Το παραμύθι της βροχής

Ετικέτες

Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Και φτάνουμε στην επέτειο της εξέγερσης του πολυτεχνείου με παραμύθια κι ιστορίες !



Της Ελένης Μπετεινάκη*

Πώς να μιλήσεις στα παιδιά για τόσο δύσκολες έννοιες, για την ελευθερία, την Δημοκρατία, την Δικτατορία, την εξέγερση, τις εκλογές, την ψήφο, την διχόνοια, την ανατροπή; Μόνο οι ιστορίες και τα παραμύθια μπορούν να βοηθήσουν να γίνουν  κατανοητές! Οι μέρες αυτές έχουν πολλά να διδάξουν, να μάθουν και να θυμίσουν ακόμα και στους μεγαλύτερους. Είναι μέρες της αιώνιας διαμάχης, του « καλού» με το « κακό » και αν και το ξέρουμε περιμένουμε το καλό  στο τέλος να θριαμβεύει.

Η  κυρά Δημοκρατία, Κωνσταντίνα Αρμενιάκου (εικονογράφηση : Πάνος Καψάσκης), εκδ. Κέδρος.

Η κυρά Δημοκρατία είναι ο αρχηγός στο χωριό της γιατί ξέρει να ακούει τα πάντα. Τα γέλια των παιδιών, τα παράπονα των μεγάλων, τα παραμύθια της γιαγιάς μα και τα τραγούδια της ζωής. Έχει για όλους μια αγκαλιά κι  ένα  καλό λόγο να πει και τη ζωή της έχει γεμίσει με αγάπη και γλύκα. Για σύνθημα της έχει μια και μόνο φράση « Όλοι μαζί, όλοι μαζί, είμαστε πάντα πιο δυνατοί ».Στο  ίδιο χωριό ζει και η Ρια η Δικτατορία που την ζηλεύει πολύ και θέλει αυτή να είναι ο αρχηγός. Καταστρώνει ένα σωρό σχέδια και καταφέρνει να κάνει ολόκληρο στρατό από …21 στρατιώτες που τους ράβει στολές και τους μαθαίνει να φωνάζουν δυνατά, να απειλούν και να την προστατεύουν. Ένα βράδυ μπαίνει στο σπίτι της Δημοκρατίας και την απαγάγει, κλείνοντάς την στη φυλακή. Τα πράγματα στο μικρό χωριό αλλάζουν. Η λέξη « απαγορεύεται » γίνεται πια η πιο διάσημη. Κι όταν οι κάτοικοι θα φτάσουν στα όρια τους , ένα μικρό παιδί θα θυμηθεί εκείνο το παλιό τους σύνθημα και θα το ψιθυρίσει στη μαμά και στον μπαμπά του. Αυτός ο ψίθυρος θα μεγαλώσει, θα γιγαντώσει, και θα φτάσει παντού. κανείς δεν θα μπορέσει να τους σταματήσει κι όλοι θα φωνάξουν για την κυρά ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
Ίσως η πιο παραμυθένια ιστορία  για τις πιο δύσκολες έννοιες που μπορούν να καταλάβουν τα μικρά παιδιά. Από τα πιο αληθινά και καλογραμμένα  παραμύθια γεμάτο έντονα συναισθήματα, χαρακτήρες, φαντασία και αλήθεια δοσμένες με τον πιο σωστό τρόπο. Ένα βιβλίο που θα λατρέψουν τα παιδιά και θα χαρίσει χαμόγελα στους μεγάλους για την έξυπνη μεταφορά εννοιών και τη μυθοπλασία.
Δεν είναι τυχαίο που η Κωνσταντίνα, είναι νηπιαγωγός και αυτό αμέσως μεταφράζεται ότι γνωρίζει πολύ καλά πως μαθαίνουν τα παιδιά, ειδικά μιας τόσο τρυφερής ηλικίας, όταν τα γεγονότα και οι λέξεις  έχουν δύσκολα νοήματα...

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου, Φίλιππος Μανδηλαράς ( εικονογράφηση Ναταλία Καπατσούλια), εκδόσεις Παπαδόπουλος

Κι αυτή είναι η  σύγχρονη ιστορία – βιβλίο για μικρά παιδιά που μιλάει για εκείνα τα χρόνια  του Πολυτεχνείου που παππούδες αλλά και πολλοί από τους γονείς τους, τα έζησαν. Ένα βιβλίο εργαλείο πραγματικό για ανθρώπους που θέλουν να διδάξουν, να γνωρίσουν και να μάθουν στα παιδιά με τρόπο απλό, κατανοητό και αντικειμενικό, πράγματα που συνέβησαν σχετικά πρόσφατα. Για γεγονότα που είναι δύσκολο να ερμηνεύσεις ή να κρίνεις αλλά με εύκολο τρόπο μπορείς να διηγηθείς. Αυτά τα  γεγονότα για μας τους μεγαλύτερους είναι γνωστά και …βιωματικά. Η ιστορία τούτη δω ,κάνει και μια αναδρομή στο χρόνο . Ξεκινάει από εκείνα τα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, τον πόλεμο του ΄40, φτάνει στον εμφύλιο, στη φοβερή δεκαετία του ΄60 και στην 21ηΑπριλίου του 67. Με σκίτσα έξυπνα και « χιουμοριστικά» , η ιστορία, σαν ποίημα ομοιοκατάληκτο, συνεχίζεται. ..Δύσκολες έννοιες, λέξεις και νοήματα περνούν στα παιδιά απλά και κατανοητά. Η διήγηση φτάνει στη φοβερή χρονιά του ΄73 , τα συνθήματα κυριαρχούν, τα γεγονότα τρέχουν . Μέχρι και την  24 Ιουλίου του ΄74 που οριστικά καταργείται η Δικτατορία.
Φίλιππε, ένα ακόμα εξαιρετικό βιβλίο, δοκιμασμένο σε μικρά παιδιά και με αποτελέσματα μαγικά. Απίθανες εικόνες  από την Ναταλία που τα παιδιά καταλαβαίνουν. Ναταλία εκείνη η εικόνα με την τηλεόραση και το κεντημένο σεμέν, πάνω της,  ήταν που τα μάγεψε, κι μένα μαζί. Έτσι πρέπει να είναι οι ιστορίες . Δοσμένες απλά, κατανοητά και με τρόπο που τα παιδιά θυμούνται και δεν ξεχνούν σχεδόν ποτέ.
 Ο Φίλιππος Μανδηλαράς έχει καταφέρει να αποκτήσει ένα αναγνωστικό κοινό από τα πιο δύσκολα, και να περάσει μέσα από τα τόσα βιβλία του όλη την ιστορία και την μυθολογία μας. Δύσκολο, όμορφο και πραγματικά πολύ καλό.

