Με αφορμή την Ημέρα του Πολυτεχνείου…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Έννοιες όπως, δημοκρατία, ελευθερία, ανοχή, συνεργασία…και χίλιες δύο άλλες!

Της Ελένης Μπετεινάκη*

Μέρες γεμάτες θύμησες και ιστορικά γεγονότα …Η αναφορά και μεταφορά τους σε μικρά παιδιά, είναι δύσκολη. Γεγονότα που πολλοί γονείς έζησαν σε περιόδους που τα πράγματα δεν ήταν καθόλου εύκολα. Κι είναι τόσα τα νοήματα και οι λέξεις που ένα παιδί δεν καταλαβαίνει μόνο με μια μικρή αναφορά… Τι σημαίνει δικτατορία, δημοκρατία, συνεργασία, σύνθημα, ψήφος, εκλογές. Ποια είναι η σύγχρονη ιστορία τούτου του τόπου, κι ο φοιτητής που πάει στο μεγάλο σχολείο γιατί …σκοτώθηκε; Απορίες παιδιών που ξέρουν να ερμηνεύουν τόσο «ανώδυνα» μόνο τα παραμύθια. Γιατί η «Χούντα» δεν είναι η γιαγιά του Αλέξανδρου έτσι χαριτωμένα που την φωνάζει ο παππούς; Και τα μικρά ασήμαντα  σκουριασμένα ντενεκεδάκια γνωρίζουν καλύτερα από όλους πως πρέπει να είναι ο αρχηγός μιας πολιτείας; Και τα λαχανικά το ξέρουν, και τα φρούτα κι οι καρποί των δέντρων. Έχουν πάντα στο πλάι τους την  δίκαιη και σοφή ελιά που γνωρίζει… Κι ίσως η Ρία η Δικτατορία όσους στρατούς κι αν φτιάξει, όσες εντολές κι αν δώσει να μην μπορέσει ποτέ να νικήσει την κυρά Δημοκρατία που με το λόγο, την αγάπη, την αγκαλιά της ακούει όλους προσεχτικά. Και αν γυρίσουμε λίγο πίσω την ιστορία, και αν δούμε πως  και πότε ξεκίνησαν όλα θα καταλάβουμε πως τούτα τα γεγονότα είναι πολύ σημαντικά και πρέπει να λέγονται… να διδάσκονται και να συζητιούνται… ακόμα και  στα παραμύθια !

Κάτω από την καρδιά της, Βούλα Μάστορη, εκδ. Πατάκη(αναμορφωμένη έκδοση)

Η Άννα είναι μαμά του Νικόλα και όπου να ’ναι θα γεννήσει ακόμα ένα αγόρι. Όμως, θες η χούντα που έρχεται και στρογγυλοκάθεται στον σβέρκο όλων, θες η ιδιαίτερη κατάσταση της οικογένειας με τη μαχητική μαμά, τον πολύ μεγαλύτερό της μπαμπά κι ένα σωρό θείους και θείες που δε λένε να βάλουν γλώσσα μέσα τους, το αγόρι που πρόκειται να γεννηθεί αποφασίζει να φωλιάσει κάτω από την καρδιά της μαμάς και να μη βγει, παρά μόνο όταν νιώσει ότι θα είναι ελεύθερο να κάνει ό,τι θελήσει!
Από εκεί μας αφηγείται εφτά χρόνια στρατοκρατίας, αγώνων ενάντια στη χούντα, φόβου και τόλμης, αλλά και πολλών μικρών, υπέροχων οικογενειακών στιγμών.

Παραμονές 21ης Απριλίου 1967. Η Άννα (που τη γνωρίζουμε από τα μυθιστορήματα της συγγραφέα Κάτω απ’ το φεγγάρι, Στο Γυμνάσιο και Ένα ένα τέσσερα) είναι έγκυος και ζει με τον Πάνο, τον άντρα της, τον δεκάχρονο γιο του από προηγούμενο γάμο και τον δίχρονο γιο τους στην Καστέλα. Οικογένεια κάθε άλλο παρά συμβατική για την εποχή εκείνη. Κι αν σ’ όλα αυτά λογαριάσουμε και την κουνιάδα (που η Άννα αποκαλεί «Σφραγιδοφύλακα»), το τεράστιο σόι του Πάνου, τον εκρηκτικό και ασυμβίβαστο χαρακτήρα της Άννας, αλλά και την άρνηση του εμβρύου να βγει από την κοιλιά της μαμάς του μέχρι να φύγει η χούντα που εγκαθίσταται στην Ελλάδα, τότε έχουμε ένα πρωτότυπο μείγμα ρεαλισμού, χιούμορ και αληθινής ζωής που θα συναρπάσει κάθε αναγνώστη που ενδιαφέρεται για την εποχή εκείνη.

2651 Ημέρες Δικτατορίας, Μαρίζα  Ντεκάστρο, εικ: Βασίλης Παπαγεωργίου, εκδ Μεταίχμιο

 «...Ήμουν έφηβη τo ’67 Και είχα ενηλικιωθεί όταν έπεσε η χούντα το ’74...»

‘Έτσι γράφει στον πρόλογο του βιβλίου η Μαρίζα Ντεκάστρο. Βιογραφικό, λοιπόν, τούτο το βιβλίο, άρα άκρως ενδιαφέρον. Μια ματιά μιας συγγραφέα  που θυμάται, που βίωσε, που άκουγε πράγματα που ίσως και να μην τα καταλάβαινε πολλά  σαν ξέσπασε η χούντα στην Ελλάδα, αλλά σίγουρα την σημάδεψαν στα πιο επαναστατικά χρόνια της νιότης της. Μια Ελλάδα περνά καρέ καρέ μέσα από τη  αφήγηση της Μαρίζας. Σαν να το ζεις κι εσύ ο ίδιος. Μαθαίνεις  κάποιες λεπτομέρειες που συμπληρώνουν το μεγάλο πάζλ  και που κάνουν τη διαφορά όχι μόνο για τον τόπο σου εκείνα τα πολύ παράξενα κι αλλιώτικα χρόνια αλλά ξαναθυμάσαι και   τα μεγάλα γεγονότα που σημάδεψαν τον  κόσμο όλο, τις εποχές και τη ζωή ακόμα και των σημερινών γενεών.

Ένα βιβλίο που από το πρώτο ξεφύλλισμα σε κερδίζει με την άρτια και μοναδική του αισθητική. Της εικόνας, της ποιότητας του χαρτιού της γραφικής του αποτύπωσης. Κι ύστερα  ξεκινάς να διαβάζεις  και το κείμενο και  καταλαβαίνεις πως πρόκειται για ένα πόνημα και βίωμα  από εκείνα τα πολύτιμα για κάθε έφηβο, νέο, για όλους μας. Με μια αφήγηση καθηλωτική και με ροή που δεν σε αφήνει να παραλείψεις ούτε μια λέξη. Εφτά χρόνια μιας ιστορίας που σημάδεψε όλους μας.

Χρόνο χρόνο το κτίζει το βιβλίο της η Μαρίζα. Ανάμνηση στην ανάμνηση. Γεγονότα, λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά, φόβος, πείσμα, ανοχή και καρτερία. Άγνοια , αναμεμιγμένη με εικόνες παράλογες, με ένταση της ηλικίας, με πρέπει και μη να συγκρούονται. Μαθαίνεις όχι μόνο τις απαγορεύσεις, τα ανεξήγητα της πολιτικής κατάστασης εκείνης της περιόδου αλλά και τα γενόμενα στην καθημερινότητα των κανονικών ανθρώπων σε σχέση με το βιβλίο, τη μουσική, τις παρέες, τα στέκια.

Πόσα παγκόσμια γεγονότα δεν επηρέασαν το τότε, το σήμερα στις ψυχές των τότε εφήβων και νέων. Πόλεμοι, γεγονότα ασύλληπτα, μουσικές που ακούγονται μέχρι τις μέρες μας. Συναυλίες που άλλαξαν το ρου στην ιστορία της μουσικής, συγκροτήματα που κατέκτησαν την κορυφή και διαλύθηκαν. Άνθρωποι που επιτέλους πάτησαν στο φεγγάρι και οράματα παράλογα κι ανήκουστα των δικτατόρων της χώρας μας όπως εκείνο τα περίφημο «Τάμα». Φιέστες αστείες  για συναπαντήματα επετείων .Οργανώσεις  μη κερδοσκοπικές που δημιουργήθηκαν για να αλλάξουν και πάλι όλους μας. Greenpeace, Γιατροί χωρίς σύνορα. Τραγούδια που συγκλόνισαν όλη τη νεολαία παγκοσμίως. Θυμηθείτε το Ιmagine του Τζον Λένον….

