί σε τοπικές εφημερίδες και sites και διατηρεί τη στήλη «Τα παραμύθια του Σαββάτου» στο cretalive.gr. από το 2013.

Το 2015 της απονεμήθηκε από το ΙΒΒΥ, Κύκλος Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, το Βραβείο σε Νηπιαγωγό «Κούλα Κουλουμπή», για την εισαγωγή με ευφάνταστους τρόπους των παιδιών προσχολικής ηλικίας στον κόσμο του παιδικού βιβλίου.

Έχει εκδόσει μέχρι σήμερα εννέα βιβλία!

Έγραψαν για το κόκκινο Κουμπί:

Βανέσσα Νερούτσου : HappyLearnig Seeds : Ένα από τα σημεία που μας τράβηξαν την προσοχή ήταν το μαύρο πουλί. Η συγγραφέας μας είπε πως είχε δει αυτό το πουλί στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της πόλης μας και έμαθε πως και αυτό είναι μετανάστης. Έτσι τρύπωσε στην ιστορία της. Από μια αλληγορική σκοπιά θα μπορούσε κανείς να πει πως το μαύρο πουλί ήταν τα συναισθήματα και οι αναμνήσεις που συντρόφευαν το μικρό αγόρι. Το κορίτσι που εμφανίζεται στο τέλος της ιστορίας γνωρίζει και εκείνη το μαύρο πουλί, έχει ακούσει για τους πρόσφυγες καταλαβαίνει τα συναισθήματα του Ασίντ, και του προσφέρει το κόκκινο κουμπί, μια κίνηση φιλίας, αγάπης και αλληλεγγύης.   Δείτε όλο το κείμενο : εδώ!

Απόστολος Πάππος : Elniplex !

Μια κλασική ιστορία πρόσφυγα, με ένα όχι ασυνήθιστο εύρημα στα παιδικά βιβλία, όπως το κουμπί, με γλώσσα παραμυθένια και φροντισμένη, ατμόσφαιρα ονειρική, χαρακτηριστικά και τα δύο της καλής αφηγήτριας Ελένης Μπειτεινάκη. Το κουμπί, ωστόσο, εδώ γίνεται ένας ολόκληρος κόσμος για το παιδί: παρέα, παρηγοριά, δύναμη, αντίσταση, όνειρο, αναπόληση και μνήμη. Η συγγραφέας κατορθώνει να του δώσει μια ιδιαίτερη δυναμική, να φωτίσει τη μοναξιά, την απόγνωση και τα αδιέξοδα του μικρού πρόσφυγα, φανερώνοντας πόση δύναμη και μαγεία μπορεί να κρύβει ένα τόσο “ασήμαντο” αντικείμενο, ένα κουμπί-Γουίλσον, για έναν μόνο, αποδιωγμένο, δίχως αύριο. Δείτε όλο το κείμενο εδώ!

Ελευθερία Καλούδη, Βιβλιοδρόμιο!

Μας θύμισε τα χαμόγελα του Μουσταφά, του Μωχάμετ, του Γιουσούφ, της Σαφά, της Ουαφά και τόσων άλλων, αληθινών παιδιών, που έτυχε να συναντηθούν οι δρόμοι μας όλα αυτά τα χρόνια. Θυμόμαστε την γλυκιά Ντόρσι, θα έχει μεγαλώσει πια και θα πηγαίνει σ' ένα σχολείο στη Σουηδία που ονειρευόταν να γίνει δασκάλα και γελούσε σαν γάργαρο νερό.
Το αγαπήσαμε αυτό το βιβλίο γιατί είχε το όμορφο τέλος που υπόσχονται τα παραμύθια και γιατί μας θύμισε πως τίποτα δεν έχει τελειώσει και πως άνθρωποι συνεχίζουν να ξεριζώνονται από τον τόπο τους. Τώρα που όλοι ξέρουμε πως είναι να νιώθεις την απειλή, να φοβάσαι να εμπιστευτείς, να τρέμεις να βγεις από το σπίτι σου, να αγωνιάς για τους δικούς σου, τώρα ίσως να νιώθουμε αλλιώς τον Ασίντ, τον Αντίλ, τον Μελάκ, τον Φάρις κι όλα τα παιδιά από τη θάλασσα... Δείτε όλο το κείμενο Εδώ!

Καλομοίρα Θεοχάρη, Pickabook

Ένα παραμυθένιο παραμύθι και ταυτόχρονα τόσο ρεαλιστικό που πονάει!! Μαγικό αποτέλεσμα μας παραδίδουν οι δύο συν δημιουργοί σε ένα βιβλίο που αν και δε χαρακτηρίζεται από εύκολο θέμα, σέβεται απόλυτα τους αναγνώστες του ανεξαρτήτως ηλικίας!

