Το παραμύθι της βροχής

Ετικέτες

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018

Τα Παραμύθια του Σαββάτου… ζωντανεύουν! ( Κι ας ήταν Παρασκευή… στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο: Εκπαίδευση και Πολιτισμός)


Παρασκευή απόγευμα 20 Απριλίου 2018,ώρα 16.00 και στην Αίθουσα Ταυροκαθάψια των 20ου και 56ου Δημ. Σχολείων Ηρακλείου ξεκινούσε σιγά σιγά το εργαστήριο με τίτλο: Τα Παραμύθια του Σαββάτου… ζωντανεύουν. Κι ήταν προγραμματισμένο για το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο : Εκπαίδευση και Πολιτισμός, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Διοργάνωση από την  Περιφέρεια Κρήτης, την Περιφερειακή Διεύθυνση  Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Κρήτης και με  Εμψυχώτρια- εισηγήτρια την  Ελένη Μπετεινάκη.
Τι να πω τωρα για τούτο το Εργαστήρι που θα θυμάμαι για πολύ πολύ καιρό. Σαν μου είπαν λίγο πριν την έναρξη πως θα ΄ναι πάνω από 30 άτομα έμεινα με μια παιδικά αφελέστατη ίσως απορία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό μου και την ερώτηση: «Όλοι αυτοί για τα παραμύθια μου;» …Κι όμως όλοι αυτοί για τα παραμύθια, άνθρωποι με πείρα, φιλόλογοι-δάσκαλοι- νηπιαγωγοί, βρεφονηπιοκόμοι, άνθρωποι που όποιο τίτλο κι έφερναν μαζί τους αποδείχτηκε πως λάτρευαν τα παραμύθια.
 Η Μαρμελαδού της Αλεξάνδρας Μητσιάλη, ήταν το παραμύθι που είχα διαλέξει να τους αφηγηθώ. Σύγχρονο, υπέροχο και γεμάτο μυρωδιές και συναισθήματα. Οι κούκλες της Εύης Αλμπαντάκη ήταν πάλι πανέτοιμες, τα βαζάκια με τις «μαγικές » λέξεις και χρώματα στοιβαγμένα σε μια σειρά στο πάγκο της Νίνας για το  παζάρι της Τετάρτης   και το παραμύθι πήρε σάρκα και οστά…
Κι άκουγαν, άκουγαν πολύ προσεκτικά. Δεν έβλεπαν εκείνοι αλλά εγώ όσο μιλούσα κοίταζα τις εκφράσεις των προσώπων κι έπαιρνα δύναμη, χαρά και αντοχή ίσαμε την τελευταία λέξη. Που΄ ρθε η κάθαρση για όλους μας και η στιγμή της πιο μεγάλης δημιουργίας.
Έξι ομάδες φτιάξαμε όσα και τα χρώματα από τα βάζα και οι λέξεις που θα έπρεπε  να μπουν μέσα στις μαγικές συνταγές που είχαν να ετοιμάσουν.
Κόκκινο της αγάπης, πράσινο της ευτυχίας, κίτρινο της ελευθερίας, μπλε της καλοσύνης, ροζ της χαράς και πορτοκαλί της φιλίας.
Και σαν τελειώσανε με τα πιο σπουδαία υλικά της φαντασίας, των συναισθημάτων και της σκέψης τους ήρθε η παρουσίαση τους που με συγκίνησε πολύ, πολύ!
Ομάδα 1η : Μαγική λέξη : Φιλία και τίτλος δημιουργίας – παρουσίασης : Μια φιλία σκέτη Μαρμελάδα ( ΚΑλλίόπη Γκουτζιαμάνη, Τρευλάκη Δέσποινα,Αγγελάκη Εμμανουέλλα, Παπασπυρίδου Εύη, Κανάκη Μαίρη)
Και τι δεν είχε τούτη η συνταγή; Αγάπη, κατανόηση, αλληλεγγύη, υποστήριξη, εμπιστοσύνη αξιοπιστία, ειλικρίνεια, αλήθεια, συγγνώμη, ανιδιοτέλεια, καλοσύνη, αμοιβαιότητα, συνεργασία, ενσυναίσθηση, φιλία και …μέλι!
Ομάδα 2η: Μαγική λέξη :Ελευθερία και χρώμα το κίτρινο :Τίτλος : Μαγική συνταγή μαρμελάδας μπανάνας (Ειρήνη Σπυριδάκη, Ελένη Κουτσάκη, Σοφία Δέλλα, Ελένη Μερκουλίδη, Γεωργία Μαπντουβά)
Υλικά :1 κιλό ελευθερία,
5 κουτ. Σούπας Ειρήνη,
Αγάπη όση σηκώσει
1 κούπα φιλία
Χαρά από 20 παιδικά χαμόγελα
Ξύσμα ονείρου
1 φτερό πεταλούδας
5 μπανάνες και μια μπανανόφλουδα
Μπόλικα φιλάκια
20 αγκαλίτσες
1 χούφτα ελπίδα,
Άρωμα κίτρινου τριαντάφυλλου
Σιρόπι καλοσύνης
Νεραϊδόσκονη
Ομάδα 3η : Η  μαγική λέξη ήταν η καλοσύνη και φυσικά φτιάξανε την μαρμελάδα της:
(Αγγελική Σιούτα, Ελένη Νέστορα, Βρυσανάκη Σοφία, Παρασκάκη Κατερίνα, Μπλέτα Ελένη)
Και τη δεν είχε τούτη η μαγική συνταγή; Από τα πιο σπουδαία υλικά:
2 κιλά παιδικές αγκαλιές,
2 κιλά γλυκά φιλιά
1 κιλό δάκρυ χαράς
1 κιλό πλατιά χαμόγελα
2 πρέζες αγάπης
Πολλές χούφτες καλοσύνη
4η Ομάδα: Μαγική λέξη η Αγάπη και φυσικά έφτιαξαν τη μαρμελάδα της: ( Μαρία Πρωτογεράκη, Ερωφίλη Σφακιανάκη, Πηνελόπη Διαμαντάκου, Λιουδάκης Βασίλειος,Νίκας Σταύρος)
*      Φοράμε την κατακόκκινη ποδιά μας
*      Ζεσταίνουμε λίγες αναμνήσεις σε ένα κατασαρολάκι σε σχήμα καρδιάς
*      Προσθέτουμε από τον ενθουσιασμό των παιδικών μας χρόνων
*      Βάζουμε τη χαρά από τη  περιπέτεια της εξερεύνησης του δάσους για τη συλλογή των φρούτων
*      Καθώς σιγοβράζει το μίγμα αναδύονται όμορφα συναισθήματα
*      Αγάπη και ευφορία πλημμυρίζουν την ατμόσφαιρα
*      Κλείνουμε τα παράθυρα σε αρνητικές σκέψεις
*      Λέμε ανέκδοτα για να δροσίσει η μαρμελάδα με τη χαρά και τα γέλια μας
*      Σερβίρουμε με ζεστά χαμόγελα
5η Ομάδα :Μαγική λέξη η Χαρά. Συνταγή : Τριανταφυλλένια Χαρά (Τριανταφύλλου Στέλλα, Κασσωτάκη Ειρήνη, Νηστικάκη Σόνια, Γαρεφαλάκη Ελισάβετ, Δουκουμετζάκη Καλλιόπη )
Υλικά: 2 κούπες Χαρά
1 κιλό ζάχαρη
1 κουταλιά τύχη
5 γλυκά χαμόγελα
10 κουταλιές της σούπας Ελπίδα
5 αγκαλιές, αγκαλιές τριαντάφυλλα
5 χούφτες τρυφερότητα
1 κανάτα ροδόνερο
Εκτέλεση : Σε μια ζαχαρωτή κατσαρόλα αναμιγνύουμε τη χαρά, τη ζάχαρη, την τύχη, τα χαμόγελα, την ελπίδα, τα τριαντάφυλλα, την τρυφερότητα και το ροδόνερο.
Σιγοβράζουμε με ζεστασιά το μείγμα μέχρι να δέσουν τα υλικά
Πασπαλίζουμε με ροδοπέταλα και κανέλα
Την προσφέρουμε με σιρόπι ευτυχίας
6η ομάδα: Μαγική λέξη Ευτυχία και έφτιαξαν μια έμμετρη Συνταγή (Κλειώ Καλογιαννάκη, Κατερίνα Δερμιτζάκη, Μαρία  Χιώνου, Μαρία Περδικάκη)
Πολλά έχω να σου πω απόψε ευτυχία.
Έλα μαζί να ζήσουμε σ΄αυτή την πολιτεία.
Παρέα να είμαστε μαζί, στη βόλτα στο παιχνίδι
Και η ζωή μα σαν κυλά σαν όμορφο ταξίδι.
Μαζί να δοκιμάσουμε την κάθε κουταλιά της
Με γέλιο, αγάπη, υπομονή μα και χαρά γεμάτη.
Και είναι όλα τόσο απλά στα καθημερινά μας
Για αυτό μην τα αφήσουμε να φύγουν μακριά μας!