Λίγα γαρύφαλλα για το Πολυτεχνείο, Κατερίνα Μουρίκη, εκδ. Διάπλαση

Ένα υπέροχο βιβλίο με την ιστορία των γεγονότων του Πολυτεχνείου από τον Αλέξανδρο , μαθητή του νηπιαγωγείου και τον παππού του. Μια βόλτα στο χώρο του πανεπιστημίου δίνει την ευκαιρία στον μικρό Αλέξανδρο να αναρωτηθεί για λέξεις που αν και είναι ίδιες, έχουν διαφορετικό νόημα, όπως η Ελευθερία και το όνομα της αδελφής του. Ερωτήσεις σαν βροχή με βασική εκείνη της Δημοκρατίας αν είναι  το ίδιο με την Ελευθερία.Πολλές οι απορίες αλλά και τα συμπεράσματα που αντλούνται από την δική του καθημερινότητα. Μαθαίνει πως « Χούντα » δεν είναι  η γιαγιά που την φωνάζει έτσι πότε πότε ο παππούς αλλά κάτι πολύ πιο άσχημο και δυσνόητο. Και αφού άφησε και αυτός ένα γαρύφαλλο μπροστά στο τεράστιο γλυπτό στο προαύλιο του πολυτεχνείου θα θυμάται πως πάντα πρέπει κανείς να αγωνίζεται για το καλό , για την ελευθερία για το « φως», κάποιες φορές με πολύ μεγάλο ρίσκο.

Ντενεκεδούπολη, Ευγενία Φακίνου, εκδ. Κέδρος

Ίσως ένα από τα πιο διάσημα παραμύθια, κουκλοθέατρα , παράσταση για μικρά αλλά γιατί όχι και για μεγάλα παιδιά. Κανένας δεν θα μπορούσε να δώσει τόσο παραστατικά την έννοια του δικτάτορα όσο η συγγραφέας Ευγενία Φακίνου με τον περίφημο Λαδένιο της. Στην πιο παράξενη πολιτεία που η ζωή κυλάει πάντα με αργούς αλλά όμορφους ρυθμούς , οι κακοί τρόποι, οι διαταγές και οι υπερόπτες δεν έχουν καμιά απολύτως θέση. Ακόμα και τα μικρά ‘ άδεια σκουριασμένα ντενεκεδάκια ’ θέλουν να εκλέγουν και να αποφασίζουν μόνα τους για το ποιος θα είναι  ο αρχηγός στην πόλη τους. Ένα βιβλίο που θα΄ναι  πάντα επίκαιρο και ας κοντεύουν σαράντα χρόνια από τότε που γράφτηκε.

Η σοφή ελιά ,Ειρήνη Καμαράτου – Γιαλούση, εκδ. Μίλητος

Σε ένα μοναδικό περιβόλι μια φορά κι ένα καιρό συνέβη κάτι που δυσαρέστησε όλα τα λαχανικά και τα δέντρα. Η Κολοκύθα που είναι  ο αρχηγός όλων, τους βάζει να δουλεύουν πολύ, δίνοντας μόνο έναν κουβά νερό την εβδομάδα για πληρωμή και η ίδια απολαμβάνει μοναδικά προνόμια. Τότε όλοι αποφασίζουν να ξεσηκωθούν βάζοντας σε εφαρμογή το σχέδιο της σοφής ελιάς που τους ελευθερώνει από τον «δυνάστη » αρχηγό και η ισορροπία στο παράξενο τούτο περιβόλι έρχεται ξανά.

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Φόβοι, εφιάλτες, τέρατα, γοργόνες και φανταστικοί φίλοι....



Τα Παραμύθια του Σαββάτου… γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*

Ιστορίες και παραμύθια που ζωντανεύουν  …τις νύχτες. Φόβοι, εφιάλτες, τέρατα, γοργόνες και φανταστικοί φίλοι που μας βοηθούν να ξεπεράσουμε άγχη, φοβίες και …αλήθειες της ζωής. Παραμύθια που σώθηκαν στο χρόνο με δυνατά θέματα. Ιστορίες που γράφτηκαν  για να βοηθήσουν τις δυσκολίες των παιδιών. Πάνω απ΄ όλα όμως,  όμορφα λογοτεχνικά αναγνώσματα που θα γεμίσουν την ψυχή και το μυαλό με εικόνες , λέξεις και σκέψεις για πολύ πολύ καιρό…
Γιατί όπως λέει η Αγγελική : « Γιατί είναι που, καρδούλα μου, παραμυθένια λόγια στάζουωε μέλι στην καρδιά και σε βοηθούν να αντέχεις. »

