Το παραμύθι της βροχής

Παρασκευή, 24 Απριλίου 2015

Τα παραμύθια του Σαββάτου...


…γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*
Ιστορίες, παραμύθια, περιπέτειες που συμβαίνουν και στ αλήθεια έχουν τα « παραμύθια του Σαββάτου» αυτήν την φορά. Λέξεις και έννοιες δύσκολες σαν αυτές του πρόσφυγα και μετανάστη που στις μέρες μας, περισσότερο από ποτέ,  κυριαρχούν. Ιστορίες για την διαφορετικότητα, την ανθρωπιά, τη δύναμη της αγάπης, της φιλίας, της αλληλεγγύης, της καλοσύνης. Ιστορίες που σε κάνουν να σκεφτείς, να προβληματιστείς και να αναθεωρήσεις κάπως τις απόψεις σου για ανθρώπους και καταστάσεις. Όμως και ιστορίες για εκείνη τη μαγεία των παραμυθιών που τόσο καλά γνωρίζουν από τα χρόνια τα παλιά οι παππούδες και ακόμα περισσότερο οι γιαγιάδες, ειδικά αν φορούν ένα καπέλο με φτερά ,ένα καπέλο μαγικό!

Η μαύρη πεταλούδα, ΄Ερη Ρίτσου, (εικ: Ναταλία Καπατσούλια), εκδ. Κέδρος

Τι είναι ο μετανάστης κυρία; Με ρώτησε χθες ένα κοριτσάκι. Εγώ με τη σειρά μου της έκανα την ερώτηση: Τι νομίζεις εσύ πως είναι; Η απάντηση αφοπλιστική… Μια πεταλούδα κυρία, μια μαύρη πεταλούδα που δεν την θέλει κανείς, σαν εκείνη που γράφει το βιβλίο της κυρίας Έρης…. Αφορμή ένα σωρό συζητήσεις που κάνουμε αυτές τις μέρες στο σχολείο μας και τούτο το βιβλίο είναι ότι καλύτερο για να μας δώσει όλες σχεδόν τις διαστάσεις ενός… μετανάστη. Μια πολύ τρυφερή ιστορία μιας πεταλούδας που η αρρώστια, η πείνα, η ξηρασία την διώχνουν από τον τόπο της, με παρότρυνση της ίδιας της μητέρας της. Και σαν ανοίγει τα φτερά της και φεύγει μακριά σε έναν πιο πολύχρωμο κόσμο τα πράγματα αν και φαίνονται όμορφα, δυστυχώς δεν είναι. Θα νοιώσει την απόρριψη, την μοναξιά, την καχυποψία των άλλων. Θα εξοριστεί σχεδόν με μόνη της παρέα μια άλλη μικρή κίτρινη πεταλούδα που πιστεύει στη φιλία  και στο πως τα ζωντανά δεν τα κρίνεις από το χρώμα του δέρματος τους. Η μαύρη πεταλούδα όμως, έχει κάτασπρη καρδιά και θα βοηθήσει όλες τις άλλες να ξεπεράσουν κρίσιμες και οδυνηρές καταστάσεις . Και σαν περάσουν οι δύσκολες ώρες, όλοι θα καταλάβουν πως ήταν άδικοι, παράλογοι κι εγωιστές!
Μια υπέροχη ιστορία της ‘Ερης Ρίτσου. Μια σύγχρονη οδύσσεια μιας μικρής πεταλούδας που τολμά να αλλάξει τη ζωή της, να προχωρήσει και να διατηρήσει τις αξίες, τα θέλω και όσα της έμαθε η οικογένεια και ο τόπος της. Μια ιστορία που εύκολα κατανοούν τα μικρά παιδιά με την δύσκολη έννοια της μετανάστευσης και ίσως και της …προσφυγιάς! Το παραμύθι της κ. Ρίτσου έχει εικονογραφήσει η Ναταλία Καπατσούλια. Εικόνος έντονες, τρυφερές και πολύχρωμες, ακόμα κι αν δείχνουν τη σύμφορα και το μαύρο της πρωταγωνίστριας πεταλούδας. Ένα παραμύθι γεμάτο ευαισθησίες που  αν και μιλάει για ένα λυπηρό και σκληρό θέμα αλλά και για απώλειες αγαπημένων προσώπων και πραγμάτων , έχει την κάθαρση στο τέλος που δίνει για μια ακόμα φορά την αγάπη νικητή των πάντων, την φιλία και την καλοσύνη!

