Μια Μεγαλοβδομάδα, μια φορά κι έναν καιρό!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Σε ένα κομμάτι χασαπόχαρτο ήταν γραμμένο με ανορθόγραφες  λέξεις όλο το πρόγραμμα.

Μεγάλη Δευτέρα ασπρίζαμε τα πεζοδρόμια και τις γλάστρες. Όλοι στο πόδι από το χάραμα. Ένας μεγάλος κουβάς με  ασβέστη και ταβανόβουρτσες, μικρότερα πινέλα για μας τα παιδιά, και στην αυλή γινόταν ο χαμός. Βάφαμε τις ντενέκες  από φέτα που ΄χε φυτέψει τα γεράνια της με ροζ, γαλάζιο και κόκκινο χρώμα. Να ζωντανέψει η αυλή…  Και το βράδυ σαν τελειώναμε, κατάκοποι  όλοι καθόμασταν στην γωνιά της Κάτω κουζίνας, σαν τα κλωσόπουλα γύρω της, και μας διάβαζε  το πολύτιμο χαρτί της και μοίραζε τις δουλειές για τις επόμενες μέρες. Χόρτα φρέσκα που έβραζαν μύριζε ο αέρας , που μπερδευόταν με τους λεμονανθούς και τούτο το παράξενο άρωμα με συντροφεύει  ίσαμε σήμερα …

Μεγάλη Τρίτη ήταν η σειρά για τα τσουρεκάκια. Ο φούρνος άναβε από το ξημέρωμα, ξύλα, λαμαρίνες και μυρωδιά βουτύρου, από τον καλό, να μην ξεχνιόμαστε …παντού. Πρώτα της θείας  της Αγλαΐας με πλεξούδες όλα για να ΄χουν τη σωστή εμφάνιση στο τρατάρισμα. Ύστερα της Μαρίκας, της Βαγγελιώς,της Ριρίκας και στο τέλος τα δικά μας, της μάνας μου, γιατί ήταν η μοναχοκόρη της. Μια παλιά πόρτα ξύλινη χρησίμευε σαν σοφράς και με χιράμια, σεντόνια και κουβέρτες τα σκεπάζαμε. Εμείς κάναμε την καλλιτεχνική δουλειά … Περνούσαμε  το αυγό από πάνω τους να ροδοκοκκινίσουν σαν ψήνονταν. Και είχαν  σειρά στις μυρωδιές εκτός από τον βούτυρο που σου ΄σπαγε τη μύτη, η αμμωνία και η βανίλια σε μικρά μπουκαλάκια, που τις επόμενες μέρες  θα γινόταν τα μπιμπερό για το γάλα στην κούκλα μου, τη Ροζέτα, την μία και μοναδική μου!

Μεγάλη Τετάρτη, μέρα για τις κουλούρες, με προζύμι τις έφτιαχνε. Ώρες περιμέναμε να ανέβουν και ρίχναμε κλεφτές ματιές να δούμε αν φούσκωναν… Πως θυμάμαι εκείνα τα χέρια να δουλεύουν κιλά το αλεύρι, δύσκολο,  με σηκωμένα τα μανίκια  ίσαμε ψηλά και τα μαλλιά της μαζεμένα σε ένα δίχτυ μην πέσει καμιά τρίχα κι έχουμε κακά ξεμπερδέματα. Όλοι ήταν πάλι εκεί, θείες , ξαδέλφια, ανίψια και  περιμέναμε πως και πως την δική μας την Κουκουναρά. Έβαφε αυγά με παντζάρια, μόνο για τούτα τα ψωμιά και τα υπόλοιπα τα άφηνε για την επόμενη μέρα που ΄χαν την τιμητική τους. Θυμάμαι μια κότα που όλο μπερδευόταν στα πόδια μας, κακαρίζοντας και ψάχνοντας κομματάκια  από τη ζύμη που έπεφτε. Μια φορά την τάισα όσα φύλλα από  τα παντζάρια έμειναν και στο νερό της έβαλα το ζωμό από το τσουκάλι, λίγο όσο μπορούσα να ξεκλέψω  χωρίς να με δουν. Πίστευα πως έτσι θα γεννούσε κόκκινα τα αυγά την άλλη μέρα και δεν θα παιδευόμασταν με το βάψιμο…

Όμως ποτέ δεν συνέβη αυτό κι έτσι την Μεγάλη Πέμπτη, μέρα της Σταύρωσης, έπρεπε να μαζέψουμε φυλλαράκια από μαϊντανό, σέλινο κι αρμπαρόριζα και τα σχισμένα καλσόν της μαμάς για τα αυγά με τις παράξενες αποτυπώσεις. Το βράδυ παγαίναμε όλοι να ακούσουμε  τα δώδεκα ευαγγέλια και να συντροφεύσουμε την πομπή που κατέβαζε όλα τα ιερά, ακόμα και την Ανάσταση από τον  Άγιο Νικόλαο στην Παναγία, τη γειτονική εκκλησιά κι έτσι οριστικά πια τέλειωνε ο χειμώνας με τούτο το τελετουργικό κι έμπαινε η Άνοιξη και το Καλοκαιράκι.