Ο Ωρίωνας και το σκοτάδι, ΄Εμα Γιάρλετ, εκδ. Ψυχογιός

Φόβος, σκοτάδι και παιδί… Συνδυασμός συνηθισμένος και από τους πιο ισχυρούς. Η ιστορία αφορά τον  μικρό Ωρίωνα που αν και δεν θα έπρεπε  να φοβάται τίποτα αν σκεφτεί κανείς και τον μύθο που συντροφεύει το όνομα του, εκείνος πάλι έχει πολλούς φόβους, όπως τα σκυλιά, τις σφήκες, τα ποδήλατα, τα μπαλόνια όταν σκάνε, τις αράχνες, τα τέρατα, τα ύψη, τη γιαγιά του όταν θυμώνει… Αλλά ακόμα πιο πολύ απ όλα αυτά έχει  έναν ΦΟΒΟ που τον κάνει να τρέμει σαν φύλλο… Φοβάται το σκοτάδι, το μαύρο, το βαθύ , το αδιαπέραστο… Και τι δεν έχει κάνει να το ξεπεράσει : Να φτιάξει την νυχτερινή του όραση τρώγοντας καρότα, να εφεύρει λάμπα που δεν σβήνει ποτέ. Να πάρει πυγολαμπίδες για κατοικίδια. Να οργανώσει διαμαρτυρία πώς να απαγορευτεί το σκοτάδι. Να αιχμαλωτίσει τον ήλιο. Αλλά τίποτα δεν κατάφερε να απαλύνει κάπως τούτο τον φόβο. Μόλις έρθει η ώρα της καληνύχτας της μαμάς, εκείνος νοιώθει αυτόν τον φόβο να θεριεύει. Κι ένα βράδυ ζωντανεύει στ αλήθεια το Σκοτάδι και παίρνει μορφή και φωνή και προσκαλεί τον Ωρίωνα σε μια απίστευτη περιπέτεια… Και τότε όλα μπορούν να συμβούν, ακόμα και το Σκοτάδι με το μικρό αγόρι να γίνουν …φίλοι!
Πρωτότυπη, υπέροχη και πολύ ζωντανή τούτη η ιστορία. Για τους φόβους που δεν ξέρουμε πώς να τους αντιμετωπίσουμε. Για όλα εκείνα τα παιδιά που η φαντασία τους  φτιάχνει θαύματα, αλλά και σημεία και τέρατα. Για τους γονείς που δεν ξέρουν πώς να συμβουλέψουν τα παιδιά τους. Για τις φοβίες ,που μόνο σαν τις πολεμήσουμε πλάι πλάι και μπαίνοντας  μέσα στο «πετσί τους » θα νοιώσουμε την πραγματική τους διάσταση. Για τους  ατρόμητους και λάτρεις των φανταστικών  περιπετειών. Έξυπνη και πραγματικά συναρπαστική η ιστορία  του Ωρίωνα που μπορεί κάποιος να την ζωντανέψει μαγικά μέσα σε μια …τάξη και τα δει τα πιο απίστευτα αποτελέσματα. Για να μάθουν οι μικροί να αντιμετωπίζουν τα δύσκολα, τα άπιαστα και τα ακατόρθωτα. Για να μπούμε όλοι σε μια άλλη διάσταση και εκλογίκευση των υπαρκτών φόβων των παιδιών που θέλουν ιδιαίτερους και προσεκτικούς χειρισμούς.
Κι αν ζωντανέψετε με κούκλες τον Ωρίωνα και τον νέο του φίλο το Σκοτάδι,  ε τότε, τα χαμόγελα και το …φως θα κυριαρχήσει στην ψυχή και στο μυαλό των μικρών παιδιών!
Καταπληκτική η εικονογράφηση του βιβλίου μάλλον από την ίδια την συγγραφέα την Έμα Γιάρλετ με τρισδιάστατη τη φιγούρα του Σκοταδιού και υπέροχα σκίτσα και χρώματα!

Για παιδιά από 4 χρόνων!