Για παιδιά από 4 χρονών!

Χάρης και Φάρις, Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου ( εικ: Κατερίνα Χαδουλού), εκδ. Βιβλιόφωνο

Ο Χάρης είναι ένα παιδί σαν όλα τα άλλα… Του αρέσουν οι περιπέτειες, έχει πολύ φαντασία και πάντα η διαδρομή του από το σπίτι  στο σχολείο είναι  συναρπαστική. Μέρες καθώς περνά τη γέφυρα για το σχολείο του βλέπει από κάτω της κοντά σε πέτρες ένα γκρι κουβάρι… Ένα κουβάρι που … έχει μάτια, μύτη , χέρια , πόδια  και …είναι ένα μικρό φοβισμένο και μοναχικό παιδί. Κι αρχίζει να μεγαλώνει η περιέργειά του και πλάθει με το μυαλό του χίλιες ιστορίες. Κι ένα πρωί θα του αφήσει λίγο από το πρωινό του κι ύστερα μια κουβέρτα κι ένα μήλο …Και η ζωή του Χάρη θα αλλάξει για πάντα… μα και του Φάρι, του μικρού προσφυγόπουλου που χωρίς γονείς, αδέλφια και τίποτα δικό του αποκτά έναν φίλο μοναδικό. Γιατί τα δύο παιδιά μπορεί να μην μιλούν την ίδια γλώσσα, μπορεί να έχουν διαφορετικό χρώμα στο δέρμα τους, μπορεί να πιστεύουν σε άλλες θρησκείες και ιδανικά αλλά δεν παύει να είναι παιδιά που στη ζωή τους όλα αυτά τα « παραπανήσια πράγματα» δεν  μετράνε… Μπορούν να είναι φίλοι και να μοιράζονται πολλά, να παίζουν , να νοιώθουν, να βοηθούν και να χαμογελούν… Θα βοηθήσει κι ο δάσκαλος, ο κύριος Αριστείδης που μιλάει τη γλώσσα του Φάρι. Και  ο μικρός θα πάει στο σχολείο του Χάρη κι εκεί θα συναντήσει κι άλλα παιδιά που έχουν έρθει από άλλες χώρες  και  όλοι έχουν κάτι να πουν, κάτι να διδάξουν και κάτι να μάθουν από τους άλλους …Και όσο τραγική  ή όχι κι αν είναι η ιστορία τους πάντα θα υπάρχει ένα μικρό χεράκι που με τη βοήθεια των μεγάλων θα τα κάνει να νοιώθουν …άνθρωποι. Και μην ξεχνάτε η καλημέρα υπάρχει σ όλες τις γλώσσες του κόσμου και τα παιδιά μπορούν πάντα να βοηθήσουν για να παραμείνει για  πάντα …καλή . Υπάρχει επίσης το παιχνίδι, η αγκαλιά, το χαμόγελο και η αγάπη που μεταδίδονται χωρίς να χρειάζονται μεταφραστές ή σύνορα!
Μια εκπληκτική ιστορία της Γιώτας Αλεξάνδρου για την φιλία , για τα παιδιά του κόσμου, για συναισθήματα , για ανθρωπιά. Για να καλλιεργήσουμε στα παιδιά μας τις  στάσεις και τις αντιλήψεις της ζωής  και για να τα βοηθήσουμε να βλέπουν τον κόσμο μόνο με τα δικά τους μάτια που ποτέ δεν κάνουν λάθος …Για εκείνα τα προσφυγόπουλα που δεν έχουν τίποτα στην νέα τους πατρίδα, τα λεγόμενα ασυνόδευτα παιδιά. Για την αλληλεγγύη, για την αγάπη, για το μοίρασμα! Η Κατερίνα Χαδουλού είναι μια εικονογράφος με απίστευτο ταλέντο και οι χαρακτήρες που ζωντάνεψε με τα πινέλα της μένουν ανεξίτηλοι στη μνήμη μικρών και μεγάλων. 

