Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη
Η σειρά «Αρχαιολογικά Παραμύθια» της Εύης Παπαδοπούλου,
αρχαιολόγου και συγγραφέως, είναι παιδικά βιβλία εμπνευσμένα από την μυθολογία
μας αλλά και από ευρήματα σε ανασκαφές που ζωντανεύουν αντικείμενα, θεότητες,
στρατηγούς, υπηρέτες, εμπόρους, άρχοντες και καθημερινούς ανθρώπους της
αρχαιότητας.
Το ημερολόγιο των άστρων: Αφηγείται την ιστορία του
ναυαγίου των Αντικυθήρων και του περίφημου Μηχανισμού.
Η υπόσχεση της Λευκής Θεάς: Ιστορία εμπνευσμένη από
τα ευρήματα και το μυκηναϊκό ανάκτορο της Πύλου.
Το μυστικό του Ζέφυρου: Διαδραματίζεται στην αρχαία
πόλη των Φιλίππων και γράφτηκε με αφορμή την ανακήρυξή τους σε Μνημείο
Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Το όνειρο του Νικία και της Μελίτης : Η ιστορία
διαδραματίζεται στον ιερό χώρο των Δελφών, το αλλοτινό κέντρο του κόσμου. Αφορμή
για το παραμύθι αποτελεί ο θεός Απόλλωνας, η ίδρυση του μαντείου του και οι
περίφημοι μουσικοί αγώνες των Πυθίων.
Σήμερα θα παρουσιάσουμε
δυο από τα βιβλία της Εύης Παπαδοπούλου, λίγο πιο αναλυτικά,
αλλά θα σας προτρέψουμε να τα αναζητήσετε όλα.
*Η υπόσχεση της Λευκής Θεάς!
Το τρίτο αρχαιολογικό παραμύθι της σειράς, που μας μαγεύει,
μαθαίνει, αφουγκράζεται τους ήχους της γης, του ελαιώνα, των καμένων παλατιών,
της αρχέγονης θυσίας, των παράξενων ονείρων, των πορφυρών χρωμάτων της θάλασσας
και των λευκών θεοτήτων που πάντα βοηθούν τους κοινούς θνητούς που έχουν
αδυναμία.
Ένα παραμύθι που ακουμπά τον μύθο, την φαντασία, την
ιστορία, τα ευρήματα, τους χώρους που πέτρες και αγγεία μάς μαρτυρούν το ένδοξο
παρελθόν μας. Ένα παραμύθι που μας ταξιδεύει στο χρόνο, στο όνειρο, στο πιθανό
τέλος μίας εποχής.
Η ιστορία του ανακτόρου της Πύλου, του σοφού βασιλιά της του
Νέστωρα, του γενναίου πολεμιστή της Λυσίμαχου και της υπέροχης Κεσσάνδρας, της
μάννας του Φιλοκτήτη θα σας συγκινήσει. Θα αποκαλυφθούν μυστικά για ήρωες, βασιλιάδες, πολεμιστές,
γυναίκες ατρόμητες, μητέρες περήφανες, τεχνίτριες μοναδικές.
Το υπέροχο ανάκτορο που λένε πως κάηκε από πυρκαγιά που
ξέσπασε ένα καυτό καλοκαίρι όταν η
ξηρασία και η άπνοια μάστιζαν τον λόφο
του Επάνω Εγκλιανού, ήταν διώροφο κτίριο και περιλάμβανε αποθηκευτικούς
χώρους, εργαστήρια, λουτρά, φωταγωγούς, χώρους υποδοχής και κεντρικό σύστημα
αποχέτευσης. Στην ανασκαφή που έγινε στα 1939
βρέθηκαν περίπου 1.000 πινακίδες
της γραμμικής Β που μαρτυρούσαν πολλά
για το μυκηναϊκό παλάτι , τις συνήθειες και τις συνθήκες της εποχής.
