Βραβείο 2015 Ελληνικού Τμήματος ΙΒΒΥ στη Νηπιαγωγό Μπετεινάκη Ελένη !

Στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα του Ινστιτούτου Θερβάντες, στην Αθήνα, ανακοινώθηκαν την Πέμπτη 2 Απριλίου 2015 και ώρα 19.00, από το Ελληνικό Τμήμα ΙΒΒΥ - Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, τα ετήσια βραβεία του σε φυσικά πρόσωπα και φορείς, που με τη δράση τους προωθούν τη φιλαναγνωσία, καθώς και τα βραβεία για τη συγγραφή και εικονογράφηση λογοτεχνικών βιβλίων για παιδιά και νέους, έκδοσης 2014…

Στην ίδια εκδήλωση ανακοινώθηκαν οι ελληνικές υποψηφιότητες για τα Διεθνή Βραβεία Andersen 2015-2016, οι υποψηφιότητες για τo βραβείo Astrid Lingren και οι προτάσεις βιβλίων για τους τιμητικούς πίνακες της ΙΒΒΥ.

Τα αποτελέσματα ανά κατηγορία:

Βραβεία σε φυσικά πρόσωπα και φορείς:

1.Από φέτος το βραβείο σε εκπαιδευτικό πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης χωρίζεται σε βραβείο δασκάλων και βραβείο νηπιαγωγών.

Βραβείο σε Νηπιαγωγό, η οποία εισάγει με τους πιο ευφάνταστους τρόπους τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας στον κόσμο του παιδικού βιβλίου: το βραβείο απονέμεται στη νηπιαγωγό Ελένη Μπετεινάκη,  από το 10ο Νηπιαγωγείο Ηράκλειου Κρήτης.

Ελένη Μπετεινάκη - βιογραφικό !

"...Γεννήθηκα σε μια μικρή κωμόπολη του Ηρακλείου, τις Αρχάνες, και έζησα εκεί τα παιδικά μου χρόνια παρέα με «γιαγιάδες» που μου έλεγαν πολλές ιστορίες και παραμύθια. Ήθελα πάντα να παραμείνω παιδί κι έτσι σπούδασα Νηπιαγωγός και κατάφερα να συνδυάσω την αγάπη μου στα παιδιά και τα παραμύθια με τον καλύτερο τρόπο. Σαν μεγάλωσα… λίγο, είχα την ευκαιρία να ταξιδέψω πολύ και να γνωρίσω μέρη που είχα ονειρευτεί. Μου έμειναν  τόσες πολλές εικόνες που σήμερα πια, μπορώ να τους «γράφω» λόγια και να φτιάχνω τις δικές μου ιστορίες. Διαβάζω πολύ, αγαπώ τη θάλασσα και το… ποδήλατό μου. Η τύχη με έφερε κοντά στα βιβλία με τέτοιο τρόπο που μπορώ να διαβάζω οτιδήποτε κυκλοφορεί από την πρώτη του μέρα. Μ’ αρέσει πολύ το κουκλοθέατρο, παίζω αρκετά με κούκλες που φτιάχνω κι εγώ. Γράφω και «αφηγούμαι»  παραμύθια και ιστορίες . Αγαπώ πολύ την Ιστορία και την Λαογραφία και αρκετά από τα άρθρα μου δημοσιεύονται. 

Εδώ και 20 περίπου χρόνια δουλεύω σαν νηπιαγωγός και ασχολούμαι με την διοργάνωση εκδηλώσεων που αφορούν τα βιβλία και ιδιαίτερα τα παιδικά. Έχω κάνει αρκετές εκπομπές στην ΕΡΑ Ηρακλείου με θέμα το παραμύθι και με τον τίτλο  : «Μια φορά και …δυο καιροί» και εκατοντάδες δράσεις στο βιβλιοπωλείο « Δοκιμάκης», Ράλι Ανάγνωσης για 6 χρόνια, οι μικροί βιβλιοναύτες ( συμμετοχή μαζί με άλλη μια δασκάλα), δράσεις εθελοντικές πάντα στην Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, με παραμύθια, κατασκευές και θεατρικό παιχνίδι, κ. α. Επίσης έχω κάνει εκπομπές από τον Δεκέμβριο του 2014 στο RαdioALMA 101,9 FM  των Βρυξελών, ημίωρες,  με θέμα το παραμύθι , που εκπέμπει για τα παιδιά των αποδήμων Ελλήνων σε όλο τον κόσμο στο Karamella FM. Αρθρογραφώ στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ και στο Portal : Cretalive.gr. με ιστορικά θέματα και για παιδικά βιβλία.  Η στήλη μου με «Τα παραμύθια του Σαββάτου »,στα παραπάνω έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, έχει αγκαλιαστεί από χιλιάδες αναγνώστες .