Την Μεγάλη Παρασκευή αμέσως μετά το στόλισμα του επιταφίου, ξεκινούσαμε να  φτιάχνουμε καλιτσούνια, ίσαμε  αργά το απόγευμα, λίγο πριν την  ώρα που ακουγόταν το «Ω γλυκύ μου Έαρ». Πως τα κατάφερνε και τελείωνε πάντα την σωστή ώρα, ποτέ δεν καταλάβα… Στολιζόταν κι έτρεχε να προλάβει το στασίδι της στην εκκλησιά, να μην χάσει το θρήνο, να θυμηθεί κι εκείνη τα δικά της…

Και το Μεγάλο Σάββατο από νωρίς μας φίλευε τα γλυκίσματα, κρυφά από τη μαμά. Εκείνη μας νήστευε, όμως η γιαγιά ήθελε να ξέρει αν πετύχανε όλα της τα καλούδια και δεν λογάριαζε κανέναν. Αμέσως μετά την πρώτη Ανάσταση. Εκεί γύρω στις 10.00 το πρωί…

Την Κυριακή του Πάσχα ο μεγάλος φούρνος της «Απάνω Κουζίνας» άναβε το ξημέρωμα. Γαρδούμια τυλιγμένα και αρνί γάλακτος με τις τεράστιες κυδωνάτες πατάτες ήταν η σπεσιαλιτέ της μέρας. Κι ήταν η μόνη φορά που καταδεχότανε να φάει μαζί μας, στο μεγάλο σαλόνι υπό τον όρο όλα να εχουν τελειώσει πριν τις τέσσερις το μεσημέρι γιατί η δεύτερη Ανάσταση στο προαύλιο της Παναγίας μας ήταν υποχρεωτική για όλους. Εκεί για πρώτη φορά φορούσαμε τα καινούργια ρούχα και τα πέδιλα κι έτσι ξεκινούσε η «σωστή» εποχή, όπως έλεγε. Στην καλή της τσάντα έκρυβε πάντα δυο αυγά, δυο τσουρέκια και καλιτσούνια να τα φάμε μόλις πει ο παπάς ξανά το «Χριστός Ανέστη»! 

Στην «Απάνω Κουζίνα» της γιαγιάς σήμερα είναι το εργαστήριο του Κωστή, του εγγονιού της.

Ίσως για αυτό λατρεύω αυτόν τον χώρο…

Ίσως κάπου εκεί να τη συναντά η ψυχή μου..

(Στην Γιαγιά μου, την Ελένη, που ΄φύγε κάποτε πριν είκοσι χρόνια κι ήταν Πάσχα!)

 

ΠΗΓΗ:

Λόγια του Αέρα, Ελένη Μπετεινάκη, υπό έκδοση

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ στις 19 Απριλίου 2022 :https://www.patris.gr

Kόκκινο είναι το χρώμα της χαράς … κόκκινα και τα αυγά της Μεγάλης Πέμπτης!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Μια παράδοση αιώνων σε όλο σχεδόν τον κόσμο είναι το βάψιμο των αυγών. Την Μεγάλη Πέμπτη είναι το κατ’ εξοχήν έθιμο που κυριαρχεί. Το επικρατέστερο χρώμα είναι το κόκκινο, γιατί  είναι το χρώμα της χαράς, της Ανάστασης, της ελπίδας, της Αναγέννησης  αλλά και της αποτροπής. Σχέδια, τρόποι βαψίματος και μύθοι για την επικράτηση αυτής της παράδοσης υπάρχουν αρκετά.

 Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, το Πάσχα βάφουμε κόκκινα αβγά επειδή συμβολίζουν το αίμα του Χριστού που έδωσε για τη σωτηρία του κόσμου.

Υπάρχει ένας μύθος που λέει πως μια μέρα μετά την Ανάσταση του Χριστού, η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε στον Τιβέριο Καίσαρα και του ανακοίνωσε ότι αναστήθηκε ο Κύριος και ότι ακριβώς  συνέβη. Δίπλα τους εκείνη τη στιγμή υπήρχε ένας άνθρωπος που κρατούσε ένα καλάθι με αυγά. Ο  Καίσαρας έδειξε απορημένος και είπε στη Μαγδαληνή ότι, εάν αυτό που λέει, είναι αλήθεια, τότε τα αβγά, από άσπρα που είναι, να γίνουν κόκκινα. Έτσι κι έγινε  και ο Καίσαρας έμεινε άναυδος.