Για παιδιά από 6 χρονών

Το μαγικό καπέλο της Γιαγιάς μου, Κατερίνα Τζαβάρα, (εικ: Αιμιλία Κονταίου), εκδ. Διάπλους.

Όσοι είχαμε την τύχη στη ζωή μας να γνωρίσουμε γιαγιάδες που έλεγαν παραμύθια μαγικά, καταλαβαίνουμε απόλυτα την Ηρώ και την συνονόματη γιαγιά της. Μια γιαγιά διαφορετική, μια γιαγιά πολύχρωμη, γελαστή, παιχνιδιάρα και παραμυθού. Μια γιαγιά που μεταμορφώνει όλα τα πλάσματα και τα αντικείμενα αρκεί να φορέσει εκείνο  το καπέλο το μαγικό. Όλα τότε ζωντανεύουν, όλα γίνονται διαφορετικά κι ακόμα πιο πολύ όταν η Ηρώ χώνεται στην μοσχομυριστή αγκαλιά αυτής της τόσο σπουδαίας  γιαγιάς.
Τούτο το καπέλο χάνει τις ιδιότητες του σαν το φορέσει οποιοσδήποτε άλλος. Κι αυτό γιατί μόνο οι γιαγιάδες ίσως να έχουν το προνόμιο αυτό. Οι μαμάδες συχνά το ξεχνούν και μοιάζει σα να πρέπει κι άλλο να μεγαλώσουν , να μην ξεχνούν και  να δουν κι αυτές κάτω απ αυτό το καπέλο. Ακόμα κι όσες φορές η μικρή Ηρώ το φόρεσε, τίποτα θαυμαστό και αξιοπερίεργο δεν συνέβη. Γι αυτό υπάρχουν οι γιαγιάδες λοιπόν… Γιατί μόνο αυτές γνωρίζουν το μεγάλο μυστικό…
Μια ιστορία που δεν μιλάει για μάγισσες, αλλά έχει μια μαγεία που όλοι μπορούν να την νοιώσουν σαν αρχίσει μια γιαγιά να  λέει παραμύθια. Η Κατερίνα Τζαβάρα είναι ίσως από εκείνα τα τυχερά παιδιά που μεγάλωσαν κι αυτά με τέτοιες γιαγιάδες. Και αν δεν είχε η ίδια, σίγουρα η ηρωίδα της ,της είπε πιο ήταν  το μεγάλο μυστικό κι εκείνη  δημιούργησε τούτη την ιστορία, για όλους  όσους αγαπούν την φαντασία, το γέλιο, τη χαρά, τη μαγεία της στιγμής και τα παραμύθια. Η εικονογράφηση της Αιμιλίας Κοντάιου είναι πάρα πολύ ζωντανή και παιχνιδιάρικη σαν την γιαγιά Ηρώ. Πολύ έντονα και χαρούμενα χρώματα που πραγματικά δένουν απόλυτα με την μαγεία του μοναδικού αυτού …καπέλου και παραμυθιού!
Ένα παραμύθι για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας που πρέπει να έχουν ξεχωριστή θέση μέσα στην καρδιά μας γιατί  η γνώση, η σοφία και η ζωή τους είναι μια περιπέτεια που ξαναζεί και ξανανιώνει μέσα από τα εγγόνια και τα μικρά παιδιά. Αφιερωμένο στα πιο αγαπητά πρόσωπα μιας οικογένειας που έχουν  πάντα χρόνο, υπομονή και μια καλή κουβέντα , όλες τις στιγμές  και κάτω από όλες τις συνθήκες.

Για παιδιά από 4 ετών!