Κάθε Σάββατο στο blog μου : Ζητούνται Αναγνώστες και στον Πολιτισμό του Cretalive.gr, δημοσιεύονται οι απόψεις μου για παιδικά βιβλία που μου αρέσουν, από τον Οκτώβριο του 2013 μέχρι και σήμερα, ανελλιπώς  όλα τα Σάββατα, έχω γράψει για παραπάνω από 250 βιβλία. Επίσης δημοσιεύονται  και στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ  σε έντυπη αλλά και σε ηλεκτρονική μορφή. Από τον Δεκέμβριο του 2014 « τα Παραμύθια του Σαββάτου » έχουν την δική τους επίσημη σελίδα στον παγκόσμιο ιστό  που έχει σαν στόχο να πληροφορεί τον κόσμο για τα νέα των παιδικών βιβλίων, τις απόψεις μου για τα βιβλία , τους εικονογράφους και τους συγγραφείς και να γίνει μια από τις πιο ολοκληρωμένες σελίδες του διαδικτύου σε οτιδήποτε αφορά το παιδικό βιβλίο. 

Κάθε Σάββατο πρωί αφηγούμαι  δικά μου παραμύθια ή παραμύθια άλλων συγγραφέων  , «ζωντανεύοντας» πολλές κούκλες στο βιβλιοπωλείο  « Δοκιμάκης» στο Ηράκλειο Κρήτης με τη συμμετοχή πάρα πολλών παιδιών.

Σαν Νηπιαγωγός και από το 2003 που δουλεύω στο 10^ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου, έχω φτιάξει δανειστική βιβλιοθήκη που λειτουργεί σε εβδομαδιαία βάση στα παιδιά από την αρχή μέχρι το τέλος της κάθε σχολικής χρονιά. Ένα σωρό δράσεις βοηθούν στην φιλαναγνωσία στο νηπιαγωγείο όπως εκπόνηση πολλών προγραμμάτων με θέμα πάντα τα βιβλία, συναντήσεις με γονείς, πρόσκληση συγγραφέων και εικονογράφων. Για το σχολικό έτος 2014 – 2015  ήδη υλοποιείται ένα πρόγραμμα που έχει εγκριθεί από την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση με τίτλο  :Του σκοινιού τα μανταλάκια ( με αφορμή το βιβλίο του Αντώνη Παπαθεοδούλου) με στόχο την φιλαναγνωσία και τα συναισθήματα.

Συμμετέχουμε στο πρόγραμμα φιλαναγνωσίας των εκδόσεων Ψυχογιός : Βιβλιοτρεχάλα στην φιλαναγνωσία και  στις «Βιβλιοδράσεις για μια αντιρατσιστική εκπαίδευση» των εκδ. Πατάκη.

Και σε ένα πρόγραμμα για την βια- τον ρατσισμό και την διαφορετικότητα σχεδιασμένο από μένα για το 10^ο Νηπιαγωγείο  με τίτλο: « Ο τριγωνοψαρούλης στο λιμάνι του Ηρακλείου» με αφορμή τον γνωστό ήρωα των παιδιών.

Έχω έναν γιο, τον Φίλιππο και είμαι παντρεμένη με τον Αλέκο Δοκιμάκη

Η Μάγισσα Χρωματούσα είναι το πρώτο μου παραμύθι υπό έκδοση και θα κυκλοφορήσει τον Μάιο 2015…

Άλλες δράσεις:

Blog  :  http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr/ 

Και  :http://10onipiagogioher.blogspot.gr/

Και η σελίδα   : http://taparamythiatousavvatou.gr/

 

Οι αγορές του Μεγάλου Κάστρου την εποχή της Τουρκοκρατίας και η πολυσύχναστη Αγά Τσαρσί ή Τζαμισί !

Τον Σεπτέμβρη του  1669, ο μεγάλος βεζίρης Αχμέτ Πασάς Κιοπρουλής ή Φαζίλ( ο Δίκαιος) μπαίνει θριαμβευτής στον Χάνδακα. Μια πόλη έρημη με κατεστραμμένα κτίρια και με ελάχιστους κατοίκους αφού όλοι σχεδόν έχουν φύγει. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια και χιλιάδες ώρες κοπιαστικής και αναγκαστικής εργασίας κυρίως από Αρμένιους για να αποκτήσει η πόλη μια κανονική μορφή. Από τα πρώτα πράγματα και ενέργειες που έκανε ήταν να διαμορφώσει την κεντρική αγορά, όπου συγκεντρώθηκαν σε προσδιορισμένο σημείο τα καταστήματα και τα εργαστήρια συντεχνιών. Στο πιο κεντρικό σημείο υπήρχε η μεγάλη πλατεία ( σημερινή Νικ. Φωκά) και μια κλειστή αγορά που έκλεινε με μεγάλες σιδερένιες πόρτες ( bezesten) και τα καταστήματα που ήταν μέσα πουλούσαν διάφορα πολύτιμα αντικείμενα.