Στην Ελλάδα πάλι και συγκεκριμένα στην Κέρκυρα λένε πως, όταν αναστήθηκε ο Χριστός, πρώτα πρώτα το άκουσαν κάτι αυγά. Αμέσως άρχισαν την τρεχάλα να το διαδώσουν παντού. Από το πολύ το τρέξιμο έγιναν κατακόκκινα!

Σε ότι αφορά το κόκκινο χρώμα λένε πάλι πως όταν ο Χριστός ήταν πάνω στο Σταυρό και τρυπήθηκε στο πλευρό από τον στρατιώτη που ήθελε να επιβεβαιώσει τον θάνατό του, έπεσαν σταγόνες αίματος στην γη κι όλα τα λουλούδια που ήταν κάτω έγιναν κόκκινα κι έτσι πήραν το χρώμα τους οι παπαρούνες!Ή πως η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντάς τους να του φέρονται καλά! Όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, αυτά βάφτηκαν κόκκινα.

Λένε ακόμα πως το αυγό συμβολίζει τον τάφο του Χριστού που ήταν ερμητικά κλειστός , όπως το περίβλημα του αυγού , αλλά έκρυβε μέσα του τη «Ζωή», αφού από αυτόν βγήκε ο Χριστός και αναστήθηκε!

Το αυγό, πανάρχαιο σύμβολο της γένεσης του κόσμου, της γέννησης της ζωής, το συναντάμε σε πολλές λατρείες, τόσο πρωτόγονες, όσο και περισσότερο εξελιγμένες.

Είναι στη λαϊκή και μυθολογική φαντασία το σύμβολο της ζωής .Έχει μέσα του δύναμη ζωική και πίστευαν πως μπορούσε να την μεταδώσει στους ανθρώπους, τα ζώα, τα φυτά. Μερικοί υποθέτουν ότι τα κόκκινα αυγά του Πάσχα, διαδόθηκαν στην Ευρώπη, την Ασία και την Κίνα από ένα έθιμο των Καλανδών κι άλλοι θεωρούν αρχική κοιτίδα τους την Αίγυπτο.

Στη νύχτα του κόσμου ένα αυγό άνοιξε στα δύο και από μέσα του βγήκε ο κόσμος, διηγούνται οι Πέρσες. Στο έπος των Φιλανδών «Καλεβάλα», το αυγό που περιείχε τον κόσμο, έπεσε από τον ουρανό στην αγκαλιά της μάνας των νερών. Αλλού, το κοσμικό αυγό γονιμοποιείται από τον ήλιο, και στην αρχαία Αίγυπτο, το αυγό, ως Λόγος Δημιουργός, ταξιδεύει στην προαιώνια θάλασσα.

Στην Κίνα συνηθίζονταν οι προσφορές αυγών την Άνοιξη για γονιμότητα και αναγέννηση. Στην πανάρχαια Ουρ της Μεσοποταμίας, προσφέρανε αυγά στους νεκρούς.

Στην ελληνική αρχαιότητα αποθέτανε αυγά στα χέρια ειδωλίων του Διονύσου ως σύμβολα αναγέννησης.

Στην ελληνική μυθολογία η Λήδα, από την ένωσή της με τον Δία, γέννησε ένα αυγό από όπου αναδύθηκαν οι Διόσκουροι.

Στους Εβραίους, τα αυγά ήταν τροφή πένθους. Τροφή που δεν είχε ολοκληρωθεί ως ζωή.

Στα λαϊκά παραμύθια, μέσα σε ένα αυγό, καλά φυλαγμένο, κρύβεται η ζωή ενός γίγαντα ή ήρωα.

Τα χρωματιστά αυγά και ιδιαίτερα τα κόκκινα μνημονεύονται για γιορταστικούς σκοπούς, στην Κίνα ήδη από τον 5ο αιώνα και στην Αίγυπτο από το 10ο.

Το 17ο αιώνα τα βρίσκουμε τόσο στους Χριστιανούς όσο και στους Μωαμεθανούς (Μεσοποταμία, Συρία).

Στο Μεσαίωνα, βάφονταν αυγά για να δοθούν σαν δώρα το Πάσχα.

Κατά τον 17ο αιώνα, ο Πάπας Παύλος ο 5ος ευλόγησε το ταπεινό αυγό με μια δέηση: "Ευλόγησε Ύψιστε το δικό σου αυτό δημιούργημα, το αυγό, το οποίο μπορεί να γίνει μια ευεργετική τροφή των δικών σου πιστών τρώγοντας και ευγνωμονώντας Σε, ένεκεν της Ανάστασης του Κυρίου μας".

Κόκκινες βελέντζες και κόκκινα μαντίλια κρεμούσαν τη Μεγάλη Πέμπτη στην Καστοριά οι γυναίκες για το καλό.