Δείτε το κείμενο :εδώ!

Μαριάννα Μπουρουτζή - kulturosupa.gr

Ένας καλός τρόπος για να εξοικειωθεί ένα παιδί με έννοιες και καταστάσεις, είναι το βιβλίο. Αν θες να του εξηγήσεις κάτι ή να το βάλεις στη διαδικασία της επαφής με τον σκληρό έξω κόσμο. Αν θες να του πεις ότι η ζωή μπορεί να γίνει σκληρή.
 Ότι τα παιδιά της ηλικίας του που βλέπει να κυκλοφορούν ρακένδυτα, με σκυφτά κεφάλια, να ζουν απομονωμένα, ξένα ανάμεσα σε ξένους, δεν είναι αντικείμενα για κοροϊδία. Ότι δεν είναι καλός ο πόλεμος.
 
Αν θες να εκπαιδεύσεις το παιδί σου να βλέπει πιο βαθιά, να μάθει να συμπονά, να νιώθει αλληλεγγύη για τους άλλους, τούτο το βιβλίο είναι το πλέον κατάλληλο.

Δείτε το κείμενο : εδώ!

Έφη Δούλη - tameteora.gr

Η συζήτηση με τη συγγραφέα και νηπιαγωγό Ελένη Μπετεινάκη ήταν άκρως ενδιαφέρουσα και πλήρως απολαυστική.

Πρόκειται για μια χαρισματική προσωπικότητα, μια ιδιαιτέρως δοτική συγγραφέα παιδικών βιβλίων, που ανταποκρίνεται με ευθύτητα, κατασταλαγμένες απαντήσεις και υπέροχες περιγραφές σε ένα παιγνίδι συνειρμών, αφηγούμενη τη ζωή της από τότε που ήταν παιδί, από τον τόπο που μεγάλωσε που έχει υπέροχη φύση και πολλούς θρύλους με νεράιδες και ξωτικά, μέχρι σήμερα που η ενασχόλησή της με το παιδικό βιβλίο και τις εκδηλώσεις για παιδιά έγιναν για εκείνη …ζωή.

Είναι ευδιάθετη και εξωστρεφής, και θυμάται ότι διαβάζει από τότε που υπήρξαν βιβλία στη ζωή της, δηλαδή από τότε που έμαθε γράμματα. Στη δική της γραφή έχει επηρεαστεί πολύ από τα παλιά παραμύθια γνωστών και άγνωστων συγγραφέων, και σημειώνει ότι ο καθένας μας έχει το προσωπικό του στυλ, το οποίο είναι κράμα πολλών αναγνωσμάτων και εμπειριών.

Δείτε το κείμενο :εδώ!

Χριστίνα Κωνσταντουδάκη Παιδικό Βιβλίο - Προτάσεις!

 

Έχουν γραφτεί πολλά βιβλία για το προσφυγικό, όμως οπότε δε θα είναι αρκετά.

Ειδικά όταν αυτό το βιβλίο προέρχεται από την γεμάτη μέλι πένα της Ελένη Μπετεινάκη , τότε σίγουρα είναι κάτι που αξίζει να διαβαστεί.

Ο Ασίντ, είναι ένα παιδί πρόσφυγας. Θα βρεθεί, ξαφνικά, σε μια στεριά όπου δεν ξέρει κανέναν, με μόνη του συντροφιά ένα κόκκινο κουμπί με δύο τρύπες. Αυτό θα γίνει το παιχνίδι του, η συντροφιά του, η παρηγοριά του. Μέχρι που μια μέρα, θα το χάσει. Κι όταν το ξανά βρει, ίσως βρει μαζί και μια οικογένεια...

Η Ελένη Μπετεινάκη γράφει με έναν τρόπο που μπορείς να ξεχωρίσεις από χιλιόμετρα μακριά. Τα κείμενά της έχουν την στόφα των παραμυθιών που μας έλεγαν οι γιαγιάδες μας, άρα και μια νοσταλγία. Σου δημιουργούν τόσα συναισθήματα όταν τα διαβάζεις και στο τέλος νιώθεις σαν να σε ακουμπούν απαλά πίσω στην πραγματικότητα. Σαν να σε βάζουν για ύπνο και να σου λένε "Όλα είναι καλά τώρα, έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα". Αυτό, δηλαδή, που κάνουν οι καλοί παραμυθάδες.