Τον 18ο αιώνα ο πληθυσμός της πόλης αυξάνεται, όπως και οι ανάγκες της για περισσότερα καταστήματα μιας και το εμπόριο ανθεί λόγω της μεγάλης εμπορικής κίνησης στο λιμάνι του Μεγάλου Κάστρου. Ακολουθούν κοσμογονικές αλλαγές στην Ευρώπη  αλλά και μεγάλες επαναστάσεις των Κρητών, ωστόσο ακόμα και τις δύσκολες αυτές περιόδους για το νησί , το εμπόριο συνεχίζει να ανθεί.

Στο βιβλίο « Χωρογραφία της Κρήτης », συνταχθείσας το 1818 από τον Ζαχαρία Πρακτικίδη, περιγράφονται οι αγορές της πόλης στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και μαθαίνουμε πως υπήρχαν πέντε μεγάλες συγκροτημένες και  δύο μικρότερες. Ήταν ειδικευμένες σχετικά με τα προϊόντα που διέθεταν .

Στην πρώτη που αναπτυσσόταν στην κεντρικότερη οδική αρτηρία, ήταν στο Βεζίρ Τσαρσί, τη σημερινή 25η Αυγούστου και εκεί ήταν εγκατεστημένοι οι πλουσιότεροι και πιο εμπορικοί πραματευτές και από τα δύο έθνη. Η δεύτερη ήταν στην Κεχαγιά Μπέη Τσαρσί ή Πλατιά Στράτα με πολλούς τεχνίτες. Ήταν εκεί το ομώνυμο τέμενος .

Η τρίτη ξεκινούσε από την πύλη του φρουρίου, σημερινή πλατεία Κορνάρου και κατέληγε στο κέντρο. Εδώ βρίσκονταν βάναυσοι και χονδροτεχνίτες , θα συναντούσε κανείς επίσης χαμάληδες, τελάληδες, μπακάλικα με είδη πρώτης ανάγκης, οπωροπωλεία και πολλά μικρομάγαζα. Την έλεγαν Αγά Τσαρσισί, ή Αγά Τζαμισί και ήταν η σημερινή αγορά στην  οδό 1866. Την εποχή της Ενετοκρατίας σ αυτόν τον δρόμο υπήρχε ο περίφημος ναός της Παναγιάς της Τριμάρτυρης αλλά με την άλωση του Μεγάλου Κάστρου από τους Τούρκους στα 1669 δωρίστηκε από τον Σουλτάνο στον Αγά των Γενίτσαρων Απτουρραχμάν Αγά και ονομάστηκε Αγά Τζαμισί και αυτή και η περιοχή. Λένε μάλιστα πως ο πασάς αυτός ήταν πολύ γνωστός στην Βουδαπέστη και εκεί έπεσε μαχόμενος όπου βρίσκεται και ένα μνημείο του. Στον παράλληλο δρόμο της αγοράς υπήρχε και το Κριτήριον, δηλαδή το παντοδύναμο Ιεροδικείο ή  Μακχεμές ή Μεκχαμές.

Η τέταρτη αγορά άρχιζε από την Πύλη του Αγίου Γεωργίου και έφτανε στο κέντρο. Ονομαζόταν Κισλάδων  και η πέμπτη αγορά άρχιζε από την Παναγία των Σταυροφόρων μέχρι την σημερινή 1821.Εκεί λοιπόν επί τουρκοκρατίας πάντα βρισκόταν η αγορά « Τρεις Μαγαζέδες » και αργότερα ήταν το φαρμακείο του Τουρκοαλβανού ιατρού Περτέβ Εφέντη και μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών του φαρμακοποιού και γιατρού Θεοδωρίδη.

Οι μικρές αγορές ήταν, η μια στην περιοχή των Εβραίων στην οποία κατοικούσαν και Οθωμανοί και εκεί υπήρχαν Μεταξουργοί ή Καζαζίδες και από την μεριά των Αρμενίων ήταν η μικρή αγορά ή Κιουτζούκ Τσαρσί ή Μικρό Τσαρσάκι.