Κόκκινο πανί έβαφαν μαζί με τα αυγά τους στη Μεσημβρία και το κρεμούσαν στο παράθυρο για σαράντα μέρες, για να μην τους πιάνει το μάτι.

Το βάψιμο των αυγών γινόταν τη Μεγάλη Πέμπτη γι αυτό και τη λέγαν Κόκκινη Πέφτη ή Κοκκινοπέφτη.

Παλιότερα το συνήθιζαν κι αποβραδίς, πάντοτε τα μεσάνυχτα, με το ξεκίνημα της νέας μέρας. Καινούρια πρέπει να ήταν η κατσαρόλα που θα έβαφαν τα αυγά και ο αριθμός τους ορισμένος και τη μπογιά τη φύλαγαν σαράντα μέρες και δεν την έχυναν, ακόμα και τότε, έξω από το σπίτι. Τα χρώματα για τα αυγά τα έφτιαχναν από διάφορα φυτά:

Από φλούδες κρεμμυδιών γινόταν το μελί, από άχυρο ή από φύλλα αμυγδαλιάς το κίτρινο, το ανοικτό κόκκινο από παπαρούνες, από μαϊντανό πράσινο, από ζαφορά το κίτρινο και από βιολέτες το μοβ. Επίσης για το βάψιμο των αυγών χρησιμοποιούσαν το βάρτζι, ένα είδος κόκκινου ξύλου. Το κόκκινο όμως χρώμα ήταν και είναι πάντα το πιο αγαπημένο χρώμα για τα Πασχαλινά αυγά.

Τα παλιότερα χρόνια διάλεγαν φύλλα από φυτά και λουλούδια και έβαζαν από ένα πάνω σε κάθε αυγό. Στη συνέχεια, τύλιγαν τριγύρω μια παλιά κάλτσα, την οποία στερέωναν με μια κλωστή και έβαφαν τα Πασχαλινά αυγά.

Το πρώτο αυγό που έβαφαν ήταν της Παναγίας και το έβαζαν στο εικονοστάσι. Με αυτό σταύρωναν τα παιδιά από το κακό το μάτι.

Σε μερικά μέρη έβαζαν σε ένα κουτάκι τόσα αυγά όσα ήταν τα μέλη της οικογένειας και τα πήγαιναν το βράδυ στην εκκλησία, για να διαβαστούν στα 12 Ευαγγέλια. Τα άφηναν κάτω από την Αγία Τράπεζα ως την Ανάσταση και τότε καθεμιά έπαιρνε τα δικά της. Αυτά τα αυγά ήταν "ευαγγελισμένα" και τα τσόφλια τους τα παράχωναν στους κήπους και τις ρίζες των δέντρων για να καρπίσουν. Παρόμοια τύχη είχαν και τα αυγά που έκαναν οι κότες τη Μεγάλη Πέμπτη. Άμα η κότα ήταν μαύρη, ακόμα καλύτερα. Είχαν θαυμαστές ιδιότητες και μπορούσαν να διώξουν κάθε κακό. Τα αυγά τα Μεγαλοπεφτιάτικα  περνούσαν τον πονόλαιμο, φύλαγαν το αμπέλι από το χαλάζι, έδιωχναν μακριά το σκαθάρι.

Οι γυναίκες και τα κορίτσια στόλιζαν τα αυγά, τα "έγραφαν", τα "κεντούσαν". Πάνω στα άσπρα αυγά έγραφαν με λειωμένο κερί ευχές, σχεδίαζαν σκηνές από τη ζωή του Χριστού, πουλιά κ.ά. Έριχναν μετά τα αυγά στην κόκκινη μπογιά και μέχρι να λειώσει το κερί έμεναν τα γράμματα και τα σχέδια άσπρα. Τα "ξομπλωτά" ή "κεντημένα" αυγά, που τα λέγαν στη Μακεδονία και "πέρδικες", μια και συχνά είχαν πάνω τους πουλιά, ή ίσως και γιατί ξεχώριζαν, όπως κι οι πέρδικες, για την ομορφιά τους, θύμιζαν συχνά μικρογραφίες. Το ένα ήταν καλύτερο από το άλλο. Αυτά έστελναν δώρο οι αρραβωνιασμένες στο γαμπρό και οι βαφτισιμιές στους νονούς και τις νονές τους, σε όλα τα αγαπημένα πρόσωπα. Άλλοτε πάλι τα κορίτσια πρόσθεταν στα αυγά φτερά από χρωματιστό χαρτί, ουρά και μύτη από ζυμάρι και τα κρεμούσαν στο ταβάνι, έτοιμα να πετάξουν.

Ακούστε όλες τις παραδόσεις και τα έθιμα : Εδώ!