Πραγματικά, δε θα ταίριαζε καμία άλλη εικονογράφηση στο κείμενο, πάρα μόνο του Nikolas Andrikopoulos . Με το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα που χρησιμοποιεί σε πολλά του έργα, ήταν η ιδανική επιλογή γι' αυτό το βιβλίο. Αλλά και οι εικόνες του είναι πάντα τόσο ατμοσφαιρικές και ταξιδιάρικες, που σε συνδυασμό με το κείμενο, κάνουν το βιβλίο αυτό κάτι σαν κλασικό.

Στο τέλος, υπάρχουν και προτάσεις αξιοποίησης του βιβλίου, μιας και η Ελένη Μπετεινάκη είναι Νηπιαγωγός. Αλλά και ιδέες αξιοποιήσεις για το Δημοτικό Σχολείο από τις εκπαιδευτικούς Ελευθερία Καλούδη και Αναστασία Κουρτικάκη.

Για όποιο παιδί θέλει, έχει και χώρο για να ζωγραφίσει και να γράψει τις δικές του ιδέες σε σχέση με το βιβλίο...

Αναζητείστε το σε όλα τα βιβλιοπωλεία και στο site των εκδόσεων Κλειδάριθμος : Εδώ!

 

Κοχυλάκι, εσύ δε φταις!* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

*Κοχυλάκι, εσύ δε φταις!, Ομάδα Άγγιγμα και Όρια, εικ: Βίλλυ Καραμπατζιά, εκδ. Μεταίχμιο

Το μικρό κοχυλάκι ζούσε μαζί με την μαμά του σε ένα βράχο… μακρινό! Η μαμά το συμβούλευε συνεχώς να μην απομακρύνεται πολύ από το σπίτι τους και το προειδοποιούσε πως αν κατέβαινε πολύ βαθιά, το σκοτάδι θα ήταν πολύ παχύ…

Και μια Κυριακή που εκείνο έπαιζε με μια μπάλα από φύκια, ένας κοκκινωπός κάβουρας το πλησίασε χαμογελώντας και γεμίζοντας το φιλοφρονήσεις, το προσκάλεσε να πάνε μαζί μια εκδρομή. Το κοχυλάκι ενθουσιασμένο με τον καινούργιο του «φίλο» δέχεται κι όλα στην αρχή είναι θαυμαστά και όμορφα. Μα σαν φτάνουν στο σκοτάδι το βαθύ, ο κάβουρας γίνεται πιο τρομακτικός και θέλει να αγγίξει το μικρό μας κοχυλάκι. Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα κι όλα όσα δεν αρέσουν στο κοχυλάκι που καταφέρνει με μια δυνατή φωνή να ξεφύγει από τις δάγκανες του κάβουρα..

Τι έγινε μετά; Φόβος, ενοχή και μοναξιά για το κοχυλάκι. Ευτυχώς η μαμά ήξερε πως να το πλησιάσει και να το βοηθήσει να μην κατηγορεί τον εαυτό του για ό,τι συνέβη. Οι συμβουλές και η αγάπη της πολύτιμοι βοηθοί στην επανένταξή του…

Ένα παιδικό παραμύθι σε ρίμες για την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο και γράφτηκε από τα μέλη της ομάδας «Άγγιγμα και Όρια» :Μάγια Μύριαμ Παπαγεωργίου, Φιλίππη Ρούβαλη, Νατάσα Ρουστάνη και Γκλόρια Χόντια.

«Σκοπός του να βοηθήσει τα παιδιά να αναγνωρίζουν και να διακρίνουν το καλό από το κακό μυστικό, το καλό από το κακό άγγιγμα, να κατανοήσουν πως τα ιδιωτικά σημεία του σώματος είναι όλο τους το σώμα, όπως επίσης να φτιάξουν ένα ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο με ανθρώπους που εμπιστεύονται, έτσι ώστε να μπορούν να μοιράζονται όλες τις σκέψεις και τα γεγονότα που τα προβληματίζουν.»

Δεν ήθελα να αλλάξω ούτε μια λέξη από το παραπάνω κείμενο που συνοδεύει το βιβλίο.

Ένα βιβλίο που δεν  πρέπει να λείπει από κανένα σπίτι και απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας.

Με τρόπο απλό, κατανοητό χωρίς περιττά σχόλια παρουσιάζεται μια ιστορία με ήρωες παιδικούς για να αφυπνίσει συνειδήσεις και να βοηθήσει τους μικρούς αναγνώστες να καταλάβουν όσα δυσκολευόμαστε να τους πούμε.

Κανένας δεν έχει το δικαίωμα χωρίς τη θέλησή μας να μας αγγίζει! Κανόνας πρώτος και βασικός στη διαπαιδαγώγηση των μικρών παιδιών. Από γονείς και δασκάλους!

Ένα βιβλίο που το μαθαίνεις σαν ποίημα ή τραγούδι και είναι γεμάτο παραδείγματα, παθήματα,  συναισθήματα  και λύσεις.

Τρόποι συμπεριφοράς απέναντι σε ξένους που εμφανίζονται με «δώρα» και όμορφα λόγια. Τρόποι αποφυγής, τρόποι ενίσχυσης τής αυτοπεποίθησης και τής εμπιστοσύνης μας στους πολύ δικούς μας ανθρώπους.

Η σιωπή δεν βοηθά, ούτε οι λάθος ενοχές , ούτε το κλείσιμο στον εαυτό μας.

Μόνο με την αγάπη που εμπνέουν οι γονείς, τη συμβουλευτική τους που δεν είναι απειλητική ή γεμάτη προσταγές, τα παιδιά μπορούν να ανοιχτούν σε συζητήσεις, σε εξομολογήσεις και να «θεραπεύσουν» δύσκολες καταστάσεις.

Ένα βιβλίο που τα έχει όλα.

Από τις πρώτες του σελίδες συνειδητοποιούμε  εμείς οι μεγαλύτεροι ένα υπαρκτό και τεράστιο πρόβλημα, αυτό της παιδικής σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης και τη διάσταση του που έχει πάρει ακόμα και στη χώρα μας.  

Η Λίνα Λυκομήτρου, BA Psychology, αναφέρει στην εισαγωγή του βιβλίου πως : «… στην Ελλάδα ένα στα έξι παιδιά θα δεχτεί κάποια μορφή σεξουαλικής βίας στη ζωή του, ενώ εννιά στις δέκα περιπτώσεις ο θύτης προέρχεται από το στενό ή συγγενικό περιβάλλον.»

Με ερωτήσεις – κεφάλαια  μάς καθοδηγεί, μάς συμβουλεύει και μάς προτρέπει η κ. Λυκομήτρου να μην κρατάμε μάτια, αυτιά και στόμα κλειστό.

Μας εξηγεί την «Πράξη», αν « Συνέβαινε πάντα; », «Γιατί συμβαίνει;» μάς εξηγεί με μοναδικό τρόπο ποιος είναι «ο ρόλος της σεξουαλικής αγωγής», «Γιατί τα παιδιά δε μιλούν» και «ποιες οι συνέπειες της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης και παρενόχλησης.» Τέλος μάς συμβουλεύει «Τι μπορώ να κάνω αν ένα παιδί μου εκμυστηρευτεί ότι κάποιος παραβιάζει τα όριά του;»

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει πρόσθετο υλικό για γονείς και εκπαιδευτικούς από τους συγγραφείς- θεατροπαιδαγωγούς του βιβλίου που πραγματικά είναι πάρα πολύ χρήσιμο. Οι δραστηριότητες που  παρουσιάζονται αφορούν το σώμα μας και τα ιδιωτικά του μέρη. Κατασκευή δαχτυλό-κουκλών  και δραματοποίηση της ιστορίας, ομαδικά παιχνίδια για ενδυνάμωση του δικαιώματος να λέμε «όχι». Ένα παιχνίδι καταγραφής για την «Ασπίδα προστασίας», τα «καλά και κακά μυστικά», τα «καλά και κακά αγγίγματα».

Εξαιρετική εικονογράφηση από την Βίλλυ Καραμπατζιά και σκίτσα που θα θυμούνται τα παιδία σαν αγαπημένους φίλους και για πολλά χρόνια!

Αναζητείστε το βιβλίο στις εκδόσεις Μεταίχμιο : https://www.metaixmio.gr/el/products/%CE%BA%CE%BF%CF%87%CF%85%CE%BB%CE%B1%CE%BA%CE%B9-%CE%B5%CF%83%CF%85-%CE%B4%CE%B5-%CF%86%CF%84%CE%B1%CE%B9%CF%82

Σε όλα τα βιβλιοπωλεία και δείτε εδώ το παραμύθι :

https://www.youtube.com/watch?v=1QwNx1EboTU

Ένα πιάνο χωρίς ουρά διηγείται…

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

«Ζητούνται Αναγνώστες» στις δυνατές ιστορίες και τα καλά βιβλία!