Tο Ουφάκι, Αύγουστος Κορτώ, εικ: Πέρσα Ζαχαριά, εκδ. Πατάκη

Ο Μάνος είναι ένα οκτάχρονο αγόρι, από εκείνα τα παιδιά που αμφιβάλουν, αγχώνονται, φοβούνται και δεν πολύ τολμούν για να αποκτήσουν αυτό που θέλουν. Από τα παιδιά που ντρέπονται, από τα παιδιά που τα σώζει …η μαμά από τα δύσκολα. Βασικά, είναι ένα κανονικό παιδί που η διαφορά του από τα  άλλα είναι πως η μαμά του …είναι μάγισσα. Ήμήπως όλες οι μαμάδες των οκτάχρονων και όχι μόνο παιδιών είναι λίγο ή πολύ …μάγισσες. Του Μάνου όμως η μαμά είναι το θέμα σε τούτη την πολύ αληθινή, πολύ καλογραμμένη και πολύ αγαπημένη ιστορία του Αύγουστου Κορτώ ή κατά κόσμον Πέτρου Χατζόπουλου. Στα δύσκολα λοιπόν ή τα βράδια που οι σκέψεις μεγαλώνουν και ο ύπνος αργεί ένα μικρό «Ουφ» ξεφεύγει από τα χείλη και την ψυχή του μικρού αγοριού. Άλλες φορές πάλι η μαμά του που είναι « μάγισσα» μαντεύει πότε έρχεται θάλασσα ολόκληρη από Ουφ και τα κατατροπώνει στη  στιγμή. Ώσπου μια μέρα ένα Ουφάκι με μορφή και μιλιά εμφανίζεται μπροστά του κι αρχίζουν άλλες ιστορίες, αλλαγές  πραγμάτων, σκέψεων, δράσεων και …αντιλήψεων. Κι ίσως εκείνο το Ουφάκι  να φτάσει να γίνει ο πιο κολλητός φίλος του Μάνου, αν το καταλάβει κι αν διαπιστώσει πως δεν είναι και τόσο …κακό!
Μια ιστορία γεμάτη αλήθειες. Αλήθειες που αναγνωρίζουν μικροί μεγάλοι και που τις λέμε σημάδια των καιρών. Η εξέλιξη, η ταχύτητα της τεχνολογίας, η κρίση, οι απαιτήσεις γονιών από τα σημερινά παιδιά, το σχολείο, η εικόνα μας ή το « Image» όπως το λένε οι νέοι σήμερα  είναι παράγοντες που φέρνουν μεγαλύτερα άγχη σε όλους. Και το πιο παράδοξο, τούτο το άγχος κυριαρχεί πια πολύ περισσότερο στα παιδιά. Μια λέξη, μια φράση μια «ταμπέλα» είναι αρκετά  να μαζευτούν όλα τα Ουφ του κόσμου σε μια παιδική ψυχή που το μόνο που θα έπρεπε να έχει θα ήταν ανεμελιά και …όμορφα χρόνια. Ουτοπία για την σημερινή εποχή , όμως ευτυχώς που υπάρχουν πάντα από μηχανής θεοί. Μαμάδες ή και μπαμπάδες ή και φίλοι πραγματικοί ή φανταστικοί  που εξαφανίζουν τα προβλήματα αμέσως ή χρησιμοποιώντας τις σωστές λέξεις την κατάλληλη στιγμή.  Το Ουφάκι του Αυγούστου Κορτώ είναι από τους πιο ευφάνταστους  ήρωες του σήμερα. Είναι ότι ακριβώς κρύβει η αγωνία, η φαντασία και η ψυχή ενός μικρού παιδιού. Ένας τέτοιος μοναδικός φανταστικός  φίλος που εξηγεί, προτρέπει, διαλύει και ανασυνθέτει την ίδια την καθημερινότητα, τη ζωή και τις μικρές χαρές που δικαιούνται όλοι. Είναι η αλλαγή στον τρόπο σκέψης, είναι η αποδοχή τους εαυτού μας, των δυνατοτήτων, η παρόρμηση, η τόλμη και ο κυματοθραύστης των λαθών μας.
Καταπληκτική ιστορία , ίσως για μεγαλύτερα παιδιά από 5 χρόνων ή παιδιά που διαβάζουν και κατανοούν τις σημερινές δυσκολίες. Ίσως πάλι να΄ναι ένας χρήσιμος οδηγός για όσους δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν μόνοι τους καταστάσεις. Ό,τι κι αν είναι με σιγουριά ξέρω πως τούτο το Ουφάκι θα γίνει αξιαγάπητο και φίλος πολλών που θα ταυτιστούν μαζί του ή με τον Μάνο και θα φωνάξουν κάποια στιγμή ένα άλλο μεγάλο ΟΥΦ σαν τα καταφέρουν πολύ καλύτερα  από όσο περίμεναν.
Ευφάνταστη λοιπόν, ιστορία, πολύ δυνατή γραφή, πρωτότυπη και απολύτως συνυφασμένη στο σήμερα. Καταπληκτικές και οι εικόνες της  Πέρσας Ζαχαριά.Τούτο το Ουφάκι βατραχάκι θα σας μαγέψει και θα σας γεμίσει με μια σοφία μοναδική!
Θα πάθεις για να μάθεις, θα νοιώσεις αν θες να ζήσεις, θα πονέσεις, θα πικραθείς, θα αστοχήσεις, θα δειλιάσεις αλλά στο τέλος αν το θες και πιστέψεις σε σένα θα βγεις νικητής!

Για παιδιά και για μεγάλους που αγαπούν τις έξυπνες και καλές ιστορίες!

Η Γοργόνα, Αγγελική Δαρλάση, εικ: Ίρις Σαμαρτζή, εκδ. Μεταίχμιο

Λένε στους θρύλους τους παλιούς και σχεδόν ξεχασμένους πως οι γοργόνες ζούσανε στην Μαύρη Θάλασσα. Πως ακόμα έπλεαν και κατέβαιναν  στο Αιγαίο πέλαγος  κάθε Σάββατο Βράδυ τα μεσάνυχτα. Αλήθεια να΄ναι η παραμύθια κανείς δεν ξέρει να μας πει. Είναι όμως παράδοση του τόπου μας  που έζησε στο χρόνο, άντεξε και διατηρείται  ως τις μέρες  μας ζωντανή. Ειδικά εκείνη η ιστορία με την  πεντάμορφη γοργόνα  τη μικρή αδελφή του Μεγαλέξανδρου που λέγαν  πως την είχαν ανταμώσει όλοι σχεδόν οι ναυτικοί του πάλαι ποτέ αρχαίου κόσμου. Κι ήταν μια η έννοια της και ένας ο λογισμός της ,να μάθει αν ο αδελφός, ο μέγας στρατηλάτης ήτανε ακόμα ζωντανός και ανάμεσα στους φίλους, τους γνωστούς και συγγενείς του. Κι όταν της έλεγαν πως δε ζούσε θύμωνε και αναταραχή γινότανε μεγάλη, φουρτούνα που έσπρωχνε ναύτες και καράβια ίσαμε τον πάτο της θάλασσας, από τη λύπη, τον καημό, το φοβερό μαντάτο. Και σαν της λέγαν πως ζούσε και βασίλευε τον κόσμο ακόμη, εκείνη γαλήνευε και ηρεμούσε κι άπλωνε τα ολόμαυρα μαλλιά της στο πέλαο που έλαμπε πια και μαγευόταν ο τόπος από το τραγούδι και την ομορφιά της….
Κι αν ήταν ψέμα για αλήθεια κανείς  δεν ξέρει να το πει γιατί ΄ναι πάντα τόσο μπερδεμένα τα παραμύθια…
Έμμετρη, υπέροχη και γοητευτική  η νέα ιστορία της νεοελληνικής μυθολογίας τςη Αγγελικής Δαρλάση. Η γοργόνα, η αδελφή του Μεγαλέξανδρου από τις πιο γνωστούς  κι αγαπημένους θρύλους όλων μας, πάντα συγκινεί και θυμίζει…Ελλάδα. Έχει εκείνο το γαλάζιο της θάλασσας που γίνεται σκούρο και τρανό κι απόκοσμο σαν αγριεύει κι ύστερα πάλι γλυκό, ήπιο και με χίλιες δυο ανοιχτόχρωμες  αποχρώσεις σαν γαληνέψει. Κι έχει στοιχείο του το νερό και εκείνα τα τέρατα που χουν   μορφή, πλανεύτρας και μάγισσας γυναίκας  σαν την ίδια τη θάλασσα. Κι έχει δύναμη τούτος ο στοίχος, τούτη η γραφή της Αγγελικής, που ξαναγράφτηκε και σώθηκε σε μας από προφορικές παραδόσεις και τις ιστορίες του Ν. Πολίτη, του Πατέρα της Λαογραφίας  μας.  Και τώρα με άλλη ματιά και με μοναδικό τρόπο θα μπει στις καρδιές και των πιο μικρών παιδιών. Για να μην  ξεχάσουμε ποτέ τα  δικά μας παλιά παραμύθια, να  συνειδητοποιούμε την ομορφιά, τη δύναμη του λόγου, της φαντασίας μια  και του χρώματος  της θάλασσας που ναι ζωή για όλους  μας.
Κι έβαλε η Ίρις Σαμαρτζή τα χρώματα με μαγικά πινέλα και τούτη τη φορά και μας έπιασε μια νοσταλγία για εκείνα τα όμορφα κεντήματα των γιαγιάδων. Για τις φιγούρες τις τρανές των παραμυθιών, για την αξία της απλότητας που δεν παλιώνει και δεν χαλάει ποτέ!
Κι αν θέλετε να ακούσετε  ζωντανά το παραμύθι σε έμμετρη μορφή από την φωνή της Αγγελικής, τότε απλά σβανάρετε τον κωδικό που θα βρείτε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου!