ΠΗΓΕΣ :

Έθιμα του Πάσχα - ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Αρχείο 10^ου Νηπιαγωγείου Ηρακλείου

Ελληνικές Γιορτές και Έθιμα της Λαϊκής Λατρείας, Γ.Α. Μέγα., εκδ. ΕΣΤΙΑ

Τα Παραμύθια του Σαββάτου διάβασαν, παρουσίασαν και ξεχώρισαν τα καλύτερα βιβλία για το 2025!

 

Γράφει και επιμελείται η Ελένη Μπετεινάκη

Με αφορμή την 2^η Απριλίου Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου τα Παραμύθια του Σαββάτου παρουσιάζουν τα πιο αγαπημένα βιβλία που ξεχώρισαν το 2025!

Μέρες διακοπών  από τις σχολικές δραστηριότητες, μέρες πασχαλινών δώρων σε παιδιά και εφήβους και τα Παραμύθια του Σαββάτου σας προτείνουν  τα βιβλία που αγάπησαν  για το 2025.

Βιβλία που διαβάστηκαν και προτάθηκαν καθ’ όλη την διάρκεια της περυσινής χρονιάς στην στήλη των Παραμυθιών του Σαββάτου στο www.Cretalive.gr  αλλά και αγοράστηκαν από βιβλιοπωλεία της πόλης μας (Ηράκλειο Κρήτης) σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν από αρκετούς βιβλιοπώλες μικρών ανεξάρτητων βιβλιοπωλείων.

Βιβλία που διακρίθηκαν με αρκετά βραβεία, που αγαπήθηκαν από παιδιά, εκπαιδευτικούς και γονείς και αποτέλεσαν αφορμή για πολλές δραστηριότητες στη σχολική τάξη.

Βιβλία που εμείς αγαπήσαμε και σας προτείνουμε για την βιβλιοθήκη του σπιτιού ή του σχολείου σας!

Αν και το βιβλίο δεν έχει ηλικία για περισσότερη οργάνωση, τα χωρίσαμε σε δυο κατηγορίες:

Για παιδιά νηπιαγωγείου και πρώτων τάξεων Δημοτικού Σχολείου

·       Γάτος μεγάλος, γάτος μικρός, Silvia Borando, εκδ. Άμμος

·       Τα χρώματα της Χλόης, Κατρίνα Τσάνταλη, εικ: Little Miss Grumpy, εκδ. Διόπτρα

·       Η πιο πλούσια Αγελάδα του κόσμου, Barroux, εκδ. Μάρτης

·       Η βερυκοκιά που φύτρωσε μέσα σε ένα κόκκινο γοβάκι, Χρήστος Μπουλώτης, εικ: Φωτεινή Στεφανίδη, εκδ. Καλέντης

·      

Η Αγαπώ, το ξωτικό της Αγάπης, Ελένη Μπετεινάκη, εικ: Ρένια Μεταλληνού, εκδ. Ψυχογιός

·       Ο Βασιλιάς μυγιάστηκε, Βάσια Παρασκευοπούλου, εικ: Φωτεινή Τίκκου, εκδ. Πατάκη

·       Για να δούμε, Αντώνης Παπαθεοδούλου, Ίρις Σαμαρτζή, εκδ. Ίκαρος

·       Σπίτια, Έλλη Πεταλά, εικ: Στέλλα Δημητρακοπούλου, εκδ. Μικρή Σελήνη

·       Το γάντι, Απόστολος Πάππος (Διασκευή), εικ : Φωτεινή Στεφανίδη, εκδ. Susaeta

·       Το βήμα που μπορώ, Φρόσω Φωτεινάκη, εικ: Ντανιέλα Σταματιάδη, εκδ. Διόπτρα

·      

Κάθε εποχή μια βόλτα, Χριστίνα Αποστολίδη, εικ: Γιώτα Κοκκόση, εκδ. Ψυχογιός

·       Ο κήπος της γιαγιάς μου, Jordan Scott, εικ: Sydney Smith, μετάφραση: Μαριάννα Ψύχαλου, εκδ. Μικρή Σελήνη

·       Τι μπορείς να κάνεις με μια ιδέα; Kobi Yamada, εικ:  Mae Besom, εκδ. Διόπτρα

·       Όταν κλαίω, Λίνα Μουσιώνη, εικ: Χρήστος Κούρτογλου, εκδ. Μεταίχμιο.

·       Το σπίτι με την μικρή κόκκινη πόρτα, Grace Εαston, εκδ. Διόπτρα

 

Για παιδιά  τελευταίων τάξεων δημοτικού σχολείου και Γυμνασίου!