Ρομπέν των δασών, Χάουαρντ Πάϊλ, ( απόδοση Φίλιππος Μανδηλαράς), εκδ. Μίνωας

Τούτος ο θρύλος του Ρομπέν των Δασών ξεκίνησε περίπου πριν μια χιλιετηρίδα και κάπου τον 15ο αιώνα γράφτηκε το πιο παλιό κείμενο που έχει διασωθεί. Όλη σχεδόν την περίοδο του Μεσαίωνα μεσουρανούσε σε ιστορίες και άσματα που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Ο Φίλιππος Μανδηλαράς, γνωστός κι αγαπημένος συγγραφέας που σέβεται την ιστορία, τις παραδόσεις και  τα έργα της κλασσικής  ελληνικής και παγκόσμιας λογοτεχνίας , πήρε  αυτήν την ιστορία και τόλμησε να την διασκευάσει για μικρούς αναγνώστες. Ο Ρομπέν , αγαπημένος ήρωας ενός από τα πιο σημαντικά μυθιστορήματα ακόμα και των ημερών μας είναι πια προσιτός και σε πιο μικρές ηλικίες.
Η ιστορία του λίγο πολύ γνωστή. Εξαιρετικός τοξοβόλος, μάχεται για την αδικία , τους φτωχούς και ο ίδιος ζει παράνομα αφού έχει σκοτώσει με το βέλος του το ιερό ελάφι του βασιλιά Ιωάννη. Θα έπρεπε σύμφωνα με την νομοθεσία της εποχής , να μπει φυλακή, εκείνος όμως φεύγει , χάνεται στο δάσος , γνωρίζει ένα σωρό ανθρώπους,  που γίνονται σύμμαχοι και σύντροφοι του και πολεμάει  για κάθε άδικο. Φίλοι του γίνονταν δύο παράξενοι άνθρωποι, ο γίγαντας Μικρός Τζον και ο μοναχός  Τακ. Είναι η εποχή των αγώνων στην Αγγλία και στοιχημάτων. Πρωταγωνιστικό ρόλο στη ιστορία παίζει και ο σερίφης  ώσπου η βασίλισσα κάνει σχεδόν σύμμαχό της τον Ρομπέν κι εκείνος της διηγείται ιστορίες από τις περιπέτειές του. Νικάει στον αγώνα τοξοβολίας και μοιράζει το χρηματικό έπαθλο του σε όλους του τοξοβόλους. Ακολουθεί η γνωριμία του με τον βασιλιά Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο που μεταμφιεσμένος αυτός και οι ακόλουθοί του σε μοναχούς , έρχεται στο δάσος, παίρνουν μέρος σε ένα αγώνα τοξοβολίας, γνωρίζονται κάτω από παράξενες καταστάσεις και μαζί με τους συντρόφους του γίνονται μέλη της βασιλικής φρουράς με διοικητή τον Ρομπέν.
Μια ιστορία για την γενναιοδωρία, την υποστήριξη, την αλληλοβοήθεια και τα ήθη και έθιμα άλλων εποχών, τις συνήθειες και τις ταξικές διαφορές.
Για παιδιά από 6 ετών

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 15 Απριλίου 2015 :http://www.cretalive.gr/culture/view/ta-paramuthia-tou-sabbatou75/241591

Σάββατο, 18 Απριλίου 2015

18 Απριλίου 1826… Ο Άγιος Μηνάς …σώζει το Μεγάλο Κάστρο!


Της Ελένης Μπετεινάκη

Και τούτες οι θύμησες για τον Πολιούχο της Πόλης του Ηράκλειου δεν τελειώνουν ποτέ…
Άλλη μια βόλτα, ένα ηλιόλουστο , ανοιξιάτικο πρωινό του Απρίλη, στις ανθισμένες πασχαλιές και στις πλατείες. Άλλη μια βόλτα στην ιστορία με σύντροφο μου αυτή τη φορά μόνο το ποδήλατο  μου… Και σαν αντίκρισα την εκκλησία του Αγίου Μηνά άρχισα να σκέφτομαι και να θυμάμαι!
Τότε… στο Τουρκοκρατούμενο Κάστρο, πλησίαζε το Πάσχα του 1826 και πήγαινε να  γίνει εκείνο το μεγάλο κακό που ο Άγιος δεν άφησε με τίποτα να συμβεί….
Σώζονταν όλα αυτά κι αλλά περισσότερα από τις αφηγήσεις του Στέφανου Νικολαϊδη που παιδί 9 χρονών τότε, έζησε τούτη την μέρα και μας άφησε τις μνήμες του για να μην ξεχάσουμε κι εμείς….