Έπρεπε να είστε εκεί για να δείτε την εκπληκτική παρουσίαση και όλα τα δρώμενο από τις κυρίες και τους κυρίους των ομάδων.


Ένα τεράστιο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ για όλο αυτό που ζήσαμε για μια μισή ώρα περίπου! Με συγκινήσατε, με γεμίσατε με πολλά θετικά συναισθήματα, με καταπλήξατε για την αθρόα συμμετοχή και έμεινα άφωνη με τις δημιουργίες σας.
Μια τεράστια αγκαλιά από εμένα και τα Παραμύθια του Σαββάτου...
Και με το καλό να ανταμώσουμε πάλι!
Ελένη Μπετεινάκη

Κυριακή, 22 Απριλίου 2018

Έκλεισε ο Κύκλος των ζωντανών αφηγήσεων στα Παραμύθια του Σαββάτου για την χειμερινή περίοδο!


Κάπως έτσι έκλεισε ο φετινός χειμερινός κύκλος για «Τα Παραμύθια του Σαββάτου», το Σάββατο 21 Απριλίου 2018 στις 17.30 το απόγευμα στις Φυλλο…σοφίες, στην καρδιά της πόλης του Ηρακλείου. 

Με πολλές παιδικές φωνές και δημιουργίες κι με ένα παραμύθι παλιό που γράφτηκε πριν 200 και παραπάνω χρόνια από τους αδελφούς Γκριμ : Τα τρία φτερά. Στην αφήγηση της ιστορίας, η Ελένη Μπετεινάκη.

«Τρεις πρίγκιπες, τρεις αδελφοί. Οι δυο μεγάλοι και ένας μικρός… Ένας βασιλιάς που δεν ξεχωρίζε τα παλληκάρια του και δεν ήξερε σε ποιο να δώσει το θρόνο του. Τρία φτερά που αφέθηκαν  στον άνεμο για να δείξουν το δρόμο στον καθένα. Το πρώτο φτερό έδειξε προς τη δύση, το δεύτερο  την ανατολή και το φτερό του μικρότερου γιου έπεσε στα πόδια του… Μαγεία, παράξενα ζώα, Βατραχοβασιλιάδες, πολύτιμα δακτυλίδια, πριγκίπισσες και μαγικά χαλιά. 

Όλα τα είχε  τούτο παραμύθι μα πάνω απ΄ όλα μας έδειξε πόσο κακό μπορεί να φέρει  η υπεροψία και ο εγωισμός και πόση καλοσύνη και ζωή κρύβει η υπομονή, η γνώση και η σωφροσύνη.
Και ύστερα φτιάξαμε κι εμείς  το μαγικό χαλί της γνώσης και των παραμυθιών !







Από μένα ένα τεράστιο Ευχαριστώ σε γνωστούς και άγνωστους που μοιραστήκαμε όλα τα προηγούμενα Σάββατα των Παραμυθιών και ραντεβού τον ερχόμενο χειμώνα!

Όσο για τις Κυριακές στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης θα τα πούμε στις 13 Μαΐου, στις 11.00 το πρωί που γιορτάζουνε κι οι μητέρες όλου του Κόσμου!

Μπετεινάκη Ελένη

http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr/

 

Παρασκευή, 13 Απριλίου 2018

Ιστορίες γραμμένες για την ιστορία...


Τα Παραμύθια του Σαββάτου …γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*
Ιστορίες γραμμένες για την ιστορία. Γνωστές και άγνωστες που έχουν ένα και μόνο σκοπό. Να μας κάνουν να ξαναδιαβάσουμε, να αφουγκραστούμε καλυτέρα τις μικρές άγνωστες πτυχές γεγονότων που σημάδεψαν τον κόσμο μέσα από τις θάλασσες, τα ποτάμια, τα καράβια που τον σεργιάνισαν μέσα στους αιώνες ίσαμε τις μέρες μας. 

Καράβια που ταξίδεψαν στην περιέργεια, Μαρία Αγγελίδου – Αντώνης Παπαθεοδούλου, εικ: Χρήστος Κούρτογλου, εκδ. Ίκαρος

