Τα δώρα του βασιλιά της θάλασσας*…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

 

Της Ελένης Μπετεινάκη

*Τα δώρα του Βασιλιά της Θάλασσας, Ξένια Καλογεροπούλου, εικ: Ρένια Μεταλληνού, εκδ. Μάρτης

 

Ήταν μια φορά κι ένα  καιρό ένας ψαράς, ο Μάτε, που ζούσε με τη γυναίκα του τη Μάρθα σε ένα μικρό καλυβάκι στο νησί Αχτόλα, που ήταν ένα κατακόκκινος βράχος σε μέγεθος μιας πλατείας…

Όλη τους η ζωή ήταν το ψάρεμα που αν ο καιρός ευνοούσε ο Μάτε πήγαινε με την βαρκούλα του στο πιο κοντινό λιμάνι να πουλήσει τα ψάρια του,  κι αν ήταν Κυριακή πήγαινε με την Μάρθα του στην εκκλησία, απέναντι από το νησάκι τους.

Παρέα τους τις δύσκολες μέρες και νύχτες ήταν κι ένα μικρό σκυλί που άκουγε στο όνομα Μεγαλειότατος.

Ευτυχισμένοι και χαρούμενοι άνθρωποι με όλα τα καλά στο σπιτικό τους. Όταν μάλιστα η ψαριά ήταν μεγάλη πάστωναν και λίγες ρέγκες ή μπακαλιάρους για τον χειμώνα ή τα πουλούσαν κι έπαιρναν γάλα, ψωμί, βούτυρο, μπίρες και καπνό για τον Μάτε.

Μια μέρα η Μάρθα εξέφρασε μια μεγάλη της επιθυμία. Ήθελε, να γινόταν, να μπορούσαν,  να αποχτήσουν, μια αγελάδα. Κι όσο κι αν της έλεγε ο Μάτε πως αυτό ήταν αδύνατον να συμβεί και κάπως παράλογο, εκείνη δεν το έβγαζε από το μυαλό της.

Μίαν άλλη μέρα, μια βάρκα με δυο παλικάρια- φοιτητές πλησίασε το νησί, ζητώντας κάτι να τους φιλέψουν. Και το περίεργο ήταν πως  από όλα όσα ήθελαν μόνο  μια αγελάδα μπορούσε να τα προσφέρει.

Αυτό ίσως και κάτι να σήμαινε για την Μάρθα αλλά ο Μάτε άρχισε να τους ετοιμάζει δείπνο με ψητά ψαριά. Ωστόσο εκείνοι πιάσανε κουβέντα με την γυναίκα του αποκαλύπτοντας της πως ακριβώς κάτω από το νησί τους, ζει ο βασιλιάς της Θάλασσας, ο Αχτέρης. Είχε όλα τα ζωντανά στο παλάτι του και η γενναιοδωρία του ήταν ξακουστή. Ότι και αν του ζητούσε κάποιος θα του το έδινε. Μόνο ένα πράγμα έπρεπε να προσέχει: Μην τον θυμώσουν γιατί τότε ξεσπούσε άγρια τρικυμία και θα γινόταν μεγάλο κακό.

Πως να ησυχάσει τώρα πια η Μάρθα. Ήταν σίγουρη πως θα κατάφερνε με κάθε τρόπο να αποκτήσει την αγελάδα της. Έπεισε τον Μάτε να ρίξει τα δίχτυα του Σάββατο βράδυ κι ας ήταν αργία η  Κυριακή, θυμήθηκε κι ένα παλιό τραγούδι που έφερνε τύχη στους ψαράδες και εκείνο το βράδυ ενώ εκείνος κοιμόταν, συνέβη κάτι απίστευτο …

Έμοιαζε με μεγάλη τρικυμία αλλά δεν ήταν! Μια αγελάδα φάνηκε στην ακρογιαλιά την επόμενη μέρα…Και τα δίχτυα του Μάτε γέμισαν ψάρια…

Η επιθυμία έγινε συμβάν και τότε είναι που άρχισαν όλα..

Έπρεπε να βρίσκουν τη θα την ταΐζουν. Χρειάστηκαν δυο βοηθούς για να τα βγάζουν πέρα με τα ψάρια και το πολύ γάλα. Αποφάσισαν να χτίσουν ένα πιο μεγάλο σπίτι, με σιδερένια κλειδαριά, να πάρουν μια βοηθό για τις δουλειές της Μάρθας και όλο και περισσότερα ζητούσαν.