Για παιδιά από 4 χρονών!

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Δημοσιεύτηκε στις 11 Νοεμβρίου 2017 στο cretalive.gr εδω :http://www.cretalive.gr/culture/ta-paramythia-toy-sabbatoy-76

Τετάρτη, 8 Νοεμβρίου 2017

Μια Χρωματούσα , ένας Μάγος και μια κατακόκκινη γάτα στο 28ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου!



Της Ελένης Μπετεινάκη

E,όχι και να ξεχάσω τα παιδιά; 

Άδικα ανησύχησε η Ζαμπία πρωί πρωί ,σχεδόν αρχή της εβδομάδας. Πότε οι φωτογραφία δεν μου στέρησε τη χαρά να βρίσκομαι πάντα στην ώρα μου με τα χαμόγελα που γεμίζουν τη ζωή και τη μέρα μου. Και βιαζόμουν πολύ να ΄μαι  εκεί στη σωστή ώρα. Γαλάζιο ήθελε να μαζέψει η μαγισούλα μου από την θάλασσα του Μεγάλου Κάστρου και τα πρωινά χρώματα της Αυγής!

Και σαν φτάσαμε έξω από το σχολείο, τόσες φωνές και  τόσα χοροπηδήματα μαζεμένα από άγνωστα σε μένα παιδιά με συγκινήσανε. Είχε δίκιο η Χρωματούσα που από το προηγούμενο βράδυ δεν είχε κλείσει μάτι από την αγωνία της. Ο Αταίριαστος φοβόταν λίγο μήπως τον κοροϊδέψουν για τη μύτη του ή τον φοβηθούν που του αρέσει τόσο το σκοτάδι   και πήγαινε όλη νύχτα πάνω κάτω στο δωμάτιο του. Η Καμέλια πάλι γουργούριζε ευχαριστημένη γιατί ήξερε πως τούτο το νηπιαγωγείο το 28ο Ηρακλείου είναι από τα πιο χρωματιστά και χαρούμενα που΄χει η πόλη.

Τι να πω για αυτά τα παιδιά. Πόσο, μα πόσο με συγκίνησαν με την υποδοχή, τα χαμόγελα, τις αγκαλιές, τα φιλιά, τις απίστευτες ερωτήσεις τους και φυσικά την μοναδική συνεργασία τους συμμετέχοντας στο παραμύθι που σχεδόν μαζί …είπαμε.
Η Χρωματούσα με το μαγικό της πινέλ έσταξε μια σταγόνα χρώμα στην μύτη του καθενός παίρνοντας έτσι τις δυνατές φωνές και βάζοντας τα στη Χώρα τη μαγική της Φαντασίας,  εκεί που πάντα μας οδηγεί το κουβάρι των πολύχρωμων κλωστών…

Κι όσο προχωρούσε το παραμύθι και ανεβοκατέβαιναν οι τόνοι, οι διαθέσεις,  οι εκπλήξεις και η ροή του  γέμιζα κι εγώ από την μοναδική τροφή που ξέρουν και προσφέρουν τα παιδιά. Τη δύναμη  τη χαρά, και τα αστραφτερά τους μάτια, όλο ενδιαφέρον , προσοχή κι αφοσίωση. Κι έτσι θες κι εσύ μετά  να δημιουργείς όλο και πιο πολύ …μόνο για χάρη τους.
Και φυσικά τούτο το πανέξυπνο κοινό είχε ετοιμάσει ένα σωρό ερωτήσεις για μένα και την Χρωματούσα μου, που μείναμε άφωνες!
Ήταν η Χρωματούσα που έβαψε στ αλήθεια το μήλο της κακιάς μάγισσας …κόκκινο;Κι η Χιονάτη πέθανε στ αλήθεια;
Τι χρώμα είχε η Καμέλια πριν βαφτεί κατακόκκινη;
Ποιο ήταν το πραγματικό όνομα του …Αταίριαστου;
Εδώ ζορίστηκαν λίγο τα πράγματα γιατί όλοι σχεδόν το είχαν ξεχάσει με τα χρόνια αφού κανένας  δεν τον φώναζε με το όνομα του από τότε που θυμόταν τον εαυτό του. Βλέπετε μεγάλωσε μόνος, χωρίς πολύ αγάπη, με πολλές κοροϊδίες για την μεγάλη μύτη του και τα αυτιά του, χωρίς φίλους και παιχνίδια πολλά.  Έτσι τον βοηθήσαμε  όλοι μαζί να το θυμηθεί. Έκανε ένα  μαγικό με το πινέλο της η Χρωματούσα και το Αρχικό του γράμμα εμφανίστηκε… Ήταν το Α…
Ε, τα υπόλοιπα με γρίφους και παντομίμα και τις υπάρχουσες ς γνώσεις  σχημάτισαν το ξεχασμένο όνομα του φοβερού μάγου που γι αυτό το σχολείο ήταν … Αλέξης!
Κι ύστερα αφού μου κλείσανε τα μάτια, ορμητικά, ήρθε κι εκείνη η έκπληξη που με καθήλωσε: Ένας πίνακας με την Χρωματούσα  πολύ διαφορετικός και ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ!
Δέσποινα, Ζαμπία σας χιλιοευχαριστώ για τη δύναμη που μου χαρίσατε, μια δύσκολη για μένα μέρα!
Ένα ένα θέλω να τα ξαναγκαλιάσω τούτα τα παιδιά, με χίλια φιλιά στο καθένα τους γιατί πραγματικά ήταν καταπληκτικά όλα!
Κι πως είπε και η Μελίνα, φεύγοντας :"Θα σε αγαπάμε ως το άπειρο» ...Που αυτό στη γλώσσα των μαγισσών σημαίνει( λέει η νηπιαγωγός τους η κ. Ζαμπία Λαζανάκη):  «Ότι θα έρθεις ακόμα ...Άπειρες φορές στο σχολείο μας!!!»