Η Καλυψώ ήταν ένα  “ανάποδο” καράβι που του άρεσε να  βλέπει το βυθό , τα ψάρια, τα κοχύλια, τα κοράλλια και τα φύκια. Τα άλλα καράβια το φώναζαν περίεργο κι οι καπεταναίοι κι όλοι οι ναυτικοί. Εκείνο όμως τους έκανε για λίγο το χατίρι, πήγαινε με τα νερά τους και τη σκέψη τους κι ύστερα πάλι «τούμπαρε» κι αναγάλλιαζε η ψυχή του. Είδαν κι απόειδαν λοιπόν οι θαλασσινοί κι αποφάσισαν να το κάνουν ναρκαλιευτικό  και να φανεί και χρήσιμο στις μάχες και στα παράξενα που δεν κάτεχαν τα άλλα καράβια. Και το ονομάσανε J-826, όνομα που εκείνο δεν δέχτηκε ποτές του. Κι έτσι σαν τέλειωσε ο πόλεμος βρέθηκε ξενιτεμένο στη Μάλτα κι έγινε επιβατηγό κάνοντας δρομολόγια στο νησί Γκόζο. Ποιο ήταν αυτό το νησί ; Χμ, ποιο άλλο από το νησί της Ωγυγίας του Ομήρου που είχε κάτοικο του την υπέροχη Καλυψώ που ερωτεύτηκε παράφορα τον Οδυσσέα. Κι εδώ αρχίζουν τα καλύτερα αφού πια ανακαλύπτει τον καπετάνιο που θα το κάνει να νοιώσει μοναδικό στον κόσμο. Ένας καπετάνιος που λάτρευε τον ωκεανό, τις εξερευνήσεις  και το μυστικό σύμπαν της θάλασσας. Ζακ Υβ Κουστό  τ΄όνομά του και οι μέρες χαράς, δόξας ατελείωτων ταξιδιών ξεκινούν για το επίσημα ονομαζόμενο «Καλυψώ» , καράβι της περιέργειας και του ονείρου!
Βρισκόμαστε στα 1820 στην Αγγλία κι ένα περίεργο καράβι κάνει την παρθενική του κατάβαση στα παγωμένα νερά, τα ποταμίσια . Ένα περίεργο καράβι με ακόμα πιο περίεργο όνομα: Λαγωνικό το βάφτισαν. Κι έμεινε πέντε ολόκληρα χρόνια άπραγο κι αταξίδευτο ίσαμε που του ανακοίνωσαν πως θα γίνει καράβι εξερεύνησης και θα ταξιδέψει ίσαμε τη Γη του Πυρός. Κι άλλαξε τον καπετάνιο σαν πέρασε λίγος καιρός κι όταν ο Ρόμπερτ ανέλαβε να΄ναι αφέντης και κύρης του όλες οι απορίες του Λαγωνικού και του «κόσμου » λύθηκαν. Κι άρχισαν τα πιο περίεργα και μοναδικά ταξίδια παρέα με τον απίστευτο καπετάνιο Ρόμπερτ Φιτζρόι και έναν επιβάτη ακούραστο, περίεργο και …ασταμάτητο. Δαρβίνος τ΄όνομά του που έμεινε ξακουστό στην ιστορία, στον κόσμο  για τις  ανακαλύψεις του. Και το Λαγωνικό είχε πια ένα όνομα που κι εκείνο δεν ξεχάστηκες ποτέ. Beagle  το ονόμασαν και η περιέργειά  του του το ταξίδεψε σε απέραντες θάλασσες  κάνοντας  χιλιάδες ερωτήσεις. Κι ήταν ένα καράβι, βιβλιοθήκη από μόνο του  με περισσότερες από 200.000 σελίδες στα βιβλία του και 5.000 εικόνες που μάθαιναν και μαθαίνουν ακόμα  τον κόσμο σε όλους μας. Ένα καράβι περίεργο πολύ και μοναδικό στο είδος του….
Κον Τίκι Βιρακότσα, ο αρχαίος θεός των Ίνκας. Κον Τίκι και η αρχαία σχεδία που αρμενίζει τον Ειρηνικό Ωκεανό. Φτιαγμένη από κορμούς του δέντρου μπάλσα, το πιο ελαφρύ ξύλο του κόσμου. Κι επάνω της  ένα σπιτάκια από μπαμπού και μπανανόφυλλα για στέγη. Μα μήπως τούτη η σχεδία δεν είναι  αρχαία αλλά πολύ πιο σύγχρονη κι οι ναύτες, οι καπεταναίοι , οι ταξιδιώτες της είναι πιο σύγχρονοι και απλά πέντε Νορβηγοί, ένας Σουηδός  κι ένα ς παπαγάλος; Και τούτο το ταξίδι της περιέργειας; Γιατί γινόταν σε τέτοιο καράβι; Γιατί η γνώση, το μυστήριο, η αποκάλυψη και η ανακάλυψη δεν σταματούν ποτέ. Έτσι ξεκίνησε στα 1947 τούτο το «Αδύνατον» ταξίδι. Για να αποδεχθεί μια θεωρία. Μόνο σύγχρονο όπλο του ένα ασύρματος. Ο Θορ Χέιερνταλ κατάφερε ύστερα από εκατό μία ημέρες να προσαράξει στην ατόλη  Ραρόιρα και το πείραμά του να έχει πετύχει, χάρις την τόλμη και την περιέργειά του.
Κι ήταν ο λαμπρός Αλέξανδρος, ο στρατηλάτης ο πιο περίεργος και φιλομαθής άνδρας της αρχαίας Ελλάδας. Ταξίδεψε ίσαμε την άκρη του κόσμου, έμαθε, λάτρεψε, αγάπησε, νοιάστηκε για τα πιο ασήμαντα και σημαντικά πράγματα. Και σαν κουράστηκαν οι  στρατιώτες του έδωσε εντολή να γυρίσουν όλοι μαζί πίσω με ναύαρχο στο στόλο του τον Νέαρχο από την Κρήτη. Οχτακόσια καράβια φτιάξανε οι στρατιώτες της ξηράς. Και σαν κίνησε το ταξίδι στο άγνωστο φουρτούνες και περιπέτειες πολλές του περίμεναν. Κι άραξαν πολλές φορές περιμένοντας να κοπάσουν οι αέρηδες …Κι έγραφε πάντα ο Νέαρχος τις εντυπώσεις και τα δρώμενα των ημερών που περνούσαν… Και συνάντησαν στο ταξίδι όλα τα παράξενα που του ΄χαν διηγηθεί και κατέγραφε μόνο όλες τις λεπτομέρειες ίσαμε που έφτασε στο νησί του Ήλιου. Κι επέστρεψε κοντά στο μεγάλο στρατηλάτη ξανά. Σαν να ‘ταν δυο φορές τούτο το ταξίδι κι ήταν τα δάκρυα πολλά , μα ήταν της χαράς και για τον Αλέξανδρο και για τν παιδικό του φίλο που νίκησε τη θάλασσα, τη  γνώρισε, την ταξίδεψε όσο κανείς….
Τελευταίο παράξενο και περίεργο καράβι ήταν η Βάσα του Γουστάυου  Αδόλφου, πλοίο κάστρο, απόρθητο γεμάτο χρώμα, κανόνια στρατιώτες ανίκητους. Για να αποκτήσει τη δική του τη θάλασσα, την Βαλτική. Ολόκληρο νησί ήταν το ναυπηγείο για τούτο τι καράβι κι άνθρωποι χιλιάδες εργάστηκαν ατελείωτες ώρες να το σχεδιάσουν, να το φτιάξουν, να το «χτίσουν » καλύτερα. Και σαν έφτασε η πολυπόθητη μέρα στις 10 Αυγούστου του 1628 το Βάσα κάνοντας το παρθενικό του ταξίδι, ένα μίλι μόνο από το λιμάνι έγειρε και βούλιαξε… για πάντα. Τα χρόνια πέρασαν κι η περιέργεια ενός ‘σύγχρονου ερασιτέχνη αρχαιολόγου έδωσε πάλι ζωή στο βυθισμένο Βάσα. 333 χρόνια μετά ανακαλύπτει το σημείο της βύθισης του και ανελκύεται από τα βαθιά νερά του λιμανιού. Όλα τότε βγαίνουν στο φως και σήμερα ξέρουμε πως τούτο το πλοίο, μουσείο της Στοκχόλμης, έχει ταξιδέψει χιλιάδες μίλια στην ιστορία και τον χρόνο γνωρίζοντας μας όλα εκείνα που συνέβησαν  αιώνες πριν… Και συνεχίζει να μας μαθαίνει!
Ένα ακόμα βιβλίο της σειράς Καράβια πήρε το δρόμο του να μας συντροφεύσει στην ιστορία, στα άγνωστα γεγονότα, στο χρόνο, στην καλή λογοτεχνία για παιδιά και μεγάλους. Δυο σπουδαίοι δημιουργοί – συγγραφείς δυνατών ιστοριών, μαέστρων του  είδους τους που πραγματικά δεν σταματάς να τους διαβάζεις ούτε  στην τελευταία σελίδα. Θέλεις πάλι απ ΄την αρχή να μπεις στη μαγεία των λέξεων και των γεγονότων. Γεγονότα  δοσμένα με τρόπο μοναδικό που σου μαθαίνουν, σε διδάσκουν, σε διασκεδάζουν και σε συναρπάζουν.
Αντώνης Παπαθεοδούλου και  Μαρία Αγγελίδου … Επειδή οι καλές ιστορίες θέλουν μεγάλους δημιουργούς και ας είναι γνωστά τα γεγονότα. Διαβάζονται αλλιώς , ξαναγράφονται από πένες πολύ δυνατές και μας γεμίζουν συναισθήματα, αγωνία, σκέψεις και χίλιες δυο εικόνες. Εικόνες που φιλοτέχνησε στο βιβλίο ο Χρήστος  Κούρτογλου με μοναδικά κολλάζ – ζωγραφική – τέχνη ,  συνεχίζοντας το ταξίδι στη φαντασία , στο όνειρο και στις δυνατές αφηγήσεις!

Καράβια που έπαιξαν με τη φωτιά, Μαρία Αγγελίδου – Αντώνης  Παπαθεοδούλου, εικ: Χρήστος Κούρτογλου, εκδ. Ίκαρος

Μαγικές κι αυτές οι ιστορίες των καραβιών που έπαιξαν με τη φωτιά, τον ήλιο, την ιστορία, τα ποτάμια, τα πελάγη και τους ωκεανούς.  Ιστορίες για τη φωτιά, με φλόγες μικρές  ή μεγάλες που τρομάζουν, τρέπουν σε φυγή που σκορπούν στους άνεμους. Που όλα γίνονται  στάχτη, καπνός κι αέρας. Ουρλιάζουν τα καράβια όταν καίγονται και ας  είναι ο τρόμος τους άλαλος λέει η Μαρία Αγγελίδου. Το υγρό πυρ ήταν εκείνη η πιο δυνατή φωτιά του Βυζαντίου. Και  την ήθελαν όλοι , Άραβες , Ρώσοι, Βούλγαροι που βγαίνε μέσα από σηφούνα  με κεφάλι λιονταριού , όμως τούτη η μυστική συνταγή ήταν επτασφράγιστη  και καλά κλειδαμπαρωμένη.  Η πρώτη ιστορία είναι από εκείνες που λόγω εντοπιότητας λάτρεψα πιο πολύ. Ήρωας , πειρατής, κατακτητής ο Αμπού Χαφς που ονειρεύτηκε το νησί - καράβι να γίνει δικός του κήπος και τα κατάφερε. Η Κρήτη έπεσε στα χέρια των ανδαλουσιανών  και τα καράβια κάηκαν να μην μπορεί κανείς πια να την λησμονήσει, να την απαρνηθεί, να την αφήσει μόνη της να κείτεται στη μέση του πελάγους. Χρόνια πολλά προσπάθησαν οι Βυζαντινοί να την πάρουν πίσω  όμως στάθηκε αδύνατο να νικηθεί ο Αμπού, οι γιοί και τα εγγόνια του. Ώσπου κατάφερε ο αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης να βρει τον πιο ικανό Κατεπάνω, ναύαρχο και στρατιωτικό μαζί ,τον Νικηφόρο, που θα  φτάσει με ασύλληπτο αριθμό στο στόλο του, στο νησί. Και κλείστηκαν στον Χάνδακα , στο κάστρο με το τείχος το άπαρτο όλοι οι κάτοικοι κι οι στρατιώτες,  μα την κρατήσουν την πόλη και το νησί,  γερά. Και λύγισαν μόνο σαν πέρασε πολύς καιρός από την πείνα κάποια στιγμή, μιαν άνοιξη , κι ας προσπάθησαν εφτά φόρες να τους την πάρουν. Ο Νικηφόρος όνομα και πράγμα τους νίκησε κι έβαλε την τελευταία φωτιά σ΄ αυτήν την ιστορία.
Η δεύτερη ιστορία με την υπογραφή του Αντώνη μιλάει για εκείνα τα καράβια που πήγαν κόντρα στις ροές των ποταμών, τα γνωστά μας ποταμόπλοια. Έβαλαν φωτιά μέσα τους με τις ατμομηχανές και πρώτα από όλα έπλευσαν στον τεράστιο υδάτινο δρόμο τον Μισισιπή. Στην αρχή ήταν λίγα κι ύστερα έγιναν  χιλιάδες . Και τότε στα 1858 ένα ποταμόπλοιο που πλέει ανάντη με προορισμό το Σαιντ Λούις  και πιλότο  του τον μαθητευόμενο Σαμ  Κλέμενς, το Πενσυλβάνια , θα είναι ένα από εκείνα τα καράβια που θα το κάνει στάχτη η φωτιά. Με την αίτια ενός τσακωμού δεν θα βρεθεί στο καράβι  θα γλυτώσει τη ζωή του ο μεγάλος Σαμ Κλέμενς. Λίγο αργότερα, θα πιάσει δουλειά σε άλλο ποταμόπλοιο, θα γίνει κανονικός πιλότος και θα τα παρατήσει όλα κάποια στιγμή,  για να γίνει ένας πασίγνωστος συγγραφέας του καιρού του και του  δικού μας, γράφοντας ιστορίες με χιούμορ, με δράση και με γεγονότα που σφράγισαν ολόκληρες εποχές. Εμείς  τον ξέρουμε με το ψευδώνυμο  Μαρκ Τουαίην και τις Περιπέτειες του Τομ Σόγιερ και του Χάκλμπερι Φιν.
 Η Τρίτη ιστορία είναι  αφιερωμένη στα ναυάγια μα και σε εκείνο το καράβι με το παράξενο όνομα «Νόσα Σενιόρα ντος Μάρτιρες» που ταν πνιγμένο στο μαύρο χρυσάφι, το πιπέρι και πρόλαβε να κάνει ένα μόνο ταξίδι . Κι έχει μια ιστορία αυτό το μονοτάξιδο καράβι μοναδική άτυχη μοίρα, που ξεκινά στα 1600 στην Πορτογαλία σε ένα ναυπηγείο για  τον βασιλιά και έμπορο Φίλιππο τον Γ΄. Εκείνα τα χρόνια όλες οι θάλασσες ήταν γιομάτες με καράβια που κουβαλούσαν πιπέρι από την ανατολή , τα λιμάνια της Ινδίας κι ήταν χιλιάδες αυτοί που δούλευαν για να φτιάξουν γερά σκαριά να προστατεύσουν τούτη τη μαύρη σκόνη την πολύτιμη. Κι ήταν ο ένας και φιλόδοξος νεαρός καπετάνιος ,ο Ρολίμ, ο αφέντης του μονοτάξιδου καραβιού που φόρτωσε επάνω του για το πρώτο του ταξίδι  όσα δεν έβαζε ο νους του ανθρώπου. Τον Μάρτιο  του 1605 ξεκίνησε  να φτάσει όσο ακόμα ήταν καλός  ο καιρός στο Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας  μαζί με όλη την αρμάδα που χε ονόματα παρόμοια με τη δική του Νόρα Σενιόρα – Παναγία. Και όλα πήγαν πρίμα και φόρτωσε από το Κοτσίν το ελαφρύ φορτίο του πιπεριού κι ετοιμάστηκε για το ταξίδι της επιστροφής . Κι επέστρεψε μόνο που ήταν άτυχο πολύ κι εκεί στο έμπα του ποταμού του Τάγου γινήκανε όλα κι έγινε χίλια κομμάτια το καράβι και χάθηκαν όλα …Άνθρωποι, φορτίο και ελπίδα.
Ξέρετε ποιο είναι «Το καράβι των Εκατομμυρίων Χρόνων»; Είναι το καράβι του θεού Ρα που με αυτό κάθε πρωί ανεβαίνει στον Ήλιο από την ανατολή και τη Δύσηξ μπαίνει σε άλλο καράβι και κατεβαίνει στον Κάτω κόσμο. Το καράβι του Κούφου επίσης, του Βασιλιά δηλαδή το ξέρετε; Ήταν το καράβι μούμια του Χέοπα που κομμάτι κομμάτι φυλάχτηκε μαζί με οδηγίες σε ιερογλυφική γραφή  για να μπει μαζί του στην πυραμίδα και να τον ταξιδέψει ίσαμε τον Ήλιο.  Και σαν το βρήκε στα 1954 ο Καμάλ Ελ Μαλάκ το συναρμολόγησε ( 1224 κομμάτια) και του δώσε πάλι ζωή μέσα στο Μουσείο να λέει τις ιστορίες που θέλουν τα παιδιά κι όσοι πιστεύουν πως ο ήλιος κάθε μέρα ανεβαίνει στον Ουρανό με… καράβι.
Δεν θέλω να πλέκω εγκώμια σε ανθρώπους  που πιστεύω και αγαπώ αλλά σε τούτη εδώ τη δημιουργία της σειράς των καραβιών δεν νομίζω πως υπάρχει έστω και ένας  αναγνώστης που θα διαφωνήσει μαζί μου. Είναι βιβλία μοναδικά. Είναι ιστορίες που αν και κάποιες μας είναι γνωστές έχουν γραφτεί με απίστευτο τρόπο, με λέξεις, «εικόνες » και στοιχεία που μας  κάνουν να αναγνωρίσουμε το  απαράμιλλο ταλέντο των δύο δημιουργών τους και να αναζητήσουμε  κι άλλες δικές τους ιστορίες. Τα συναισθήματα που δημιουργούνται διαβάζοντας νομίζω έχουν μια έκταση και ποσότητα που πραγματικά δεν συγκρίνονται με άλλες αναγνώσεις.
Ψάξτε αυτές τις ιστορίες. Κυνηγήστε μαζί με τον Αντώνη και τη Μαρία την περιπέτεια, την ιστορία, τη γνώση, το μυστήριο, το παράλογο, το λογικό, το παράτολμο, το απίθανο,  το γνωστό και το άγνωστο. Αφεθείτε  στο παραμύθι, στην αλήθεια, στο μύθο και την πραγματικότητα, στο όνειρο, στη φαντασία, στα γεγονότα. Ταξιδέψτε μαζί τους  σε θάλασσες υπαρκτές, φανταστικές και ανεξερεύνητες. Μπείτε στη διαδικασία  του …παραπέρα, του μυστηρίου και της καλής λογοτεχνίας που σαν την συναντάς θες να την μοιραστείς, να την « διαλαλήσεις» να την γνωρίσεις σε όσους πιο πολλούς μπορείς!
Και φυσικά μην παραλείψετε ποτέ να θαυμάσετε τις μοναδικές εικόνες του Χρήστου Κούρτογλου που μοιάζει κι εκείνες  σαν ξεπήδησαν από το χθες κα να ζωντάνεψαν ανεπανάληπτα με πολύ ιδιαίτερο τρόπο την κάθε ιστορία.
Για παιδιά και μεγάλους και για όσους λατρεύουν τις ιστορίες, τις θάλασσες και τα καράβια!
*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι  νηπιαγωγός!

δημοσιεύτγκε στο cretalive.gr στις 14 Απριλίου 2018:https://www.cretalive.gr/culture/ta-paramythia-toy-sabbatoy-97

Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα ....


Τα Παραμύθια του Σαββάτου παρουσιάζουν μια πολύ καλογραμμένη σειρά βιβλίων:
 Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα, Μαρία Αγγελίδου, εικ. Κατερίνα Βερούτσου, εκδ. Μεταίχμιο

Της Ελένης Μπετεινάκη*







Το Κόκκινο…
Κάπως έτσι αγαπάει κανείς πιότερο την ιστορία. Έτσι, έπρεπε να είναι γραμμένη στα σχολικά βιβλία. Γεμάτη …χρώματα και αλήθειες από αυτές που σπάνια λέγονται. Που πρέπει να ψάξεις πολύ, να συγκεντρώσεις στοιχεία από χίλιες δύο πηγές και να τις γράψεις με ένα τρόπο που δεν θα τις ξεχάσει ποτέ κανείς.
Ένα βιβλίο ιστορίας για μικρούς και μεγάλους. Μύθος ή Αλήθεια το Βυζάντιο είναι  μια εποχή που πάντα  φέρνει στο μυαλό πλούτη, δόξα, μεγαλεία, ίντριγκες και πάθη. Πολέμους, ήττες και νίκες, αυτοκράτορες, βαρβάρους, ήρωες και γυναίκες ξακουστές . Και τώρα με τούτη την « πολύτιμη » γραφή της Μαρίας Αγγελίδου αποκτά περισσότερο πάθος και …χρώμα.
Μια σειρά βιβλίων με πρώτο πρώτο το κόκκινο, χωρισμένο σε κεφάλαια από τότε στην αιώνια πόλη τη Ρώμη στα 410 μ. Χ. Κι αφού οι κόκκινες είναι οι καλύτερες ιστορίες, αυτές που φωνάζουν δυνατά, τούτη δω είναι γεμάτη ιαχές, θριάμβους και αίμα. Κι είναι γραμμένα όλα στη σειρά από εκείνο το κάψιμο της Ρώμης που γέμισε κόκκινες φλόγες ο ουρανός κι ο τόπος ολάκερος. Και μαθαίνουμε πως ξεκίνησαν όλα …με τους  αρχηγούς, την μανία και την λύσσα την κόκκινη. Κι είναι η ιστορία του Αλάριχου γεμάτη κλεψιές, φωτιές, αρπαγές, διαταγές , θανατικό και τιμωρίες. Και συνεχίζει η ιστορία, τούτη τη φορά για τους Άραβες που θέλησαν να κάνουν τον τότε γνωστό κόσμο δικό τους, να κατακτήσουν το Βυζάντιο και την Πόλη. Κι έκαναν  μια -δυο φορές προσπάθειες να πλησιάσουν αλλά δεν τα κατάφεραν γιατί υπήρχαν πάντα τα …λόγια του Μωάμεθ. Κι εδώ συναντάμε τον χαλίφη Σουλεϊμάν και τον Σύριο Μασαλμά  κι άρχισαν ένα σωρό κόκκινες συμφορές και θάνατοι και δεν τα κατάφεραν. Κι ήταν κι εκείνο το ποτάμι, ο Στρυμόνας, πιο κόκκινο απ΄ όλα τα άλλα που είχε αιτία τον Σαμουήλ τον Κομητόπουλο, τον Βούλγαρο. Κι ακόμα περισσότερα  ποτάμια και χείμαρροι και αντάρες κι ένα σωρό ιστορίες και ίντριγκες κι ανδραγαθήματα και φόνοι κι όλα όσα μαρτυρά μια ιστορία που δεν έχει τελειωμό. Κι έφτασε εκείνη η χρονιά της Άλωσης κι η Χρυσή Βασιλεύουσα έγινε πιο κόκκινη από ποτέ…
Κι έχει πολλά υστερόγραφα τούτο το βιβλίο, γεμάτα χρώματα, αλήθειες, γεγονότα και απόψεις και συμπεράσματα. Και χαίρεσαι να τα διαβάζεις, να θυμάσαι, να μαθαίνεις!
Ένα βιβλίο κόσμημα. Στην γραφή και στην εικόνα. Σαν βυζαντινό κομμάτι πολύτιμο με χρώμα, λέξεις και ιστορίες κεντημένο από δυο γυναίκες πολύ σπουδαίες. Την συγγραφέα Μαρία  Αγγελίδου και την εικονογράφο Κατερίνα Βερούτσου. Κι είναι η συνάντησή  τους μια στιγμή που νοιώθεις σαν να ζωντανεύουν όλα μπροστά στα μάτια σου. Και βλέπεις το κόκκινο, το πορφυρό, να απλώνεται παντού, με χίλιες αποχρώσεις και θες να μην τελειώσουν ποτέ οι ιστορίες και οι εικόνες κι ας  είναι  τόσο  το θανατικό στα λόγια τους. 
Κι ευτυχώς η  γραφή και η εικόνα δεν σταματούν εδώ αλλά συνεχίζουν με άλλο χρώμα  …το χρυσό… ίσαμε την άλλη φορά!

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 13 Φεβρουαρίου 2016! http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr/2016/02/blog-post_46.html
 
Tο Βυζάντιο σε έξι χρώματα, Μαρία Αγγελίδου, εικ: Κατερίνα Βερούτσου, εκδ. Μεταίχμιο

Το Χρυσό…

Η σειρά λέγεται : «Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα», έχει την υπογραφή της Μαρίας Αγγελίδου και τις εικόνες της Κατερίνας Βερούτσου. Αυτό σημαίνει εγγύηση ποιότητας, γραφής, εικόνων και φυσικά αποτέλεσμα άρτιο. Το «Χρυσό» είναι το δεύτερο βιβλίο κι είναι γεμάτο λάμψη, γεμάτο θησαυρούς, βασιλιάδες, όνειρα, πολιτείες και Ομορφιά.
Πρώτη απ΄όλες τις Χρυσές και όμορφες πόλεις είναι εκείνη που την ονειρεύτηκε ένα παιδί. Ο Φλάβιος Βαλέριος Αυρήλιος Κωνσταντίνος που γεννήθηκε δίπλα σε ένα ποτάμι που δεν σταμάτησε ποτέ να κυλά. Ταξίδεψε πολύ  και πίστευε κι ακολουθούσε πάντα τα όνειρα του κι αυτό του βγήκε σε καλό. Έγινε ο Πρώτος των Πρώτων κι «άκουσε » ένα όνειρο κι έκτισε την Πόλη του πάνω σε ένα μικρό χωριουδάκι που το έλεγαν Βυζάντιο. Κι έγιναν  όλα γρήγορα, σοφά και Χρυσαφένια για να γίνει τούτη η Πόλη του Κωνσταντίνου η πιο Λαμπρή, η πιο όμορφη η πιο Χρυσή του Κόσμου! Κι έμεινε τούτη η Πόλη στην ιστορία και στο προσκήνιο για πάνω από 1000 χρόνια κι ας είχε ο βασιλιάς και ιδρυτής της  ένα και μόνο μελανό σημείο, εκείνο με το φόνο του παιδιού του. Είχε όμως και ένα πολύχρωμο ή μάλλον δυο από τα χιλιάδες καλά που έκανε. Έκοψε νόμισμα σπουδαίο και τρανό κι όρισε εκείνος  πρώτος την ημέρα της Κυριακής να ΄ναι αργία. Από τότε στα 321 μ Χ ίσαμε και τις μέρες μας…
Σε τούτη τη  Χρυσή πολιτεία με τους αμύθητους θησαυρούς  και τα παλάτια έφτασε κάποτε, μωρό σχεδόν κι ένα κορίτσι χλωμό κι αδύνατο με μάτια μεγάλα και φρύδι σμιχτά. Θοδώρα όνομα της κι έμεινε με τον πατέρα της τον Ακάκιο, τη μάννα  και τις δυο της αδελφές στα υπόγεια του Ιπποδρόμου που΄χε χτίσει  ο Κωνσταντίνος, κάποτε. Κι έζησε μέσα σε κραυγές κι ουρλιαχτά και ζώα κι ένοιωσε τη μυρωδιά της δύναμης και του θανάτου όμως δεν πτοήθηκε. Εκείνη ήθελε να βγει μπροστά με το μυαλό, την καρδιά, την Ομορφιά του σώματος και της ψυχής. Κι πάλεψε σαν μονομάχος, σαν αρχηγός, σαν Αντρειωμένος άνδρας σαν έχασε τον πατέρα της κι έπρεπε όλοι τους να επιβιώσουν. Κι ήξερε, κι έζησε σοφά, και ταξίδεψε και κατάφερε με τα δικά της  όπλα, τα γυναικεία και τα μυαλωμένα να κερδίσει τον ίδιο τον αυτοκράτορα, την ψυχή του και να γίνει η ίδια Πρώτη των Πρωτών, Χρυσή Αυγούστα του Βυζαντίου.
Κι υπήρξαν κι άλλοι Χρυσοί αυτοκράτορες , όπως ο Καρλομάγνος , ο βασιλιάς των Φράγκων, γενναίος πολεμιστής από τα μικράτατα του. Κι ο πόλεμος, κι οι κατακτήσεις και τα ταξίδια δεν τον άφησαν να μάθει τα γράμματα που αγαπούσε κι ήθελε. Κι έγινε αρχηγός, βασιλιάς από τους  πιο Χρυσούς ς σε όλη την γνωστή τότε Ευρώπη κι έβαλε στόχο να κατακτήσει και τη Βασιλεύουσα  και να νικήσει τον Χαλίφη των Αράβων. Κι είναι εκείνη η ιστορία με τον ελέφαντα των Αμπού Αμπάς η πιο χρυσή. Για τέσσερα χρόνια ταξίδεψε από τα μέρη του ίσαμε το AΆαχεν για να γίνει ο πιο γνωστός, ο πιο αγαπητός , ο βασιλικός ελέφαντας, ο γιομάτος πλουμίδια και χρυσά.

Στην τελευταία ιστορία μιλάμε για θεριά και δαίμονες. Δαίμονες αληθινούς κρυφούς η φανερούς που ήθελαν  κι εκείνοι να κατακτήσουν, να αποκτήσουν να υψώσουν  το ανάστημα τους πιο πάνω κι από την ίδια την Ιστορία!
Λόγος ασταμάτητος, στρωτός, πολύχρωμος και απόλυτα κατανοητός. Στολισμένος με το χρυσάφι της γραφής, της ποίησης και της ιστορίας. Της ιστορίας όπως έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία. Σε όλα τα σχολεία και ηλικίες. Σαν παραμύθια, σαν γάργαρο νερό που τρέχει και δροσίζει την ψυχή, το νου, τα άσχημα και τα όμορφα που κάποτε συμβήκανε. Η Μαρία  Αγγελίδου έχει αυτή την ικανότητα, να ταξιδεύει μικρούς και μεγάλους σε χρόνους άγνωστους, ιστορικούς, παλιούς και νέους και να γεμίζει με εικόνες  την ψυχή και τη σκέψη. Να δίνει φτερά και στη δική μας φαντασία και να κάνει τα ακατανόητα πιο εύκολα , πιο προσιτά, πιο αγαπητά. Να μετατρέπει τα δύσκολα της ιστορίας σε πολύχρωμα, σε ιστορίες που θες να ψάξεις και αν βρεις και που λαχταρά η ψυχή να μην τελειώνουν  ποτέ.  Μαζί της πάντα συνοδοιπόρος στην Ιστορία των Βυζαντινών Χρόνων η Κατερίνα Βερούτσου. Με χρώματα, σχήματα, μορφές και «αρώματα» που ζωντανεύουν με τρόπο μαγικό και δίνουν ακόμα περισσότερη πνοή και στις δικές μας εικόνες.
Ολόχρυσο βιβλίο, πολύτιμο το Χρυσό της Μαρίας και της Κατερίνας. Γεμάτο λάμψη, χρώμα και ας το σκιάζει  σε ένα δυο σημεία το μαύρο του δόλου, του θανάτου. Έτσι  γράφονται  οι μεγάλες ιστορίες  των αιώνων, των Πόλεων, των κατακτητών.
Να το ψάξετε τούτο το «Χρυσό» του Βυζαντίου, να νοιώσετε να ζωντανεύει μπροστά σας η ιστορία, οι άνθρωποι, οι μυρωδιές, τα χρώματα…
Για παιδιά από 10 χρονών… Για μεγάλους που λατρεύουν την Ιστορία και τα σπουδαία λογοτεχνικά κείμενα!
Δημοσιεύτηκε στις 12 Αυγούστου 2017 στο Cretalive.gr : https://www.cretalive.gr/culture/ta-paramythia-toy-sabbatoy-67

Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα, Μαρία Αγγελίδου, εικ: Κατερίνα Βερούτσου, εκδ. Μεταίχμιο