Πάμε ένα ταξίδι στο χρόνο, στην Ιστορία, στην νοσταλγία και στις μικρές - μεγάλες στιγμές! Οδηγός μας και πρωταγωνιστής, ένας σπουδαίος αφηγητής, γεμάτος ψυχή και μουσική. Είναι ένα ξεχωριστό πιάνο που μας παρουσιάζει την διαδρομή του από την ώρα της δημιουργίας του. Αποκτά ανθρώπινη φωνή, σκέψη και συναίσθημα και μας παρασέρνει στο δικό του ταξίδι ζωής που μοιάζει με παραμύθι μα είναι πέρα για πέρα αληθινό. Ένα αφήγημα που  γίνεται Ιστορία,  βίωμα, ταξίδι, περιπέτεια κι ακουμπά πολλές ιδιαίτερες χορδές και ψυχές ανθρώπων κάθε ηλικίας.

Το ταξίδι ξεκινά από την Ρωσία, την γενέθλια χώρα του, πίσω στο μακρινό 1884, όταν τα πλήκτρα του για πρώτη φορά έπαιξαν την πιο όμορφη μουσική* που είχε κάποιος ακούσει, από τα χέρια του δημιουργού του, του Ιβάν. Εκείνο το χάδι του πρώτου αγγίγματος τού έδωσε ανάσα για να μπορεί να διηγηθεί, να αντέξει, να σεργιανήσει τα πιο όμορφα μέρη του κόσμου, ίσαμε να φτάσει στην πόλη που θα ερωτευτεί για πάντα, την Ξάνθη του!

Όταν ο Ιβάν θα το πουλήσει στον Ισαάκ Ντανιέλ για δυο πουγκιά λίρες, η ζωή του αφηγητή μας θα αλλάξει. Θα ταξιδέψει στο μακρινό και βροχερό Λονδίνο κι εκεί θα ζωντανέψει στα χέρια του νέου του ιδιοκτήτη και θα αποκτήσει την λαλιά του. Μόνο που ο  κ.Ισαάκ ήταν μεσίτης και χρηματιστής και πατρίδα του αν και καταγόταν από τις Σέρρες ήταν όπου υπήρχε η δουλειά του.

Μέσα σε λίγο καιρό στα 1897 και σχεδόν ξαφνικά, ένα νέο μακρινό ταξίδι με τον κ. Ισαάκ, την γυναίκα του κ. Σολλ και το πιάνο ξεκίνησε με προορισμό την Ελλάδα και το ξακουστό πετράδι του Βορρά, την πανέμορφη Ξάνθη! Εποχή που άκμαζε το καπνεμπόριο και η Ξάνθη λόγω της θέσης της θεωρούνταν γέφυρα όλων των εμπορικών δρόμων προς Ανατολή και Δύση αλλά και σταυροδρόμι πολιτισμών, θρησκειών και παραδόσεων!

Κι εδώ το πολύτιμο πιάνο, στημένο πάντα δίπλα στο παράθυρο στη μεγάλη σάλα του αρχοντικού, θα μας διηγηθεί την ζωή του τόπου, την ιστορία, την καθημερινότητα, το πάντρεμα τόσων λαών σε μια πολύβουη πόλη, τις ταξικές διαφορές και την άνθηση του καπνού που έφερε ένα αέρα κοσμοπολίτικο στην αρχόντισσα της Θράκης.

H Μουσική στο σαλόνι του σπιτιού του Ισαάκ Ντανιέλ ήταν κάτι σαν τρόπος ζωής. Στα χέρια του ίδιου και των εκλεκτών φίλων του, το πιάνο έπαιρνε και χάριζε ομορφιά, απόλαυση και άγγιγμα ψυχής. Σε μια από τις σπουδαίες μουσικές βραδιές η κ. Αλτουνιάν, δασκάλα Μουσικής και προσωπική φίλη του οικοδεσπότη,  θα παίξει  και θα τραγουδήσει μπροστά σε κόσμο αν και δεν το συνήθιζε, το περίφημο Αρμένικο τραγούδι, το Partezum** και το πιάνο μας θα νιώσει για μια ακόμα φορά, σπουδαίο!