Βρίσκουμε λοιπόν στα γραπτά του: 

«…Οι Τούρκοι τότε, επειδή ακούγανε τις επιτυχίες των επαναστατημένων Ελλήνων από παντού, ξεσπούσανε εκεί εναντίον των Ελλήνων και προβαίνανε σε σφαγές και λεηλασίες. Η ζωή των Ραγιάδων κρεμότανε στο καπρίτσιο ή στα κακούργα ένστικτα του κάθε Τούρκου.
Την ημέρα του Πάσχα στις 18 Απριλίου 1826 νομίσανε, πως ήταν η καταλληλότερη ευκαιρία να τους χτυπήσουν. Θα τους εύρισκαν όλους μαζεμένους να παρακολουθούν την Ακολουθία της Αναστάσεως μέσα στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά.
Ο Ναός του Αγίου Μηνά ήτανε τότε μικρότερος από τον σημερινό. Είχε κτιστεί κατά τον 18ο αιώνα. Σώζεται μάλιστα μέχρι σήμερα και είναι ο μικρός  ΄Αγιος Μηνάς. Σ' αυτόν τον Ναό επιχείρησαν και άλλοτε σφαγή οι Τούρκοι : στις 24 Ιουνίου του 1821. Τότε έσφαξαν έξι επισκόπους και πολλούς άλλους κληρικούς και λαϊκούς.
Και τώρα επιχείρησαν να σφάξουν όλους μαζεμένους τους Χριστιανούς. Ουδείς θα τους ξέφευγε, διότι τα φανατισμένα στίφη των Τούρκων, με σπαθιά και μαχαίρια και με κάθε είδους φονικών όπλων, είχαν περικυκλώσει το Ναό. Άλλες γραμμές είχαν σχηματισθεί σε όλες τις παρόδους και τις κατευθύνσεις. Για να παραπλανήσουν δήθεν τη προσοχή της ντόπιας διοίκησης, βάλανε φωτιές σε διάφορες απομακρυσμένες συνοικίες της πόλης. Το σχέδιο είχε καταστρωθεί και στη παραμικρή του λεπτομέρεια. Την ώρα που διάβαζε το ιερό Ευαγγέλιο ο Μητροπολίτης Καλλίνικος, ξαφνικά ακούστηκε η κλαγγή των όπλων. Τα μανιασμένα στίφη των βαζιβιζούκων πλησίασαν τις πόρτες. Ήταν έτοιμα ν΄αρχίσουν τη σφαγή των Χριστιανών, που ήσαν ανύποπτοι και απροετοίμαστοι. Κρίσιμη ώρα !
Μα ξαφνικά βλέπουν ένα αστραφτερό φως, γιομάτο από αίγλη, που πλημμύρισε την Εκκλησία, από την μια άκρη ως την άλλη. Ένας δε ασπρομάλλης γέρος αξιωματικός με σεβάσμια μορφή φάνηκε καβάλα στο άσπρο περήφανο άτι του, κραδαίνοντας το ξεγυμνωμένο σπαθί του.