Στο μεγάλο σεισμό του 1856 οι καταστροφές στο Μεγάλο Κάστρο ήταν ανυπολόγιστες και φυσικά πλήττονται και οι αγορές του. Αρκετά χρόνια αργότερα στις 2 Αυγούστου του 1901 δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας ο νόμος 395/1901 « Περί σχεδίου Πόλεως Ηρακλείου». Έτσι επιβάλλεται η εφαρμογή ρυμοτομικού σχεδίου και προβλέπεται μια μόνο κεντρική αγορά το Μεϊντάνι.

Το Αγά Τσαρσί η σημερινή 1866 είχε μια μορφή παρόμοια με αυτή που θυμούνται οι Καστρινοί πριν από λίγα χρόνια. Στις παρόδους ήταν τα Ψαράδικα δίπλα στο τούρκικο Τζαμί και στο στενό της σημείο ήταν τα χασαπιά των Τούρκων και των Χριστιανών. Σε μια δεύτερη πάροδο ήταν τα Κιλινγκίρικα. Εκεί βρίσκονταν …«οι μάστοροι με το καυτό σίδερο , οι καλφάδες με τις βαριές και τα σφυριά, για να φτιάχνουν τα σκαπέτια,  τα υνιά και τα ξινάρια για τους ρεσπέρηδες στα χωριά. Στα ίδια εφθιάχνουνταν και οι ψιλοδουλειές, τα σιδερικά που εχρειάζονταν οι πόρτες, όπως ταμάσκουλα και οι κλειδαριές, τα χαλινάρια για τα μουλαρομπέγιρα, οι κλάπες, στολίδια για τα γαϊδουρινά σομάρια, και οι λαδόλυχνοι που έφεγγαν τις νύκτες στου χωριού τα σπίτια… Στα ίδια ντουκιάνια έβρισκε κι εκείνος που εγύρευγε ερχόμενος από το χωριό του την παγίδα με τα μεγάλα δόντια, που, στελιώνοντάς την στα γνωστά κατατόπια όξω του χωριού του, θα πιάνονταν σ’ αυτήν πού και φορά γή κιανένας άρκαλος γή καμιά ζουρίδα!...» , περιγράφει με τον γλαφυρό του τρόπο ο Μανώλης Δερμιτζάκης στο «Από όσα θυμούμαι το παλιό Κάστρο», στις αρχές του 20ου αιώνα.

Στις παρόδους του Αγά Τσαρσί , στα σημερινά Ψαράδικα, ήταν και το μεγάλο Καφέ Σαντάν. Στο ίδιο Τσαρσί υπήρχαν  λογής λογής ντουκιάνια αλλά και τα δύο χυτήρια ενός τούρκου τεχνίτη του Ουστά και του Χριστιανού Μαρινάκη σχεδόν απέναντι από το τούρκικο τζαμί.

Ο Ουστά έφτιαχνε καλούπια και ο Θεμιστοκλής Μαρινάκης καμπάνες , μάλιστα είχε χυμένες τις μικρές καμπάνες της μεγάλης εκκλησιάς του Αγίου Μηνά κι είχε ο ίδιος κανονίσει τον ήχο που θα κτυπούσαν.

Το Αγά Τσαρσί ήταν ο πιο πολυθόρυβος και πολυσύχναστος δρόμος του Μεγάλου Κάστρου.

Συνεχίζει την περιγραφή του ο Δερμιτζάκης  : «… Η ζωή εδώ εξυπνούσε με τα πρώτα χτυπήματα της πρωινής μικρής καμπάνας του Αγίου Μηνά και τις μακρόσυρτες φωνές των Μουεζίνηδων της πολιτείας, που, ξεφωνίζοντας το πρωινό σιμπαχί-νομάζ, καλούσαν τους τουρκοκαστρινούς πιστούς στην καθορισμένη πρωινή τους προσευχή. Η κίνηση ετούτη εκρατούσε από τότε ώς τις ώρες κοντά του μεσονυχθιού, που ακόμα τα μπουζούκια και οιλύρες στους τούρκικους καφενέδες εβαρούσαν τους καινούργιους σκοπούς τού «φιλεντέμ-φιλεντέμ» και του «μπάνανε-ολντού- νταμπέμ-μπιλ-εμέν», δίνοντας και παίρνοντας με φόρα στο τσαρσί, εγέμιζαν τον καστρινό αγέρα. Από την αρχή ως εξεκινούσαν τα ντουκιάνια από το ένα και το άλλο μέρος των πεζοδρομίων, οι ντουκιαντζήδες, Χριστιανοί και Τούρκοι, επουλούσαν τις λογής-λογής πραμάθειες τους ή επαράδιναν τις παραγγελιές τους στους πηγαιμένους μουστερήδες. Οι πρωινοί περαστικοί, ανεβοκατεβαίνοντας το τσαρσί με τα ζεμπίλια τους στα χέρια, τραβούσαν για τα ψώνια της μέρας τους ή, πηγαίνοντας την κατηφοριά πουσουνισμένοι, γυρίζανε για τα σπίτια τους.

Εκεί, στην αρχή του δρόμου, ο ηπειρώτης φούρναρης Μπάκος επουλούσε τις αχνιστές πρωινές του φρατζόλες, και ο Μπογιατζάκης, που τον επαρωνόμιαζαν και «Πετεινό», ανοίγοντας το ντουκιάνι του και κάνοντας το σταυρό του για το καλό ξετέλεμα στο αλισβερίσι της μέρας, ορθός μπροστά στις ολάνοιχτες πόρτες του ντουκιανιού του, επερίμενε τον πρώτο μουστερή, που θα του ’κανε τον καλό σεφτέ, σερβίροντάς του τις λογής-λογής ζυμοπουλίτικες σαγρεδένιες κούντρες, διαβεβαιώνοντάς τον Oε όρκους για το ακατάλυτο της... αντοχής τους!...»

Κι όλα αυτά στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Σήμερα πολλά πράγματα έχουν αλλάξει στην αγορά του αγά τσαρσί. Το όνομά της είναι κεντρική αγορά του ηρακλείου και θα βρει κανείς διάφορα καταστήματα με μπαχαρικά, τυριά, οπωροπωλεία, κρεοπωλεία, τουριστικά είδη και πολλές μικρές ταβέρνες. Τα ψαράδικα παραμένουν στην ίδια θέση και ο κόσμος ακόμα και σήμερα είναι πολύς, έτσι ώστε αυτό που θυμίζει τούτη την αγορά του Μεγάλου Κάστρου εκείνου του καιρού είναι  η ποικιλομορφία της και το ατελείωτο σουλάτσο στα σοκάκια της.

(επιμέλεια κειμένων : Ελένη Μπετεινάκη)

ΠΗΓΕΣ

Χωρογραφία της Κρήτης, νέα έκδοση του ΤΕΕ/ΤΑΚ , 1983

Το Ηράκλειο εντός των τειχών, Χρυσούλα Τζομπανάκη, 2000

zhtunteanagnostes.blogspot.gr

Υπήρχε μια πόλη το Μεγάλο Κάστρο, Λιάνα Σταρίδα , εκδ. ΙΤΑΝΟΣ,2013

Από όσα θυμούμαι το Μεγάλο Κάστρο, Μανώλης Δερμιτζάκης, εκδ. Δοκιμάκης , 2008

Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου

Χρόνια σας πολλά κ.Άντερσεν … Χρόνια πολλά παιδικό βιβλίο…!

“…Το να ζεις μόνο δεν είναι αρκετό, είπε η πεταλούδα. Πρέπει να έχεις λιακάδα, ελευθερία και ένα μικρό λουλούδι…” Xανς Κρίστιαν Άντερσεν

 Της Ελένης Μπετεινάκη*

  

Eχουν περάσει  210 χρόνια από την 2^α Απριλίου του 1805, σαν σήμερα, και  το παραμύθι της ζωής του πιο μεγάλου παραμυθά στον κόσμο παραμένει αναλλοίωτο στο χρόνο γιατί είναι πέρα για πέρα αληθινό …Είναι διπλή γιορτή τούτη η  μέρα, εκτός από γενέθλιος του Χάνς Κρίστιαν Άντερσεν,  έχει καθιερωθεί απ΄ άκρη σ΄άκρη του πλανήτη να γιορτάζουν τα παιδικά βιβλία, τα παραμύθια ίσως  κι όλοι όσοι τα αγαπούν, μαζί  και οι  συγγραφείς και οι εικονογράφοι.

«…Σουτ! Αρχίζει το παραμύθι! Όταν τελειώσει, θα ξέρουμε περισσότερα απ΄ότι τώρα…» Χ.Κ.Άντερσεν