Η Εύη φτιάχνει τούτο το παραμύθι για να μας γεμίσει όμορφες
εικόνες. Να μυρίσουμε τη θάλασσα, να δούμε χρώματα μοναδικά, να νοιώσουμε τη
λαχτάρα και τη δύναμη μιας μάννας, μιας
σπουδαίας γυναίκας. Να καταλάβουμε επιθυμίες, να δώσουμε εξηγήσεις στα
ανεξήγητα. Να κρατήσει ζωντανή ή να φτιάξει την εικόνα ενός τόπου που ο μύθος
μπλέκεται με την αλήθεια και που από μόνος του γεννά σπουδαίους ανθρώπους που
ίσως να έζησαν κάπως έτσι, όπως μας περιγράφει με την καταπληκτικής γραφή η
συγγραφέας.
Η Λευκή θεά, γνωστή τοιχογραφία που βρέθηκε κοντά στο παλάτι
του Νέστωρα, ζωντανεύει μέσα στο παραμύθι και δίνει συμβουλές και εντολές.
Βλέπουμε να υπερισχύει η δύναμη
της, να προστατεύει, και να
μένει αθάνατη, έτσι όπως αποτυπώνει η Κεσσάνδρα
τη μορφή της σε ένα τοίχο.
Αυτό το παραμύθι δεν ξεχνιέται εύκολα. Έχει εκείνη τη γλύκα
της χαμένης ιστορίας μιας πόλης, μιας γυναίκας, μια ολόκληρης εποχής που υπήρξε
αλλά σε μας οι γραφές είναι μισές ή άγνωστες. Η Εύη έχει αποδείξει πως πέρα από
τις γνώσεις της, σαν αρχαιολόγος, στη γη και την αρχαία ιστορία της, ξέρει να
πλάθει ιστορίες μαγικές. Ιστορίες που συγκινούν, αγωνιούν, ταξιδεύουν την ψυχή
και το νου και μας υπόσχονται κάθαρση αγνή, λευκή, σαν την μοναδική της Θεά.
Έγραψε λοιπόν, ένα παραμύθι που μοιάζει να συμπληρώνει το παζλ
ενός χαμένου κόσμου, ενός κατεστραμμένου
ανακτόρου. Ένα παραμύθι για ήρωες από εκείνους που μας κάνουν περήφανους για
τον τόπο μας.
Μια ιστορία αναφοράς σε ήρωες που μπορεί να μην έζησαν
ακριβώς εκείνη τη περίοδο είναι όμως σύμβολα γενναιότητας, θάρρους και
αλληγορίας. Ευρήματα, όπως αναφέρει η Εύη Παπαδοπούλου την ώθησαν να χρησιμοποιήσει ονόματα γνωστά που έχουν
καταγωγή ή μακρινή συγγένεια με τους
ήρωες που ήδη γνωρίζουμε σε άλλες χρονικές περιόδους και τόπους.
Άφησα για το τέλος, τα μοναδικά χρώματα της πορφύρας, του
γαλάζιου και του λευκού γιατί από μόνα τους συμβολίζουν χιλιάδες πράγματα στον αρχαίο μας κόσμο. Η πορφύρα, το βαθύ
κόκκινο είναι χρώμα και μινωικό, είναι
βυζαντινό, είναι το χρώμα των βασιλιάδων, των ακριβών υφασμάτων, των πολύτομων
πετραδιών. Ο συμβολισμός του με τα χρώματα του δειλινού, της θάλασσας και των
οστράκων δεν είναι καθόλου τυχαίος. Μας δείχνει απλά την σπουδαιότητα και τη
μοναδικότητα του.
Η εικονογράφηση της Κατερίνας Βερούτσου, λιτή
αλλά απόλυτα εναρμονισμένη με το κείμενο.
Διαβάστε εδώ ένα μικρό απόσπασμα : https://www.patakis.gr/files/1169523.pdf
**Το ημερολόγιο των Άστρων!
O Μύρωνας είναι ένα αγόρι μοναχικό που λατρεύει τη θάλασσα,
τα βιβλία και τις καλές ιστορίες. Ζει σε ένα μικρό νησί ανάμεσα στα Κύθηρα και
την Κρήτη κι ένα βράδυ που ο παππούς του θα τον πάρει μαζί του για ψάρεμα, η
ζωή του θα αλλάξει …για πάντα! Ένα δελφίνι κι ένα τεράστιο χάλκινο άγαλμα θα «τον διαλέξουν» για να πει ιστορίες
άγνωστες, μοναδικές που έχουν τη « ζωή» τους στο βυθό της θάλασσας. Κι έτσι θα
μάθει την ιστορία του Ανταίου, ενός μοχθηρού έμπορα καθώς κι εκείνη του Ζήτη
και της Εριφύλης. Ο Ζήτης είναι ένας χαρισματικός νέος που ήξερε καλά
μαθηματικά, αστρονομία αλλά και την τέχνη του σφαιροποιού. Έτσι μπορούσε για εκείνη την εποχή να εξηγεί
μοναδικά τα αστρονομικά φαινόμενα και να φτιάχνει μηχανές για αυτά …Η Εριφύλη
πουλήθηκε στον πλούσιο έμπορο από τον ίδιο της τον πατέρα για να μην χάσει το
εργαστήριο του στη Δήλο… Οι δυο νέοι ερωτεύτηκαν με την πρώτη ματιά κι ο Ζήτης
υποσχέθηκε στην αγαπημένη του να μην φοβάται κανέναν και τίποτα. Ο λόγος; Το μαγικό φορτίο που υπήρχε στο καράβι. Της
έδειξε τους θησαυρούς του αμπαριού κι εκείνο το ξύλινο κουτί που είχε μέσα του
όλη τη σοφία του τότε κόσμου κι όλη την ομορφιά τ ΄ ουρανού. Ο μαγικός κόσμος που ζωντάνεψε μπροστά της σαν
γύρισε τη μικρή λαβή από το πλαϊνό μέρος του κουτιού την έκαναν να νοιώσει
μοναδικά και να γνωρίσει το μεγαλείο
ενός μηχανισμού που θαυμάζει και σήμερα ολόκληρος ο πλανήτης. Όμως ο Ανταίος ήταν κοντά τους και τότε δεν
άργησε να συμβεί το κακό! Λάθος κινήσεις και υπολογισμοί, ζήλια, κακία και
μίσος ανακατευτήκαν και έφτασε εκείνη η μαύρη στιγμή που το πλοίο θα βυθιζόταν.
Οι δυο νέοι σφιχταγκαλιασμένοι θα γίνουν αστερισμοί ουρανού, ο Κηφέας κι η
Κασσιόπη! Όσο για τον Μύρωνα έζησε για να διηγείται την μοναδική αυτή ιστορία
της αγάπης, των αστεριών και του πιο εξελιγμένου μηχανισμού των αρχαίων χρόνων.
Ένα παραμύθι που γυρίζει πίσω το χρόνο. Μια ιστορία ζηλευτή
που μπορεί και να ΄είναι αληθινή. Σίγουρα μυεί τα παιδιά στον κόσμο της αρχαίας
ιστορίας και της αρχαιολογίας. Αγάπη για τον πολιτισμό, μετάδοση του αρχαίου
ελληνικού πνεύματος και διείσδυση σε περισσότερη ιστορία, σε γεγονότα που
συγκλόνισαν και μαγεύουν ακόμα και στις μέρες μας.
Εικονογράφηση από την Κατερίνα Βερούτσου,
ασπρόμαυρες τυπωμένες οι εικόνες που αφήνουν σε μας τη φαντασία και το χρώμα.
Να το διαβάσετε το «Ημερολόγιο των Άστρων». Να μαγευτείτε,
να ψάξετε, να διαβάσετε ακόμα παραπέρα για πράγματα που έγιναν, που αποτελούν
μυστήρια και που πάντα θα συγκλονίζουν.


































.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)