Το «Μαύρο»…

«Κι απ΄ τα μαύρα τα καλύτερα», μια ευχή, μια αφιέρωση, που ΄ναι γεμάτη από το χρώμα που υπάρχει μέσα στο μαύρο. Το φως  που ξεπήδησε από εκείνη την σκοτεινή άβυσσο πριν από εκατομμύρια χρόνια.
Το μαύρο του φόβου, του πόνου, του χαμού, της λύπης, της ιστορίας, όταν γεμίζει με βασιλιάδες, στρατηγούς, όπλα, φονικά, και τρόμο. Το μαύρο που είχε το Βυζάντιο από τα χρόνια του Αττίλα του τρομερού ισοπεδωτή  που έφτιαξε την Αυτοκρατορία του Φόβου. Για αυτό όλοι τον σέβονταν, μόνο από φόβο , μόνο από την μαυρίλα που σκορπούσε στο πέρασμα του. Και ας μην  γνώριζε ο κόσμος πολλά για τούτον τον κατακτητή που από μωρό σχεδόν έκανε πράγματα ασύλληπτα σαν να ‘ ταν θεριό ή καλύτερα …θεός. Κι ύστερα έμαθε ο ίδιος να μην φοβάται, σαν σκότωσαν μπροστά  στα μάτια του τους δικούς του, με όρκο βαρύ που τον κράτησε μέχρι το τέλος. Το μόνο που ήξερε ήταν να πολεμά, να αποζητά το μαύρο και να σπέρνει φόβο και μόνο αυτό. Πέρασε απ΄όλες τις μεγάλες πόλεις του τότε κόσμου ακόμα κι από την Θεσσαλονίκη κι έφτασε στην τότε Βασιλεύουσα κι ίσαμε απάνω από τη Μαύρη Θάλασσα κι  ως την Γαλάτεια κι από τη Βαλτική ως τη Μεσόγειο. Κι αφού το μόνο που ήξερε ήταν  να πολεμά κι αφού παντρεύτηκε ίσαμε 300 φορές έχασε την ζωή κανείς δεν ξέρει από τι. Από φαρμάκωμα δηλητήριο  της 301ης γυναίκας του, από πνιγμό ή από το αίμα που δεν σταμάτησε να τρέχει από τη  μύτη του κάποτε. Ο, τι και να του συνέβη ο φόβος , το μαύρο σκέπασε  τον θάνατο του και των παλικαριών του για να μην ξέρει κανείς την τύχη, το μέρος, τον Αυτοκράτορα του Φόβου που «κοιμάται»!
Κι ύστερα ήρθε η σειρά της Κωνσταντινούπολης εκείνα τα χρόνια του 8ου αιώνα γεμάτη με ονόματα αληθινά ή ψεύτικα βασιλιάδων καλών ή κακών. Λέοντας Γ΄ και  Κωνσταντίνος ο Ίσαυρος.  Όνομα που ίσως να μην του ταίριαζε που τα βαλε με τον Μαύρο Εχθρό, τους Άραβες και βγήκε νικητής. Και τον Μαύρο Προδότη νίκησε και ξανάφτιαξε τη Χρυσή Πόλη που στο μεταξύ είχε γίνει μαύρη απ΄ τους πολέμους. Κι ήρθε με τα χρόνια πάλι Μαύρος Θάνατος , η πανούκλα, κι άλλαξαν όλα στην Κωνσταντινούπολη. Καινούργιοι άνθρωποι ήρθαν κι ήταν τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος για τις Εικόνες που χάρισε στον Κωνσταντίνο το πιο Μαύρο Όνομα…
Κι η τρίτη ιστορία ξεκινά με τα μαύρα γράμματα, τα μικρά αυτά σημάδια πάνω  στο λευκό χαρτί που σκορπούν γνώση, αλήθειες, ψέματα κι όλη τη γνώση του κόσμου. Κι έχουν τα λόγια δύναμη και ακόμα μεγαλύτερη σαν είναι τυπωμένα. Κι ήταν αιτία  πολλές φορές ακόμη και βασιλιάδες να χάσουν το θρόνο τους από τα γραφόμενα. Κι ήταν  το Βυζάντιο ο τόπος που κάποτε υπήρχαν όλες οι γνωστές γλώσσες του κόσμου. Σ΄ αυτό το κεφάλαιο μιλάει ο μικρός Κωνσταντίνος που έγινε τεράστιος. Που μιλούσε ένα σωρό γλώσσες , που μάθαινε σχεδόν με το πρώτο τους άκουσμα. Μαζί με τον αδελφό του  φράσανε με φιρμάνι από τον Αυτοκράτορα ίσαμε τη Μαύρη Θάλασσα να μάθουν την ντόπια γλώσσα. Κι ύστερα επινόησε ο Κωνσταντίνος νέα γράμματα, 34 στον αριθμό, να διδάξει, να γράψει, να μορφώσει νέους ανθρώπους. Κι έγραψε τα λόγια του Θεού και τα μετέφρασε στα σλάβικα κι όποιος προσπάθησε να τον σταματήσει δεν τα κατάφερε. Ακόμα κι ο ίδιος ο Παππάς που ένοιωσε τον Φόβο των μαύρων μικρών γραμμάτων πάνω στο χαρτί, δεν μπόρεσε. Τον έπεισε ο Κωνσταντίνος για το δικό του Θαύμα, το όραμα , τη δουλειά του. Κι ας πέθανε αμέσως μετά, ήταν ήσυχος κι άφηνε πίσω του τον αδελφό του να συνεχίσει το έργο του. Κύριλλος και Μεθόδιος  τα δυο αδέλφια, αρχή κι αιτία μιας  επανάστασης που έφτασε ίσαμε τις μέρες μας, να έχει καταφέρει μόνο με το μαύρο μελάνι της να μεταφραστεί η Βίβλος σε 554 γλώσσες.
Κι είναι η τέταρτη Μαύρη Ιστορία, εκείνη  των Αλλαγών . Των Αλλαγών των ριζικών, των απίστευτων, που όμως σαν σε θαύμα, συνέβησαν. Και μιλάει για καράβια που αρμένιζαν όλα τα πέλαγα μέχρι που έφτασαν στην Βασιλεύουσα να την κατάκτησαν, όχι πια από τη θάλασσα μα από τη στεριά. Γιατί τούτη η Πόλη η πολύπαθη ήταν όνειρο και επιθυμία του κάθε μεγάλου στρατηλάτη, εχθρού, αυτοκράτορα, βασιλιά, βάναυσου ανθρώπου, να την κάνει δική του. Κι ο Μωάμεθ ο Πορθητής τα κατάφερε. Τα κατέφερε με τα καλύτερα όπλα, μα πιο πολύ με τη συμβουλή ενός  απλού ιταλού ναυτικού: Να βγάλει τα καράβια του στη στεριά, στα βουνά στις ανηφόρες και κατηφόρες , γεμάτα ναύτες σε τούτο τον παράξενο στόλο της στεριάς. Κι έτσι ο Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος νικήθηκε γιατί δεν είδε αυτό που ερχόταν , γιατί δεν πίστευε στις μεγάλες αλλαγές…

Κι είναι τα υστερόγραφα του βιβλίου πιο φωτεινά από το Μαύρο που γράφουν. Φέγγουν τις αλήθειες, την ιστορία , τα πολλαπλά και τυχερά ή άτυχα ονόματα.
Πολλές φορές το διάβασα τούτο το Μαύρο, το Βυζαντινό. Κι όλες τις φορές ανακάλυπτα μια φράση, μια λέξη , κάτι καινούργιο που έκρυβε χρώμα και ψυχή. Που είναι γεμάτο από Ιστορία γραμμένη με τρόπο ανεπανάληπτο.
Μαρία Αγγελίδου. Εγώ τι να γράψω για μια τόσο σπουδαία συγγραφέα. Όλη της η δουλειά χρόνια τώρα είναι τόσο προσεγμένη και καλοδουλεμένη που πραγματικά χαίρεσαι, απολαμβάνεις το κάθε κείμενο, την κάθε πρόταση, την  κάθε λέξη. Ιστορία δοσμένη με το σωστό τρόπο, μέσα από το χρωματιστό μαύρο , μέσα από αλήθειες, ψέματα, μύθους , γραπτά και εικόνες. Ένα βιβλίο που όλα τα παιδιά θα έπρεπε  να έχουν στην τσάντα τους για  το μάθημα της  Ιστορίας , για την Λογοτεχνία και τα κείμενα που πρέπει να διδάσκονται κανονικά έτσι στα σχολεία κι όχι με στείρα γνώση, κακογραμμένες αλήθειες  και αποτύπωση ημερομηνιών. Ένα βιβλίο ραμμένο με τρόπο προσιτό και δελεαστικό για ένα τόσο σοβαρό και απαραίτητο μάθημα.  Όποιο κομμάτι και αν αγγίξει κανείς, σαν το τελειώσει θα νοιώσει σοφότερος και πλημμυρισμένος από λέξεις που έχουν άλλο νόημα, που είναι γεμάτες χρώματα και ας είναι  το θέμα του συγκεκριμένου βιβλίου το Μαύρο.  Ένα βιβλίο που θα ανατρέχει κανείς συχνά μαζί με το Κόκκινο και το Χρυσό του Βυζαντίου , κάθε φορά που θα θέλει να θυμηθεί, να μάθει, να νοιώσει τη δύναμη της δικής μας γλώσσας, τον πλούτο της και την …ιστορία. Ένα βιβλίο επίσης εικονογραφημένο μοναδικά και απόλυτα συνεταιρισμένο με το κείμενο  από την Κατερίνα Βερούτσου.
Τούτο το Μαύρο θα φωτίσει πολλά σκοτάδια ιστορικά, θα λάμψει με τον πλούτο των γνώσεων και της έρευνας γιατί πάντα πίσω από μια τέτοια καλογραμμένη δουλειά, γνωρίζουμε όλοι  πόσο πολύ κόπο και ατέλειωτες ώρες ψαξίματος – διαβάσματος υπάρχουν.
Σας ευχαριστούμε για το τρίτο βιβλίο δώρο σε όλους εμάς  τους λάτρεις της Ιστορίας, για τα παιδιά μας , για τα μαύρα σας γράμματα που πραγματικά συγκινούν και αλλάζουν απόψεις για τα τετριμμένα και τα βαρετά κομμάτια που κάποτε διδαχθήκαμε.
Για μικρά και μεγάλα …παιδιά!

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 6 Μαΐου 2017 : https://www.cretalive.gr/culture/ta-paramythia-toy-sabbatoy-53
 
Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα ,Μαρία Αγγελίδου  εικ: Κατερίνα Βερούτσου,εκδ. Μεταίχμιο

Το «Άσπρο»…

Ο Κοσμάς ο έμπορος, ο ταξιδευτής είναι εκείνος που θέλησε να μάθει τον κόσμο ίσαμε εκεί που δεν υπάρχουν τα σημάδια του, που όλα είναι λευκά , που ίσως να μπορούσαν να φτάσουν  μόνο τα παραμύθια. Να γράψει ο ίδιος τις λευκές κόλλες του άγνωστου ….
Ήταν κάποτε τα χρόνια εκείνα τα παλιά που αυτοκράτορας των Ρωμαίων λογαριαζόταν ο Ιουστινιανός, η Μεσόγειος η αρχή και το τέλος του κόσμου. Κι ήταν καρδιά της η θάλασσα που κτυπούσε ολόγυρα σε ακτές κι  ακρογιάλια. Κι ο κόσμος ετούτος, για να κρατηθεί στα χέρια του ενός, με μάχες και πολέμους πολλούς πορευόταν. Ο Κοσμάς  γεννήθηκε στη Αλεξάνδρεια κι ήταν από πάντα του ταξιδευτής, γραφιάς και άνθρωπος που τόλμησε να φτάσει ίσαμε εκεί που λίγοι κατάφεραν. Στις άσπρες ή τις γαλάζιες πηγές του Νείλου, γεύτηκε, είδε, ακούμπησε τα πιο απίθανα ζώα, πράγματα  κι ύστερα κίνησε για ακόμα παραπέρα, ίσαμε την Ινδία. Κι αφού είδαν τα μάτια του όσο κανενός αλλουνού δεν είχαν δει , έγραψε για όλα τα θαυμαστά του κόσμου , μα και για εκείνα που ονειρεύτηκε , που μύρισε, που φαντάστηκε και γέμισε ίσαμε ένδεκα  βιβλία  με ιστορίες και παραμύθια του καιρού του, σαν αρνήθηκε τα ταξίδια κι έγινε Κοσμοκαλόγερος! Σε ένα βιβλίο και μόνο χώρεσε ο κόσμος ο πραγματικός …ο κάτασπρος!
Κι ύστερα στην Άσπρη χώρα την Αλβανία, κάθισε η μπίλια της Ιστορίας. Στο γιο του κύρη της Καστριότα της Πετράλμπας , τον Γκίοργκι που τον άρπαξαν οι Τούρκοι από μικρό να τον κάνουν γενίτσαρο. Kαι τον μεγάλωσε ο Σουλτάνος σαν γιο του,  σαν άρχοντα σωστό. Κι όταν σήμανε η ώρα να κατακτήσει τον κόσμο τον έστειλε ενάντια στον ίδιο του τον πατέρα να πολεμήσει. Μόνο που δεν κατάλαβε ο Σουλτάνος πώς οι Αετοί δεν πιάνονται, δεν φυλακίζονται, δεν ξεχνούν τους τόπους που μυρίζουν μυρωδιές γέννας και ψυχής ελεύθερης. Ο Ισκεντέρ Γκόργκι αλλάζει και πάλι την πίστη του , γίνεται αντάρτης, δίκαιος, πολεμιστής πανώριος και ξακουστός, με μέθοδο, με τρόπο και με δύναμη αξεπέραστη. Στα είκοσι πέντε χρόνια που μένει στα βουνά όλα αλλάζουν στον κόσμο ακόμα και το όνομα του γίνεται Αλέξανδρος των Βουνών από τον ίδιο τον Σουλτάνο και αντιμέτωπος του πια γίνεται ο Μωάμεθ που χαν σχεδόν μεγαλώσει μαζί. Και πέρασαν τα χρόνια και γινήκανε άσπρα τα μαλλιά και ρίχνονταν στις μάχες ίσαμε την στερνή του ώρα. Φεύγοντας περήφανος ος από τη ζήση σε λίγες μέρες τον ακολούθησε και το κάτασπρο άλογο του  κι έμειναν  όλοι όσοι πολέμησαν μαζί του, ονομαστά αρχοντόπουλα, μαύρα, λευκά, πολύχρωμα στις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας….
Οι χώρες του Βορρά είναι κάτασπρες αλλά αγαπούν τα χρώματα. Εκεί μένουν οι Βίκινγκς και τα καράβια τους τα λένε δρακοκάραβα. Εκεί μεγάλωσε κι ο Χάραλντ ίσαμε τα 15 του χρόνια που ρίχτηκε στον πόλεμο, νικήθηκε και τράβηξε ανατολικά στην άλλη άσπρη χώρα την Λευκορωσία. Κι έγινε αξιωματικός του Γιαροσλάβ του Σοφού κι απόκτησε τον πρώτο του θώρακα , την Έμμα. Και κίνησε μαζί με το στρατό για τη Βασιλεύουσα και πέρασε βουνά, καταρράκτες και δύσβατα μέρη ώσπου αντίκρισε τον τόπο που θεοί νόμιζε πως κατοικούσαν κι όχι θνητοί….Και γύρισε πίσω ξανά και έγινε πλούσιος πολύ από το χρυσάφι που τον πλήρωνε ο αυτοκράτορας για τις υπηρεσίες του και πολέμησε σαν θεριό κι έφτασε να γίνει Βασιλιάς του Χιονιού ίσαμε την  τελευταία του πνοή…
Και τελειώνουν οι άσπρες ιστορίες με εκείνη του Ουζούν Χασάν του ανίκητου που ήταν αιτία μια γυναίκα η Δέσποινα Χατούν, η ωραιότερη απ΄ όλες στη Χώρα των Ασπροπροβατάδων για να χάσει … Εκεί που αρχίζει η αγάπη, τελειώνουν τα λόγια , η Θεοδώρα ,η κόρη του Ιωάννη του Μεγαλοκομνηνού, η Δέσποινα δηλαδή, θα γίνει γυναίκα του Ουζούν. Και θα ζήσουν σε ένα παλάτι που πέντε χιλιάδες βήματα ήθελε κανείς να το γυρίσει όλο. Και σαν θα έρθει η στιγμή τον λόγο του στον Πατέρα της γυναίκας του να κρατήσει ο Ουζούν  θα πολεμήσει για το σωσμό της Τραπεζούντας  και θα νικηθεί για πρώτη φορά. …
Κάθε πρόταση και μια εικόνα από εκείνη την εποχή της ιστορίας που σε ανατριχιάζει, σε παρασύρει, σου δημιουργεί καινούργιους μύθους και παραμύθια. Κάθε σελίδα ποτισμένη με χρώμα, μάχες, έρωτα, ζωή και θάνατο. Άλλο ένα βιβλίο ιστορίας καλογραμμένης , περιπετειών που διαβάζεις ξανά και ξανά γιατί είναι δοσμένες με τρόπο τόσο ζωντανό τόσο μοναδικό που δεν θέλεις  ποτέ   να τελειώσουν οι περιγραφές. Μαρία Αγγελίδου και πάλι η συγγραφέας , Κατερίνα Βερούτσου η εικονογράφος. Το τέταρτο βιβλίο της αγαπημένης σειράς, η τετάρτη συνεισφορά σε μας των πιο πολύτιμων «χρωμάτων» του Βυζαντίου.
Τι να πω για μια ακόμα φορά.  Πλημμυρισμένο γλώσσα ελληνική, γάργαρη και χρωματισμένη. Μοναδικές περιγραφές γεγονότων γνωστών και άγνωστων. Μια ανάσα παίρνεις  ίσαμε την τελευταία λέξη και θες να διαβάσεις ακόμα πιο πολλά, να μάθεις, να ονειρευτείς να ξαναπείς πως αυτό το κείμενο θα έπρεπε   να είναι  μάθημα στα σχολειά. Αυτήν την Ιστορία θέλουμε για τα παιδιά, για μας, για τον κόσμο μας.
Ψάξτε και βρείτε όλους τους τόμους και κρατήστε τους σαν πολύτιμους στη βιβλιοθήκη. Κι όταν σας ακουμπά το παρελθόν, κι όταν σκέπτεστε, σημαντικά γεγονότα του τότε,   μάχες, πολέμους, θησαυρούς  …να τις ξαναδιαβάζεται. Σαν καλογυρισμενες ταινίες όλες οι ιστορίες, πολύτιμες.
Γραφή, εικόνα, μύθος, ιστορία, χρώμα και πόλεμοι. Όλα τα ΄χουν τούτα τα βιβλία κι είναι γραμμένα για κάθε ηλικία από τα μικράτα των οκτώ- εννέα χρονών…. ίσαμε!

Δημοσιεύτηκε στις 3 Μαρτίου 2018 στο Cretalive.gr  : https://www.cretalive.gr/culture/ta-paramythia-toy-sabbatoy-92

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι Νηπιαγωγός

Δημοσίευση στις 21 Απριλίου 2018 στο cretalive.gr:https://www.cretalive.gr/culture/ta-paramythia-toy-sabbatoy-98