Τι να γράψω τώρα, εγώ, για την Μαρίζα Ντεκάστρο. Αναγνωρισμένη συγγραφέας, άριστη κριτικός βιβλίων και άνθρωπος που κατέχει αρκετά καλά ιστορία. Μόνο που σε τούτο το βιβλίο έρχεται ακόμα πιο κοντά μας, ανθρώπινα, απλά και γεμάτη αναμνήσεις και βιώματα. Αισθάνομαι πως θέλω μιλήσω με λόγια καρδιάς, που λένε, και να πω πως αξίζει πολλά το βιβλίο της. Πως ακόμα κι εμείς που γεννηθήκαμε εκείνα τα χρόνια και δεν νοιώσαμε την ασχήμια  και την καταπίεση τόσο πολύ, κάθε ψηφίδα που προστίθεται στις ήδη υπάρχουσες γνώσεις μας είναι πολύτιμη. Κι εδώ οι ψηφίδες είναι πάρα πολλές, πάρα πολλές. Καλογραμμένο, άρτιο μπορώ να πω, προσεγμένο κείμενο και στήσιμο  γεμάτο συναισθήματα ανάμεικτα, ακραία  κάποιες στιγμές και γνώση μπόλικη. Ανακεφαλαίωση και περιεκτικότητα, βιώματα και αναμνήσεις  σε τόσο σημαντικά γεγονότα. Συγκίνηση , σκέψεις πολλές, ερωτήσεις, συναισθήματα έντονα. Καταλαβαίνεις τον παλμό, τις ιδέες, τα οράματα τις εποχές, μέσα από την ίδια την συγγραφέα, όπως τα έζησε. Φοιτήτρια πια κοντά στο τέλος της χούντας, κομμάτι κι αυτή της νεότερης ιστορίας. Φόβοι  δικοί της που γίνονται κάποιες στιγμές δικοί μας. Παρόρμηση νεανική που δεν λογαριάζει τον κίνδυνο, ιδανικά που στις μέρες μας λίγο τα χουμε χάσει. Φίλιες, ομάδες, συγκεντρώσεις, αλληλοβοήθεια, μυστικά κι αλήθειες. Όλα είναι γραμμένα προσθέτοντας και σε μας μια δόση συναισθηματικής φόρτισης . Μα πάνω απ όλα είναι μια απολύτως κατανοητή αφήγηση της ιστορίας του τόπου, λιτή, περιεκτικότατη και πολύτιμη για τον καθένα μας.

Έλειπε τούτο το βιβλίο για όλους  τους εφήβους, τους νέους, εμάς που καλούμαστε να διδάξουμε, να γνωρίσουμε, να θυμηθούμε και να προσθέσουμε κάθε τι νέο…

Το βιβλίο αυτό  δεν πρέπει να λείψει από κανένα σχολείο. Πρέπει να γίνει σχεδόν κάτι σαν μάθημα της νεότερης ιστορίας της Χώρας μας και μεγάλων γεγονότων που σημάδεψαν όλο τον πλανήτη. Πρέπει να το διαβάσουν όλο και περισσότεροι νέοι να μάθουν , να καταλάβουν με μοναδική απλότητα και αφήγηση μια εποχή που έχει επηρεάσει και τη δική τους ζωή.

Είδα την έκπληξη στα μάτια του γιού μου σαν του είπα να δει μια και μόνο φράση και αν νομίζει πως αξίζει ας το συνεχίσει…: «…Απαγορεύονται οι συγκεντρώσεις σε κλειστό χώρο, πάσα τοιαύτη θα διαλύεται  δια των όπλων… Μετά την δύσιν του ήλιου πας κυκλοφορών εις τας οδούς μετά τας 6.30 μμ. θα πυροβολείται… ».Κα το συνέχισε και ας γνώριζε πολλά για εκείνα τα χρόνια. Τον τράβηξε η ηλικία της συγγραφέως σαν ξέσπασε η δικτατορία.

«Σαν εμένα…» , είπε!

Εκτός από το κείμενο που σίγουρα θα σας απορροφήσει εκείνο που σε τραβάει πολύ στο βιβλίο είναι και  οι εικόνες του Βασίλη Παπαγεωργίου. Σαν αφίσες εποχής , των δικών μας εφηβικών και νεανικών χρόνων. Πραγματικά εκπληκτικές…

Για όλα τα παιδιά , τους νέους και τους μεγαλύτερους…

Τιράντες με πείσμα, Μερκούριος Αυτζής, εκδ. Ψυχογιός

Ξημερώματα 21ης Απριλίου 1967… Τα τανκς παρελαύνουν στην Αθήνα. Η δικτατορία των συνταγματαρχών γράφει τη δική της μελανή ιστορία.

Την ίδια ώρα στον ιστορικό Τύμβο του Μαραθώνα η 13χρονη Αγγελική με την παρέα της μιμούνται τους αρχαίους Μαραθωνομάχους, ιδρύουν τις Τιράντες με Πείσμα και οργανώνουν τη δική τους αντίσταση…

«Ορκίζομαι ότι θα είμαι πιστός στην ομάδα μας για πάντα… να έχω πείσμα εναντίον όσων αρπάζουν την ελευθερία μου και την ελευθερία της πατρίδας...»

Ο όρκος τους, ανάλογος με εκείνον της Φιλικής Εταιρείας, είναι μόνο η αρχή. Με πείσμα κι έμπνευση, έχοντας σύμμαχό τους έναν φοιτητή, έναν Ιταλό συγγραφέα και έναν γάιδαρο, θα περιλούσουν τον δικτάτορα τέως Εύζωνα με αχυρο-πουπουλένιες μπάλες μελιού, θα παίξουν κρυφτούλι με τον τρελάρα τον χωροφύλακα και τους αστυνομικούς, θα πάρουν πίσω τα βιβλία τους απ’ τον παπά Ισίδωρο και θα φέρουν τα πάνω κάτω στον παραθαλάσσιο οικισμό.

Ένα ιστορικό μυθιστόρημα που περιγράφει με χιούμορ και αμεσότητα τα γεγονότα από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας μέχρι και την εισβολή των τανκς στο Πολυτεχνείο…(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τι είναι η Δημοκρατία, Μαρίζα Ντεκάστρο, εικ: Χρήστος Κούρτογλου, εκδ. Μεταίχμιο

Δημοκρατία: Λέξη δύσκολη στην κατανόηση της για μικρά παιδιά όμως τόσο πολύτιμη που μια προσπάθεια αξίζει τον κόπο. Τι είναι λοιπόν αυτή η Δημοκρατία; Πως γεννήθηκε, πόσο παλιά είναι; Είναι γερασμένη ή μήπως είναι νέα; Πως έρχεται στη ζωή μας, και ποια σχέση έχει με μας; Και τι είναι τα δικαιώματα; Τι θα πει είμαι ίσος με τον άλλο; Αφού είναι καθένας μοναδικός και διαφορετικός πως μπορούμε να έχουμε άποψη και ισότητα σε πολλά θέματα;

Επανάσταση πάλι τι είναι;  Ψηφίζω τι θα πει; Και από πότε αυτή η ψήφος ισχύει για όλους;  Από ποια ηλικία και μετά ψηφίζεις; Τι είναι η Βουλή και ποιος μπορεί να γίνει βουλευτής;

Δικαιοσύνη, νόμοι, μειοψηφία, κοινοβούλιο, δικτατορία. Πολλές οι νέες λέξεις, δυσνόητη η ερμηνεία τους όμως πολύ σημαντική η ανάλυση τους.

Διακρίσεις, ασφάλεια, δικτατορία ή χούντα. Άλλες καινούργιες λέξεις , πολλά τα  θέμα τα για συζήτηση…

Κι όλα αυτά σε ένα καινούργιο βιβλίο που απευθύνεται σε πολύ τρυφερές ηλικίες και είναι γραμμένο  από την Μαρίζα Ντεκάστρο.

Κι αν τα σχολεία ήταν  ανοιχτά θα ήταν πολύ δυνατό και εύχρηστο για να ξεκινήσει μια οποιαδήποτε συζήτηση μέσα στην τάξη. Ακόμα και στο νηπιαγωγείο κάποιες από αυτές  τις έννοιες θα είχαν την τιμητική του. Ήδη οι λέξεις Ελευθερία και δικαίωμα είναι γνωστές στα παιδιά  από τις εθνικές επετείους . Η γιορτή του Πολυτεχνείου πάντα είναι η αφορμή για να μιλήσουμε για όλα.

Τούτο το βιβλίο εξηγεί  και λύνει πολλές απορίες με τρόπο πολύ απλό και κατανοητό. Χωρίς υπερβολές ή περιττές επεξηγήσεις δίνει στα παιδιά να καταλάβουν ποιο είναι το πολίτευμα της χώρας μας κάνοντας και  μια μικρή ιστορική αναδρομή στο παρελθόν.  

Η εικονογράφηση του Χρήστου Κούρτογλου συμπληρώνει τις δύσκολες έννοιες με σκίτσα πιο κοντά στην παιδική αντίληψη και εικόνα.