Κι ύστερα θα έρθουν οι νιόφερτοι στην πόλη του Βορρά, ο κύριος Γιώργος, δικηγόρος από το Ρέθυμνο και η κυρία Αλίκη Αδριανουπολίτισσα και μια μεγάλη φιλία θα δημιουργηθεί ανάμεσα στις δυο οικογένειες…

Μονο που ξαφνικά η Ζωή έχει άλλα σχέδια… Ο Ισαάκ Ντανιέλ θα αρρωστήσει βαριά και το αρχοντικό του, η κ. Σολλ και το αγαπημένο του πιάνο θα σιωπήσουν…

Κι εδώ αρχίζει μια καινούργια ιστορία για όλους…

Εκείνο το μικρό αγόρι, ο Εμμανουήλ, που λάτρευε τους ήχους των καθημερινών πραγμάτων, που στεκόταν ώρες δίπλα στο παράθυρο να ακούει ψαλμωδίες, άραγε πια σχέση θα είχε με το πιάνο της κ.Σολλ;

Κι αυτή η πόλη, η ξακουστή, οι άνθρωποι, τα κτίρια πόσες ομορφιές να κρύβουν ακόμη;

Ποιος ο ρόλος της κ. Άννας Αλτουνιάν στην ιστορία;

Κι εκείνο το «Βύσσινο γλυκό» και η κασετίνα με τα ασημένια κουταλάκια;

Πόσο συναίσθημα μπορεί να χωρέσει στις λέξεις; Πόσες εικόνες μπορεί να δημιουργήσει μια ιστορία; Πόσο σπουδαίο να γνωρίζει κανείς μικρές ιστορίες που γίνονται  η αφορμή για κάτι πολύ μεγάλο, μέσα από αφηγήσεις, με μια πένα, αυτή της Δήμητρας Πυργελή που σε παρασύρει σε ένα απίστευτο λογοτεχνικό ταξίδι.

Ένα αφήγημα για μεγάλους που χωρά ζωές ανθρώπων που έγραψαν Ιστορία. Ζωές σαν παραμύθι, άλλες αληθινές κι άλλες προϊόν μυθοπλασίας, εξίσου όμως πολύτιμες στη ροή μιας ιστορίας που σε συναρπάζει.

Περπάτησα μαζί με την Δήμητρα και τους ήρωες της στην Ιστορία της Ξάνθης στις αρχές του 20^ου αιώνα. Με πήρε από το χέρι και μου γνώρισε την πόλη της, τους ανθρώπους, τα καλντερίμια, την αρχοντιά, τον πλούτο, την πολύβουη αγορά, τα σπίτια, τις συνήθεις, τους κήπους. Μύρισα τις μυρωδιές, άκουσα τους ήχους του μοναδικού πιάνου, σαν να ήμουν κι εγώ καλεσμένη στις μουσικές βραδιές του αρχοντικού του κ. Ισσάκ. Ένιωσα την καρδιά του πιάνου με όλα τα συναισθήματα που μου δημιούργησε. Γεύτηκα τους χυμούς από τα φρούτα του κήπου της κ. Αλτουνιάν. Στάθηκα σε εκείνο το ψηλό παράθυρο ακούγοντας τους ήχους, τις γλώσσες, την μουσική της πόλης. Γνώρισα κι εγώ τον μικρό Εμμανουήλ, την κ. Αλίκη, την Μιράντα, την Μαριγώ, την Βαϊτσα.  Ακούμπησα κι εγώ τα σκληρά πλήκτρα του μοναδικού πιάνου κι άκουσα εκείνες τις πρώτες μουσικές νότες  του αγοριού. Και γεύτηκα γλυκό βύσσινο στο γλυκοπωλείο της εγγονής της Βαϊτσας με εκείνο το ασημένιο κουταλάκι…

 Και στο τέλος με την τεράστια συγκίνηση που ένιωσα, κατάλαβα πως αυτή η γραφή θα μείνει ανεξίτηλη μέσα μου. Για το ταξίδι, τη γνώση, την απόλαυση της ανάγνωσης ενός υπέροχου αφηγήματος.

Κι όταν ένα βιβλίο καταφέρνει να σε συγκινήσει τόσο πολύ κι όσες φορές και αν το έχεις διαβάσει να τρέχουν δάκρυα από τα μάτια σου, τότε ο σκοπός του έχει επιτευχθεί.

«Γεννήθηκα στην Ξάνθη!  Μα η Κρήτη κυκλοφορεί μέσα στο αίμα μου!» είπε κάποτε σε συνέντευξή του στην ελληνική εφημερίδα «Αίγυπτος (Ταχυδρόμος)» της Αλεξάνδρειας ο Μάνος Χατζιδάκις.

Παραφράζοντας αρκετά την ρήση του, τολμώ να πω ταπεινά κι εγώ πως «Γεννήθηκα στην Κρήτη μα η Ξάνθη εδώ και χρόνια είναι στην ψυχή μου!»  Μπορεί να βρίσκεται αρκετά μακριά γεωγραφικά αλλά όσες φορές την έχω επισκεφθεί έχω νιώσει την μαγεία της, την μοναδικότητα και το λόγο που την λένε Αρχόντισσα της Θράκης.