·       Ο Ηρακλής και τα αδέσποτα κουτάβια, Λίνα Μουσιώνη, εικ: Πέτρος Χριστούλιας, εκδ. Μετάιχμιο

·       Επτά συν μία ιστορίες για ένα κορίτσι, Νικολέτα Καπίλλα, εκδ. Κέδρος

·       Πως να σώσετε μια εφημερίδα, Φυτούλα Βακανά, εκδ. Πατάκης

·       Η Αμαλία και τα φαντάσματα, Λένα Διβάνη, εικ. Φίλιππος Αβραμίδης, εκδ. Πατάκη

·       Χίλντα και Τουίγκ: Το τέρας των πάγων, Luke Pearson, μτφρ. Σπύρος Γιαννακόπουλος, εκδ. Μικρή Σελήνη

·      

Οι Περιπέτειες του Αόρατου Αγοριού – Doogie Horner, μτφρ. Μαρία Σκαμάγκα, εκδ. Μεταίχμιο

·       Η Λαμπίτσα, Ανέτ Σχάαπ, εκδόσεις Καστανιώτης

·       Δίκτυα, Ελόϊ Μορένο, εκδ. Ψυχογιός

·       Μέτρησε τ’ αστέρια, Lois Lowry, εκδ. Παπαδόπουλος

·       Όταν έφυγαν τ΄αγάλματα, Αγγελική Δαρλάση ( Graphic Novel), Δήμητρα Νικολαϊδη εκδόσεις Μεταίχμιο

·       Ο Πόλεμος της Σαφίγια, Hiba Noor Khan, εκδ, Διόπτρα

·       Οι κατάσκοποι της γεωγραφίας - Το ελιξίριο της ζωής και η μέρα των νεκρών, Ελένη Σβορώνου,  εικ:  Λίλα Καλογερή, εκδ. Διόπτρα

·       Αϊζακ Νιούτον- Πάνω στη μηλιά, Ειρήνη Κούτμου, εκδ. Ψυχογιός

·       Φαντάσου…να έπεφτε ένα σύννεφο στο κεφάλι σου, Σάκης Σερέφας, εκδ. Μεταίχμιο.

·       Οι κατάσκοποι της Γεωγραφίας, ο μικρός Φαραώ και το μυστικό του Νείλου, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, εικ: Λίλα Καλογερή, εκδ. Διόπτρα

 

Κι αν θέλετε να δείτε από τις νέες εκδόσεις του 2026 ποια έχουμε ξεχωρίσει, διαβάστε εδώ:

·       Η Λέσχη των Γουρουνιών,Davide Cali, εκδ, Μεταίχμιο

·       Το Λίνε, Κυριάκος Μουρτζής,εικ: Ιφιγένεια Καμπέρη εκδ. Keybooks

·       Οι δασκάλες είναι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία, Αναϊς Ζαφειροπούλου, εικ: Βασίλης Κουτσογιάννης, εκδ. Ίκαρος

·       Οι Αριθμοί της Εθνικής Πινακοθήκης, Ελένη Γερουλάνου, εικ: Αγγελική Μπόζου, εκδ. Παπαδόπουλος & Εθνική Πινακοθήκη

·       Κυνηγοί καταιγίδων, Δικαίος Χατζηπλής, εικ: Μυρτώ Δεληβοριά, εκδ. Πατάκης

·       Το χειρότερο βιβλίο του κόσμου, Elise Gravel, Μετάφ: Μαριάννα Ψύχαλου, Εκδ. Μικρή Σελήνη

·       Ένα αυγό που πήρε φόρα, Τασούλα Τσιλιμένη, Χρύσω Χαραλάμπους, εκδ. Πατάκη

Αναζητείστε τα σε όλα τα βιβλιοπωλεία και χαρίστε ένα βιβλίο μαζί με την λαμπάδα στο παιδί ή στο βαφτιστήρι σας !

 

Καλό Πάσχα!

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 4 Απριλίου 2026 : Εδώ!

«Οι δασκάλες είναι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία»… στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Αν ρωτήσεις ένα μικρό παιδί να σου πει για την δασκάλα του, σίγουρα έχει να διηγηθεί πολλά πολλά πράγματα. Κι αν του ζητήσεις να σου πει πού μένει τότε σίγουρα θα εκπλαγείς. Γιατί τα περισσότερα παιδιά θεωρούν πως οι δασκάλες «είναι κάτι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία. Δημιουργούνται εκεί…φτιάχνονται από γράμματα, αριθμούς, χρώματα και γέλια παιδιών.»