Εδώ θα διαβάσετε ένα απόσπασμα   και θα βρείτε πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό : https://s3.gy.digital/metaixmio/uploads/asset/data/16492/Ekpaideftiko_yliko-Ti_einai_dimokratia.pdf

Λίγα γαρύφαλλα για το Πολυτεχνείο, Κατερίνα Μουρίκη,(εικονογράφηση : Νίκος Χριστοφοράκης)εκδ. Διάπλαση

Ένα υπέροχο βιβλίο με την ιστορία των γεγονότων του Πολυτεχνείου από τον Αλέξανδρο , μαθητή του νηπιαγωγείου και τον παππού του. Μια βόλτα στο χώρο του πανεπιστημίου δίνει την ευκαιρία στον μικρό Αλέξανδρο να αναρωτηθεί για λέξεις που αν και είναι ίδιες, έχουν διαφορετικό νόημα, όπως η Ελευθερία και το όνομα της αδελφής του. Ερωτήσεις σαν βροχή με βασική εκείνη της Δημοκρατίας αν είναι  το ίδιο με την Ελευθερία. Πολλές οι απορίες αλλά και τα συμπεράσματα που αντλούνται από την δική του καθημερινότητα. Μαθαίνει πως « Χούντα » δεν είναι  η γιαγιά που την φωνάζει έτσι πότε πότε ο παππούς αλλά κάτι πολύ πιο άσχημο και δυσνόητο. Και αφού άφησε και αυτός ένα γαρύφαλλο μπροστά στο τεράστιο γλυπτό στο προαύλιο του πολυτεχνείου θα θυμάται πως πάντα πρέπει κανείς να αγωνίζεται για το καλό , για την ελευθερία για το « φως», κάποιες φορές με πολύ μεγάλο ρίσκο.

Ντενεκεδούπολη, Ευγενία Φακίνου, εκδ. Κέδρος

Ίσως ένα από τα πιο διάσημα παραμύθια, κουκλοθέατρα , παράσταση για μικρά αλλά γιατί όχι και για μεγάλα παιδιά. Κανένας δεν θα μπορούσε να δώσει τόσο παραστατικά την έννοια του δικτάτορα όσο η συγγραφέας Ευγενία Φακίνου με τον περίφημο Λαδένιο της.

Ένα παραμύθι, μια « ντενεκεδένια »παράσταση που μεγάλωσε γενιές παιδιών και συνεχίζει…

Στην πιο παράξενη πολιτεία που η ζωή κυλάει πάντα με αργούς αλλά όμορφους ρυθμούς , οι κακοί τρόποι, οι διαταγές και οι υπερόπτες δεν έχουν καμιά απολύτως θέση. Ακόμα και τα μικρά  άδεια σκουριασμένα ντενεκεδάκια  θέλουν να εκλέγουν και να αποφασίζουν μόνα τους για το ποιος θα είναι  ο αρχηγός στην πόλη τους.

 Ένα βιβλίο που θα΄ναι  πάντα επίκαιρο και ας έχουν περάσει σαράντα τρία χρόνια από τότε που γράφτηκε…

Η σοφή ελιά ,Ειρήνη Καμαράτου – Γιαλούση,(εικονογράφηση: Γιώργος Σγουρός) εκδ. Μίλητος

Σε ένα μοναδικό περιβόλι μια φορά κι ένα καιρό συνέβη κάτι που δυσαρέστησε όλα τα λαχανικά και τα δέντρα. Η Κολοκύθα που είναι  ο αρχηγός όλων, τους βάζει να δουλεύουν πολύ, δίνοντας μόνο έναν κουβά νερό την εβδομάδα για πληρωμή και η ίδια απολαμβάνει μοναδικά προνόμια. Τότε όλοι αποφασίζουν να ξεσηκωθούν βάζοντας σε εφαρμογή το σχέδιο της σοφής ελιάς που τους ελευθερώνει από τον « δυνάστη » αρχηγό και η ισορροπία στο παράξενο τούτο περιβόλι έρχεται ξανά.

Ένα πολύ πολύ όμορφο παραμύθι και εικόνες από τον Γιώργο Σγουρό που ζωντανεύουν ένα… ονειρεμένο περιβόλι. Εικόνες που  τυπώνονται «δυνατά» στη μνήμη τον παιδιών και θυμούνται για πολύ πολύ καιρό μετά από την ανάγνωση του βιβλίου.

Η κυρά Δημοκρατία, Κωνσταντίνα Αρμενιάκου (εικονογράφηση : Πάνος Καψάσκης), εκδ. Κέδρος.

Η κυρά Δημοκρατία είναι ο αρχηγός στο χωριό της γιατί ξέρει να ακούει τα πάντα. Τα γέλια των παιδιών, τα παράπονα των μεγάλων, τα παραμύθια της γιαγιάς μα και τα τραγούδια της ζωής. Έχει για όλους μια αγκαλιά κι  ένα  καλό λόγο να πει και τη ζωή της έχει γεμίσει με αγάπη και γλύκα. Για σύνθημα της έχει μια και μόνο φράση « Όλοι μαζί, όλοι μαζί, είμαστε πάντα πιο δυνατοί ».Στο  ίδιο χωριό ζει και η Ρια η Δικτατορία που την ζηλεύει πολύ και θέλει αυτή να είναι ο αρχηγός. Καταστρώνει ένα σωρό σχέδια και καταφέρνει να κάνει ολόκληρο στρατό από …21 στρατιώτες που τους ράβει στολές και τους μαθαίνει να φωνάζουν δυνατά, να απειλούν και να την προστατεύουν. Ένα βράδυ μπαίνει στο σπίτι της Δημοκρατίας και την απαγάγει, κλείνοντάς την στη φυλακή. Τα πράγματα στο μικρό χωριό αλλάζουν. Η λέξη « απαγορεύεται » γίνεται πια η πιο διάσημη. Κι όταν οι κάτοικοι θα φτάσουν στα όρια τους , ένα μικρό παιδί θα θυμηθεί εκείνο το παλιό τους σύνθημα και θα το ψιθυρίσει στη μαμά και στον μπαμπά του. Αυτός ο ψίθυρος θα μεγαλώσει, θα γιγαντώσει, και θα φτάσει παντού. κανείς δεν θα μπορέσει να τους σταματήσει κι όλοι θα φωνάξουν για την κυρά ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

Ίσως η πιο παραμυθένια ιστορία  για τις πιο δύσκολες έννοιες που μπορούν να καταλάβουν τα μικρά παιδιά. Από τα πιο αληθινά και καλογραμμένα  παραμύθια γεμάτο έντονα συναισθήματα, χαρακτήρες, φαντασία και αλήθεια δοσμένες με τον πιο σωστό τρόπο. Ένα βιβλίο που θα λατρέψουν τα παιδιά και θα χαρίσει χαμόγελα στους μεγάλους για την έξυπνη μεταφορά εννοιών και τη μυθοπλασία.

Δεν είναι τυχαίο που η Κωνσταντίνα, είναι νηπιαγωγός και αυτό αμέσως μεταφράζεται ότι γνωρίζει πολύ καλά πως μαθαίνουν τα παιδιά, ειδικά μιας τόσο τρυφερής ηλικίας, όταν τα γεγονότα και οι λέξεις  έχουν δύσκολα νοήματα...

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου, Φίλιππος Μανδηλαράς ( εικονογράφηση Ναταλία Καπατσούλια), εκδόσεις Παπαδόπουλος

Κι αυτή είναι η  σύγχρονη ιστορία – βιβλίο για μικρά παιδιά που μιλάει για εκείνα τα χρόνια  του Πολυτεχνείου που παππούδες αλλά και πολλοί από τους γονείς τους, τα έζησαν. Ένα βιβλίο εργαλείο πραγματικό για ανθρώπους που θέλουν να διδάξουν, να γνωρίσουν και να μάθουν στα παιδιά με τρόπο απλό, κατανοητό και αντικειμενικό, πράγματα που συνέβησαν σχετικά πρόσφατα. Για γεγονότα που είναι δύσκολο να ερμηνεύσεις ή να κρίνεις αλλά με εύκολο τρόπο μπορείς να διηγηθείς. Αυτά τα  γεγονότα για μας τους μεγαλύτερους είναι γνωστά και …βιωματικά. Η ιστορία τούτη δω ,κάνει και μια αναδρομή στο χρόνο . Ξεκινάει από εκείνα τα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, τον πόλεμο του ΄40, φτάνει στον εμφύλιο, στη φοβερή δεκαετία του ΄60 και στην 21η Απριλίου του 67. Με σκίτσα έξυπνα και « χιουμοριστικά» , η ιστορία, σαν ποίημα ομοιοκατάληκτο, συνεχίζεται. ..Δύσκολες έννοιες, λέξεις και νοήματα περνούν στα παιδιά απλά και κατανοητά. Η διήγηση φτάνει στη φοβερή χρονιά του ΄73 , τα συνθήματα κυριαρχούν, τα γεγονότα τρέχουν . Μέχρι και την  24 Ιουλίου του ΄74 που οριστικά καταργείται η Δικτατορία.