Διαβάζοντας ξανά και ξανά το αφήγημα της Δήμητρας Πυργελή ταξίδεψα και πάλι και σας παροτρύνω να κάνετε ψάξετε αυτό το βιβλίο γιατί είναι ένα πολύτιμο μικρό κόσμημα στις λογοτεχνικές γραφές!!

Ο μικρός Εμμανουήλ, με το ναυτικό κουστούμι, την καλοχτενισμένη χωρίστρα, και τα μαγικά δάκτυλα, θα γράψει κάποτε με νότες το υπέροχο τραγούδι: Μια πόλη Μαγική…

Κι είχε πολύ δίκιο, γιατί αυτή η γενέθλια πόλη του, η Ξάνθη, είναι ιδιαίτερη!

Το βιβλίο θα το βρείτε στα βιβλιοπωλεία της γειτονίας και της πόλης σας. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ηλίβατον σε μια πολύ προσεγμένη έκδοση.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της έκδοσης, εκτός από το «καλό» χαρτί,  είναι η χρήση μουσικών συμβόλων στη θέση συγκεκριμένων  γραμμάτων στις επικεφαλίδες των κεφαλαίων!

Δήμητρα Πυργελή, αγαπημένη καπετάνισσα των βιβλίων και της Ξάνθης, μάς συγκίνησες βαθιά με τις μικρές άγνωστες λεπτομέρειες της πόλης σου και της μεγαλύτερης μουσικής ιδιοφυίας της Ελλάδας, του Μάνου Χατζιδάκι!

*Ένα πιάνο χωρίς ουρά διηγείται, Δήμητρα Πυργελή, εκδόσεις Ηλίβατον

*Dark eyes: https://www.youtube.com/watch?v=fkazGCLF7nA

**Partezum: https://www.youtube.com/watch?v=9vACpvZRmvY

Grand Maison – οικία Γέννησης Μάνου Χατζιδάκι: https://www.cityofxanthi.gr/episkeptes/axiotheata/xanthi/oikia-manou-xatzidaki

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 12 Οκτωβρίου 2026 : Εδώ!

Η καρδιά και το μπουκάλι…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Ένα συγκινητικό και αληθινό βιβλίο από έναν πολύ σπουδαίο συγγραφέα και εικονογράφο, τον :Oliver Jeffers

Το βιβλίο, «Η καρδιά και το μπουκάλι»  είναι μια αποθήκη συναισθημάτων. Άλλες φορές η πόρτα είναι ορθάνοιχτη, μπαίνει το φως, η ζωή, οι χαρές, η αγάπη, η θάλασσα και τ΄αστέρια. Κι άλλες φορές έρχεται η λύπη, η μοναξιά, το σκοτάδι, η ανησυχία, η απώλεια.

Ένα μικρό κορίτσι πρωταγωνιστεί σ αυτήν την ιστορία που όπως όλα τα μικρά παιδιά είναι γεμάτο με απορίες για τη ζωή και τον κόσμο. Αγαπά και βρίσκει νόημα στα μικρά και καθημερινά πράγματα, στα όνειρα , την φαντασία και στα θαυμαστά της Φύσης . Σ αυτά που είναι δίπλα μας αλλά οι  μεγάλοι δεν τα παρατηρούν συχνά. Κι η ομορφιά με την ανεμελιά και την πληρότητα δίνει τη σκυτάλη ξαφνικά στην  απώλεια, την θλίψη και την αδυναμία να χειριστεί το συναίσθημα της χαράς ξανά. Είναι τότε που γκρεμίζεται ξαφνικά ο κόσμος, που χάνει το στήριγμα και την σιγουριά,  και σαν  κλειδώνεται η καρδιά κι η ψυχή. Κι όπως εκείνος ο ναυαγός που βάζει το μήνυμά του σε ένα μπουκάλι και τ΄ αφήνει στη θάλασσα, το κοριτσάκι που μεγάλωσε απότομα φυλακίζει την καρδιά του σε ένα άλλο μπουκάλι, κουβαλώντας την πάντα μαζί του, νομίζοντας πως έτσι την  προστατεύει.