Αυτό είναι σίγουρο… και είναι υπόσχεση άλλωστε τα Χριστούγεννα έρχονται κι ο Τρακατρούκας θέλει να σας διηγηθεί την περιπέτεια του, πάνω στη Γη!








Παρασκευή, 3 Νοεμβρίου 2017

Οι αλήθειες του κόσμου μέσα από ιστορίες...



Τα Παραμύθια του Σαββάτου …γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*

« Μόνο εσύ μπορείς να κάνεις μια Απουσία , Παρουσία» λένε τούτα τα παραμύθια. Οι αλήθειες του κόσμου μέσα από ιστορίες, κούκλες, περιπέτειες, ταξίδια της ψυχής , του μυαλού, της ζωής. Μύθοι παλιοί που ζωντανεύουν ξανά. Αρετές που οδηγούν σε θησαυρούς της νιότης και της ζωής. Πολύτιμοι άνθρωποι που έχουμε πάντα στην καρδιά. Στις γιαγιάδες του κόσμου και στα καλά παιδικά βιβλία που δεν παλιώνουν ποτέ!

Η κούκλα που ονειρεύτηκε την Έλενα, Ελένη Γκίκα, εικ: Νίκος Γιαννόπουλος, εκδ. Mamaya

“ Τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται, κάθε τι κρύβει μέσα του μυστικά!” όπως οι Κυριακές, ή μάλλον τα μεσημέρια τους. Εκείνα τα μοναχικά και μελαγχολικά μεσημέρια που όλοι τα έχουμε ζήσει στα παιδικά μας χρόνια. Κι είναι η φαντασία που πλέκει χίλια δυο παιχνίδια για να καταφέρει να νικήσει την μελαγχολία , για να δώσει φτερά στο Τίποτα, για να μιλήσουν οι ψυχές των Πραγμάτων, για να μπει η φιλία, η αγάπη, η Παρουσία μέσα την ψυχή και τη ζωή, ακόμα κι ενός μικρού κοριτσιού. Κι είναι η Μάγισσα ετούτη η Μάγια, καλή, δοτική και σοφή και χαρίζει δώρα  πολύτιμα σε χέρια παιδικά που ξέρουν, καταλαβαίνουν, νοιώθουν τη δύναμη των πραγμάτων. Κι είναι ετούτες οι Κυριακές ταξίδια στον κόσμο μέσα από τις άψυχες κούκλες που ζωντανεύουν και μιλούν μόνο σε εκείνους που μπορούν να τις ακούσουν, να τις καταλάβουν, να τις κάνουν να νοιώσουν πως ..υπάρχουν. Έλενα λένε το κοριτσάκι που η αγάπη του χαρίζει φωνή, ψυχή και «ζωή» στις κούκλες. Κι ίσως ετούτη  η Έλενα να περιγράφει την αληθινή της ζωή, σαν ήταν μικρό κορίτσι κι ήταν αβάστακτα τα μεσημέρια της Κυριακής.
Σαν  η ψυχή και το μυαλό είναι ανοιχτά συμβαίνουν σχεδόν τα πάντα. Οι μάγισσες μπαινοβγαίνουν στις ζωές και χαρίζουν κομμάτια από τη δική τους μαγεία και εκείνη …του κόσμου. Και γεμίζει το σπίτι κι η ζωή του μικρού κοριτσιού με κούκλες … Μια κούκλα Καππαδόκισσα, που ΄χε έρθει από «έναν τόπο μαγικό, γεμάτο πετρωμένες νεράιδες και άνεμο που σχημάτιζε γλυπτά στα βράχια». Μια μπάμπουσκα που ‘χε χαριστεί σαν δώρο γενεθλίων για να θυμίζει τον Χρόνο… Η Ιρέν που γεννήθηκε στην Βιέννη, η Αϊσε από το Μαρόκο, ένας Τουαρέγκ και ένας μαροκινός Νερουλάς… Κι ύστερα η Μαγια χάρισε στην μοναδική της φίλη της Ελενα μια κούκλα Ινδιάνα, το κόκκινο Φτερό κι αργότερα, την Κάρεν και μια μαυρούλα που έγινε η αγαπημένη της… Κι όταν άρχισε πάλι να φεύγει το καλοκαίρι κι η Απουσία του θα’ ταν αβάστακτη , η Έλενα έφτιαξε μια δική της κούκλα από πηλό. Σειρά της να αρχίζει να χαρίζει, να μοιράζεται για να γίνεται η Απουσία, Παρουσία, στη ζωή των φίλων ακόμα κι όταν δεν είναι  κοντά…
Κι  πέρασε ο καιρός κι οι λέξεις συνέχισαν να μιλούν  μέσα από τα παιχνίδια κι η μοναξιά λιγόστεψε κι οι επιλογές «ήξεραν» που να βρεθούν, πάντα ξέρουν ! Ίσαμε εκείνη τη στιγμή που τα όνειρα , οι επιθυμίες οι δυνατές πήραν  σάρκα και οστά και έγιναν  …Αλήθεια. Όπως τα παραμύθια που ΄χουν κρυμμένους θησαυρούς μέσα τους, όλες τις μεγάλες αλήθειες του κόσμου και ας λένε κάποιοι πως είναι λόγια της Φαντασίας μόνο.
Ένα παραμύθι ονειρικό από την Ελένη Γκίκα. Ισως και να΄ναι αυτοβιογραφικό…. Ξέρω πως έχει κούκλες πολλές, αν και δεν τις έχω συναντήσει ποτέ. Όμως μέσα από τούτη τη γραφή, κατάλαβα! Μια ιστορία πραγματικά ξεχωριστή, γεμάτη συναισθήματα που αλλάζουν από την μια στιγμή στην άλλη. Αγάπη, φιλία, μοναξιά, Παρουσιές κι απουσίες της ζωής. Μια ιστορία γραμμένη με τρόπο απλό, γεμάτη αλήθεια, γεμάτη από εκείνα τα παιδικά χρόνια, τα νοσταλγικά, από εκείνες στις Κυριακές που πάντα κρύβουν μελαγχολία. Από διεξόδους που ξέρουν καλύτερα τα παιδιά να βρίσκουν, στον δικό τους τον κόσμο, τον γεμάτο ψυχή. Μια ιστορία για εκείνα τα όνειρα, που αργούν κάποιες φορές να ζωντανέψουν αλλά σαν έρθει η μαγική στιγμή , η κατάλληλη ώρα, οι κατάλληλοι άνθρωποι, τότε τίποτα και κανείς  δεν τα σταματά από το να γίνουν Αλήθεια!. Μια ιστορία για τις αγαπημένες συλλογές των παιδικών μας χρόνων, για τα αγαπημένα παιχνίδια όλων μας ,για τον Χρόνο που περνά αλλά δεν ξεχνιέται  ό,τι βιώσαμε. Μια ιστορία που γεμίζει τις ψυχές με ομορφιά, με αναμνήσεις και με κουβέντες από λόγια …σοφά!
Όλοι είχαμε ή έχουμε ένα φίλο φανταστικό για τα δύσκολα… Όλοι είχαμε κάποτε ένα παιχνίδι που μιλούσαμε ώρες ατέλειωτες μαζί του….Τη δική μου την κούκλα την έλεγαν Ρόζα κι είχε έρθει  από πολύ μακριά …Από την Αθήνα, είχε ταξιδέψει κάποια Χριστούγεννα, δώρο πολύτιμο, που στα μάτια και την ψυχή μου αυτό σήμαινε πως είχε έρθει  από τα πέρατα του Κόσμου!
Σαν ποίημα η ιστορία, σαν ανάμνηση του καθενός μας, σαν κομμάτι που το ζήσαμε κι εμείς. Εικονογραφημένο από τον Νίκο Γιαννόπουλο με μια Έλενα που θα λατρέψουν όλα τα παιδιά και μια μάγισσα πολύ διαφορετική από τις άλλες…