Η Μάρθα με το γνωστό της πια τραγούδι ζήτησε από τον βασιλιά της Θάλασσας άλλες τρεις αγελάδες. Εκείνος της έκανε το χατίρι αλλά και πάλι οι απαιτήσεις της, μεγάλωσαν …

Και συνέχισε να ζητάει όλο και περισσότερα υλικά αγαθά.

Μόνο που ξέχασε να κάνει την δική της υπόσχεση στον Αχτέρη.  Μια ολόχρυση ηλιαχτίδα και μια φέτα από φεγγάρι…

Κι όχι μόνο αυτό αλλά κατάφερε να του κάνει ένα καρούμπαλο, στην προσπάθειά της να «μεγαλώσει» τη στεριά στο νησί, και εκείνος πια να θυμώσει πάρα πολύ.
Τι συνέβη αμέσως μετά μπορεί να το  φαντάζεστε, μπορεί και όχι …

Ένα είναι σίγουρο, πως τούτο δω το παραμύθι κρύβει μια έκπληξη στο τέλος του και πως μας πηγαίνει πίσω σε αλλοτινούς καιρούς κι εποχές.

Ένα παραμύθι που έγραψε η Ξένια Καλογεροπούλου βασισμένο σε ένα αντίστοιχο Φιλανδικό και μιλάει για την απληστία, την πραγματική ευτυχία, τις επιθυμίες και τα όνειρα.

Πως μετριέται η ευτυχία;

Πόσο δύσκολο είναι να κρατηθείς στην ζωή απλός και ολιγαρκής;

Ο πλούτος πόσα καλά ή δεινά μπορεί να φέρει στον άνθρωπο, όταν αποκτηθεί ξαφνικά;

Ένα παραμύθι που αντικατοπτρίζει ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας σε συμπεριφορές, αδυναμίες και αντιδράσεις.

Η εικονογράφηση της Ρένιας Μεταλληνού μας μεταφέρει ακριβώς την ατμόσφαιρα του παραμυθιού με έντονα χρώματα και σχέδια που πραγματικά θυμίζει τα παλιά λαϊκά παραμύθια που οι δικές μας γενιές μεγάλωσαν μαζί τους.

Διαβάστε εδώ ένα απόσπασμα: https://www.martis.gr/shop/ta-dwra-tou-basilia-ths-thalassas/

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 8 Ιουνίου 2024 :εδώ!

Η τύχη του Φάουστο* …στα Παραμύθια της Τετάρτης!

 

Κάθε μέρα κι ένα βιβλίο….κάθε βράδυ ένα παραμύθι!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Ζούσε κάποτε ένας άνθρωπος που πίστευε πως όλα ήταν δικά του…

Η αλήθεια είναι πως και σήμερα υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που το πιστεύουν αυτό…

Ήταν λοιπόν μια φορά κι έναν καιρό ένας άνδρας που επειδή πίστευε πως όλος ο κόσμος, όλα τα πράγματα του ανήκαν, αποφάσισε να τα επιθεωρήσει.

«Είσαι δικό μου…» είπε, και ένα λουλούδι, ένα πρόβατο, ένα δέντρο, ένας αγρός, ένα δάσος και μια λίμνη υποκλίθηκαν και υπέκυψαν στην απαίτησή του. Μόνο το βουνό πήγε να του αντισταθεί στην αρχή αλλά η οργή του Φάουστο ήταν τόσο μεγάλη που κι αυτό υποκλίθηκε στην …παντοδυναμία του. Η απληστία του Φάουστο όλο και μεγάλωνε που θέλησε και τη θάλασσα να κάνει δική του. Μόνο που εκείνη του πιάσε ένα διάλογο που έκανε το Φάουστο να νιώσει την …αδυναμία του και να μετανιώσει για την αλαζονεία του, για πάντα!

Ένα τόσο μικρό κείμενο είπε τα πάντα… Ο Μοναδικός Oliver Jeffers γράφει και εικονογραφεί άλλο ένα μικρό αριστούργημα. Εμπνευσμένος  από την ιστορία του Τζο Χέλλερ που δημοσίευσε ο Κερτ Βόνεγκατ στη The New Yorker στα 2005, γράφει τις μεγάλες αλήθειες για την απληστία, την αδηφαγία και την αλαζονεία του ανθρώπου. Κανένας δεν μπορεί να τα βάλει με τα στοιχειά της Φύσης. Να υποτιμήσει την δύναμη και την κυριαρχία της.  Η Φύση, η Γη, ο κόσμος μας μπορεί και επιβιώνει εκατομμύρια χρόνια ίσαμε τις μέρες μας και κανείς δεν μπορεί να αναμετρηθεί με ανόμοιες δυνάμεις και πράγματα.  Όσο κι αν προσπαθούν οι άνθρωποι να κυριαρχήσουν, να την καταστρέψουν η Φύση, ο πλανήτης, η Γη μας δηλαδή βρίσκει τρόπους …επιβίωσης και δικής της παντοδύναμης κυριαρχίας.

Το βιβλίο είναι ένα μικρό φιλοσοφικό κείμενο κατάλληλο για παιδιά και μεγάλους. Έχει τη μαγεία της …σιωπής αφήνοντάς χώρο για σκέψη και φαντασία. Οι λευκές του σελίδες ή με ελάχιστες λέξεις τυπωμένες  το αποδεικνύουν περίτρανα. Τα σκίτσα του Jeffers όπως κάθε φορά εκφράζουν συναισθήματα και λέξεις με μαγικό τρόπο. Από όσο διάβασα χρησιμοποιεί τούτη τη φορά την τέχνη της παραδοσιακής λιθογραφίας, μια εξαιρετικά δύσκολη ΄εικονογράφηση αφού απαιτεί απόλυτη ακρίβεια στη χρήση μελανιών. Το αποτέλεσμα επίσης αριστουργηματικό.

Το βιβλίο είναι ο καθρέφτης της ζωής. Της ζωής μας που μας επιβεβαιώνει  πόσο μικροί και ασήμαντοι είμαστε μπροστά  στην απεραντοσύνη του κόσμου, της φύσης και …της απληστίας μας. Κανονικό χαστούκι στην ματαιοδοξία, τον εγωισμό και την έπαρσή μας. Μια υπενθύμιση της προσωρινής μας θέσης στον κόσμο και της αδυναμίας μας να τον κατακτήσουμε. Όσο και αν φτάσουμε ψηλά, όποια ιδέα κι αν έχουμε για τον εαυτό μας είναι απλά εφήμερες σκέψεις και καταστάσεις που διαλύονται μέσα σε μια στιγμή. Η δική μας ζωή και παντοδυναμία ωχριούν μπροστά στην απεραντοσύνη, την δύναμη της φύσης που κανένας άνθρωπος δεν θα καταφέρει ποτέ να νικήσει όσο και αν παλέψει, απαιτήσει ή προσπαθήσει.  Μικρές κουκίδες στην αιωνιότητα σχεδόν ανύπαρκτες, όλοι μας…

Να το διαβάστε, να το συζητήσετε, να συνειδητοποιήσετε την ύπαρξη σας/μας. Να σταματήσετε στις δικές του σιωπές. Να αναλογιστούμε όλοι τι προσφέρουμε στον τόπο που μας φιλοξενεί προσωρινά. Να θυμηθούμε αξίες όπως ο σεβασμός, η προσφορά, η αλληλεγγύη, η ταπεινότητα.

Ένα σύγχρονο παραμύθι ή καλύτερα έναν μύθο που δίνει γροθιά στο στομάχι δημιούργησε ο Oliver Jeffers. Μια ζωγραφισμένη ιστορία όπως λέει ο ίδιος που μας θυμίζει λίγο το κλασικό αριστούργημα του Goethe τον Φάουστ που ίσως και γι αυτό να ονόμασε και τον δικό του ήρωα Φάουστο.

Ψάξετε το βιβλίο. Αφεθείτε στην μαγεία του τόσο απλού, αληθινού αλλά σπουδαίου κειμένου και της εικονογράφησής του.

Βρείτε το εδώ :https://ikarosbooks.gr/923-i-tychi-toy-faoysto.html

Κι όσο διαβάζετε ακούστε  και την εκπληκτική μουσική του Wagner : https://youtu.be/VMw0EjLFPXw 

*Η Τύχη του Φάουστο, Oliver Jeffers, εκδόσεις Ίκαρος

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 13 Μαϊου 2020 :https://www.cretalive.gr/politismos/i-tyhi-toy-faoysto-sta-paramythia-tis-tetartis