Και σαν να σταμάτησε λίγο ο χρόνος και μαζί το ενδιάφεραν για τα απλά καθημερινά πράγματα κι ίσως και για τα μεγάλα. Και μεγάλωσε απότομα το κορίτσι κι ήταν σφιγμένο, χαμένο και μόνο. Μέχρι τη στιγμή που ένα άλλο μικρό κορίτσι που είχε απορίες για τη ζωή και τα θαυμαστά της πράγματα, μπόρεσε με τη δύναμη της αθωότητας και της απλότητας  να «ανοίξει» το μπουκάλι και να ελευθερωθεί η καρδιά.

Η απώλεια μας οδηγεί συχνά στην άρνηση, στην κατάθλιψη και την απότομη αλλαγή συναισθημάτων και καταστάσεων. Το πένθος και ο πόνος που το συνοδεύει χρειάζονται χρόνο και μικρά βήματα για να επουλωθούν και να μαλακώσουν μέσα μας.

Ο Oliver Jeffers μας δίνει ένα ακόμα μικρό αριστούργημα με αυτό το βιβλίο και καταφέρνει να εξηγήσει την απώλεια και το πένθος στα παιδιά, χωρίς ίχνος διδακτισμού ή περιττού μελοδραματισμού. Ακόμα και στον μεγαλύτερο πόνο  έρχεται η στιγμή που η ελπίδα μπορεί να ανθίσει .

Στο υπέροχο αυτό βιβλίο βλέπουμε συμβολισμούς, βαθιά νοήματα και πληθώρα συναισθημάτων με απλότητα και πλήρως κατανοητά στα παιδιά.

Το μπουκάλι λειτουργεί ως μια τέλεια μεταφορά για την άμυνα που χτίζουμε όταν πληγωνόμαστε. Μας θυμίζει πως  ο πόνος είναι μέρος της ζωής και ότι το να κλεινόμαστε στον εαυτό μας μάς στερεί τη χαρά και την περιέργεια.

Η εικονογράφηση του Oliver Jeffers είναι ευφυής. Όσα δεν εγραψε τα είπε με τις εικόνες του. Το πένθος και η απώλεια συνοψίζονται στην μεγάλη, κόκκινη, άδεια πολυθρόνα. Ένα  οπτικό κενό που δείχνει το μέγεθος της απουσίας χωρίς να τρομάζει τα παιδιά. Οι φιγούρες των ανθρώπων έχουν τα πολύ λεπτά χαρακτηριστικά ειδικά στα χέρια και τα  πόδια αλλά και στο πρόσωπο. Παρά την απλότητά τους, οι στάσεις του σώματος τους, ειδικά του κοριτσιού, επικοινωνούν άμεσα τη μοναξιά, το κλείσιμο στον εαυτό και, τελικά, την ανακούφιση. Το μπουκάλι που κρέμεται στον λαιμό του κοριτσιού έχει σχεδιάζει να φαίνεται βαρύ, άβολο και δυσκίνητο. Το κορίτσι σκύβει  από αυτό το βάρος δείχνοντας έτσι στα παιδιά πώς οι συναισθηματικές άμυνες τελικά μας καταπονούν σωματικά.

Κι όπως διάβαζα και ξαναδιάβαζα τούτο το μοναδικό βιβλίο σκέφτηκα πως η ιδέα με το μπουκάλι θα μπορούσε άνετα να χρησιμοποιηθεί σε μια δραστηριότατα με τα παιδιά στην τάξη ή ακόμα και με τους γονείς στο σπίτι.

Το μπουκάλι των συναισθημάτων, είτε πραγματικό (άδειο)  είτε σχεδιασμένο πάνω σε χαρτί του μέτρου θα μπορούσε να γεμίσει με μικρά πολύχρωμα χαρτάκια σε σχήμα καρδιάς που κάθε ένα θα αντιπροσώπευε ένα συναίσθημα. Είτε κλείνουμε το αληθινό μπουκάλι με το πώμα του ή σκεπάζουμε με μια διάφανη μεμβράνη αυτό που έχουμε σχεδιάσει. Σε μικρά χαρτάκια γράφουμε τρόπους, τα λεγόμενα κλειδιά, για βοηθήσουν στο άνοιγμα του μπουκαλιού, όταν θα είμαστε έτοιμοι. Φιλοφρονήσεις, μικρές συμβουλές, συναισθήματα, λέξεις που δίνουν δύναμη κ.α.

Να το ψάξετε τούτο το  βιβλίο. Απαραίτητο ειδικά για τους εκπαιδευτικούς, μικρών και μεγάλων τάξεων!

https://ikarosbooks.gr/el/catalogue/i-kardia-kai-mpoykali_6630/?srsltid=AU7gw4Vj3Mp8CY1m-ClOnjecZII3cNaafUGrL0N7y63AjKzS-Wum7SMW