Για παιδιά από 5 χρονών…

Ο πρίγκιπας με τα τρία πεπρωμένα, Εύη Παπαδοπούλου – Βασίλης  Χρυσικόπουλος, εικ:Farida El Gazzar, εκδ. Μάρτης

Ένα αρχαίο Αιγυπτιακό παραμύθι που λένε πως εντοπίστηκε τον 13ο αιώνα π.Χ. γραμμένο  πάνω σε ένα πάπυρο.Από το 1872 ίσαμε σήμερα βρίσκεται «φυλαγμένο» στο Βρετανικό Μουσείο . Ένας θησαυρός ανεκτίμητος που κανένας δεν γνωρίζει το πραγματικό του τέλος τουλάχιστον στη γραφή γιατί οι προφορικές μαρτυρίες σύγχρονων Αιγυπτίων δίνουν τις δικές τους εκδοχές. Ένα παραμύθι που παραδίδεται σε μας με την φροντίδα, την αγάπη και την δουλειά δυο πολύ αξιόλογων αρχαιολόγων, συγγραφέων και υπεροχών ανθρώπων που συμβιώνουν και γραφούν μαζί ιστορίες που άντεξαν στο χρόνο.
Ένας πρίγκιπας γεννιέται μετά από  πολύ προσπάθεια και με τη βοήθεια των Θεών στο παλάτι του αιγύπτιου Φαραώ και η χαρά όλων είναι απερίγραπτη. Οι Επτά Αθώρ , οι τρομερές θεές επισκέπτονται το νεογέννητο για να ορίσουν τη μοίρα του. Κι είναι σκληρή η προφητεία που θέλει τον νεαρό πρίγκιπα να θανατώνεται από δάγκωμα σκύλου, φιδιού ή κροκόδειλου…
Ο πατέρας του, του κτίζει ένα πέτρινο ερημικό παλάτι και τον κλείνει μέσα πιστεύοντας πως έτσι  θα τον προστατεύσει από αυτήν την συμφορά. Μαζί του συντροφιά,  είναι  εξαίρετοι δάσκαλοι και υπηρέτες πολλοί  ώστε τίποτα να μην του λείψει, εκτός από …την ελευθερία του. Εκείνος όμως  σαν μεγαλώνει ζητεί από τον πατέρα του να τον αφήσει να ταξιδέψει κι ας ξέρει πως το πεπρωμένο του είναι τόσο άσχημο. Ο Φαραώ μη θέλοντας  να του χαλάσει χατίρι του δίνει την άδεια και τόξα και βέλη και λόγχες κι ο Πρίγκιπας αρχινά το ταξίδι της ζωής και της αναζήτησής του. Και  θα συναντήσει στην πόλη Αλέπι της χώρας  Ναχαρίνας την βασιλοπούλα που ζει σε πύργο ψηλό και που θα πάρει γυναίκα του μόνο όποιος καταφέρει και φτάσει ίσαμε ένα από τα ψηλά παραθύρια της… Ο μύθος, το παραμύθι έχει την πλοκή των παλιών καλών ιστοριών με μνηστήρες, με επίδοξους  άνδρες που δεν μπορούν να καταφέρουν τους  στόχους  τους. Ο νεαρός βασιλιάς κρύβοντας την ταυτότητά του και βοηθούμενος από χέρια θεϊκά θα καταφέρει το ακατόρθωτο. Η βασιλοπούλα ύστερα από περιπέτειες θα γίνει γυναίκα του, σκιά και πεπρωμένο του . θα τον βοηθήσει, θα τον σώσει τουλάχιστον από ένα από τα τρία « κακά»και η ζωή τους θα κυλήσει σαν ξορκιστεί όλες οι  προφητείες, στην χώρα πια του Αιγύπτιου Βασιλιά.
Υπέροχο παραμύθι, θυμίζει αρχαίους ελληνικούς μύθους και παραμύθια των παλιών καιρών με τις μοίρες να κλώθουν τη ζωή και το πεπρωμένο. Παραμύθι που μας παραδίδεται από δυο υπέροχους συγγραφείς της Εύα Παπαδοπούλου και τον Βασίλη Χρυσικόπουλο, και που μιλά για τον ίδιο το φόβο, για την ανθρώπινη δύναμη, το θάρρος και την τόλμη. Μύθος που το καλό έρχεται σε αντίθεση με το κακό που ο στόχος εκπληρώνεται γιατί η θέληση είναι  πολύ δυνατή. Ένα παραμύθι για την ανιδιοτελή αγάπη, για τον έρωτα, για την δίψα της αναζήτησης, της ίδιας της ζωής. Επιμονή, ανδρεία, θάρρος και υπομονή. Αρετές που χρειάζεται ο καθένας για να προχωρήσει την δική του ζωή… Παραμύθι ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο, σε άλλα έθιμα, σε τόπους που νοιώθεις να μυρίζεις τον αέρα της ερήμου, την γοητεία μιας χώρας που το μεγαλείο της είναι  στην ιστορία της…  Σύμβολα, γενναίες πράξεις και στόχοι που ξεπερνιούνται.
Εικονογραφημένο από μια καλλιτέχνιδα την Farida El Gazzar, που έχει ζήσει τον  τόπο και τον άρωμα  της Αιγύπτου κι έχει νοιώσει το χρώμα το χρυσαφί μέσα της, το χρώμα των Φαραώ, της άμμου, των παραμυθιών. 

Η μικρή πολύχρωμη γιαγιά μου, Λότη Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου, εικ: Ελίζα Βαβούρη, εκδ. Κόκκινη Κλωστή Δεμένη

Η μικρή πολύχρωμη γιαγιά των παραμυθιών, των χρωμάτων, του κρυφτού, του κυνηγητού, των χατιριών, του κολάζ, των πάρτι, των ατελείωτων ωρών χαράς ,είναι η γιαγιά που ξέρουμε ή θέλουμε όλοι. Είναι ο φύλακας άγγελος των παιδιών, είναι η ίδια η ζωή και  το μεγάλο τους αποκούμπι στις ατελείωτες ώρες απουσίας των γονέων. Είναι η …δύο φορές μαμά, είναι  η σούπερ γιαγιά που δεν κουράζεται ποτέ. Είναι η γιαγιά όλων, είναι η αδυναμία όλων και για αυτήν την ιστορία, είναι η μία και μοναδική γιαγιά , η κ. Λότη της  Ίριδας, αλλά νομίζω και όλων μας!
Αγαπημένη κ. Λότη,  τούτη η ιστορία είμαι  σίγουρη πως είναι η δική σας, η αληθινή κι όχι ένα παραμύθι που τόσο μοναδικά μας έχετε χαρίσει.  Κρύβει όλη εκείνη την τρυφερότητα, την αγάπη, την αντοχή και ανοχή, τη χαρά που σκορπάτε, εσείς αλλά κι όλες σχεδόν οι γιαγιάδες στα μικρά τους εγγόνια.
Ύμνος  και χρέος μιας γιαγιάς να  βάλει επιτέλους τα πράγματα στη θέση τους. Γιατί οι γιαγιάδες , οι σημερινές έχουν απίστευτες αντοχές , είναι αλλιώτικες και με ενέργεια που ξεσηκώνει ακόμα τις …Τάξεις των παιδιών. Για  τις γιαγιάδες λοιπόν που όλοι αγαπάμε και που δεν γράφονται συχνά και πολλά πράγματα. Στο πιο αγαπημένο πρόσωπο μετά τη μαμά και πολλές φορές σαν τη μαμά. Είναι εκείνη που είναι πάντα εκεί, χωρίς να λείπει ποτέ απ΄όλα. Είναι εκείνη η γυναίκα που απαρνιέται τις περισσότερες φορές  οτιδήποτε  για τον εαυτό της μόνο και μόνο για να δώσει προτεραιότητα στα εγγόνια της.
Είναι η γιαγιά μας, είναι το δεύτερο αποκούμπι μας είναι η σούπερ γιαγιά που κατέχει την πιο σπουδαία θέση στην καρδιά όλων!
Τούτη η Πολύχρωμη Γιαγιά ζωντάνεψε απίστευτα και υπέροχα και χάρις τα πινέλα της Ελίζας Βαβούρη. Σαν να βλέπω μπροστά μου όλη την τωρινή ζωή της Λότης Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου, που νομίζω πως η μορφή και η απεικόνιση της από την Ελίζα μας κάνει να νοιώσουμε ακόμα πιο τρυφερά, ακόμα πιο όμορφα για αυτήν τη γιαγιά, της παιδικής λογοτεχνίας, των παραμυθιών , των εκπληκτικών κολάζ , της ‘Ιριδας και …όλων μας!
Για περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο και την Κιβωτό του Κόσμου που είναι αφιερωμένο το βιβλίο δείτε εδώ: http://kokkiniklostibooks.gr/book.php?id=59d9f62fb86d6
 
*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός