Το παραμύθι της βροχής

Παρασκευή, 22 Μαΐου 2015

Τα παραμύθια του Σαββάτου …



…γράφει , σχολιάζει και παρουσιάζει η Ελένη Μπετεινάκη*

Βιβλία παραμύθια κι ιστορίες  που θυμίζουν στους μεγαλύτερους παιδικές – εφηβικές ανησυχίες, προβληματισμούς, σκέψεις και λύσεις θεμάτων που στην παιδική ψυχή ηχούν δύσκολες και ακατόρθωτες πολλές φορές. Ιστορίες καθημερινές που μπορεί  να συμβούν σε μια βεράντα ενός διαμερίσματος. Ιστορίες που μοιράζονται μαζί μας, φόβους ανασφάλειες και επιτυχίες. Ιστορίες θάρρους και δύναμης που ξεπερνούν ακόμα και τον ίδιο μας τον εαυτό αρκεί να στοχεύουμε ψηλά κι ας κερδίσουμε λιγότερα πράγματα. Σημασία έχει το ταξίδι …για τον προορισμό! Ιστορίες για τους φίλους, την αγάπη , την αυτοεκτίμηση , την προσφορά και το μεγαλείο της ψυχής! 

Ιστορίες που μας θυμίζουν πως ο άνθρωπος  όλα τα μπορεί αρκεί να το θελήσει !

Διακοπές στη βεράντα, Ιωάννα Μπαμπέτα, (εικ: Φωτεινή Τίκκου), εκδ. Μεταίχμιο
Πόσο φοβερό μπορεί να είναι, το να περιμένεις όλο το χρόνο να κλείσουν τα σχολεία, να έχεις καιρό να κάνεις  ό,τι θέλεις, να μπορείς να πας όπου  θέλεις και να μην πια έχει ενδιαφέρον;
Οι διακοπές του καλοκαιριού ξεκίνησαν για τον εννιάχρονο Δημήτρη ,μόνο που η μοναξιά του, τον κάνει να πλήττει αφόρητα. Οι γονείς του, του το ξέκοψαν από την αρχή πως το φετινό καλοκαίρι δεν θα πήγαιναν πουθενά. Αυτοί λείπουν στη δουλειά όλη μέρα κι εκείνος μένει στο σπίτι με τη γιαγιά. Κι εκεί που όλα αρχίζουν να είναι βαρετά και ανυπόφορα έρχεται μια μόνο στιγμή,  κι όλα αλλάζουν . Αιτία το κορίτσι στην  απέναντι πολυκατοικία, στη βεράντα  του δικού της διαμερίσματος ή καλύτερα στο διαμέρισμα του παππού της. Τότε οι πυτζάμες θα αντικατασταθούν με την πιο καλή μπλούζα, τα μαλλιά θα φτιάχνονται με λίγο τζελ, και οι ιδέες και τρόποι προσέγγισης θα αρχίσουν να απασχολούν το μυαλό του Δημήτρη. Η  καθημερινότητα αποκτά νόημα και συναρπαστικό ενδιαφέρον. Μια σαΐτα, ένα σκυλί, ένα κουβάρι, φούσκες  με σαπουνόνερο, δύο ασπροπίνακες που φιλοξενούν τρίλιζες που …παίζονται από απόσταση γεμίζουν τις ώρες και μέρες των δύο παιδιών. Οι βεράντες γίνονται τα πιο σπουδαία δωμάτια και χώρος χαράς , διασκέδασης και ανταλλαγής βλεμμάτων και …γραμμάτων. Το πιο συναρπαστικό παιχνίδι , ένα τηλεκατευθυνόμενο ελικόπτερο,  θα γίνει το μέσο μεταφοράς της  αλληλογραφίας τους  και η πολυπόθητη μέρα του πρώτου τους ραντεβού θα γίνει σύντομα γεγονός... Μια μέρα που η Άννα και ο Δημήτρης θα φάνε μαζί το πρώτο τους παγωτό και η καθημερινότητα   θα γίνει όμορφη, γεμάτη και απολαυστική. Το καλοκαίρι θα γίνει   υπέροχο εξαιτίας  μιας βεράντας …ή μπορεί και δυο.
Ιστορία καθημερινής ανθρώπινης – προεφηβικής σχέσης. Ιστορία φιλίας, αγνής αγάπης και συντροφικότητας. Ιστορία για την τόνωση της αυτοπεποίθησης . Η γνωστή σε όλους μας πένα της Ιωάννας Μπαμπέτα, για μια ακόμα φορά μας δίνει ένα βιβλίο που αγγίζει τα πρώτα παιδικά σκιρτήματα των ανθρώπινων σχέσεων με πολύ ακριβή, εύθυμο και εύστοχο τρόπο. Η Ιωάννα γράφει  απλά, λιτά και χωρίς περιττές λέξεις ή σκέψεις . Ο λόγος της ακουμπά κατευθείαν την ψυχή και οι εικόνες , τα νοήματα, αναδύονται αβίαστα και μοναδικά. Ξέρει σαν αιώνιο παιδί - έφηβη και η ίδια τι απασχολεί τα παιδιά και ρεαλιστικά μας διηγείται τα « προβλήματα » τους.  Μια ιστορία που μπορεί να συμβεί , φανταστική και πραγματική συγχρόνως, μια ιστορία που όπως λένε τα παιδιά μπορεί να συμβεί  και στην αληθινή ζωή.
Η εικονογράφηση είναι της Φωτεινής Τίκκου, απόλυτα δεμένη με την ιστορία, λιτή, απλή, με έντονα σχέδια, χαρακτήρες και χρώματα και εκφραστικότατη. 

Το βιβλίο συνοδεύεται από εκπαιδευτικές δραστηριότητες και παιχνίδια για παιδιά από 8 χρόνων!

Δεν θέλω να μάθω να διαβάζω, Άρης Δημοκίδης( εικ: Εφη Λαδά), εκδ. Μεταίχμιο

Ποτέ μη λες ποτέ, μια φράση που την έχουμε ακούσει όλοι μας και που χρησιμοποιούν πολύ συχνά οι « συμβουλευτικοί » γονείς, γιαγιάδες και παππούδες. Έτσι κι ο Νίκος , ένα εξάχρονο παιδί της νέας ιστορίας του Άρη Δημοκίδη , έχοντας τον άγχος που απασχολεί όλα σχεδόν τα παιδιά της ηλικίας του, σχετικό με την κατάκτηση της ανάγνωσης  αποφασίζει και δηλώνει πως το διάβασμα είναι κάτι που δεν τον απασχολεί και δεν θέλει να ασχοληθεί μαζί του, ΠΟΤΕ.
Η γιαγιά τον συμβουλεύει και τον παροτρύνει , ο μικρός Νίκος όμως αρνείται πεισματικά να ακολουθήσει  συμβουλές , οδηγίες και οτιδήποτε αφορά την ανάγνωση. Ώσπου ένα βράδυ ένας εφιάλτης , σχεδόν καθημερινός , θα « μεταμορφωθεί », στο πιο σπουδαίο όνειρο της μέχρι τότες ζωής του. Η ανάγνωση και οι λέξεις θα πάρουν άλλη διάσταση  και όλα θα αλλάξουν την οπτική  γωνία και την πριν λίγο τελεσίδικη απόφασή του. Θα αλλάξει και η συμπεριφορά του απέναντι στη γιαγιά , στις συνήθεις ακόμα και στους γονείς του. Κι όταν ξυπνήσει από το όνειρό του, η επιθυμία του θα είναι μόνο μία :Το… «Αφήστε με ήσυχο» θα μετατραπεί σε … «Σας χρειάζομαι και Θέλω να μάθω»…
Άρης Δημοκίδης, ο συγγραφέας του βιβλίου, που ακουμπά ένα « πρόβλημα » εκατοντάδων παιδιών. Η άρνηση πριν την κατάκτηση ενός στόχου είναι σύνηθες  φαινόμενο σ΄ αυτήν την ηλικία παιδιών που ενώ το εγώ κυριαρχεί στην καθημερινότητα και την ζωή τους, η αυτοπεποίθηση τους, συχνά, χρειάζεται επιβράβευση  και άλλους χειρισμούς. Με πολύ απλό τρόπο μας μεταφέρει την εικόνα του άγχους που έχουν τα περισσότερα παιδιά λίγο  πριν την κατάκτηση της ικανότητας να διαβάσουν. Η δυνατότητα αυτή σε όλους ανοίγει νέους κόσμους  που πριν δεν ήταν δυνατόν να εξερευνηθούν. Οδηγεί σε μια μορφή ελευθέριες που πριν κυριαρχούσαν  η άγνοια και πιθανόν ένας μικρός φόβος. Η αξία της μάθησης παίρνει σάρα και οστά και τα δεν μπορώ γίνονται …θέλω!
Το βιβλίο εικονογραφείται από την Έφη Λαδά. Αγαπημένη εικονογράφος , με απαράμιλλο ύφος και μοναδικό στυλ που ξεχωρίζει. Εικόνες που δένουν με την ιστορία και που αναγνωρίζονται όπου κι αν τις « συναντήσεις » για την έκφραση, την ζωντάνια και την παραστατικότητά τους. 

Για παιδιά από 6 χρόνων!

Το κουβαράκι που ήθελε να αγαπάει, Βάννα Μυρωνάκη, (εικ: Σπύρος Γούσης), εκδ. Καρδιά 95Fm

Πόσο μ΄ αρέσουν τα παραμύθια που ξεκινούν με την κλασική φράση: « Μια φορά κι  έναν καιρό…» σας το έχω ξαναπεί. Αμέσως μπαίνεις  σε εκείνη τη χώρα της φαντασίας  που όλα είναι δυνατά να συμβούν και οι ήρωες γίνονται ηπερήρωες. Τα πάντα ζωντανεύουν , παίρνουν ανθρώπινες ιδιότητες τις περισσότερες φορές και οι πρίγκιπες , οι βασιλιάδες , οι βασιλοπούλες και τα κάστρα παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Τούτο το παραμύθι δίνει ζωή σε τέσσερα μικρά κουβάρια. Ζωή και ανθρώπινους χαρακτήρες που συναντάμε και στη δική μας καθημερινότητα. Τα τρία κουβάρια έχουν όνειρο τους σαν μεγαλώσουν  ή καλύτερα σαν η βασιλοπούλα του παραμυθιού αποφασίσει να τα χρησιμοποιήσει , να γίνουν κάτι μεγάλο και ωραίο που θα διακοσμούν το δωμάτιό της. Το μικρό μαύρο κουβαράκι όμως παραμένει παραμελημένο από όλους και σιωπηλό. Κανείς δεν το συμπαθεί λόγω του χρώματός του και εκείνο δεν μπορεί να εκφράσει δυνατά τις δικές του επιθυμίες και προτιμήσεις. Σαν φτάσει όμως η μεγάλη στιγμή, διστακτικά στην αρχή και με περισσότερο θάρρος στη συνέχεια θα ζητήσει να παραμείνει κουβάρι, δηλαδή ο εαυτός του αλλά θα αναζητήσει  την φιλία και την αγάπη. Η βασιλοπούλα δέχεται την φιλία του και η ζωή του μικρού κουβαριού αλλάζει οριστικά. Γίνεται σύντροφος αχώριστος στα παιχνίδια και τις περιπλανήσεις της βασιλοπούλας ώσπου μια μέρα ένα μικρό κλαδί που θα σκίσει την τσέπη της μικρής βασιλοπούλας θα βάλει σε νέες περιπέτειες το μικρό κουβάρι. Η βασιλοπούλα θα πιει από την πηγή της λησμονιάς και θα ξεχάσει τα πάντα και το κουβάρι θα βρει τον τρόπο να φανεί χρήσιμο, προσφέροντας βοήθεια και αγάπη σε όλους τους φίλους του αλλά και στην ίδια την κοπέλα. Όλοι ζητάνε κάτι από αυτό κι εκείνο απλόχερα μοιράζεται ως την τελευταία του στιγμή σαν …κουβάρι. Όλοι είναι χαρούμενοι και ευτυχισμένοι ακόμα και το ίδιο που έχει προσφέρει όλη του την ύπαρξη και ζωή για τους φίλους και την αγάπη .
Ένα πολύ τρυφερό παραμύθι της  Βάννας Μυρωνάκη που μιλεί για την διαφορετικότητα με έναν  αλλιώτικο τρόπο, για την αξία της προσφοράς, για την φιλία και την αγάπη. Για την πίστη στον εαυτό μας και την δύναμη της ψυχής που σαν φτάσει η στιγμή παραμερίζει τους φόβους και τις αναστολές κι ακολουθεί το δικό του όνειρο. Η εικονογράφηση του Σπύρου Γούση πολύ ζωντανή δένει πολύ με την ιστορία μεταφέροντας το κλίμα και την εικόνα παλιότερων κλασικών κι αγαπημένων παραμυθιών.

Για παιδιά από 5 χρονών !

Ασημένιο Φτερό, Μάρκους Πφίστερ, εκδόσεις Πατάκης 

Ένα μικρό τοσοδούλικο κοράκι γεννήθηκε μια μέρα. Διαφορετικό από τα άλλα, αδύναμο και μικροκαμωμένο. Αφορμή για πικρόχολα σχόλια, κοροϊδίες και απορρίψεις. Κανένα  άλλο κοράκι δεν το ήθελε στην παρέα του και ας μεγάλωνε και ας ήταν πιο ευέλικτο στο πέταγμα από όλα τα άλλα.
Μια μέρα  για να το ξεφορτωθούν , ένας άλλος μικρός κόρακας, του είπε πως για να γίνει μέλος της παρέας των υπολοίπων, θα έπρεπε να πετάξει μακριά ως το φεγγάρι και στη συνέχεια θα τον δέχονταν σαν ισότιμο μέλος. Το σκέφτηκε λίγο, δεν κατάλαβε πως το κορόιδευαν και το ίδιο βράδυ πήρε φόρα να φτάσει ίσαμε το πιο λαμπρό, το πιο όμορφο, το πιο ασημένιο φεγγάρι που είχε ποτέ δει κάποιος στον ουρανό …Την άλλη μέρα βρέθηκε αποκαμωμένο στο έδαφος κι όλοι νόμιζαν πως είχε φύγει από τη ζωή, όμως εκείνο ήταν απλά απογοητευμένο που δεν… τα κατάφερε. Κάτι είχε αλλάξει όμως, στα μάτια όλων και του μικρού αφηγητή της ιστορίας. Όλοι πια τον ήθελαν φίλο και σύντροφο στο παιχνίδι τους.
Μια γλυκιά και τρυφερή ιστορία  που θίγει το θέμα της διαφορετικότητας, της ζήλειας, του θάρρους και της δύναμης της ψυχής.
Μια ιστορία φωτεινό παράδειγμα για όλα εκείνα τα παιδιά που νοιώθουν απόρριψη και συγχρόνως δεν θέλουν να το βάλουν κάτω και προσπαθούν να ξεπεράσουν  ακόμα και τον ίδιο τους τον εαυτό. Στηρίζονται μόνο στη δική τους δύναμη, στην  πίστη τους και με επιμονή καταφέρνουν ακόμα κι αν δεν κατακτήσουν το στόχο τους ως το τέλος, να επιτύχουν πράγματα που για άλλους είναι ακατόρθωτα. 

Για παιδιά από 5 χρόνων!

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 23 Μαίου 2015 : http://www.cretalive.gr/culture

Κυριακή, 17 Μαΐου 2015

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου ….Ένα κτίριo σε έναν τόπο με ιστορία πάνω από 600 χρόνια !



Της Ελένης Μπετεινάκη*

Η 18η Μαΐου, από το 1977 έχει καθιερωθεί  σαν Διεθνής Ημέρας Μουσείων  και σαν στόχο τούτη η γιορτή έχει να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία και να βοηθήσει στην ανάπτυξη της μόρφωσης, την αμοιβαία κατανόηση και τη συνεργασία μεταξύ των λαών.
Για το 2015 το ICOM έχει επιλέξει σαν θέμα για τον εορτασμό τούτης της μέρας το :  «Μουσεία για μια κοινωνία με προοπτικές», επιθυμώντας να επισημάνει τη δυνατότητα που έχουν τα μουσεία να προτείνουν και να προβάλλουν πρότυπα για μια κοινωνία λιγότερο καταναλωτική, πιο ανοικτή σε συνεργασίες, με σεβασμό στα οικοσυστήματα: μια κοινωνία με προοπτικές.
Η βόλτα στα μουσεία της πόλης μας ξεκίνησε από την προηγούμενη εβδομάδα. Ήξερα πως κάτι είχαν ετοιμάσει όλοι για τούτη τη μέρα, όπως σχεδόν κάθε χρόνο κι ήθελα να γνωρίζω που θα περνούσαμε αυτό το πρωινό με τα παιδιά… 

Στάθηκα περισσότερο στη γειτονιά μας για να τιμήσουμε με τον δικό μας τρόπο την ημέρα, μα και τις ιστορίες που αρέσουν τόσο πολύ στα παιδιά, να μαθαίνουν για μέρη που περπατούν καθημερινά, για ανθρώπους, κτίρια, εκκλησίες και …αρχηγούς ή βασιλιάδες όπως  λένε συχνά, κι έτσι ψάξαμε  την ιστορία του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου! Το δικό μας… «παραμύθι» είχε λιγότερα στοιχεία και πιο ευκολονόητα και αφορούσε πιο πολύ τα ευρήματα που φυλάσσονται μέσα σ΄αυτό. Η κανονική του ιστορία, όμως, αξίζει να λέγεται και να γράφεται πιο συχνά,  για να την θυμούνται ή να την γνωρίζουν και οι μεγαλύτεροι!
Άφησα το ποδήλατο μου στην είσοδο , στην πάντα επιβλητική και πανέμορφη αυλή του μουσείου κι άρχισα να περπατώ στον μαρμάρινο διάδρομο και να θυμάμαι τα γραμμένα… γνωστά και τα άγνωστα στους περισσότερους, για τούτο τον κτίριο, τούτο το μέρος  κι ήρθαν οι θύμησες και οι ιστορίες στο μυαλό μου για μια ακόμα φορά…