Κι έχει πολύ ενδιαφέρον να διαβάσουμε το βιβλίο της Αναϊς Ζαφειροπούλου για να δούμε πως τα περισσότερα παιδιά κι ο ήρωας  του, ο Κωνσταντίνος, αυτό πιστεύουν και μερικά ακόμα  απίθανα αλλά πολύ φυσιολογικά για αυτά πράγματα. Σίγουρα δεν τρώνε, ούτε πίνουν νερό ποτέ ,αφού σπανια τις βλέπουν να κάνουν κάτι τέτοιο. Όσο για τον καφέ τους,  δεν τελειώνει ποτέ. Μάλλον μένουν για πάντα στο σχολείο, δεν έχουν κανέναν δικό τους να τους περιμένει, ζουν πολλά χρόνια και ίσως γεννήθηκαν στα αρχαία χρόνια, με τόσα παράξενα που γνωρίζουν.

Ώσπου μια μέρα ο Κωνσταντίνος την συνάντησε σε ένα κατάστημα παιχνιδιών. Η έκπληξη του ήταν τόσο μεγάλη που του κόπηκε η φωνή. Κι ύστερα τον πλημμύρισαν παράξενες σκέψεις και χάθηκε μέσα τους τελείως. Το χειρότερο πάντως ήταν πως μαζί της είχε κι ένα κοριτσάκι που την φώναζε «μαμά».

Η συνέχεια; Συναρπαστική!

Ένα βιβλίο γεμάτο χιούμορ, αληθινά συναισθήματα και σκέψεις που όσοι από μας είμαστε εκπαιδευτικοί, τα έχουμε βιώσει. Για ένα παιδί που ο εγωκεντρισμός του δεν το αφήνει να σκεφτεί πέρα από τον μικρόκοσμό του, ο δάσκαλος, που είναι μόνο δικός του, δεν μπορεί να υπάρχει έξω από το σχολείο. Η Αναϊς Ζαφειροπούλου με τόσο εύστοχο, τρυφερό και ξεκαρδιστικό τρόπο περιγράφει με αρκετή  δόση φαντασίας μια τέτοια συνθήκη.

Ένα μικρό παιδί, προσχολικής ή πρώτης σχολικής ηλικίας θεωρεί την δασκάλα του το πιο κοντινό του άτομο μετά την μητέρα του και δένεται τόσο μαζί της που η οποιαδήποτε νέα κατάσταση μπορεί να του δημιουργήσει άγχος. Ο μικρός Κωνσταντίνος μετά  το πρώτο σοκ όταν ανακαλύπτει πως η δασκάλα του έχει ζωή και έξω από την τάξη, αρχίζει να φοβάται μήπως δεν επιστρέψει στο σχολείο την άλλη μέρα. Έχει ανάγκη να νιώσει σιγουριά, εμπιστοσύνη και σταθερότητα  και αυτά τα συναισθήματα μας δίδονται στη ιστορία της Αναϊς, όταν ο μικρός μαθητής ξαναβλέπει την δασκάλα του, με το γνωστό της ύφος, χαμόγελο  και ντύσιμο στην τάξη.

Ο Βασίλης Κουτσογιάννης με την υπέροχη εικονογράφησή του, ακουμπά την παιδική ψυχή στο έπακρο δίνοντας κάθε συναισθηματική έξαρση στη σωστή της διάσταση με τα πινέλα του, δημιουργώντας επίσης ένα δικό του εικονικό σύμπαν που δένει απόλυτα με την χαρισματική ιστορία της Αναϊς Ζαφειροπούλου.

Ένα βιβλίο για μικρά παιδιά και για ενήλικες που κάποτε ήταν παιδιά και έχουν νιώσει όλα τα συναισθήματα του μικρού Κωνσταντίνου.

Διαβάστε ένα μικρό απόσπασμα στο παρακάτω Link :

*Οι δασκάλες είναι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία, Αναϊς Ζαφειροπούλου, εικ: Βασίλης Κουτσογιάννης, εκδ. Ίκαρος  https://ikarosbooks.gr/1371-oi-daskales-einai-plasmata-poy-katoikoyn-sta-scholeia.html?srsltid=AfmBOopihgnHzzyFTAk6hGrRVIOWvvT6h-p5Gc1rGnJ3ACTaW2yccHK7

Δημοσιε΄θτηκε στο Cretalive.gr στις 4 Απριλίου 2026 :εδώ!

Σάββατο του Λαζάρου…

Της Ελένης Μπετεινάκη

Σάββατο του Λαζάρου…

Είναι  το προανάκρουσμα της Μεγάλης Γιορτής  και η ίδια η εκκλησία μιλά  για την «Πρώτη Ανάσταση» που ο λαός την ονομάζει Λαζαροσάββατο.

Ο Λάζαρος ή όπως συχνά τον αποκαλεί ο λαός Φτωχολάζαρος είναι μια πολύ συμπαθητική μορφή , φίλος του Ιησού, που είχε την τύχη να γεννηθεί, να πεθάνει και να αναστηθεί αν και θνητός. Λένε στις Γραφές και στη συνείδηση του λαού πως μετά την Ανάστατη του έμεινε «αγέλαστος» σε όλη του τη ζωή γιατί όλα όσα είδε τον Κάτω κόσμο έμεινα ανεξίτηλα στην ψυχή του.