Μια φορά κι έναν καιρό, λοιπόν, πριν πολλά πολλά χρόνια στις 2 Απριλίου του 1805, σε μια μικρή πόλη της Δανίας, την Οντένσε, γεννιέται ο Χανς , γιός ενός φτωχού τσαγκάρη και μιας πλύστρας. Είναι ένα πολύ μικρό αγόρι , αδύναμο και καχεκτικό με πολλή φαντασία και ταλέντο στην ποίηση, στο θέατρο και στη δημιουργία ιστοριών. Σε ηλικία 7 χρονών βλέπει την πρώτη θεατρική του παράσταση κι αποφασίζει πως όνειρο της ζωής του είναι να γίνει ηθοποιός. Μένει ορφανός στα 11 του χρόνια και κάνει χίλιες δυο δουλειές για να επιβιώσει. Το όνειρο του μένει ανεκπλήρωτο, όμως συνεχίζει να ελπίζει και να δημιουργεί με την φαντασία του ιστορίες .Τις  παίζει με κούκλες σε ένα  μικρό κουκλοθέατρο που έχει κατασκευάσει  ο ίδιος, για να ξεφεύγει από την μοναξιά του. Με πολλές δυσκολίες καταφέρνει να τελειώσει το Γυμνάσιο στα 23 του χρόνια, λένε με βοήθεια πολλών επιφανών ανδρών της εποχής ανάμεσά τους κι ο ίδιος ο βασιλιάς της Δανίας Φρειδερίκος ο 6^ος. Από το 1822 γράφει συνεχώς …Βρισκόμαστε στα 1828 και ο Χανς καταφέρνει να πετύχει τις εξετάσεις και να γίνει δεκτός στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης. Δεν ολοκληρώνει ποτέ τις σπουδές του, συνεχίζει όμως το γράψιμο  και σιγά σιγά  αρχίζει  να γίνεται γνωστός. Ένα από τα έργα που γράφει παρουσιάζεται στο Βασιλικό Θέατρο . Στα 1835 καταφέρνει να γράψει το πρώτο του ολοκληρωμένο βιβλίο για παιδιά. Οι ιστορίες του δημιουργούν ταραχή στους λογοτεχνικούς κύκλους .Όπως  λένε οι κριτικοί, « ένα νέο αστέρι γεννιέται». Τα παιδιά αρχίζουν να τον αγαπούν .Πιστεύουν πως είναι  ένας άγγελος που γράφει ωραίες ιστορίες . 

Του αρέσουν πολύ τα ταξίδια και γράφει αρκετή ταξιδιωτική λογοτεχνία. Στις 15 Μαρτίου  1841 ανεβαίνει στο ατμόπλοιο « Λεωνίδας » και στις 19 του ίδιου μήνα   καταφέρνει να έρθει στην Ελλάδα. Ενθουσιασμένος  γράφει στο ημερολόγιό του :

«…Πέρα απ τη φωτεινή γαλάζια θάλασσα με χαιρετά η Ελλάδα. Αγνάντια από τα μάτια μου ο Μοριάς με το χιονόσκεπο βουνό να στράφτει στις  λιαχτίδες, και το δελφίνι που πετά και χαίρεται το κύμα».  Με μια άμαξα κυκλοφορεί στην Αθήνα , στο Θησείο , στο Φάληρο, στον Κολωνό. Ανεβαίνει στην Ακρόπολη στις 2 Απριλίου του 1841 και γιορτάζει εκεί τα γενέθλια του κλείνοντας τα 36 του χρόνια . Μαγεύεται από τον Παρθενώνα  και τον επισκέπτεται  σχεδόν καθημερινά : « Στενά μονοπάτια σε οδηγούν ανάμεσα σε σπασμένα κιονόκρανα που είναι,σαν το χιόνι, εκθαμβωτικά λευκά…» έγραψε ένα βράδυ επιστρέφοντας στο μικρό ξενοδοχείο όπου έμενε, στην οδό Ερμού,  στην « Πόλη της Μινέρβας» , όπως αποκαλεί την Αθήνα, « με τρία φράγκα ημερησίως » σε ένα δωμάτιο με θέα τον δρόμο. Ο Πειραιάς αναφέρει έχει « περίπου 120 σπίτια…» και ο δρόμος  προς την πρωτεύουσα που «…λίγα χρόνια πριν ήταν απλώς ένας βάλτος…» μοιάζει πια με εθνική οδό.

Στην Αθήνα που μένει περίπου έναν μήνα καταφέρνει να πραγματοποιήσει δυο επιθυμίες του. Με την βοήθεια της δανικής παροικίας και των αδελφών Κρίστιαν και Θεόφιλου Χάνσεν, αρχιτεκτόνων που έκτισαν πολλά από τα σπουδαία  κτίρια των Αθηνών,  όπως το Πανεπιστήμιο, την Ακαδημία , τη Βιβλιοθήκη και το Νομισματοκοπείο κατάφερε να διαβάσει  έργα του σε λογοτεχνικούς κύκλους της Αθήνας  και να γίνει δεκτός από το βασιλικό ζεύγος.

Το 1867 η πόλη του η Οντένσε του χαρίζει το « κλειδί της πόλης ». Συνεχίζει να γράφει και να εκδίδει τα βιβλία του αντλώντας τα θέματα του από τον χαρακτήρα του αιώνιου παιδιού, από μύθους, θρύλους και μπαλάντες της χώρας του. Τον πόνο και την αποτυχία την διαδέχεται στα παραμύθια του η γενναιοδωρία και η ελπίδα στη δικαιοσύνη.

Ένα ακόμα ατύχημα στη ζωή του σε μεγαλύτερη ηλικία πια  σημαίνει και το τέλος του. Ενώ κοιμάται πέφτει από το κρεβάτι του και τραυματίζεται σοβαρά . Περνούν τρία ολόκληρα χρόνια που δεν καταφέρνει να αναρρώσει και φεύγει από την ζωή στις 4 Αυγούστου  1875 έχοντας ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας του , τον χώρο και τον χρόνο. Το όνομά του θα ταυτιστεί  με τα παραμύθια. Μέσα από αυτά ψιθυρίζει ένα μήνυμα στα παιδιά :

« Αν έχεις ένα όνειρο , μπορείς να γράψεις για τον εαυτό σου μια μαγευτική ιστορία !» 

Και να θυμάστε λέει  : « Τα παραμύθια είναι περήφανα. Έρχονται μόνο όταν τους αρέσει…»

Πολλά τα παραμύθια που έχει γράψει, όπως : « Η μικρή γοργόνα»,  « οι μαγικές γαλότσες», « Το ασχημόπαπο που έγινε κύκνος», « τα καινούργια ρούχα του Αυτοκράτορα», « Το κοριτσάκι με τα σπίρτα», « Η βασίλισσα του χιονιού», « Η μαγική κασέλα», « Τα κόκκινα παπούτσια », « Η πριγκίπισσα και το μπιζέλι», « Η τοσοδούλα » , « Ο γιός του μπαλωματή», « Το μικρό χριστουγεννιάτικο έλατο», « Ο καπνοκαθαριστής  και η βοσκοπούλα »,  « Ο μολυβένιος στρατιώτης», « οι αγριόκυκνοι» και τόσα άλλα.

Στον μαγικό κόσμο που δημιούργησε ο Άντερσεν όλοι και όλα έχουν δικαίωμα στη ζωή και στην αγάπη, άνθρωποι, ζώα ακόμη και αντικείμενα. Λένε πως μετουσίωνε και τους έρωτες που ο ίδιος δεν έζησε και τους έδινε την αθανασία όπως ο Σβούρος που έμεινε μόνος του ή ο Κνουδ που τον εγκατέλειψε η Γιοχάνε.Όπως ο Μολυβένιος στρατιώτης που αγάπησε ως το θάνατο την όμορφη μπαλαρίνα ή ο παλιάτσος που είδε την αγαπημένη του κολομπίνα να παντρεύεται άλλον. Όπως  ο Ιμπ που τόσο πολύ ήθελε την Χριστίνα κι εκείνο το έλατο το χριστουγεννιάτικο που όλο κάτι ήθελε στην ζωή του, ανικανοποίητο πάντα. Ο ίδιος ήταν σαν να έπαιρνε μέρος  στα ιστορίες του κι ήταν περισσότερο απ΄όλους τους ήρωες  του το «Ασχημόπαπο» που περίμενε καρτερικά την αναγνώριση ώσπου μεταμορφώθηκε σε έναν πανέμορφο κύκνο. Τραγούδησε την φύση, την αγάπη  την ίδια τη ζωή κι ο λόγος ήταν όπως έγραψε σε ένα από τα ποιήματα  του …το τραγούδι του ανθρώπου δεν τελειώνει ποτέ !

Κι έζησε αυτός στον χρόνο …κι εμείς που τον ακούμε και τον διαβάζουμε ,ακόμα τον τιμούμε και τον θυμόμαστε!

Σήμερα λοιπόν μια τόσο ξεχωριστή μέρα για το παιδικό βιβλίο η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για την Νεότητα ( IBBY) στέλνει το φετινό της μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδικού Βιβλίου με τίτλο :  Πολλοί πολιτισμοί – μια ιστορία!

Το 2015 υπεύθυνοι για το υλικό του εορτασμού είναι το Τμήμα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και το μήνυμα έγραψε η Marwa Obaid Rashid Al Aqroubi,συγγραφέας παιδικών βιβλίων και Πρόεδρος του Τμήματος των ΗΑΕ της ΙΒΒΥ και τη  φιλοτέχνησε η Nasim Abaeian.

Η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα ( ΙΒΒΥ)  προς τιμήν  του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν,   καθιέρωσε από  το 1966 να γιορτάζεται η Παγκόσμια ημέρα Παιδικού Βιβλίου στις 2 Απριλίου,  με σκοπό να εμπνεύσει στα παιδιά την αγάπη για το διάβασμα και να προκαλέσει την προσοχή των μεγαλυτέρων στο παιδικό βιβλίο. Κάθε χρόνο μια χώρα είναι υπεύθυνη για το μήνυμα που μεταφράζεται σε πάρα πολλές γλώσσες ανά τον κόσμο και τη δημιουργία αφίσας που επίσης διανέμεται παντού. 

Tο φετινό μήνυμα έχει σαν τίτλο του  : Πολλοί πολιτισμοί – μια ιστορία

« Μιλάμε πολλές γλώσσες κι έχουμε ρίζες διαφορετικές

Μοιραζόμαστε όμως τις ίδιες ιστορίες»

Παγκόσμιες Ιστορίες...Λαϊκά παραμύθια

Είναι η ίδια η ιστορία που μας έχουν πει

Με διαφορετικές φωνές.

Με διαφορετικά χρώματα.

Δεν αλλάζει όμως ποτέ

Αρχή...

Πλοκή...

Και τέλος...

Είναι η ίδια ιστορία που ξέρουμε όλοι και την αγαπάμε

Την ακούσαμε όλοι.

Σε διαφορετικές εκδοχές,με διαφορετικές φωνές.

Αλλά πάντα η ίδια

Υπάρχει ένας ήρωας...μια πριγκίπισσα...ένας κακός

Δεν έχει σημασία η γλώσσα, τα ονόματα ή τα πρόσωπα.

Είναι πάντα η ίδια...Αρχή...Πλοκή...και Τέλος

Πάντα εκείνος  ο ήρωας, εκείνη η πριγκίπισσα, εκείνος ο κακός

Αναλλοίωτοι από αιώνες

Μας κρατούν συντροφιά… Μας ψυθυρίζουν στα όνειρά μας

Μας νανουρίζουν το βράδυ

Οι φωνές τους έχουν σβήσει από καιρό

Αλλά ζουν για πάντα στην καρδιά μας

Γιατί μας φέρνουν κοντά σε μια χώρα μυστηρίου και φαντασίας

Κι έτσι οι διάφοροι πολιτισμοί ενώνονται όλοι σε ...Μιά ιστορία.

( Μετάφραση: Λότη Πέτροβιτς – Ανδρουτσοπούλου)

Σήμερα λοιπόν είναι  μια μεγάλη γιορτή... Η γιορτή των βιβλίων! Σίγουρα υπάρχουν χιλιάδες βιβλία που έχουν γραφτεί για παιδιά. Το δικαίωμα  της επιλογής είναι αυτό που τα ξεχωρίζει . Η διαχρονικότητά τους, η ιστορία τους, τα μηνύματα που περιέχουν αλλά και η απόλαυση που νοιώθει ένας μικρός αναγνώστης διαβάζοντας  ένα παιδικό βιβλίο, κάνει την διαφορά. Ίσως θα έπρεπε να ΄ναι μια μέρα σήμερα, επίσης, αφιερωμένη στα παιδιά. Στα παιδιά που με την φαντασία τους μας ταξιδεύουν όπως και τα βιβλία. Αφιερωμένη και στους παραμυθάδες τούτου του κόσμου που στ΄ αλήθεια είναι πολλοί. Στους συγγραφείς που με το ταλέντο τους μας χαρίζουν ώρες ξεγνοιασιάς και περιπέτειας, χαράς και απόλαυσης , κάθαρσης και σκέψης, μα και στους εικονογράφους που χωρίς τα δικά τους πινέλα και φαντασία που ζωντανεύουν τόσους χάρτινους ήρωες ς, οι ιστορίες μπορεί  και να ήταν διαφορετικές και άχρωμες!

Xρόνια σας πολλά κ. Άντερσεν, που πάντα θα ζεις μέσα στις καρδιές μας…

Xρόνια σου πολλά παιδικό βιβλίο…

Xρόνια σας πολλά συγγραφείς  και εικονογράφοι  του κόσμου…

Xρόνια πολλά σ΄όλα τα παραμύθια γιατί χωρίς αυτά η ζωή δεν  θα ΄χε καθόλου φαντασία και …όνειρο!

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός



Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 2 Απριλίου 2015 :Εδώ! 
Και στη Μηχανή του Χρόνου, στις 4 Απριλίου 2015 στον παρακάτω σύνδεσμο :http://www.mixanitouxronou.gr