Φίλιππε, ένα ακόμα εξαιρετικό βιβλίο, δοκιμασμένο σε μικρά παιδιά και με αποτελέσματα μαγικά. Απίθανες εικόνες  από την Ναταλία που τα παιδιά καταλαβαίνουν. Ναταλία εκείνη η εικόνα με την τηλεόραση και το κεντημένο σεμέν, πάνω της,  ήταν που τα μάγεψε, κι μένα μαζί. Έτσι πρέπει να είναι οι ιστορίες . Δοσμένες απλά, κατανοητά και με τρόπο που τα παιδιά θυμούνται και δεν ξεχνούν σχεδόν ποτέ.

 Ο Φίλιππος Μανδηλαράς έχει καταφέρεις να αποκτήσει ένα αναγνωστικό κοινό από τα πιο δύσκολα, και να περάσει μέσα από τα τόσα βιβλία του όλη την ιστορία και την μυθολογία μας. Δύσκολο, όμορφο και πραγματικά πολύ καλό.

Τα γενέθλια, Ζώρζ Σαρή, εκδ. Πατάκης

1967. Η εννιάχρονη Άννα έχει γενέθλια και ετοιμάζεται να υποδεχτεί τους φίλους της, αλλά, όταν ξημερώνει εκείνη η μέρα, τίποτα δεν είναι το ίδιο. Η Ελλάδα δεν έχει πια δημοκρατία, αλλά δικτατορία. Ο Παπαδόπουλος έχει κάνει πραξικόπημα και έχει αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδας, επιβάλλοντας ένα καθεστώς ανελευθερίας και φόβου. Η Άννα μαζί με τους γονείς και τον αδερφό της μεγαλώνει μέσα σε αυτά τα γεγονότα ζώντας από κοντά τον φόβο, τη σύλληψη, την εξορία και τα βασανιστήρια φίλων και γνωστών. Η Άννα μπαίνει στην εφηβεία, ωριμάζει και αμφισβητεί όχι μόνο το καθεστώς αλλά και τους γονείς της και δε διστάζει να αντιδράσει. Κοντά της, σύμβουλος και φίλος, ο νονός της, ο οποίος υποκαθιστώντας κατά κάποιον τρόπο τους γονείς της είναι πάντα δίπλα της. http://www.i-read.i-teen.gr/book/ta-genethlia

Στο  δάσος, Σοφία Ζαραμπούκα, εκδ. Πατάκης

«Στα παιδιά μιλάω όπως θα μίλαγα σε έναν ενήλικα. Υπάρχουν λέξεις που ίσως τα πολύ μικρά παιδιά δεν τις γνωρίζουν, αλλά είναι καλύτερα να ρωτήσουν παρά να φτιάξουμε αυτό που λέμε παιδικό λόγο. Δεν υπάρχει για μένα κάτι που να μην μπορώ να το πω σε ένα παιδί με μια αλληγορία, απλά και ουσιαστικά. Στο δάσος το μεγάλο και δυνατό ζώο νομίζει ότι τα ξέρει όλα και αναλαμβάνει την εξουσία. Με αυτό τον τρόπο, στο πρώτο βιβλίο που έγραψα και εικονογράφησα, αμέσως μετά τη δικτατορία, εξηγώ την έννοια στα παιδιά, για να μην τη ζήσουμε ποτέ ξανά!» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Διαβάστε ένα απόσπασμα: https://www.patakis.gr/files/1169601.pdf

Αγριόπαπιες- Η εξεγερση, Γιώργος Χατζόπουλος, εκδ. Πατάκης

Οι τρεις φίλοι, ο Αλέξανδρος, η Βερονίκη και ο Γιώργος, πηγαίνουν πλέον γυμνάσιο, ζουν στην ίδια γειτονιά, ακούνε μουσική, διαβάζουν βιβλία, φλερτάρουν, παίζουν ποδόσφαιρο και ονειρεύονται. Τα όνειρά τους είναι διαφορετικά, τα εμπόδια ίδια: η καταπίεση των γονιών, η αυταρχικότητα των καθηγητών, η αδιαλλαξία του γυμνασιάρχη, ο απολυταρχισμός της κυβέρνησης, ο συντηρητισμός της κοινωνίας…

Η εξέγερση δε θα αργήσει να ξεσπάσει! «Απαγορεύεται το απαγορεύειν». «Η φαντασία στην εξουσία». «Ελευθερία για όλους και για όλα». Όταν όμως η εξέγερση τελειώσει, τίποτα δε θα είναι όπως πριν. Ίσως γιατί μετά από κάθε εξέγερση όλα πεθαίνουν και ξαναγεννιούνται. ( Σύντομα αναλυτικά στα Παραμύθια του Σαββάτου)

Δείτε εδώ ένα απόσπασμα: https://www.patakis.gr/files/1195362.pdf

Οι μέρες που δακρύζουν, Αλεξάνδρα Μιτσιάλη, εκδ. Πατάκη

Η Μυρσίνη, φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής, και ο αδερφός της ο Αχιλλέας, που προετοιμάζεται για να δώσει τις εισαγωγικές εξετάσεις στο πανεπιστήμιο, ζουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο την εξέγερση του Πολυτεχνείου, τον Νοέμβρη του 1973, στην Αθήνα. Τέσσερις μέρες, στις οποίες ο καθένας αναμετριέται με τον εαυτό του, τον φασισμό, τον έρωτα, τον θάνατο. Τέσσερις μέρες γεμάτες μεγάλες αποφάσεις, κρίσιμες πράξεις, συγκλονιστικά συναισθήματα. Τέσσερις μέρες, μέσα και έξω από το κατειλημμένο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου τα γκλομπ, τα δακρυγόνα, οι σφαίρες της δικτατορίας των συνταγματαρχών σφίγγουν τον κλοιό γύρω από τις φοιτήτριες και τους φοιτητές και δρομολογούν εξελίξεις.

«Δεν ξέρω αν θα ρίξουμε τη χούντα. Θα ρίξουμε πάντως τη σιωπή».

Δείτε εδώ: Στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Όλες αυτές οι ιστορίες αν πάρετε στα χέρια σας τα βιβλία, θα ανακαλύψετε πως έχουν μέσα τους εικόνες που πραγματικά τους δίνουν ζωή. Εικόνες φτιαγμένες σαν πραγματικά έργα τέχνης κάποιες φορές, κι άλλες που διαμορφώνουν τους χαρακτήρες των ιστοριών, τα πρόσωπα ακόμα και τα γεγονότα με τέτοιο τρόπο που κανένα, ιδιαίτερα από τα παιδιά, δεν θα ξεχάσει.

Κι εμείς  ας μην ξεχνάμε πως τα παραμύθια και τα βιβλία για μικρά παιδιά γράφονται στην ουσία δύο φορές. Η πρώτη ανήκει στον συγγραφέα και η δεύτερη στον εικονογράφο κι οι δύο μαζί φτιάχνουν συχνά μικρά αριστουργήματα …

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive Εδω : https://www.cretalive.gr

Οι μέρες που δακρύζουν*…στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Γράφει η  Ελένη Μπετεινάκη

51 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Κάποιοι από μας ήταν τότε μικρά παιδιά κι όμως θυμούνται αρκετά πράγματα από το κλίμα και τις ειδήσεις της εποχής και ας μην ζούσαν στην Αθήνα. Θυμούνται γιατί δυο φοιτητές  από το χωριό που μεγάλωσαν τραυματίστηκαν τότε. Κι αυτό το θλιβερό γεγονός δεν έφυγε ποτέ από την δική τους μνήμη. Μεγαλώνοντας, λίγα χρόνια αργότερα από την 17^η Νοεμβρίου του 1973, στη «γιορτή» του Γυμνασίου,  μια από τις καθηγήτριες είχε πάρει μέρος στα γεγονότα εκείνων των ημερών και η συγκίνηση, η αύρα και ο παλμός της,  έγιναν δικά μας. Κι από τότε κάθε χρόνο νιώθω κι εγώ εκείνο το κλάμα, σαν να έζησα όλα αυτά που σκόρπια θυμάμαι από τις εφημερίδες της εποχής και τις κουβέντες που δεν καταλάβαινα.

Και αυτές τις επετειακές ημέρες διάβασα ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα  της Αλεξάνδρας Μητσιάλη και θαρρώ πως βίωσα βήμα βήμα τις «Μέρες που δακρύζουν», αυτές τις τέσσερις συγκλονιστικές μέρες για μαθητές, φοιτητές, για όλους τους Έλληνες, για την δική μας ελευθερία και δημοκρατία, σήμερα.  Ένιωσα πως οι δικοί της ήρωες ήταν εκείνα τα παιδιά που έζησαν όλα τα γεγονότα στ αλήθεια τότε. Πως έτσι ακριβώς γίναν τα πράγματα στις γειτονιές της Αθήνας, γύρω από το Πολυτεχνείο και την Νομική, μα και  στα σπίτια, στα σχολεία, στα φροντιστήρια.

Κεντρικοί ήρωες του βιβλίου της Αλεξάνδρας Μητσιάλη η Μυρσίνη και ο Αχιλλέας. Παιδιά που στα 1967 ήταν έφηβοι και «τραυματίστηκε» πολύ η ορμή, η φλόγα, οι ιδέες τους από την δικτατορία. Στα 1973 η Μυρσίνη είναι  πια δευτεροετής φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής και ο Αχιλλέας πηγαίνει στην 6^η Γυμνασίου (3^η Λυκείου) κι ετοιμάζεται να δώσει εξετάσεις για το πανεπιστήμιο. Τα δυο παιδιά ζουν στην καρδιά της Αθήνας, στα Εξάρχεια και σε μια αντιχουντική, δεμένη μεταξύ τους οικογένεια που αναγνωρίζει τις ελευθερίες και τα θέλω του άλλου. Η Μυρσίνη συμμετέχει ενεργά σε όλη την πορεία των δράσεων μέχρι και την εξέγερση. Είναι ερωτευμένη με τον Κωστή, φοιτητής κι εκείνος που υποχρεώνεται από το καθεστώς, κάτι σαν τιμωρία στα πιστεύω του και φεύγει στρατιώτης αρκετά μακριά. Η επαφή του με την Μυρσίνη είναι με γράμματα, λογοκριμένα, αλλά με πολύ συναίσθημα, ποίηση, υπονοούμενα, παρακίνηση.  

Σ΄αυτό το βιβλίο μαθαίνουν οι νεότεροι. Θυμόμαστε εμείς οι παλαιότεροι. Φορτιζόμαστε συνεχώς συναισθηματικά. Συγκινούμαστε με το οδοιπορικό στην Νεότερη Ιστορία μας μέσα από τους ήρωες του. Ζούμε μαζί τους, καρδιοχτυπούμε και συμπάσχουμε. Η αγωνία των φοιτητών, των γονέων, οι δράσεις της αντίστασης, οι συγκλονιστικές αναφορές και περιγραφές και τα ίδια τα γεγονότα που αν και έχουν φανταστικούς ήρωες ( ή μήπως όχι;) μας κόβουν την ανάσα. Δεν θα υπήρχε καλύτερο μάθημα Ιστορίας σε όλα τα σχολεία της χώρας μας από τούτη τη γραφή. Μια γραφή που ακουμπά τις ψυχές των εφήβων αλλά και τις δικές μας. Με πάθος, σεβασμό, ιστορική έρευνα και πολύτιμες σχέσεις, μαθαίνουμε, συγκινούμαστε, στοχαζόμαστε και ταυτιζόμαστε με την λεγόμενη γενιά του Πολυτεχνείου.

Τέσσερις μέρες που δακρύζουν με συγκλονιστικές στιγμές μαθητών, φοιτητών, εργατών και ανωνύμων ανθρώπων που τις  έζησαν. Νομίζω πως τούτο το μυθιστόρημα έχει μόνο αλήθειες και ζωή. Ζωή που γεύτηκε στο έπακρο δυνατά συναισθήματα, ζωή που χάθηκε άδικά αλλά δεν λησμονήθηκε και ζωή που θα ζει στη μνήμη όλων μας.

Συναντάμε σπουδαίους ανθρώπους, επωνύμους και ανώνυμους, ζούμε στον παλμό των γεγονότων. Αφουγκραζόμαστε τη φωνή του Ξυλούρη, δακρύζουμε με τα δακρυγόνα. Νιώθουμε το κάψιμο στο λαιμό. Ανασκουμπωνόμαστε κι εμείς να τρέξουμε στα κάγκελα του Πολυτεχνείου για φάρμακα, ενέσεις, κουβέντες δύναμης και αντοχής. Περπατάμε στα στενά, μαζί με τους μαθητές, με την Μυρσίνη, τον Μάκη, τον Αχιλλέα, την Βάσια, τον Νώντα, τον Δημοσθένη. Ακούμε τους κτύπους της καρδιάς, της δικής τους λογικής, της λαχτάρας, του έρωτα,  του φόβου.  Συντονιζόμαστε κι εμείς με το BBC και ακούμε τα νέα  μαζί με τον παππού και τον πατέρα του Αχιλλέα και της Μυρσίνης. Τους αγνοούμενους πρώτα  του Ερυθρού Σταυρού, τα δισκάκια του Χιώτη και της Βέμπο στο Phillips της οικογένειας. Αναζητούμε να μάθουμε για τον Μάη του 68, την ανταρσία του Βέλους. Μυρίζουμε την ατμόσφαιρα των σπιτιών της αστικής Αθήνας και ακούμε κι εμείς το «Riders on the Storm» των Doors αφιερωμένο εξαιρετικά στην… Βάσια. Ριγούμε από τα συνθήματα που έχουν μεταφερθεί αυτούσια, από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό του Μετσόβιου και την φωνή ( κι ας είναι σε γραπτό κείμενο) του Δημήτρη Παπαχρήστου, ενός από τους τρεις ραδιοφωνικούς εκφωνητές του σταθμού του Πολυτεχνείου. Συνειδητοποιούμε πως οι άνθρωποι συχνά δεν είναι αυτό που φαίνονται κι ο λόγος για τον Γορίλα του Αττικόν, τον Μάκη…

Συγκλονιστικός κι ο μονόλογος των σκέψεων της Μυρσίνης (της Αλεξάνδρας) πριν το τέλος του βιβλίου. Σαν θεατρική παράσταση που αναρωτιέσαι, βυθίζεσαι, σηκώνεσαι,  δεν ξέρεις αν το ζεις, αν είναι αλήθεια γιατί το σοκ της στιγμής ταξιδεύει αλλού πάντα το μυαλό.

Δεν ξέρω πραγματικά τι να σας μεταφέρω για αυτό το τόσο γεμάτο βιβλίο. Νομίζω πως μόνο διαβάζοντας το μόνοι σας και μπαίνοντας σε εαυτόν τον κόσμο των τεσσάρων ημερών θα καταλάβατε και θα νιώσετε πόσο σημαντικό και υπέροχο είναι.

Άλλωστε η Αλεξάνδρα Μητσιάλη μας έχει αποδείξει από πολύ νωρίς πως τα βιβλία της έχουν μια ξεχωριστή θέση στους αναγνώστες της από την πρώτη σελίδα τους.  

Συναίσθημα που ξεχειλίζει. Αγωνία, έρωτας, πόνος, αδικίες αλλά και προσωπικές μάχες, οικογενειακές στιγμές και αγωνίες, ανήσυχη και υπέροχη εφηβεία, θάνατος άδικος και την ίδια στιγμή υπέροχος και μοναδικός για τον σκοπό που επιτελέστηκε. Βουτιά στην Ιστορία των καθημερινών ανθρώπων και διάθεση για περισσότερη έρευνα, δική μας πια, στα γεγονότα που συγκλόνισαν, σημάδεψαν και πρωτοστάτησαν για την δική μας ελεύθερη ζωή, σήμερα.

Να το ψάξετε, όλοι αυτό το βιβλίο. Να αφεθείτε στην απόλαυση της ανάγνωσης μιας σπουδαίας περιόδου και στιγμής  της Ελλάδας και μιας σπουδαίας γραφής της Αλεξάνδρας Μητσιάλη.

*Οι μέρες που δακρύζουν, Αλεξάνδρα Μητσιάλη, εκδ. Πατάκη

Διαβάστε εδώ ένα απόσπασμα: https://www.patakis.gr/product/673720/vivlia-paidika--efhvika-paidikh-neanikh-logotexnia/Oi-meres-pou-dakruzoun/

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr Εδώ!

 

Η Νεράιδα Σερπαντίνα και ο Πρίγκιπας Χαρταετός ζωντάνεψαν στο Καφέ-Βιβλιοπωλείο : Sophistico-Greekbooks.gr!

Και ζωντανέψανε τα Παραμύθια του Σαββάτου και γέμισε ο τόπος Σερπαντίνες, Χαρτοπόλεμο, Χαρταετούς, παιδιά, χαρά και ιστορίες μαγικές!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Για την Αγάπη είπαμε!

Για όνειρα που όλοι κάνουμε από τα μικράτα μας χωρίς να λογαριάζουμε κινδύνους. Για την εμπιστοσύνη σε ξένους μόνο και μόνο εξαιτίας τη λαχτάρα της φυγής, της ορμής των νιάτων και της απειρίας …

Δυο Σάββατα του Φεβρουαρίου γεμάτα παραμύθια στο Καφέ- Βιβλιοπωλείο Sophistico – Greekbooks.gr στην καρδιά του Ηράκλειου αφηγηθήκαμε τα παραμύθια: Η Νεράιδα Σερπαντίνα και  Ο Πρίγκιπας Χαρταετός. Και τα δυο είναι σε κείμενο δικό  μου, εικονογράφηση από την Αιμιλία Κονταίου και κυκλοφορούν στα βιβλιοπωλεία από της εκδόσεις Ελληνοεκδοτική!

Και μιας  κι οι μέρες είναι των Αποκριών, της χαράς, του κεφιού και των μεταμφιέσεων είπαμε να σας τα παρουσιάσουμε και στην στήλη μας για να τα αναζητήσετε και να σας κρατήσουν συντροφιά και αυτό το διάστημα,  και πολύ καιρό ακόμα!

Ο Πρίγκιπας Χαρταετός … Είναι ένα σύγχρονο παραμύθι που μας ταξιδεύει σε παλαιότερα έθιμα  και θυμόμαστε πως έφτιαχναν τους παραδοσιακούς χαρταετούς, κάποτε!

Ένα παραμύθι που μιλάει για την εμπιστοσύνη κι αν θα πρέπει να τη δείχνουμε  σε αγνώστους. Μια ιστορία γεμάτη με  επιθυμίες και όνειρα, με την ορμή και την απερισκεψία ή κατά άλλους τόλμη των νέων και για υποσχέσεις που πρέπει ή όχι να τηρούνται.

Για την ελευθερία των επιλογών και της σκέψης…

«Ήταν μια φορά κι έναν καιρό, στη μέση ενός απέραντου ωκεανού, ένα μικρό νησί με όνομα παράξενο και κατοίκους μικροσκοπικούς, που όλη μέρα έπαιζαν και τραγουδούσαν. Δούλευαν μόνο όταν είχαν κέφι. Το μικρό νησί του Πηγαινέλα είχε για βασιλιά του τον Γαργαλίτσα τον Πρώτο και βασίλισσα την πανέμορφη Σκανταλιά. Γιος τους ο Χαρταετός, που αγαπούσε πολύ τις περιπέτειες. Το όνειρό του ήταν να ταξιδέψει μακριά από το νησί του, να γνωρίσει καινούρια μέρη κι άλλους ανθρώπους. Ο Βασιλιάς Γαργαλίτσας ο Πρώτος όμως δεν επέτρεπε σε κανέναν να φύγει από το νησί. Άλλωστε ήταν πολύ δύσκολο, αφού δεν υπήρχαν ούτε καράβια ούτε αεροπλάνα εκεί. Ο Πρίγκιπας Χαρταετός μεγάλωνε κι όλο θέριευε η επιθυμία του να φύγει. Στον δρόμο του, μια μέρα, εμφανίζεται η μάγισσα Χαρβάλω, που του υπόσχεται να τον βοηθήσει, φτάνει να περάσει τρεις δοκιμασίες. Κι εκείνος, χαρούμενος και ατρόμητος ακολουθεί πιστά  ότι του ζητάει, δείχνοντας της απεριόριστη εμπιστοσύνη. Εκείνη όμως σαν πονηρή μάγισσα είχε άλλα σχέδια… Θα γνωρίσουμε και τον νάνο Άνω Κάτω τη γριά Μοναδική και την παραμυθένια άποψη για το φτιάξιμο του Χαρταετού…

Μπορούμε να ξεφυλλίσουμε τις πρώτες σελίδες εδώ: https://ellinoekdotiki.gr/gr/ekdoseis/i/o-prigkipas-xartaetos

Και να γνωρίσουμε τους ήρωες του παραμυθιού στο κανάλι των Παραμυθιών του Σαββάτου: https://youtu.be/W4wcuvcj3Ts

Το βιβλίο έχει ήδη αξιοποιηθεί σε πολλά τμήματα τάξεων νηπιαγωγείων και Δημοτικών Σχολείων. Μπορεί να δώσει αφορμή για να αναζητήσουν τα παιδιά στο διαδίκτυο, οδηγίες για την κατασκευή του παραδοσιακού χαρταετού με σπάγκο, τρία καλάμια και διάφανα χρωματιστά χαρτιά. Να θυμηθούν ή να μάθουν για το πανάρχαιο  έθιμο και την ιστορία του Χαρταετού αλλά και για τα έθιμα της Καθαρής Δευτέρας.

Ευκαιρία επίσης για παιχνίδια ρόλων και συζήτηση για την Τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Παίζουμε το ομαδικό παιχνίδι : Μάγισσα Χαρβάλω!

Βρίσκουμε  σύνθετες λέξεις που το ένα τους συνθετικό είναι η λέξη : Χαρτί!

Μαθαίνουμε τα γεωμετρικά σχήματα, εξάγωνο και ρόμβος και σχεδιάζουμε ένα χαρταετό. Ζωγραφίζουμε  πάνω του το όνειρό μας…

Μιλάμε για συναισθήματα: Φόβος, εμπιστοσύνη, ελευθερία!

Τραγούδια για τον Χαρταετό :

Χαρταετοί, Παιδική χορωδία Σπύρου Λάμπρου : https://www.youtube.com/watch?v=r3rWwDQo2YU

Χαρταετοί Μίκης Θεοδωράκης : https://www.youtube.com/watch?v=pSujHbm-rG8

Χαρταετός :https://www.youtube.com/watch?v=csTvjhNdD_g

Η Νεράιδα Σερπαντίνα πάλι είναι ένα παραμύθι σαν εκείνα του παλιού καλού καιρού που μιλάει για την δύναμη και την αντοχή της Αγάπης.

«Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα παράξενο δάσος, γεννήθηκε ένα κοριτσάκι με κατακόκκινα μαλλιά σαν το χρώμα της δυνατής φωτιάς, μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια στο χρώμα της θάλασσας και μάγουλα πιο κόκκινα κι από τις φράουλες την άνοιξη.

Τρεις μέρες μετά τη γέννησή του ήρθαν οι Μοίρες να του μοιράσουν τα δώρα τους. Έτσι γινόταν σαν γεννιόταν μια μικρή νεράιδα...Την ίδια μέρα στο παλάτι του βασιλιά Γελαστού γεννήθηκε ένα αγόρι που ’χε ολοστρόγγυλο πρόσωπο, δέρμα και μαλλιά κατάλευκα...

Κανένας όμως δεν είχε σκεφτεί πως σε τούτο το δάσος ό,τι κι αν συνέβαινε θα έπρεπε να το γνωρίζει η μάγισσα Χαλάστρα! Κι έτσι αφού δεν είχε προσκληθεί στην Γιορτή για το μοίρασμα των δώρων ο θυμός της Χαλάστρας έγινε τόσο μεγάλος που η μικρή νεράιδα δεν θα μπορούσε ποτέ να χορέψει εκτός κι αν …»

Ένα ταξίδι αναζήτησης είναι τούτο το παραμύθι. Γεμάτο αγάπη, ομορφιά, επιθυμίες κι όνειρα. Γεμάτο μουσική και εικόνες χαράς. Γεμάτο με το κέφι και την ζωντάνια που σκορπά το γέμισμα της ψυχής.

Μια ιστορία με πολύ Χαρτοπόλεμο και Σερπαντίνες. Γεμάτη όμορφα χρώματα, εικόνες και γεύση από τα παλιά μαγικά παραμύθια. 

Ευκαιρία να μάθουμε για το διάσημο καρναβάλι της Βενετίας και αλλά που γίνονται σε ολόκληρο τον κόσμο.

Φτιάχνουμε μάσκες σε διάφορα σχήματα, θέματα και χρώματα.

 

Ακούστε  εδώ το παραμύθι σε Podcast από την εκπομπή 10 λεπτά Ακόμη της Βάσιας Χατζιγιαννάκη από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ : https://www.ertecho.gr/radio/trito/show/10-akoma/podcast/318567/10-lepta-akomi-pempti-23-fevrouariou-2023/

Κι εδώ ξεφυλλίζουμε τις πρώτες σελίδες : https://ellinoekdotiki.gr/gr/ekdoseis/i/h-neraida-serpantina

Τα Παραμύθια του Σαββάτου συνεχίζουν να έχουν την στήλη τους με απόψεις για τα παιδικά βιβλία που κυκλοφορούν και έχουν κάτι παραπάνω να πουν σε παιδιά και γονείς.

Θα ζωντανεύουν κάθε Σάββατο μέχρι το Πάσχα με παραμύθια και παρουσιάσεις βιβλίων.

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 25 Φεβρουαρίου 2023  :εδώ!

Η Λίζι και το σύννεφο… στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Τα Σάββατα η Λίζι πηγαίνει βόλτα με τους γονείς της στο πάρκο. Όμορφος τόπος με κιόσκια, παιχνίδια, κουκλοπαίχτες  και τεράστια δέντρα. Η Λίζι τούτη τη φορά έτρεξε να βρει τον μικροπωλητή που πουλούσε σύννεφα. Όμορφα ήταν στα μάτια της και με πολλά σχήματα κι ας μην είχαν χρώμα. Έδωσε λίγα κέρματα και πήρε ένα απλό, συνηθισμένο σύννεφο και του έδωσε το όνομα  Μάϊλο. ‘Ύστερα ακολουθήσε πιστά τις οδηγίες φροντίδας του.

Το πότιζε καθημερινά, λίγο. Έβαλε ένα μικρό κουβά κάτω του να μην στάζει και  μεταμορφωνόταν σε καταιγίδα από τη στεναχώρια ή τον θυμό του.

Μα κι ο Μάϊλο έκανε πράγματα για να ανταποδώσει την αγάπη του στη Λίζι. Πότιζε τα λουλούδια κι εκείνη ήταν πολύ χαρούμενη.

Καθημερινά η ζωή είχε ένα ενδιαφέρον με βόλτες με το σύννεφο στη λιακάδα μεν αλλά με περισσότερη χαρά όταν οι μέρες ήταν βροχερές. Ο καιρός περνούσε κι  ο Μάιλο μεγάλωνε…και μεγάλωνε… ώσπου έγινε τεράστιος!

Κι ένα βράδυ το σύννεφο «έκλαψε» πολύ κι έγιναν όλα μούσκεμα κι η Λίζι δεν ήξερε τι να κάνει. Και θυμήθηκε πως είχε ξεχάσει να την πιο σημαντική οδηγία.

«Μην περιορίζετε το σύννεφο σας κι αφήστε το να πετάξει όταν μεγαλώσει … ελεύθερο!»

Ένα υπέροχο βιβλίο από τους πολυαγαπημένους αδελφούς Φαν γεμάτο συναισθήματα, εικόνες και «οδηγίες» ενηλικίωσης.

Ένα σύννεφο που μεγαλώνει σαν κατοικίδιο. Μια αλληγορική ιστορία με κείμενο λιτό αλλά απόλυτα κατανοητό για τα στάδια και την μετάβαση από την παιδική στην ενήλικη ζωή.

Η φροντίδα  που χρειάζεται να μεγαλώσει ένας άνθρωπος, ένα ζώο , μια ιδέα – όνειρο και η αγάπη, μέχρι την στιγμή που ωριμάζουν όλα. Τότε πια κατακτούνται οι ελευθερίες και οι γονείς το μόνο που πρέπει να κάνουν είναι να …αφήσουν  το σχοινί. Να δώσουν όλα εκείνα τα εφόδια που θα βοηθούσαν τον νέο άνθρωπο (στην ιστορία το σύννεφο) να ακολουθήσει τα δικά του θέλω και όνειρα.

Συναισθήματα, σκέψεις και μεγάλες αποφάσεις που όμως είναι για καλό. Τα όρια των γονιών, οι επιθυμίες των παιδιών, η κατανόηση και το δυνάμωμα της αυτοπεποίθησης και της διαδικασίας για εύκολη μετάβαση στην ωριμότητα – ενηλικίωση.

Η εικονογράφηση από τους ίδιους τους αδελφούς Φαν εξίσου εκπληκτική με επιλογή απαλών χρωμάτων και με διαβάθμιση ανάλογα με το συναίσθημα και την κατάσταση που περιγράφουν.

Ένα βιβλίο πολύ συγκινητικό, τρυφερό, αληθινό που ίσως θα έπρεπε να διαβάσουν όλες οι μαμάδες και στη συνέχεια να το πουν και στα παιδιά τους.

Το βιβλίο διαβάζεται ακόμα και σε πολύ μικρά παιδιά, του νηπιαγωγείου και οι δραστηριότητες που μπορούν να προκύψουν είναι πάρα πολλές:

Ενδεικτικά σας παρουσιάζουμε τις δικές μας :

·         Συζητάμε για τα κατοικίδιά μας

·         Τι υπάρχει στο πάρκο της γειτονιάς μας.

·         Τι παράξενο «πράγμα» θα διαλέγαμε σαν φίλο ή κατοικίδιο;

·         

     

Φτιάχνουμε σύννεφα από χαρτί, βαμβάκι, μεταξόχαρτα, εφημερίδες και τα σειριοθετούμε σε μεγέθη.

·         Φτιάχνουμε ένα κολλάζ με σύννεφα και δρόμους της γειτονιάς μας.

·         Μιλάμε για συναισθήματα : Αγάπη, φροντίδα, χωρισμός, απώλεια

·         Ζωγραφίζουμε  ένα σύννεφο και μέσα του το δικό μας όνειρο – επιθυμία.

Δείτε εδώ τι πρώτες σελίδες και εκτυπώστε τις δραστηριότητες 

που προτείνονται από τον εκδοτικό οίκο. :   https://www.metaixmio.gr/el/products/%CE%B7-%CE%BB%CE%B9%CE%B6%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%BF

 Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις  4 Φεβρουαρίου 2023 :εδώ!

Η περιπέτεια ενός ιππότη*… στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Ήταν μια φορά κι έναν καιρό ένας ιππότης. Θα μου πείτε τώρα πως όλοι ξέρετε τι θα επακολουθήσει σ΄αυτό το παραμύθι αφού  κι αυτός είχε, όπως όλοι οι άλλοι, πανοπλία, κράνος, σπαθί, ασπίδα και άλογο. Όλα καλά μέχρι εδώ, μόνο που αρχίζουν τα «περίεργα». Τα είχε όλα τα καλά πάνω του και στην ψυχή του. Ήταν εργατικός, διάβαζε μυθιστορήματα, καθάριζε το σπίτι του μόνος του  και ήθελε κι εκείνος να ελευθερώσει μια …δεσποσύνη. Και τότε έφτασε στ΄αυτιά του η είδηση πως κάπου, σε έναν πύργο ήταν μια κόρη φυλακισμένη. Έτοιμη κι η περιπέτειά του λοιπόν… Καβάλησε το άλογο του και το ταξίδι ξεκίνησε!

Στο δρόμο του συνάντησε πολλά. Δυσκολίες και όμορφες στιγμές. Βοηθούσε πάντα όσους είχαν ανάγκη. Νέους, γέρους ακόμα κι έναν βασιλιά που του είχαν επιτεθεί ληστές. Έδιωξε φόβους, γίγαντες, ελευθέρωσε νεράιδες, έπαιξε με παιδιά. Όσους  ανθρώπους κι αν  γνώρισε, ήξερε πως δεν έπρεπε να λυγίσει, να βολευτεί και να ξεχάσει ποιος ήταν ο αρχικός του στόχος και να συνεχίσει να προσπαθεί να τον πραγματοποιήσει. Και συνέχισε, ίσαμε που έφτασε στον πύργο. Εκεί όμως τον περίμενε μια έκπληξη!

Μια φανταστική περιπέτεια βγαλμένη από τις παλιές ιστορίες και παραμύθια που όμως μας οδηγεί στο σήμερα και μας κάνει να σκεφτούμε τη ζωή, τη διαδρομή μας, τους στόχους και τις πραγματικές επιθυμίες μας.

Ο Σπύρος Γιαννακόπολος γράφει μια ιστορία για τα καλά και τα παράξενα που συμβαίνουν στη ζωή μας. Τις αρετές, τις επιθυμίες, τους στόχους. Ξεκινάμε όλοι μας μια διαδρομή θέτοντας όρους ίσως, σκοπούς, επιθυμίες και κάνοντας μεγαλεπήβολα σχέδια, ίσαμε τον τελικό προορισμό. Κι εδώ έρχονται οι ερωτήσεις στο ίδιο μας τον εαυτό…

Τι παίρνουμε μαζί μας στο «ταξίδι»; Πόσο μας επηρεάζουν όσα κι όσους συναντούμε; Αξίζουν οι στάσεις σε κάποια σημεία της διαδρομής; Προχωράμε μόνοι ή ζητάμε βοήθεια; Εμείς δίνουμε βοήθεια σε όποιον τη χρειάζεται. Κι αν φτάνοντας στον προορισμό μας ανακαλύψουμε πως δεν είναι αυτό που είχαμε ονειρευτεί; Τι κάνουμε; Τι κρατάμε από τη διαδρομή και πόσα πράγματα αξίζουν τελικά για δεύτερη ευκαιρία Τι αξίζει να διατηρήσουμε ίσως για πάντα;

Μια ιστορία αυτοπροσδιορισμού! Για τη φιλία, την εκτίμηση, την καλοσύνη, τις αλήθειες και τους στόχους στη ζωή. Μια σύγχρονη περιπέτεια για τα «πρέπει», για τις διαδρομές, τα δύσκολα και τα ουσιαστικά της ζήσης και της πορείας μας. Για τις επιθυμίες που είναι ή όχι εφικτές. Για την ελευθερία της ψυχής και των ταμπελών ή στεγανών. Για τις επιλογές μας που μας οδηγούν στην λύτρωση μόνο σαν απαλλαγούμε από περιττά φορτία και σκέψεις. Για τις ανατροπές που μας κάνουν να εκτιμήσουμε ακόμα περισσότερο ανθρώπους και καταστάσεις! Για το απρόσμενο, την ουσία της ζωής, τις μικρές χαρές που δεν πρέπει να προσπερνάμε.

Η εικονογράφηση της Γεωργίας  Ζάχαρη απογειώνει την ιστορία. Σκίτσα βγαλμένα από εικονογραφήσεις παλαιότερων χρόνων στα παραμύθια (στα κλασικά εικονογραφημένα) που λατρέψαμε και αγαπάμε πολύ ακόμα. Έντονα σκίτσα με γραμμές και χρώματα πολύ ζωντανά.  Εκπληκτική δουλειά και συνδυασμός κειμένου και εικόνας.

Ένα βιβλίο που μπορείς να αναλύσεις ή «παίξεις» με τα παιδιά σε πολλά επίπεδα. Να συζητήσεις, να δραματοποιήσεις, να τολμήσεις, να ονειρευτείς.

Πως να το δουλέψεις σε μια τάξη:

§    Κατασκευή μεγάλης ασπίδας  και κρατώντας την ο καθένας λέει τους φόβους του

§    Φτιάχνοντας επίσης με όπιο χρώμα θέλει μια μικρότερη ασπίδα, ζωγραφίζει επάνω της (ή γράφει αν είναι μεγαλύτερο παιδί ) τι όνειρο έχει και πως σκέφτεται να το ακολουθήσει

§    Φορώντας την στολή που εύκολα φτιάχνουμε με εφημερίδες, του ιππότη, συζητάμε ποια θα ήταν για τον καθένα η πιο γενναία πράξη.

§    Με το καπέλο του ιππότη «μπαίνουμε» μέσα στα παραμύθια και λέμε την δική μας περιπέτεια.

§    Ζωγραφίζουμε ή γράφουμε μια καλή πράξη

§    Ψάχνουμε στη βιβλιοθήκη ή στο διαδίκτυο για άλλες ιστορίες με ιππότες που είναι διάσημοι

Και πολλά πολλά ακόμα που θα σας τα γράψουμε όταν το διαβάσουμε και στην τάξη μας!

 

*Η περιπέτεια ενός ιππότη, Σπύρος Γιαννακόπουλος, εικ : Γεωργία Ζάχαρη, εκδ. Πατάκη

 

Δείτε εδώ ένα μικρό απόσπασμα: https://www.patakis.gr/product/661405/vivlia-paidika--efhvika-paidikh-neanikh-logotexnia/H-peripeteia-enos-ippoth/

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 12 Νοεμβρίου 2022 Εδώ!

 

Το Πικεφί*... στα Παραμύθια του Σαββάτου!

Της Ελένης Μπετεινάκη 

*Tο Πικεφί, Μαρία Παπαγιάννη, εικ : Ίρις Σαμαρτζή, εκδ. Πατάκη

«Δυο αδέρφια μετατρέπουν το δωμάτιό τους σε θάλασσα και μαζί καβαλάνε τα κύματα για να περάσουν στην απέναντι ακτή. Είναι δυο αδέρφια, δυο παιδιά που στο παιχνίδι τους χωράνε τον κόσμο όλο.»*

Αυτό το νησί του Πικεφί θα μπορούσε να είναι το νησί που όλοι μας θέλουμε να φτάσουμε κάποια στιγμή…

Το νησί των ονείρων!

Το νησί της ελευθερίας!

Το νησί που κατοικούν τα μυστικά, τα άπιαστα, τα απίθανα…

Το νησί που χρειάζεται για να φτάσεις τόλμη, φαντασία, θάρρος, επιμονή και αγάπη…αγάπη πολλή!

Στο Πικεφί μπορούν να πάνε μόνο όσοι το θέλουν πολύ. Να φτάσουν στην απέναντι μεριά τη δύσκολη, την άγνωστη την γεμάτη υποσχέσεις. Με έναν μόνο κανόνα και «σημαία» σαν παντιέρα το… «Μαζί»!

Δυο μικρά παιδιά, δυο αδέλφια που το παιχνίδι τους τα οδηγεί σε ανεξερεύνητους κόσμους. Από το δωμάτιο τους που το μετατρέπουν σε θάλασσα, μέσα σε μια βάρκα ταξιδεύουν! Δυο αδέλφια τόσο διαφορετικά…

Το ταξίδι τους έχει κινδύνους, έχει ανατροπές, έχει κύματα, σκαμπανεβάσματα, δοκιμασίες και φόβο.

Έχει και φυλακτά για τις δύσκολες ώρες. Ένα μπισκότο και μια κόκκινη σβούρα. Και τα μοιράζει ο Φλιπ και κερδίζει έτσι αυτό που θέλει…

Έχει  όλα όσα είναι γεμάτη η ζωή για αυτούς που τολμούν, που παλεύουν με κάθε λογής κύματα, που δεν σταματούν στα δύσκολα αλλά συνεχίζουν πάντα μέχρι εκεί που έχουν βάλει το στόχο τους.

Και στην πιο δύσκολη στιγμή πάντα υπάρχει κάτι, κάποιος, που δίνει ένα «χέρι βοήθειας».

Και το ταξίδι για το άγνωστο, για το αύριο είναι μακρύ, δύσκολο, ατέλειωτο, ίσως. Βοηθάει όμως αυτό το «Μαζί» και συνειρμικά  από τα λόγια των παιδιών και της Μαρίας Παπαγιάννη θυμόμαστε την «Ιθάκη» του Καβάφη.  Σημασία δεν είχε που δεν φτάσανε ποτέ στο Πικεφί, σημασία είπε ο Φλιπ στον Λουκ ήταν πως ταξίδεψαν οι δυο τους…

Από μηχανής θεός η μαμά, που βάζει  πάντα όρια αλλά αφήνει και μικρά παράθυρα για έμπνευση, αυτοσχεδιασμό, αυτοεκτίμηση, και μεγαλύτερη τόλμη!

Ένα ακόμα δυνατό και ιδιαίτερο βιβλίο από την Μαρία Παπαγιάννη. Γεμάτο συμβολισμούς, συναισθήματα, και «ταξίδια».

Για τα παιχνίδια των μικρών παιδιών που φτάνουν στις πιο απάτητες θάλασσες

Για τη μαγεία ενός ταξιδιού μοναδικού, εκείνου της ζωής που έχει τα πάνω, τα κάτω, τα όλα, τα μαζί.

Για τους φόβους που πρέπει να αντιμετωπίζονται…

Για τις ψυχές που χρειάζονται λίγο σπρώξιμο να πάνε πολύ παραπέρα…

Για την ανάγκη μας να δραπετεύσουμε από το σήμερα, το σίγουρο, το άγνωστο έστω και με την φαντασία μας!

Λόγος μαγικός, σαν παραμύθι, σαν όνειρο, σαν γαλήνια θάλασσα που σε ταξιδεύει. Σαν φουρτούνα που σε κάνει αν μπεις σε εγρήγορση και να σκεφτείς ποια τα πολύτιμα στη ζωή σου, ποια τα αγαπημένα…

Συνταξιδιώτης της Μαρίας Παπαγιάννη η Ίρις Σαμαρτζή. Ζωγραφίζει την μαγική ιστορία και της δίνει ακόμη πιο θαρραλέα ζωή. Την γεμίζει με χρώμα, κίνηση, αγαπημένο γαλάζιο, παιδικό ονειρεμένο δωμάτιο και φεγγαρόλουστα βάρδια στο όνειρο…

Ένα ταξίδι όλο το βιβλίο…

Ένα μαγικό συναπάντημα ψυχών, αγάπης αδελφικής…

Με μια ματιά ανοιχτή στο άγνωστο, στο Μαζί, στο Πάντα και στο Παντού…

Το βιβλίο είναι αφιερωμένο στον Κώστα Γκοτζαμάνη, ψυχίατρο και αγαπημένο πολλών. Δεν τον γνώριζα αλλά όσα διάβασα γι αυτόν με έκαναν να καταλάβω πως ήταν ένας πολύ ξεχωριστός άνθρωπος.

(Όσο για το υπέροχο νησί του Πικεφί ίσως και να γεννήθηκαν εκεί τα μικρά μου καλικαντζαράκια, ο Πι και Φι. Ποιος ξέρει άλλωστε ούτε αυτών τη χώρα την έχουμε δει ποτέ. Την φανταζόμαστε, την σεργιανάμε με την ψυχή μας στις χειμωνιάτικες διακοπές. Ένα ταξίδι κάνουν κι αυτά, άγνωστο μα γεμάτο περιπέτεια, δράση, τόλμη και χαρά.)

Αναζητήστε κι εσείς το νησί του Πικεφί, της ψυχής, της χαράς, της ελπίδας…

Στο Πικεφί, Μαρία Παπαγιάννη, εικ : Ίρις Σαμαρτζή, εκδ. Πατάκη https://www.patakis.gr/product/657512/patakis-nees-kuklofories-ana-kathgoria-paidika--efhvika/Sto-Pikefi/