Μάλιστα η παράδοση θέλει να γελάει μόνο μια φορά στη ζωή του ξανά, όταν στο παζάρι είδε ένα χωρικό να κλέβει με τρόπο μια στάμνα από τον πραματευτή. Χαμογέλασε γιατί σκέφτηκε  πώς στον άλλο κόσμο χώμα γίνεται ο καθένας μας. Μια φράση πέρασε στα σοφά λόγια του λαού μας από τότε: «Το ένα χώμα κλέβει τα άλλο για να γελούν κι οι πικραμένοι»! Ένα  πανηγύρι νεκρολατρευτικό  συναντιέται που σε πολλά μέρη της Ελλάδας  σήμερα και η  αναπαράσταση της νεκρανάστασης  του Λάζαρου γιατί ταιριάζει με το ξύπνημα της φύσης , την ώρα που το χώμα της γης αναδίδει την βλάστηση και τα λουλούδια.

Στη μνήμη του Λάζαρου οι γυναίκες ζυμώνουν για τα παιδιά ειδικά κουλούρια που τους δίνουν ένα ανθρώπινο σχήμα σαν σπαργανωμένο όπως συνήθως παριστάνεται σε εικόνες ο Λάζαρος. Είναι τα λεγόμενα «Λαζαράκια» ή «Λαζόνια» ή απλά «Λάζαροι»  και τα παιδιά τους δίνουν εξαιρετικές ιδιότητες.Την ημέρα αυτή που ξεκινούν οι διακοπές τους  έφτιαχναν ομάδες και τριγυρνούσαν στα σπίτια των χωριών  ή και της πόλης  και τραγουδούσαν τα λαζαρικά. Κρατούσαν στα χέρια τους εικονική παράσταση του Λάζαρου και στη Στερεά Ελλάδα, στη Μακεδονία και στη Θράκη έλεγαν τα τραγούδια μόνο κορίτσια που τα ονόμαζαν Λαζαρίτσες ή Λαζαρίνες.

Oι Λαζαρίνες, γυρίζανε στα σπίτια και κρατώντας καλάθια στολισμένα με ανοιξιάτικα με λουλούδια, λέγανε τα πασχαλινά κάλαντα του Λαζάρου:

-Πού ΄σουν, Λάζαρε, πού ΄ν΄ η φωνή σου

και σε γύρευε η Μάρθα, η αδερφή σου;

- Ήμουνα στη γη, στη γη χωμένος

κι από τους νεκρούς, νεκρούς αναστημένος.

Βάγια βάγια των Βαγιώ

τρώνε ψάρι και κολιό

και την άλλη Κυριακή

τρώνε το ψητό αρνί

Στην Κρήτη έφτιαχνα έφτιαχναν ένα σταυρό με καλάμια και τον στόλιζαν με κολαϊνες  (γιρλάντες)  από λεμονανθούς και μαχαιρίδες. Σ΄ άλλα μέρη κρατούσαν ένα καλαθάκι στολισμένο με λουλούδια  και πολύχρωμες κορδέλες  ή έναν κόπανο (δηλαδή ένα μεγάλο ξύλο που κοπάνιζαν τα ρούχα αντί να τα πλύνουν), τυλιγμένο με πολλά παρδαλά και πολύχρωμα κομμάτια πανιών, να φαίνεται σαν να κρατούσαν μωρό.

Σε άλλα μέρη της Ελλάδας και ιδιαίτερα στην Βόρειο Ήπειρο,  τα παιδιά μασκαρεύονταν και φορούσαν στη μέση τους γιαταγάνια, χατζάρια και κουδούνια. Μια πομπή με νύφη και γαμπρό με αρχηγό τον Μπαϊραχτάρη , τον σημαιοφόρο δηλαδή, κατάφορτοι με όλα τα κουδούνια ξεκινούσε  κι ακολουθούσαν οι κουμπουράδες κι όλοι  απειλώντας με τις κουμπούρες και τα γιαταγανάκια τους μπροστά σε κάθε πόρτα έλεγαν τα τραγούδια τους ίσαμε οι νοικοκυρές να δώσουν αυγά, ή οπωρικά και να  σταματήσουν. Λένε πως τούτη η πομπή συμβόλιζε την πάλη ανάμεσα στο χειμώνα και το καλοκαίρι και γινόταν για να  ξορκίσουν το κακό και τη δύναμη της αφορίας της γης. 

ΠΗΓΕΣ:

Πασχαλινά και της Άνοιξης, Δημ. Λουκάτος

Ελληνικές Γιορτές και έθιμα της Λαϊκής Λατρείας, Γ.Μέγας

http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr