Ανε-μόνη* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Στο βυθό της θάλασσας επικρατεί μια μικρή αναστάτωση. Η θαλάσσια Ανεμώνη με τα πλοκάμια της τσίμπησε ένα φουσκόψαρο κι αντί να του ζητήσει ευγενικά συγνώμη του μίλησε με μεγάλη αγένεια. Το έκανε να νιώθει εκείνο ένοχο  για την απροσεξία του να περάσει από δίπλα της. Μάταια το μικρό φουσκόψαρο προσπάθησε να της εξηγήσει πως με αυτήν την συμπεριφορά, σύντομα θα έμενε χωρίς φίλους, χωρίς καμμιά συντροφιά.

Η Ανεμώνη ανένδοτη έδιωξε το μικρό ψαράκι μακριά της με τον ίδιο αλαζονικό τρόπο. Πίστευε και βροντοφώναζε πως θα μπορούσε να μείνει μόνη της για πάντα. Πάρα τις όποιες κουβέντες και δηλώσεις της, η αλήθεια ήταν πως δεν της άρεσε καθόλου η μοναξιά. Το δυνατό γέλιο της εξ αιτίας ενός ονείρου που έβλεπε εκείνη την νύχτα που συνέβησαν όλα αυτά με το φουσκόψαρο, ακούστηκε ξαφνικά σε ολόκληρο το βυθό. Και τότε ήταν που ανάμεσα στα πλοκάμια της εμφανίστηκε ένα μικρό ψάρι- κλόουν που προσπαθούσε να κρυφτεί από ένα χέλι. Ο διάλογος τους λειτούργησε σαν φάρμακο στην ψυχή της Ανεμώνης. Ένιωσε για πρώτη φορά χρήσιμη σε κάποιον, αυτή που ήταν δηλητηριώδης, επιθετική, απότομη και καθόλου φιλική. Σαν να μαλάκωσε η ψυχή της…

Και τότε μια ιδέα ήρθε στο μυαλό της, αστεία, ιδιαίτερη και ανατρεπτική!

Η συνέχεια στο βιβλίο «Ανε-μόνη», της Αλεξάνδρας Μπουσίου σε εικονογράφηση Χρήστου Κούρτογλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος!

Μια τρυφερή ιστορία αυτογνωσίας, διαχείρισης συναισθημάτων, συνεπειών μοναξιάς και φιλίας. Μια ιστορία για το τι μας κάνει να νιώθουμε ασφαλής, τι μπορεί να κρύβει ένα ξέσπασμα θυμού, και πως μπορεί να μας επηρεάσει η γνώμη που έχουν οι άλλοι για μας. Ακόμα πιο σπουδαίο το μήνυμα πως πίσω από μια αυταρχική και απόμακρη συμπεριφορά μπορεί να κρύβεται ένα πολύ ευαίσθητο  άτομο που έχει πολύ μεγάλη ανάγκη αποδοχής, αγάπης και τρυφερότητας.

Πως μπορεί να αλλάξει αυτό; Μα με το που κάποιος μας εμπιστευτεί και καταφέρει να δει μια άλλη πλευρά τους εαυτού μας που επιμελώς κρύβουμε για να κρατήσουμε τις ταμπέλες που μας έχουν βάλει η άλλοι, ακούσια, σχεδόν πάντα.

Όλα αυτά τα κουβαλάει η θαλάσσια Ανεμώνη της Αλεξάνδρας Μπουσίου που με πολύ έξυπνα έχει «παίξει» με τον όνομά της ένα λογοπαίγνιο. Ο τίτλος του βιβλίου το Ανε-μόνη, θέλει να μας δείξει την μοναξιά και την απομόνωση της πρωταγωνίστριας της ιστορίας.

Μια ιδιαίτερη και συγκινητική ιστορία που δείχνει τις ευαίσθητες πτυχές ενός «σκληρού» χαρακτήρα. Δίνει έμφαση στην εν συναίσθηση, την διαφορετικότητα και την γνώμη που έχουν οι άλλοι για μας.

Ο Χρήστος Κούρτογλου έχει κάνει μια υπέροχη εικονογράφηση, με πολύ ζωντανά χρώματα και ιδιαίτερη έκφραση στους ήρωες του βιβλίου αποδίδοντάς πειστικά τον συναισθηματικό τους κόσμο, τις εναλλαγές και το περιβάλλον του ωκεανού.

Το βιβλίο μπορεί να ξεκινήσει πολλές συζητήσεις σε μια σχολική τάξη, γύρω από τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές. Πολλές δραστηριότητες, παιχνίδια ρόλων, αποδοχή και έκφραση.

Να το ψάξετε, για την σχολική βιβλιοθήκη, και του σπιτιού!

*Ανε-μόνη, Αλεξάνδρα Μπουσίου, εικ Χρήστος Κούρτογλου, εκδ. Κλειδάριθμος

https://www.klidarithmos.gr/ane-moni/

 

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 : εδώ!

Το πιο καταπληκτικό πράγμα στον κόσμο ....στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Πάμε να ξεκινήσουμε τη χρονιά με αγαπημένα βιβλία!

Ο Σεπτέμβρης για μένα κουβαλάει δυο πολύ σημαντικές λέξεις στις αποσκευές του. Η μία λέγεται «Επιστροφή» και η άλλη «Αρχή»

Ο Μήνας που όλοι μας ξαναρχίζουμε! Για όσα μας πλάνεψε ο ήλιος του Αυγούστου και τα αφήσαμε μισά κι όσα ζητούν να επαναπροσδιοριστούν για να καλυτερέψουν. Αλλά βασικά σηματοδοτεί την έναρξη της σχολικής χρονιάς!

Τα Παραμύθια του Σαββάτου επιστρέφουν  για την νέα σεζόν και για 13^η χρονιά, για να σας παρουσιάσουν πολλά από τα αναγνώσματα του καλοκαιριού, νέες εκδόσεις, βιβλία που αγαπήσαμε και να σας βοηθήσουν να διαλέξετε, εσείς, βιβλία για παιδιά και νέους για την βιβλιοθήκη της τάξης, του σχολείου ή και του σπιτιού σας.

Θα τα λέμε λίγο συχνότερα τον Σεπτέμβρη γιατί έχουμε ξεχωρίσει αρκετά!

Το πιο καταπληκτικό πράγμα των Ίαν Ρόμπινσον και  Μάτ Σάνκς είναι μια τρυφερή ιστορία για την αξία του εαυτού μας και την αξία που δίνει καθένας από μας σε πράγματα και καταστάσεις.

Το βιβλίο ξεκινά με τον μικρό Χένρι που βρίσκεται στο σπίτι του και προσπαθεί να γεμίσει τις ώρες του. Ψάχνει να βρει τι κάνει η υπόλοιπη οικογένεια στον ελεύθερο χρόνο της και ανακαλύπτει πώς ο καθένας ασχολείται με κάτι εντελώς διαφορετικό.

Ο αδελφός του κάνει γιόγκα, η αδελφή του ασχολείται με ένα πείραμα, ο μπαμπάς του καθαρίζει το τηλεσκόπιο του και η μαμά γράφει το μυθιστόρημά της. Κανείς δεν είναι διαθέσιμος κι έτσι ο Χένρι δεν ξέρει τι να κάνει. Η μαμά τον προτρέπει να ζωγραφίσει κάτι καταπληκτικό και εκείνος παίρνοντας τα μολύβια του αρχίσει να σκέφτεται και να προβληματίζεται ποιο άραγε να είναι το πιο καταπληκτικό πράγμα στον κόσμο. Άρχισε λοιπόν να ρωτάει τους αγαπημένους του.

Η Γκρέτα του είπε πως ήταν η ζωή. Ο Χένρι δεν ενθουσιάστηκε καθόλου με την δήλωση της αδελφής του. Ούτε με την άποψη του Σάιμον που πίστευε πως ήταν το ανθρώπινο μυαλό.  Ο μπαμπάς του πάλι  του απάντησε πως ήταν το σύμπαν. Και τότε επιτέλους βρίσκει την μαμά του στην κουζίνα, λίγο πιο χαλαρή και διαθέσιμη, και της κάνει την ίδια ερώτηση! Η απάντησή της μοναδική, όπως κάθε μαμάς άλλωστε…

Ποιο λέτε να είναι το πιο καταπληκτικό πράγμα στον κόσμο, σ αυτήν την ιστορία;

Θα το ανακαλύψετε, μόλις διαβάστε το βιβλίο!

Μια πολύ  όμορφη ιστορία και πολύ αληθινή. Για την ενδυνάμωση, το συναίσθημα και τους διαφορετικούς τρόπους που ο καθένας μας αντιλαμβάνεται την ζωή και τα πράγματα.

Τροφή για σκέψη το βιβλίο. Για μικρούς και μεγάλους! Τι είναι άραγε το πιο καταπληκτικό πράγμα στον κόσμο για εσάς; Πόσες γνώμες, πόσες διαφορετικές απόψεις ανάλογα με τις εμπειρίες, τις προτιμήσεις, τις γνώσεις, τις ιδιαιτερότητες;  Ότι για κάποιος είναι σημαντικό και απαραίτητο για κάποιον άλλον ίσως να είναι αδιάφορο.

Ένα βιβλίο για την οικογένεια, το δικαίωμα της διαφορετικής άποψης, και πολλών συναισθημάτων. Για τον δημιουργικό χρόνο, την συναισθηματική αποφόρτιση και το αίσθημα της ασφάλειας.

Προσεγμένη  ιστορία με πολύ ιδιαίτερη εικονογράφηση από τον Ματ Σάνκς που σίγουρα θα αποτελέσει ένα πολύ δυνατό ανάγνωσμα για όλη την οικογένεια.

Ειδικά τώρα που ξεκινούν τα σχολεία οι νηπιαγωγοί και οι δάσκαλοι θα το αγαπήσουν!

Δείτε το κι εδώ : https://www.metaixmio.gr/el/products/to-pio-kataplhktiko-pragma?srsltid=AfmBOopku79dzce9m6iHpZQIlSrpwv3-udEF06KYSmEL84mOoR3tWFSr

 Δημοσιεύτηκε στο Cretalive. Gr στις 12 Σεπτεμβρίου 2026 :εδώ!

Μαρία Κάλλας, το κορίτσι με τα χίλια ονόματα*…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Πιστοί στις υποσχέσεις μας πάντα εκτός από το καθιερωμένο σαββατιάτικο ραντεβού τους «Τα παραμύθια του Σαββάτου» ενίοτε θα σας παρουσιάζουν και κάποιες άλλες ημέρες  βιβλία που αξίζουν την προσοχή  όλων μας και για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες!

*Μαρία Κάλλας, το κορίτσι με τα χίλια ονόματα, Κατερίνα Λαγού, εικ; Πετρούλα Κρίγκου, εκδ. Ψυχογιός:

«Περισσότερο και από το ταλέντο της, περισσότερο και από την επιτυχία της, αυτό που με εντυπωσίαζε πάντα στη Μαρία Κάλλας ήταν η ιστορία των πρώτων προσωπικών της αγώνων όταν, φτωχή έφηβη, προσπαθούσε να επιπλεύσει σε ασυνήθιστα βαθιά νερά» Αριστοτέλης Ωνάσης

Το ταξίδι για την Ιταλία ήταν ο πρώτος αποχωρισμός από έναν πατέρα όμορφο, ήσυχο, αγαπημένο. Μια τεράστια λιμουζίνα με πενιχρές οικονομίες κι ένα κόκκινο καπέλο ριγμένο στο πίσω κάθισμα θα είναι τα «όπλα» για την μεγάλη νίκη που θα΄ρθει, σύμφωνα με την ματαιοδοξία και τα όνειρα της μητέρας για την «Ρόλυ Πόλυ»**. Τα συμβόλαια υπογράφονται στην προκυμαία δίπλα ακριβώς από το φορτηγό πλοίο «Russia» και ο δρόμος για την Σκάλα του  Μιλάνου έχει πια χαραχτεί….

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή σε μια βιογραφία αλλιώτικη με το μοναδικό ύφος και γραφή της Κατερίνας Λαγού. Ένα βιβλίο που θα ανατρέξετε αρκετές φορές θέλοντας να απολαύσετε το λόγο της συγγραφέως  και την ιστορία των παιδικών χρόνων της μεγάλης Μαρίας Κάλλας. Μια ζωή που δεν ήταν πάντα στρωμένη με ρόδα και ευκολίες. Ένα βιβλίο γεμάτο συναίσθημα, πικρές αλήθειες, έντονες καταστάσεις, διαπληκτισμοί και φόβοι, χαρές, καβγάδες και επιτυχίες που σίγουρα θα σας ολοκληρώσουν μια εικόνα για την μεγάλη Diva που μπορεί και να μην είχατε φανταστεί ποτέ.

Γεννιέται στη Νέα Υόρκη! Είναι το τρίτο παιδί της οικογενείας που λίγο πριν έχει χάσει το γιο της και έχει σχεδόν αποσυντονιστεί. Κι έτσι αρχίζει ανάμεσα στους γονείς της η διαμάχη για το όνομά της που μοιάζει όπως λέει η Κατερίνα Λαγού με σιδηρόδρομο: Μαρία Σοφία Καικίλια Καλογεροπούλου! Η σχέση των γονιών κλονίζεται και μια λύση παράλογη είναι οι μετακομίσεις. Αυτό σημαίνει συνεχή αλλαγή σχολείων, σημαίνει καινούργιες «φιλίες» που στην ουσία είναι ανύπαρκτες για ένα χοντρό κορίτσι με πέντε βαθμούς μυωπία. Ευτυχώς όμως υπάρχει πάντα η μουσική!

Κερδίζει συνεχώς σε διαγωνισμούς ταλέντων αλλά ποτέ δεν είναι αρκετό για την μητέρα της Μέρι Κάλλας όπως θα την φωνάζουν τελικά. Μεγάλοι οι καυγάδες στην οικογένεια, δύσκολη παιδική ηλικία με εντάσεις και …πολύ φαγητό. Και ο πιο μεγάλος καυγάς έγινε για την ιδέα της μετακόμισης στην Ελλάδα λίγο πριν ξεσπάσει πόλεμος ! Και έφτασαν στην Πάτρα κι από κει στην Αθήνα με τρένο και καπέλα με φτερά και αλλαγές ονομάτων … πάλι!

Το εθνικό Ωδείο μπαίνει στη ζωή της Μέις- Μαριάννας-Μαρίας καθώς και οι γλώσσες. Πρωταγωνιστικοί ρόλοι, χαμένες φιλίες και πάλι. Εξουθενωτικές πρόβες, νέοι δάσκαλοι, νέα όνειρα …για την μητέρα της Μαρίας! Στη νέα της δασκάλα την Ιντάλγκο για πρώτη φορά η μικρή δεκαεξάχρονη Μαρία μπορούσε να πει ότι ένιωθε, τα παράπονα, τα προβλήματα, τα μυστικά της. Ίσαμε που έγινε μονωδός στη Λυρική και παρά τα δύσκολα και τις παράξενες λέξεις και έννοιες που δεν καταλάβαινε, τον τορπιλισμό της Έλλης τον βίωσε για τα καλά…

Κι η Ιστορία μαθαίνεται και γράφεται αλλιώς  με τον καταπληκτικό λόγο της Κατερίνας Λαγού μέσα από τις παραστάσεις και εμφανίσεις στο Παλλάς και τα συναισθήματα της μικρής χορωδού ! Ο βηματισμός των στρατευμάτων κατοχής μα και των ταλαιπωρημένων Ελλήνων θυμίζουν στην Μαρία όπερες διάσημες. Κι ακολούθησε η κατοχή, η πείνα, το κρύο, ο φόβος κι ο θάνατος… Κι η απαγόρευση κυκλοφορίας, η συσκότιση κι ο εγκλεισμός μαζί με εκείνους τους Άγγλους και ιδιαίτερα τον Τζον Άτκινσον. Κι ύστερα συνέβη ένα ακόμη θαύμα που πάνα είχε σχέση με την  μουσική. Η Μαρία γινόταν όλο και πιο γνωστή ακόμα και στα εχθρικά στρατόπεδα. Και η φωνή της πια είχε γίνει σύμβολο και βάλσαμο στις δύσκολες ώρες…

Στο βιβλίο περιγράφεται με μοναδικό τρόπο η βιογραφία της Μαρίας Κάλλας μέχρι περίπου τα είκοσι τρία της χρόνια και η μέχρι τότε προσπάθεια και πορεία της τεράστιας καριέρας της. Ταξίδια ανά τον κόσμο, αποχωρισμοί, οικογενειακοί καυγάδες, μεγάλες αλλαγές, αποφάσεις, δυσκολίες, φτώχεια, πείνα κι υπερηφάνεια. Μαζί με όλα τούτα μαθαίνουμε και  Ιστορία, ο Ελληνοιταλικός πόλεμος, οι Γερμανοί, η κατοχή, ο Εμφύλιος   όπως την βίωσαν στην Αθήνα η Μαρία μαζί με την αδελφή και τη μητέρα της.

Βιβλίο ιδιαίτερα σημαντικό. Αφήγηση συγκλονιστική από την Κατερίνα Λαγού που μας προσφέρει απλόχερα ένα μυθιστόρημα για παιδιά και ενήλικους που διαβάζεται σχεδόν απνευστί. Ένα βιβλίο που μας μαθαίνει, διδάσκει, διασκεδάζει και σκιαγραφεί τη ζωή της μεγάλης ντίβας και καταλαβαίνουμε πως  δεν ήταν ποτέ στρωμένη με ροδοπέταλα. Ένα κομμάτι της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας γραμμένο τόσο ζωντανά και με αφοπλιστική λιτότητα και ύφος που κανένα παιδί δεν θα ξεχάσει ποτέ κάθε γεγονός που περιγράφεται. Θα καταλάβει επίσης πως η Μαρία Κάλλας πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια με χαμηλή αυτοπεποίθηση, με στερήσεις και πολέμους αλλά και με πίστη στον ένα και μοναδικό της στόχο και σκοπό που ήταν η μουσική της και η όπερα…

Στο βιβλίο αυτό θα νιώσετε τις αγωνίες, τις ανασφάλειες και τις οικογενειακές καταστάσεις που επηρέασαν βαθιά την όποια εξέλιξη στη ζωή της Μαρίας Κάλλας. Μοιάζει με μυθιστόρημα η ζωή της, έγινε μυθιστόρημα πολλές φορές αλλά η διαφορά από τον «Μύθο» ήταν πως όλο αυτό που περιγράφεται ήταν αληθινό.

Να το διαβάσετε  τούτο το βιβλίο. Να αφεθείτε στη γραφή της Κατερίνας Λαγού που θα σας γοητεύσει και θα σας κάνει να αναζητήσετε όλα της τα γραφόμενα :(Ο Χάρτης του Λευτέρη, Χαρίλαος; Τι όνομα είναι τούτο, εκδ. Ψυχογιός). Λόγος αβίαστος, συνεχόμενη ροή στην ιστορία που συγκινεί, συναρπάζει και απομυθοποιεί  την ίδια στιγμή που γιγαντώνει τον Μύθο. Μεγάλη έρευνα, σπουδαίοι διάλογοι, απίστευτες εικόνες που δημιουργούνται διαβάζοντάς το. 

Στο βιβλίο θα θαυμάσετε τις ασπρόμαυρες εικόνες που εικονογράφησε με τον δικό της ιδιαίτερο και πολύ προσεγμένο στυλ η Πετρούλα Κρίγκου.   

Για την Μαρία Κάλλας έχουν γραφτεί χιλιάδες σελίδες όπως μια τέτοια βιογραφία για παιδιά και νέους δεν θα βρείτε πουθενά.

Μπείτε στον παρακάτω σύνδεσμο και διαβάστε ένα μικρό απόσπασμα :https://www.psichogios.gr/el/maria-to-koritsi-me-ta-xilia-onomata.html

 

**Ρόλυ Πόλυ: είδος παιχνιδιού -κούκλας που όταν το πιέζεις πετιέται από την βάση του

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 20/9/2021 :εδω!

Κι έτσι κινήσαμε ξανά άλλη μια σχολική χρονιά!

 

Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη

Κι έτσι κινήσαμε ξανά άλλη μια σχολική χρονιά!

Με μια κόκκινη, μια πράσινη, μια κίτρινη κλωστή…

Τι θα συναντήσουμε στο πολύχρωμο κουβάρι της, κανείς δεν ξέρει…

Ίσως να μπούμε σε ένα καράβι  ή να πάρουμε ένα ποδήλατο και να φτάσουμε μέχρι τα αστέρια. Πιο αέρινο και συναρπαστικό θα ΄ναι  ν’ ανεβούμε σε ένα αεροπλάνο ή σε ένα αερόστατο  κι αν, αν θέλεις κι εσύ, θα κυνηγήσουμε το ουράνιο τόξο ή εκείνο το πορτοκαλί σύννεφο που χαμογελάει πλατιά και μοιάζει με ξεχειλωμένη κολοκύθα…

Που θα φτάσουμε, πώς και γιατί;  Μα η μαγεία είναι στο άγνωστο, στο μη αναμενόμενο, στην έκπληξη της στιγμής, στο τώρα που μετά από λίγο θα είναι πριν…

Καρδιοχτύπι, αγωνία, σκέψεις χαρούμενες αλλά και λίγο φοβισμένες, ήμασταν όλοι γεμάτοι σήμερα το πρωί…

Η πόρτα του Σχολείου ορθάνοιχτη!

Σπουδαία πόρτα θα διαβείτε θα έλεγαν οι χαρτορίχτρες κι οι καφετζούδες μια ςάλλης εποχής! Κι η αλήθεια είναι πως πραγματικά η σημερινή μέρα είναι από τις πιο σημαντικές της ζωή μας. Άλλοι για πρώτη φόρα στο σχολείο κι άλλοι για να χαιρετήσουν μια μακρόχρονη πορεία…

Η τάξη μας φέτος είναι μεγάλη κι άδεια. Δεν έχει στολίδια περισσά… Δεν έχει τυποποιημένες φωτοτυπίες κι επαναλαμβανόμενα μοτίβα.

Έχει μόνο μικρές «καθαρές» γωνιές ζεστασιάς…Εσένα περιμένουν, να γεμίσετε μαζί τα κουτιά, τους τοίχους, τους «φακέλους» με τα δικά σου «θέλω» και «μπορώ».

Με τα δικά σου πινέλα θα βάψουμε τον κόσμο…

Με το δικό σου χαμόγελο θα ανοίξει κι η δική μας πόρτα να προχωρήσουμε, να ανέβουμε, να πειραματιστούμε, να γνωρίσουμε όλα εκείνα που θέλουμε κι όλα τα άλλα που δεν ξέρουμε πως υπάρχουν…

Ξέρω πως σήμερα το πρωί θα ΄χω κι εγώ την ίδια αγωνία. Κι ας έχουν περάσει τόοοοσα χρόνια, τόσοι Σεπτέμβρηδες από την ζωή μου. Θα αναζητώ και πάλι τις μικρές χαραμάδες των ματιών της ψυχής.

Και θα κρατώ μια γόμα να σβήνω τα άσχημα, τα χαλασμένα, τα δύσκολα.

Μια ξύστρα να λειαίνω τις «μύτες των μολυβιών» όταν δεν μπορούν μόνες τους να γράψουν στις σελίδες της ζωή τους.

Ένα μεγάλο χρωματιστό χαζαπλάστ να δίνω χαρά στα πονεμένα γόνατα. Άλλωστε το χέρι το δικό μου θα΄ναι πάντα εκεί στα σηκώματα. Κι εγώ θα ανεβαίνω ακόμα πιο ψηλά από τη δύναμη των πέντε χρόνων της δικής σου ύπαρξης.

Με ένα πινέλο θα βάφουμε κάθε μέρα τους ουρανούς μας, να γεμίζουν πουλιά , πεταλούδες και πολύχρωμα αστεράκια τις νύχτες, να μας φέγγουν εκεί που έχει πιο πολύ σκοτάδι…

 

Θα μπούμε μαζί στο κάστρο της Φεγγαρούσας να διώξουμε εφιάλτες και κακούς δράκους. Να γνωρίσουμε τις Φεγγαρολουσμένες, τις κόρες της, και τους ασημένιους ιππότες που μας προστατεύουν τις νύχτες…

Με μια αγκαλιά θα γεμίζει η μέρα κι η ψυχή με δύναμη και θάρρος για τα επόμενα…

Με ένα τραγούδι θα προσπαθήσουμε να φτάσει η φωνή μας σε όλους εκείνους τους περαστικούς που θα κοντοσταθούν στο παραθύρι και θα χαμογελάσουν κουνώντας πέρα δώθε το κεφάλι γιατί θα έχουμε καταφέρει να τους δώσουμε τη καλή στιγμή της μέρας τους…

Με ένα βιβλίο ή παραμύθι θα μπούμε σε όλους τους μαγικούς και φανταστικούς κόσμους που θα μας κάνουν να νιώσουμε δύναμη, γνώση κι αντάμωμα με αδελφές ψυχές…

Με μια καλή κουβέντα θα φύγουν οι φόβοι, οι θυμοί, οι αδυναμίες μας…

Με το άνοιγμα των χεριών μας θα δώσουμε και θα πάρουμε αγάπη.

Τρέξετε κι ανακατευτείτε στα διαλλείματα…

Πέσετε κάτω και σηκωθείτε ξανά  χίλιες φορές…

Και να θυμάστε εσείς γονείς : Κάθε μέρα που το παιδί σας θα επιστρέφει στο σπίτι το μόνο που θα το ρωτάτε θα ΄ναι : «Πέρασες καλά;», «Έπαιξες με τους φίλους σου; »

Όλα τα παιδιά θα μάθουν να γράφουν, να διαβάζουν, να μετρούν… Στην ώρα τους!

Άλλωστε αυτή είναι δουλειά των δασκάλων τους στα πιο «Μεγάλα Σχολεία»!

Από την πρώτη μέρα όμως πρέπει να μάθουν πως σκορπιέται η αγάπη, η χαρά, η ελευθερία, το όνειρο  και η ελπίδα…

Με ένα μαγικό ραβδί θα ευχηθούμε : Καλή Αρχή…

Κι ίσως αύριο να έρθει κι η Μάγισσα Χρωματούσα να μας γεμίσει Χρώματα και Παραμύθια τον Σεπτέμβριο μας!

Με μια κόκκινη, μια πράσινη, μια κίτρινη κλωστή…

Καλοδιάβατη η χρονιά…

 

 

Με μια βαριά βαλίτσα φεύγει ο Αύγουστος απόψε...

 

Της Ελένης Μπετεινάκη

«Με μια βαριά βαλίτσα, γεμάτη καλούδια  και μια ακόμα πιο βαριά διάθεση  φεύγει ο Αύγουστος απόψε…

Με κοιτάει πότε πότε στα μάτια κι είναι σαν να μου λέει πως καλά τα κατάφερε φέτος…

Δεν είχε, στο τόπο μου τόπο μου τουλάχιστον, δυνατές ζέστες κι άφησε το βοριάδακι να μας δροσίζει όλες τις νύχτες. Κι εκείνο το ολόγιομο μπλε του φεγγάρι χιλιοτραγουδίστηκε πάλι …

-Να σου δείξω την πραμάτεια μου, μου είπε σκουντώντας με! Πού τρέχει κυρά ο λογισμός σου;

-Καλέ μου Αύγουστε μακάρι να καθόσουνα λιγάκι ακόμα. Λέγαν οι παλιοί στις σοφές παροιμίες τους επειδή σε αγαπούσαν τόσο πολύ πώς θέλανε να ερχόσουν δυο φορές το χρόνο!

Κοκκίνησε από χαρά και ντροπή κι ύστερα πήρε να μου δείχνει όλα όσα είχε φορτώσει σε εκείνη τη

βαλίτσα…

Φρούτα γεμάτη ήτανε, που τα βρήκε στο σεργιάνι του στα περβόλια. Ξεχωριστή θέση είχε κρατήσει για τα σύκα και τα σταφύλια. Σε μια γωνίτσα της είχε φυλάξει κοχύλια, πεταλίδες και πέτρες μικρές στρογγυλές σε χίλια χρώματα. Ένα ματσάκι βασιλικό από την Εικόνα της Παναγιάς του Δεκαπενταύγουστου, κι ένα μικρό κομμάτι φανουρόπιτα μήπως και χρειαστεί κάτι γλυκό στο μεγάλο του ταξίδι απόψε!

Ένα  μαντηλάκι μου΄δειξε  κεντημένο  με ασημοκλωστές από του φεγγαριού το χρώμα. Το μαγιό του ήταν ακόμη νωπό και το ‘χε τυλίξει σε μια μεγάλη πετσέτα γεμάτη καραβάκια… Χαχάνισε σαν έπιασε μια γιρλάντα από χρωματιστά λαμπάκια. Την κράτησε ενθύμιο από εκείνο το μικρό ταβερνάκι στην ακροθαλασσιά  και στην άκρη της κρεμόταν μια νότα από εκείνο το πανηγύρι που ξεσήκωσε όλα τα νέα παιδιά προχθές το βράδυ και χορεύανε μέχρι το ξημέρωμα…

Kι όπως κρύβονταν ο ήλιος πίσω από την κορυφή του Στρούμπουλα κατάλαβε πως έπρεπε να μην το καθυστερήσει άλλο. Ώρα του ήταν να φύγει. Να πάρει μαζί του και τον πατέρα του το Καλοκαίρι μιας κι ο θείος του, το Φθινόπωρο βιαζότανε να έρθει να από-μαζέψουν τα σταφύλια, να στυφτεί ο μούστος, να αρχίσει το ζύμωμα του κρασιού…

Κοίταξε για μια ακόμα φορά μήπως κι έβρισκε ενα μικρό συννεφάκι να πιαστεί αλλά μάταια...

Έδωσε τότε μια δυνατή σπρωξιά στο εαυτό του κι έτρεξε να προλάβει ένα γλαρό στην ακροθαλασσιά...

Πρόλαβε όμως να φωνάξει τις τελευταίες του ορμηνιές...

- Να θυμάσαι πως την αποψινή νύχτα την φώναζαν τα παλιά χρόνια «κλειδοχρονιά» γιατί κλείνει με αυτήν το καλοκαίρι.  Σαν απόψε ανάβανε φωτιές να διωχτεί ο κακός καιρός και χρόνος και να έρθουν με δύναμη και ελπίδα οι καλύτερες μέρες του φθινοπώρου…

Τα μεσάνυχτα, το νου σας, ανοίγουν οι ουρανοί και κατεβαίνουν οι άγγελοι κι κάνουν απογραφή στις ψυχές! Για να ξορκίσουν το κακό οι νοικοκυραίοι, τα παλιότερα χρόνια έσπαζαν ρόδια στην είσοδο του σπιτιού τους μόλις η μέρα έφεγγε…

Σάστισα λίγο και τον κοίταξα κάπως παράξενα κι ύστερα τού έγνεψα  να πάει στο καλό!

«Ίσαμε του χρόνου!» μονολόγησε, και τον έχασα…

Κι έρχεται  σε λίγες ώρες εκείνος ο νιος και πρωτότοκος μήνας του Φθινοπώρου…

Αν ήταν κορίτσι ο Σεπτέμβρης σίγουρα θα τον λέγανε «Επιστροφή!»

Άλλοι θα τον φώναζαν «Ανάμνηση» κι άλλοι «Αρχή!»

Για μένα είναι ο «Άγιος ο Σχολικός»

Άρχισα ήδη να μυρίζω το χαρτί…

Κι έχω μια χαρμολύπη μέσα μου…

Χίλια καλώς να μας έρθει… 🍇💼✏📝🗒

Του Αγίου Φανουρίου σήμερα…

Να φανούν τ΄ αφανέρωτα!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Στο γραφικό εκκλησάκι του αγίου Φανουρίου στο Βενεράτο που΄ναι κτισμένο μπροστά από ένα πελώριο βράχο βρέθηκα και πάλι τούτη τη χρονιά, μέρες πριν την γιορτή.
Στο φαράγγι προσπάθησα να ...μπω περπατώντας ανάμεσα σε νερά (όχι πολλά), δέντρα και ομορφιά από εκείνες που σε κάνουν να λες πως υπάρχουν αληθινά παραμύθια γύρω σου. Τόπος που περιμένεις να δεις νεράιδες ή ξωτικά και μια απόλυτη σιωπή παντού με μυρωδιά από φρεσκοβαμμένο ασβέστη ολόγυρα σε μίαν αυλή γεμάτη πλατάνια, σκιά και θαυμασμό. Μαζί μου συνοδοιπόρος πάντα ο Κωστής και ...οι κούκλες μου που ταίριαζαν απόλυτα με το περιβάλλον.

Κι ύστερα μια βόλτα στο Βενεράτο, απαραίτητη.

Αφορμή για όλα αυτά, η γιορτή του αγίου στις 27 του Αυγούστου…

Γεμάτη κι η Κρήτη με εξωκλήσια, όπου κι αν βρεθείς σε πεδιάδες βουνά, χαράδρες. Κι όλα έχουν μια ιστορία πίσω τους που χάνεται πολλές φορές στα βάθη των αιώνων. Και τούτο το εκκλησάκι έχει επιγραφή  πως φτιάχτηκε από του Ενετούς γύρω στα 1600, λεηλατήθηκε , καταστράφηκε επι Τουρκοκρατίας και ανακαινίσθηκε στα 1931 έχοντας ς πια προφανώς διαφορετική μορφή από το αρχικό κτίσμα.  Την ώρα που πήγαμε υπήρχε ακόμα ερημιά. Μια μεγάλη νταμιτζάνα μόνο με κανελλάδα σε μια σκιερή γωνιά θύμιζε πως κάτι θα γινόταν στην Χάρη του Αγίου πιο μετά. Εμεί ανάψαμε κερί και χαθήκαμε μέσα στα πλατάνια προσπαθώντας να ακολουθήσουμε την ροή του μικρού ποταμού  Απόλλωνα να βρεθούμε στη Γρα Σπηλιάρα με τα αγριοπερίστερα και την απίστευτη ομορφιά της…

Κι έδωσα υπόσχεση και τάμα στον Άγιο Φανούρη του Βενεράτου πως θα φτιάξω και πάλι φανουρόπιτα το βράδυ, για όλα εκείνα τα χαμένα της ζωής και της ύλης και πως του Χρόνου που θα επιτρέπονται οι πολλές χαρές και τα πανηγύρια θα ερχόμουν ξανά ….

Την  έφτιαξα λοιπόν την πίτα μου με την ίδια συνταγή που έδωσε κάποτε η αγαπημένη μου φίλη η Ιωάννα Σταμούλου *και δεν σας κρύβω πως πέτυχε. (Μόνο που αντί να βάλω κονιάκ, σαν γνήσια κρητικιά, έβαλα ρακή…)  

Ύστερα έψαξα πολύ να βρω τι κρύβεται πίσω από τούτη τη γιορτή  και πως καθιερώθηκε κι έμαθα ένα σωρό θρύλους και παραδόσεις που ακόμα και στις μέρες μας καλά κρατούν!

Είναι λοιπόν ο άγιος που φανερώνει όλα τα χαμένα, ζώα, πράγματα αλλά και την Τύχη. Σε όλες τις εικόνες παριστάνεται να κρατά ένα κερί αναμμένο κι στην πίστη του λαού θεωρείται πως ήταν μάντης. Λένε πως ήταν κατεξοχήν άγιος των  Δωδεκανήσων όπου τυχαία βρέθηκε μια εικόνα του στα 1350 στη Ρόδο , στα ερείπια μιας εκκλησιάς. Εικονιζόταν με στρατιωτικά ρούχα  και κρατούσε στο χέρι του ένα σταυρό και μια λαμπάδα. Πάνω στην εικόνα διακρινόταν ξεκάθαρη η γραφή με το όνομα του, Άγιος Φανούριος. Τούρκοι την βρήκαν την εικόνα και την παρέδωσαν στον Μητροπολίτη του νησιού τον Νείλο κι εκείνος από τα χαλάσματα ξανάφτιαξε την παλιά εκκλησιά κι αφού ο άγιος αυτός ήταν άγνωστος σε όλους μέχρι τότε, καθιέρωσε για μέρα της γιορτής του την ημέρα που βρέθηκε η εικόνα. Η λατρεία του γρήγορα διαδόθηκε παντού ιδιαίτερα στο Αιγαίο και την Κρήτη. 

Το «θαύμα του αγίου Φανουρίου» την εποχή της Ενετοκρατίας  δεν μας είναι ίσως και τόσο γνωστό. Όταν  τότε τρεις διάκονοι που ήθελαν να χειροτονηθούν ιερείς από Ορθόδοξο Αρχιερέα και αφού οι Λατίνοι δεν τους επέτρεπαν να συμβεί αυτό στην Κρήτη μετέβηκαν στο Τσιρίγο των Κυθήρων και στην επιστροφή τους στο νησί έπεσαν θύματα Αγαρηνών πειρατών που τους μετέφεραν στη Ρόδο και τους πούλησαν σκλάβους. Είχαν ακούσει για την εικόνα του Αγίου Φανουρίου και παρακαλώντας ο καθένας χωριστά τους αφέντες τους κατάφεραν να πάνε να την προσκυνήσουν. Παρακάλεσαν εκείνοι στον Άγιο να τους ελευθερώσει από την σκλαβιά τους. Ο Άγιος Φανούριος άκουσε τις προσευχές τους και την νύχτα παρουσιάστηκε στους αφεντάδες των ιερέων λέγοντας  τους να τους  ελευθερώσουν αλλιώς  θα τιμωρούνταν σκληρά. Εκείνοι αντίθετα συνέχισαν να τους βασανίζουν αλύπητα για δυο συνεχόμενα βράδια ώσπου λένε πως την τρίτη μέρα τυφλώθηκαν οι Αγαρηνοί Αφεντάδες  κι έμειναν παράλυτοι. Ο Άγιος παρουσιάστηκε για τρίτη φορά στους δυνάστες των ιερέων και τους είπε πως αν δεν τους ελευθερώσουν τότε η υγεία τους θα χειροτερέψει ακόμα πιο πολύ . Εκείνοι φοβούμενοι  πια για χειρότερα  έδωσαν  γραπτή υπόσχεση για την απελευθέρωση των τριών ιερέων  μέσα στον ίδιο το ναό του Αγίου Φανουρίου. Αμέσως έγιναν  καλά και πλήρωσαν όλα τα έξοδα να επιστρέψουν οι τρεις ιερείς στην Κρήτη. Εκείνοι για να ευχαριστήσουν τον Άγιο αντέγραψαν ακριβώς την εικόνα του και την μετέφεραν στο νησί φτιάχνοντας εκκλησία και διαδίδοντας την λατρεία του,ίσαμε τις μέρες μας.  Kι έγινε ο Άγιος τούτος από τους πιο σημαντικούς στο νησί μας. Η παράδοση ήθελε επίσης για λόγους που σχεδόν αγνοούνται να θεωρήσουν την μητέρα του αμαρτωλή κι εκείνον νόθο παιδί. Άλλοι λένε πάλι πως ήταν πολύ σκληρή με τους φτωχούς και δεν έδινε ποτέ και τίποτα σε κανέναν. Η ψυχή της δεν πήγε ούτε στην κόλαση κι όσο κι αν προσπάθησε κι ο ίδιος της ο γιος να τη σώσει δεν τα κατάφερε. Έτσι λοιπόν βγήκε η συνήθεια να φτιάχνουν την ημέρα που γιορτάζει ο Άγιος γλυκόπιτες και να τις μοιράζουν σε όλους , τους περαστικούς, γνωστούς κι άγνωστους με τη σύσταση  να ευχηθούν να συγχωρεθεί η μητέρα του Αγίου.

Ο μελετητής της ελληνικής λαογραφίας Γιώργος Αικατερινίδης κατέγραψε μια ενδιαφέρουσα παράδοση για τη μητέρα του Αγίου στις Βρύσες Μεραμπέλλου όπως αναφέρεται στο βιβλίο  των Νίκου  και  Μαρίας Ψιλάκη, "Το ψωμί των Ελλήνων και τα γλυκίσματα της λαϊκής μας παράδοσης":

"Η μάνα του Αγίου δεν ήκαμε καλό ποτέ τζη. Μόνο ένα κρομμυδύφυλλο ήδωσε μια βολά σ'ένα διακονιάρη. Σαν απόθανε ήβραζε σ'ένα καζάνι με πίσσα και ο Άγιος αρώτησε: α-Γιάντα η μάνα μου είναι εκειά μέσα;

Ο Μιχαήλ Αρχάγγελος τ'απηλοήθηκε: -Γιατί δεν ήκαμε ποτέ καλό. Να ρίξομε το κρομμυδόφυλλο που ήδωσε κι ανέ τηνέ σηκώσει να βγει επάνω, να σωθεί...

Ερίξανε το κρομμυδόφυλλο και η μάνα ντου βγήκε στα χείλια του καζανιού μαζί με τρεις άλλες γυναίκες που πιαστήκανε κι αυτές από το κρομμύδι. Μα η μάνα ντου τώσε δίνει μια σπρωξιά και πέφτουνε πάλι μέσα. Τοτεσάς λέει ο Αρχάγγελος: Θωρείς πως κι επαέ είναι ακόμη κακή.

Τοτεσάς ο Άγιος Φανούριος ζήτησε μια χάρη: Να μην πηγαίνουνε πράμα γι'αυτόν, μόνο για τη μάνα ντου για να λένε να τση συγχωρέσει ο Θεός..."

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης  πάλι  στο διήγημά του "Γουτού Γουπατού"  αναφέρει σχετικά : "Όσοι επικαλούνται τον Άγιο Φανούριον οφείλουν να λέγουν: Θεός σχωρέσ' τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου. Θεός σχωρέσ' την."

Η σχέση του αγίου με την Κρήτη είπαμε πως χρονολογείται από τα χρόνια των Ενετών. Τρία μεγάλα μοναστήρια στο νησί θέλουν να τον τιμούν με το όνομα του αφιερώνοντας  του ένα κλίτος και γιορτάζοντας  ακόμα και σήμερα μεγαλόπρεπα την λατρεία ,και  την μνήμη του. Είναι η  Μονή Οδηγήτριας της Μεσαράς , η Μονή Βαρσαμόνερου στα Βορίζια και η Παναγιά  Κερά Ελεούσα στην Κιθαρίδα.

Η παράδοση λοιπόν εκτός όλων των παραπάνω τον θέλει Άγιο και βοηθό στις δυσκολίες της ζωής ειδικότερα στην φανέρωση χαμένων πραγμάτων και στο νησί μας για ανεύρεση χαμένων  ζώων. Είναι ο Προστάτης των ζωοκλοπών που δεν απολείπουν ακόμα και στις μέρες μας από την Κρήτη. Η τιμωρία του ζωοκλέφτη είναι ηθικής τάξεως. Μπροστά στο εικόνισμα του αγίου δεν μπορεί κάποιος να πει ψέματα ποτέ και για αυτό το ξεκαθάρισμα τέτοιων παράξενων λογαριασμών γινόταν πάντα μπροστά στην εικόνα του. Ο όρκος αυτός αποτελεί διαδικασία πλήρους επιβεβαίωσης ή οριστικής απαλλαγής από κάθε υποψία. Λένε πως κάποιοι  βοσκοί που ψευδομαρτύρησαν δεν κατάφεραν ποτέ να φτάσουν στα σπίτια τους.

Το τάμα των βοσκών δεν είναι  φανουρόπιτα. Προσφέρουν ένα τουλάχιστον ζώο για να βρεθεί ότι αυτοί θεωρούν πως έχασαν.

Κι οι Αγρότες πάλι του τάζουν λάδι για να φανερώσει τα χαμένα τους.

Στον Κρουσώνα Ηρακλείου έφτιαχναν « το τριβίδι του Αγίου Φανουρίου» με σταφίδες, πετιμέζι και λάδι καθώς και στο Αμάρι ζύμωναν το «Φανουροτρίβιδο» σαν στενόμακρο ψωμί που το πρόσφεραν δώρο στη γειτονιά.

Στην Κύπρο, στην Κρήτη και σε άλλες περιοχές, ο Άγιος μπορεί να φανερώσει στην κάθε ανύπαντρη κοπέλα το μέλλοντα σύζυγό της.

Στη Σκιάθο  πίτα στον Άγιο τάζουν οι μάνες  για να τους φανερώσει το γαμπρό που θα κάμουν στην κόρη τους.

Στη Φλώρινα, η φανουρόπιτα (που την πάνε οι ελεύθερες κοπέλες στην εκκλησιά) χρησιμοποιείται ως ονειρομαντικό μέσον με ένα κομμάτι που βάζουν κάτω απ'το προσκέφαλο (ο Άγιος θα φανερώσει το μέλλοντα σύζυγο).

Στα Ανώγεια πάλι τη ζυμώνουν με προζύμι και δεν ξεχνούν σαν την μοιράζουν να ευχηθούν στις γυναίκες της οικογένειας. Κι είναι ο Άγιος των Ξυλούρηδων που τον  γιορτάζουν κάθε χρόνο στην εκκλησιά του στον Ψηλορείτη

Συνήθως η Φανουρόπιτα παρασκευάζεται με επτά ή εννιά υλικά. Η επιλογή των αριθμών αυτών δεν είναι καθόλου τυχαία, μια και είναι γνωστός ο ρόλος των αριθμών στις μαντικές και μαγικές πρακτικές. Τα επτά ή εννιά υλικά φαίνεται να ενισχύουν ακόμα περισσότερο τη δύναμη της πίτας

Η δική μου φανουρόπιτα έχει εννέα υλικά  κι όπως  λέει και η Ιωάννα*, η πίτα του Αγίου Φανουρίου είτε την πάς στην εκκλησιά είτε όχι έχει το λόγο της να τη φτιάξεις: “Για να φανούν τα αφανέρωτα!”

Ό,τι κι αν λένε είναι ευκαιρία για γιορτή και γλύκισμα!

Χρόνια πολλά!

Η συνταγή της Ιωάννας Σταμούλου:*http://www.sweetly.gr/2015/08/fanouropita/#more-4133

Φωτ : Κωνσταντίνος Γριβάκης, Ελένη Μπετεινάκη

ΠΗΓΕΣ:

Νίκος Ψιλάκης, Λαϊκές τελετουργίες στην Κρήτη, εκδ. Καρμάνωρ

Νίκος & Μαρία Ψιλάκη ,Το ψωμί των Ελλήνων και τα γλυκίσματα, εκδ. Καρμάνωρ

Λουκάτος Δ.Σ., Τα καλοκαιρινά , εκδ. Φιλιππότης, Αθήνα 1982

Μέγας Γ.Α, Ελληνικαί εορταί και έθιμα λαϊκής λατρείας, Αθήνα 1957

Παραμονή σήμερα του Αγίου Τίτου...

Παραμονή μιας Ιστορικής Μέρας για το Μεγάλο Κάστρο...

Ενας δρόμος η 25η Αυγούστου ...

Μια εκκλησιά...

Εκατομμύρια λέξεις!

Διαδρομή τέταρτη, Κεφάλαια 1, 2

Ελένη Μπετεινάκη, Με το ποδήλατό μου στις γειτονιές του Μεγάλου Κάστρου, εκδόσεις Μύστις 2022

{...Παραμονή της γιορτής του Αγίου Τίτου, που ’ναι σαν πολιούχος κι αυτός του Ηρακλείου, με μια ιστορία της εκκλησιάς του που μπορεί να ’ναι και χιλίων χρόνων ή και παραπάνω. Κόσμος πολύς στη [43] Λεωφόρο της Πλάνης, τουρίστες και ντόπιοι ανάκατοι. Ανηφόριζα με το ποδήλατό μου, πολύ προσεκτικά. Πάλι σκεφτόμουνα, πάλι προσπαθούσα να θυμηθώ τα γραμμένα, τα γινομένα, τους θρύλους και τις ιστορίες, τα θαύματα του Αγίου Τίτου, τις μέρες που σημάδεψαν την ιστορία τη δική του και του τόπου.

Σταμάτησα μπροστά στην όμορφη πλατεία που ’χει το ίδιο όνομα με τον ναό κι είναι από τις ομορφότερες στην πόλη. Κλείδωσα το ποδήλατο σε μία άκρη κι έστρεψα τα μάτια μου προς τη θάλασσα για μιαν ακόμη φορά. Σαν να περάσανε τα χρόνια ξαφνικά, και σαν όραμα ήρθε μπροστά μια εικόνα άλλου καιρού… «Λες» είπα, «να είναι αυτό το πλοίο που τα πήρε όλα; Την αγία Κάρα, την εικόνα της Παναγιάς της Μεσοπαντίτισσας; Αυτό εκεί που ξεμακραίνει στον ορίζοντα;»

Μαύρα πανιά μού φάνηκε πως είχε, κι ας μην ήταν πειρατικό το πλοίο. Να τα σώσει, τα πολύτιμα κειμήλια. Γι’ αυτό ξεμάκραινε κι έπλεε γρήγορα. Σαν να ’ταν Αύγουστος του 1669… Κι ύστερα έστρεψα το βλέμμα στην [17] εκκλησιά, θαυμάζοντας το κτίσμα, την επιβλητικότητα, την απλή μεγαλοπρέπειά του!

Κάθισα κάτω από τον μοναδικό πλάτανο για λίγο… Κοίταξα ψηλά τον πανέμορφο τρούλο, τα χρωματιστά παράθυρα, κι ύστερα ανέβηκα τα σκαλοπάτια του ναού!...}