«…Όταν οι  Ενετοί  κατέκτησαν   την Κρήτη,  από τις πρώτες τους ασχολίες ήταν το κτίσιμο των εκκλησιών σε κάθε πόλη που εγκαθίσταντο. Το μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηράκλειου είναι ένα από τα πρώτα οικοδομήματα τους. Λένε πως ήταν  το πιο πλούσιο και μεγαλόπρεπο μοναστήρι της πόλης. Ξεπερνούσε σε ύψος όλα τα χτίρια γύρω του και ξεχώριζε από μακριά. Μέσα στο ναό υπήρχαν λείψανα του Τιμίου Σταυρού, η κάρα του Αγίου Στεφάνου ,ο βραχίονας του Αγίου Συμεών και λείψανα από το χιτώνα του Αγίου Φραγκίσκου.
Η μονή καταστράφηκε από σεισμό το 1508 αλλά ξαναχτίστηκε με ακόμη πιο επιβλητική μορφή και πιο στερεή κατασκευή αφού κατάφερε να αντέξει στον ισχυρό σεισμό του 1595. Ο ναός είχε ένα κλίτος, το οποίο τελείωνε σε εγκάρσια κάμαρα, ενώ η στέγη του ήταν ξύλινη με δύο γυρτά μέρη εκτός από το πρεσβυτέριο που είχε χτιστό θόλο. Ήταν τοιχογραφημένος με αγιογραφίες. Στο μοναστήρι ανατράφηκε ο Πέτρος Φίλαργος ο οποίος εκλέχτηκε πάπας το 1409, με το όνομα Αλέξανδρος ο Ε'. Από ευγνωμοσύνη βοήθησε στη διακόσμηση του μοναστηριού. Μεταξύ των άλλων έστειλε από τη Ρώμη και την κύρια πύλη του ναού η οποία ήταν εντυπωσιακή. Είχε ένα υπέρθυρο με επιστήλιο, που όπως λέει ο Gerola, ήταν σκαλισμένο με φυλλωτά κοσμήματα μέσα από τα οποία εξείχαν οι προτομές των Αποστόλων με την προτομή του Σωτήρα στην κορυφή.
Ο ναός ήταν ιδιαίτερα σημαντικός για τους κατοίκους του Χάνδακα και στη γιορτή του έτρεχε πλήθος προσκυνητών, τάσσοντας τα άρρωστα παιδιά τους στον Άγιο και ντύνοντάς τα για το λόγο αυτό με τη στολή του τάγματος των Φραγκισκανών. Τον Άγιο τιμούσαν και οι ορθόδοξοι, οι οποίοι έδιναν στο παιδιά τους το όνομα Φραγκίσκος και Φραγκιός από όπου και το συνηθισμένο επίθετο Φραγκιαδάκης και Φραγκιαδουλάκης.
Μετά την άλωση του Ηρακλείου όμως από τους Τούρκους το 1669, ο ναός μετατράπηκε σε τέμενος αφιερωμένο στον Σουλτάν Μεχμέτ Φετίχ τον Πορθητή, και πλέον αποκαλούνταν «Χουγκιάρ», δηλαδή αυτοκρατορικό τζαμί. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα σωζόταν μόνο το παρεκκλήσι του ναού, το Διακονικό (Sacristie), το οποίο κατεδαφίστηκε κατά την ανέγερση του νέου κτιρίου του Μουσείου Ηρακλείου. Ο ναός σωζόταν ερειπωμένος και παραμελημένος μέχρι το 1856, οπότε και κατέπεσε από το σεισμό. Δίπλα στο ναό υπήρχε μέχρι το 1866 ένα οκταγωνικό βαπτιστήριο και προ αυτού μαρμάρινος κίονας με σφαίρα στην κορυφή.
Μετά την κατεδάφισή του, το 1867, τα μάρμαρά του καθώς και άλλα δομικά υλικά χρησιμοποιήθηκαν στην ανοικοδόμηση του Αγ. Τίτου, στην πλακόστρωση των Τριών Καμαρών και το θύρωμά του αποτελεί την κεντρική είσοδο  των σημερινών Δικαστηρίων, επί της λεωφόρου Δικαιοσύνης.
Το τζαμί κατεδαφίστηκε το 1912, για να βρεθεί οικόπεδο και να κτιστεί το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο Ηρακλείου.
Κατά τις ανασκαφικές εργασίες για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου και εντός του περιβόλου του, αποκαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά τμήματα που ανήκουν σε κτίρια της μονής καθώς και οι ταφικές κρύπτες.
Η ιδέα για την ύπαρξη Μουσείου στο Ηράκλειο ξεκινάει τo 1878 όπου  μια ομάδα γνωστών Ηρακλειωτών εκείνης της εποχής  ιδρύουν  τον  Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο  του Ηρακλείου με πρόεδρο τον Ιωσήφ Χατζηδάκη που λίγα χρόνια αργότερα στα 1883 βάζει σαν σκοπό του την προστασία των ιστορικών και αρχαιολογικών μνημείων της πόλης και της Κρήτης γενικότερα. Αρκετοί άνθρωποι με γνώσεις και  ευαισθησίες θα δώσουν δωρεές με δικά τους αντικείμενα και θα αποτελέσουν τον πρώτο πυρήνα για την δημιουργία του μοναδικού και πλουσιότατου σε μινωικές αρχαιότητες Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης  μας.
Αρχικά περίπου στα  1900 στεγάσθηκε σε δύο δωμάτια στην αυλή της μητρόπολης του Αγίου Μηνά. Οι ανασκαφές της Κνωσού έχουν ξεκινήσει και απαιτείται μεγαλύτερος χώρος για τα πλούσια και ανεκτίμητου αξίας ευρήματα .Η ιδέα για την κατασκευή κτιρίου στην περιοχή που ήταν ο παλαιός ναός του Αγίου Φραγκίσκου έχει ήδη γίνει αποδεκτή. Τον Αύγουστο του 1904 κατασκευάστηκε η πρώτη μουσειακή αίθουσα  και το κτίριο παραδίδεται το 1907. Η κατασκευή δεν θεωρείται αρίστη και επιδιορθώσεις με νέα σχέδια γίνονται αρκετές.  Η δυτική πτέρυγα τελειώνει στα 1912 και έτσι το πρώτο Κρητικό Μουσείο με σχέδια των Dorpfeld και Παν. Καββαδία είναι πια γεγονός. Στα 1926 με τον μεγάλο σεισμό προκαλούνται   αρκετές ρωγμές και το κτίριο κρίνεται ακατάλληλο για τόσο εύθραυστα και πολύτιμα αντικείμενα . Κατεδαφίζεται λοιπόν το ήδη υπάρχον και στην ίδια θέση στα 1937 αναγείρεται ένα νέο κτίριο σε σχέδια του Πατρόκλου Καραντινού που το προλαβαίνει ο πόλεμος στα 1940. Η κύρια οικοδομή έχει τελειώσει και τα μοναδικά αρχαιολογικά ευρήματα εξασφαλίζονται από τους βομβαρδισμούς  σε ασφαλή ειδικά καταφύγια της νέας οικοδομής. Βομβαρδίστηκε τρεις φορές και σημειώθηκαν σημαντικές ζημιές από έκρηξη γερμανικού πλοίου με πυρομαχικά στο λιμάνι του Ηρακλείου. Ο χώρος χρησιμοποιήθηκε σαν αποθήκη πολεμικού υλικού την Γερμανική περίοδο , σαν νοσοκομείο και σαν σχολή « χημικού πολέμου » αλλά και σαν στρατόπεδο Ιταλών αιχμαλώτων. Τελικά μεταβλήθηκε σε οχυρό με συρματοπλέγματα και πολυβόλα.
Το 1951 άρχισαν εργασίες για την αποκατάσταση του κτιρίου, οικοδομήθηκαν νέες μεγάλες αποθήκες και η έκθεση με την επίβλεψη των Νικολάου Πλάτωνος και Στυλιανού Αλεξίου πραγματοποιείται πλέον με νέα μορφή. Τα 1964 αποκτά μια ακόμη πτέρυγα, μεγαλώνει και έχει πλέον είκοσι αίθουσες υπό τον έφορο Στυλιανό Αλεξίου.
Σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου μετά και από την ανακαίνιση  και προέκτασή του που διήρκησε περίπου 8 χρόνια αποτελεί  ένα μοναδικό κτίριο – θησαυρό – κόσμημα, για την ιστορία της πόλης, της Κνωσού και τόσο άλλων πόλεων και αρχαιολογικών χώρων της Κρήτης . Είναι πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών κάθε χρόνο, κατατάσσοντας το σε ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία της Ελλάδας και χώρο πολιτισμού, γνώσης και ιστορίας από τους πιο σημαντικούς…»

Έμεινα ώρες πολλές, τριγυρίζοντας σε όλες τις αίθουσες, διαβάζοντας, θαυμάζοντας  και σκεπτόμενη για μια ακόμα φορά  πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε τούτο το Μουσείο στην πόλη μας. Βγήκα έξω στην μεγάλη αυλή σχεδόν απόγευμα πια και προσπαθούσα να σκεφτώ τι απ όλα θα βλέπαμε με τα παιδιά τις επόμενες μέρες. Θυμήθηκα τη ρήση ενός από τους δικούς μου δασκάλους. «Το μουσείο να το χρησιμοποιείς σαν Λεξικόένα το πολύ δυο θέματα  κάθε φορά, μα να τα ψάχνεις πολύ και να έρχεσαι συνέχεια γιατί μόνο τότε το μαθαίνεις στ΄αλήθεια και τα θυμάσαι…»

Αυτό κάνω κι εγώ …κάθε φορά… Το ποδήλατο ήταν ακόμα εκεί… Κι έφυγα, όσο πιο γρήγορα μπορούσα, μήπως και προλάβαινα ανοιχτό κάποιο από τα άλλα δύο σπουδαία Μουσεία της πόλης, το Ιστορικό και εκείνο της Φυσικής Ιστορίας …

*H Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

ΠΗΓΕΣ:
Το Ηράκλειο και ο Νομός του, 1971
Υπήρχε μια πόλη το Μεγάλο Κάστρο , Λιάνα Σταρίδα, εκδ. Ιτανος
Χάνδαξ – Ηράκλειο, Ιστορικά σημειώματα Στεφ. Ξανθουδίδου, 1927
Ιστορία του Κρητικού Μουσείου και των Αρχαιολογικών Ερευνών εν Κρήτη, Ιωσήφ Χατζηδάκης, 1931
Το Ηράκλειο εντός των τειχών, Χρυσούλα Τζομπανάκη, 2000
Οδηγός Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, Στυλιανός  Αλεξίου, 1968

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 18 Μαϊου 2015 :http://www.cretalive.gr/history

Παρασκευή, 15 Μαΐου 2015

Tα Παραμύθια του Σαββάτου...

...Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*



Αλήθεια, έχετε σκεφτεί ποτέ πως θα ήταν η ζωή μας χωρίς τα παραμύθια; Χωρίς την φαντασία τόσων συγγραφέων, εικονογράφων, γραφιάδων και αφηγητάδων ,πως θα περνούσε η χαρά, οι φόβοι, οι λύπες μα πιο πολύ οι περιπέτειες, η γνώση η λύτρωση, το «ταξίδι », από τον νου και την ψυχή μας;
Παραμύθια για τα σύγχρονα προβλήματα της έλλειψης νερού, της ξηρασίας με άλλα λόγια, της προστασίας της φύσης, της απληστίας, της αχαριστίας, της ομαδικότητας και συνεργασίας . Παραμύθια με παράξενους καβαλάρηδες, βασιλιάδες και πριγκίπισσες , νεράιδες , χορούς και τραγούδια σ το πιο πανέμορφο  Κάστρο της Γης , το Ανθρώπινο Σώμα. 

Η στιγμούλα είναι δυνατή!, Μαρίνα Γιώτη, εκδ. Διόπτρα

Ιστορίες και παραμύθια για τον Κύκλο της Ζωής του Νερού έχουν γραφτεί πολλές. Η ιστορία όμως της Στιγμούλας, της μικρής σταγόνας που κι εκείνη ταξίδευε σε λίμνες, βουνά και μεταμορφωνόταν σε σύννεφο, βροχή και υδρατμό έχει μια ιδιαιτερότητα. Τούτη η Σταγόνα είναι πιο παρατηρητική, πιο ευαίσθητη και « ανθρώπινη». Στο καινούργιο της ταξίδι βλέπει πως στο μικρό χωριό που έτυχε να επισκεφτεί όλα είναι μαραμένα, βρόμικα και σκονισμένα και τα παιδιά έχουν χάσει το γέλιο τους. Την απορία της και την ανησυχία της λύνει η διαπίστωση πως σε εκείνο το χωριό δεν υπάρχει καθόλου νερό, σε αντίθεση με το παρελθόν που ήταν άφθονο αλλά κανείς δεν το φρόντιζε. Η ασυλλόγιστη σπατάλη και αδιαφορία και η δημιουργία ενός φράγματος που φυλάκιζε όλες τις μικρές Σταγόνες – Στιγμούλες, έφεραν την Λύπη, τη Στεναχώρια  και την Ξηρασία στην περιοχή. Κι όλα αυτά θέλησε να τα γνωρίσει η ίδια και μεταμορφώθηκε σε δάκρυ που κύλησε από τα μάτια ενός μικρού θλιμμένου κοριτσιού της Ζωής. Η Στιγμούλα αν και δάκρυ έδωσε Χαρά στην μικρή Ζωή που θέλησε να τη μοιραστεί με τους φίλους της και τη μητέρα της. Κατάλαβαν όλοι πως ίσως από εκείνη την …Στιγμή όλα θα μπορούν να αλλάξουν. Η μικρή Στιγμούλα λόγω της δυνατής Ζέστης έγινε γρήγορα Υδρατμός και στην επιστροφή της στο Σύννεφο διηγήθηκε την περιπέτεια και την εμπειρία της στις αδερφές της αλλά καμιά δεν την πίστεψε σαν τους είπε πως οι άνθρωποι είχαν αλλάξει και πια δεν θα σπαταλούσαν άδικα το νερό τους. Απογοητευμένη αποφάσισε να βοηθήσει μόνη της τα παιδιά και τους ανθρώπους αλλά ήταν σχεδόν ακατόρθωτο να ρίξει ένα ολόκληρο φράγμα, μόνη της, αυτή μια τόσο δα σταγονίτσα. Κάποια στιγμή οι αδερφές  της βλέποντας την  αγωνία και τη λαχτάρα της για βοήθεια, τρέχουν μαζί της και ένα μικρό θαύμα γίνεται στο μικρό χωριό. Η χαρά επιστρέφει με το γέλιο στα χείλη όλων των παιδιών που βλέπουν τα νερά να έχουν γεμίσει τον τόπο τους…
Μια ιστορία για την φύση, τα ανθρώπινα έργα, την απληστία, την αχαριστία αλλά και την ελπίδα με την καλοσύνη. Ένα παραμύθι που εκτός από την γνωστή αναφορά στον κύκλο ζωής της σταγόνας ευαισθητοποιεί στα θέματα της ξηρασίας  και προστασίας του πιο πολύτιμου αγαθού για τη ζωή όπως είναι το νερό. Μια ιστορία για την δύναμη της ομάδας και της συνεργασίας αλλά και της ικανοποίησης που προσφέρει η αλληλεγγύη και η επίτευξη ενός  σκοπού.
Η Μαρία Γιώτη με το ταλέντο της δεν είναι μόνο η συγγραφέας τούτου του βιβλίου αλλά η ίδια έχει εικονογραφήσει την ιστορία της. Το βιβλίο συνοδεύεται από μια σειρά αυτοκόλλητων και τη δυνατότητα ηχογραφημένης αφήγησης από τον Κώστα Κρομμύδα με το σύστημα Σάρωσης QR  Code.
Απολαύστε την λοιπόν ακούγοντας την ή διαβάζοντάς  την!
Για απιδιά από 5 χρονών!

Το παραμύθι της Ανάσας, Δήμητρα  Μπουσίου – Γεροστάθη,(Εικ: Νίκος Γιαννόπουλος),εκδ. Ελληνοεκδοτική

Ένα Κάστρο είναι το σώμα μας, γεμάτο πολεμίστρες και φράχτες. Με προστάτη τον λαστιχένιο μανδύα του δέρματος και πολλούς εχθρούς  που δεν φαίνονται  μεν αλλά είναι απίστευτα φαρμακεροί, τοξικοί και επικίνδυνοι. Μικρόβια, μύκητες ακόμα και τα καυσαέρια το απειλούν καθημερινά. Φρουροί το ακοίμητοι είναι το νερό και το σαπούνι  για αυτούς που το απειλούν απ έξω και οι Λευκοί Καβαλάρηδες στο εσωτερικό του. Βασιλιάς  του μοναδικού αυτού κάστρου είναι ο Νους με τις χιλιάδες θυγατέρες του τις Σκέψεις. Κι είναι τόσες πολλές που ακόμα κι ο ίδιος ο πατέρας τους κάποιες φορές δεν τις αναγνωρίζει. Τις άσχημες  και αποκρουστικές όχι στην όψη μα στα φερσίματα τις έχει κλειδωμένες στα υπόγεια του κάστρου του. Για να μην σπέρνουν παντού αναστάτωση, στεναχώρια και πανικό.
Έμπιστοι και Βοηθοί  του βασιλιά Νου είναι η Μνήμη και η Γνώση  με χιλιάδες γραμματικούς που ξεδιαλέγουν κάθε είδηση και πληροφορία. Μάγειρας του Κάστρου τρανός είναι το Στομάχι με πολύ σπουδαίους βοηθούς το Έντερο, τη Χολή και το Πάγκρεας. Και μέσα στο Κάστρο καθημερινά ακούγονται ένα σωρό μελωδίες , τραγούδια και μουσικές. Στην μεγάλη σάλα με τις κατακόκκινες κουρτίνες και χαλιά ,την Καρδιά, θα συναντήσει κανείς την πιο σπουδαία ορχήστρα με κάθε είδους όργανο  που μπορεί να παίξει  οποιοδήποτε τραγούδι ή μελωδία υπάρχει. Κι αν το τραγούδι είναι  λυπητερό κι μελωδία θλιμμένη τότε μια βροχή από Δάκρυα θα έρθει μα θα φύγει γρήγορα, σαν αρχίσουν να παίζουν μουσική τα πνευστά ή τα έγχορδα και την λύπη θα διαδεχτεί η χαρά. Μόνο το τύμπανο δεν σταματά ποτέ να παίζει ρυθμικά κάθε στιγμή στο κέντρο της ορχήστρας. Και τότε οι Κόκκινοι Καβαλάρηδες τρέχουν παντού και μοιράζουν απλόχερα τα δώρα τους την Ανάσα και το Οξυγόνο. Κι ακολουθούν  οι Γαλάζιοι Καβαλάρηδες που τρέχουν την αντίθετη διαδρομή και μεταφέρουν τα Απόβλητα έξω από το Κάστρο.
Φυσικά σε τούτο το μοναδικό μέρος στον κόσμο ήταν αδύνατον να μην ζει και μια Νεράιδα, που δεν είναι  άλλη από την Ανάσα.Όλοι μέσα σ΄αυτό ζουν από την Πνοή, το Χάδι και το Φύσημά της. Μόνο ο φοβερός Καπνός μπορεί να την καταστρέψει .Αυτός ο ύπουλος εχθρός με τη θυγατέρα του την Νικοτίνη που συχνά ξεγελούν τις κόρες του βασιλιά , ακόμη και τον ίδιο και όλα μέσα στο κάστρο αλλάζουν. Μια είναι η λύση και μόνο η πιο Λογική κόρη του Βασιλιά Νου την έχει …
Ένα παραμύθι με αστέρευτη φαντασία . Ένα παραμύθι που με την υπέροχη γραφή της Δήμητρας Μπουσίου , δίνει στα παιδιά να καταλάβουν τις λειτουργίες του σώματος, και τους εχθρούς της υγείας. Τρόποι και λύσεις αντιμετώπισης τους  με πρωταγωνιστικό ρόλο την  αποφυγή του Καπνού από τη Ζωή και την καλλιέργεια της υπευθυνότητας  για την υιοθέτηση συνηθειών για υγιεινή διατροφή, άσκηση συχνή και αποφυγή του καπνίσματος. Ζωντανή και παραστατική εικονογράφηση από τον Νίκο Γιαννόπουλο.
Ένα παραμύθι που αξίζει να υπάρχει σε όλες τις σχολικές και οικιακές βιβλιοθήκες.
Βιβλίο εργαλείο για νηπιαγωγούς, δασκάλους και γονείς που συνοδεύεται από ένα υπέροχο επιτραπέζιο παιχνίδι (Το Κάστρο του Βασιλιά Νου) και φυλλάδιο με προτάσεις για δραστηριότητες στο σχολείο ή στο σπίτι.
Για παιδιά από 6 χρονών!

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 16 Μαϊου 2015: http://www.cretalive.gr/culture/view/pws-tha-htan-h-zwh-mas-chwris-paramuthia/246310