'Ηταν αγριεμένος και έμοιαζε καταπληκτικά με τον αρχηγό των εκεί Τούρκων, τον Αγιάν Αγά. Το άλογό του είχε χρυσοποίκιλτα χάμουρα και σέλλα στολισμένη με πολύτιμα πετράδια. Ήταν αγριεμένος και η ματιά του, όταν έπεφτε στους Χριστιανούς, ήταν γλυκιά και θεϊκή, όταν όμως εμαίνετο στους βαρβάρους, που είχανε ζωσμένη την Εκκλησία, άλλαζε και πετούσε αστραπές, που προμηνούσαν όλεθρο σ΄αυτούς οι οποίοι δε σεβάστηκαν την άγια μέρα και τον ι ε ρ ό  Ν α ό ν  του. Οι Τούρκοι τότε, που ήταν έτοιμοι να εξαπολύσουν την αλύπητη σφαγή, κατατρομαγμένοι και πανικόβλητοι το έβαλαν στα πόδια και διαλύθηκαν.
Πήγανε τότε και διαμαρτυρήθηκαν στο Διοικητή τους, διότι τους έστειλε το Αγιάν Αγά και τους διέλυσε, ώστε να μη φέρουν σε πέρας το έργο τους. Αλλά ο διοικητής τους είπε, ότι δεν εγνώριζε τίποτε και ότι δεν έστειλε κανένα. Ο δε Αγιάν Αγάς κοιμόταν εκείνο το βράδυ μακαρίως ήσυχος στο σπίτι του. Τότε κατάλαβαν οι Τούρκοι, ότι ήταν ο Άγιος Μηνάς, που φάνηκε να σώσει τους Χριστιανούς.
Και πράγματι τους έσωσε. Δεν έπαθε κανείς τίποτε, εκτός από μια γυναίκα, η οποία επάνω στη σύγχυση έπεσε και πέθανε. 'Ολο μάλιστα το Εκκλησίασμα φοβήθηκε και έφυγε. 'Έμεινε μόνος του ο Μητροπολίτης Καλλίνικος και συνέχισε την Θεία Λειτουργία.
Ο Μητροπολίτης για να επισημοποιήσει περισσότερο το θαύμα και να εξευτελίσει τους Τούρκους, επισκέφθηκε την άλλη μέρα τον Τούρκο Διοικητή, για να τον ευχαριστήσει δήθεν, διότι έστειλε τον αξιωματικό Αγιάν Αγά και τους έσωσε από τον συρφετόν εκείνο. 'Ο Διοικητής όμως του είπε, ότι δεν έστειλε κανένα Αγάν Αγιάν.»
Οι Τούρκοι μάλιστα όταν διαλύθηκαν όλοι και εξακρίβωσαν πως ο Αγάς κοιμόταν αμέριμνος εκείνη την ώρα της επίθεσης στο κονάκι του κατάλαβαν την θαυματουργή επέμβαση του Αγίου και από τότε άρχισαν και σέβονται περισσότερο τη χάρη Του. Μάλιστα λέγεται πως το συμβάν αυτό είδε η Τούρκικη οικογένεια Τσαλικάκη και από τότε έστελναν στην γιορτή του κάθε χρόνο ένα ασκί λάδι και αποκαλούσαν τον Άγιο Μηνά «ο καλός μας γείτονας».



Ανέβηκα …ξανά στο ποδήλατό μου και  κοντοστάθηκα στην εκκλησία του μικρού Αγίου Μηνά. Ήθελα  δω την εικόνα που Ηρακλειώτη ζωγράφου Ανδρέα  Αλεξανδρίδη, στην κόγχη του υπέρθυρου της κυρίας του εισόδου του ναού που φτιάχτηκε αργότερα για να θυμίζει για πάντα τούτη την ημέρα.
Ναι, ήταν εκεί, μαζί και η θύμηση και εκείνο το χαμόγελο που αφήνει πάντα το παρατεταμένο κούνημα του κεφαλιού. Βγήκα παραέξω, κοίταξα γύρω  μου. Ημέρα ηλιόλουστη, χαρά θεού, η πλατεία γεμάτη παιδιά, ποδήλατα και ενήλικες που απολάμβαναν τον καφέ τους… Ίσαμε εκατό περιστέρια συνωστίζονταν για λίγα σπόρια που πέταξε κάποιος…

Έφυγα… πάλι χορτάτη, πάλι γεμάτη εικόνες, ιστορίες και μνήμες … 

Η ζωή συνεχίζεται σκέφτηκα ….όλα αυτά κάποτε πριν 189 χρόνια …ποιος νοιάζεται !

ΠΗΓΕΣ: 

-Γεώργιος Συλαμιανάκης, "Άγιος Μηνάς" ,1939
Αγγελική Πανοπούλου, Ανακοίνωση στο ΙΓ΄Συμπόσιο Ιστορίας και Τέχνης : Η αντίληψη του Χρόνου
Η καθημερινή ζωή, Η. Μαλτέζου
Αρχεία Βικελαίας βιβλιοθήκης Ηρακλείου
Ζωγραφικός πίνακας του Ανδρ. Αλεξανδρίδη ,Το θαύμα του 1826.
clab.edc.uoc.gr

Δημοσιεύτηκε στις 19 Απριλίου 2015 στο cretalive.gr : εδώ!

Παρασκευή, 17 Απριλίου 2015

Τα παραμύθια του Σαββάτου...



...γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*

Είναι αλήθεια πως τούτη η εποχή …δεν είναι για πρίγκιπες. Κυριολεκτικά και φανταστικά. Έτσι και τα «Παραμύθια» αυτή τη φορά, μπαίνουν μέσα στα καθημερινά προβλήματα και ασχολούνται με τα θέματα των σύγχρονων κοινωνιών και ας έχουν ήρωες βασιλιάδες.  Ποια είναι η λύση στην οικονομική κρίση ακόμα κι αν είσαι πρίγκιπας; Η δουλειά και η αλλαγή οπτικής γωνίας αντιμετώπισης των πραγμάτων. Ωστόσο επειδή μιλάμε πάντα για παραμύθια δεν λείπει το χιούμορ, η περιπέτεια και η αγωνία. Κι αν ψάχνεις το ταίρι σου ακόμα και αν μεγάλωσες με λάθος προφορά ίσως να βρεις κάτι ακόμα πιο παράξενο από αυτό που σου συμβαίνει  και η ζωή και πάλι να σε οδηγήσει σε διαφορετικά μονοπάτια σκέψης και απόφασης . Κι αν οι Εφιάλτες έρχονται  πολλές φορές τα βράδια και χαλούν τον ύπνο και την ηρεμία της νυχτιάς, ο Ασηλάμπα Ντελασύ είναι ο μόνος που μπορεί να βοηθήσει , ή μήπως και κάποιος άλλος;
Είπαμε ψέματα κι αλήθεια …έτσι είναι τα παραμύθια!

Το νησί της Χαράς, Μαριβίτα Γραμματικάκη,(εικ: Κατερίνα Βερούτσου)εκδ. Καλέντης
Η Αστροχώρα είναι μια πολιτεία στην άκρη της γης. Εκεί ζει ένας γίγαντας πολύ διαφορετικός από τους άλλους, ο Ασηλάμπα Ντελασύ. Είναι ντελάλης και διαλαλεί τα νέα σ΄όλον τον κόσμο, αφού είναι γρήγορος σαν αστραπή. Μόνο που έχει ένα μικρό παράπονο, κανένας δεν του είπε ποτέ ευχαριστώ. Μια μέρα ή καλύτερα μια νύχτα, όλα τα παιδιά της Αστροχώρας μαζεύτηκαν στην καλύβα του  γιατί κάτι τρομερό είχε συμβεί κι ήταν ο μόνος που ίσως να μπορούσε να βοηθήσει . Το απέναντι νησί , το νησί της Χαράς, εκεί που φύλαγαν τα όνειρα και τα παιχνίδια τους …έφευγε. Χάνονταν σιγά σιγά. Ο Ασηλάμπα υποσχέθηκε να τα βοηθήσει και με τρία μεγάλα βήματα μέσα στη νύχτα έφτασε το μαγικό νησί και γνώρισε το τρομερό στοιχειό που ήταν εκεί , τον Εφιάλτη και τους ανέμους που φούντωναν και λυσσομανούσαν. Μόλις όμως ξημέρωνε όλα χάνονταν και ησύχαζε ο τόπος. Ένα μυστήριο, ήταν όλο αυτό κι ο γίγαντας προσπαθούσε να καταλάβει τι γινόταν. Η γοργόνα με τα χρυσά μαλλιά του είπε τι ακριβώς είχε συμβεί και πως θα έσωζε τούτο το νησί μια γα πάντα. Ο Ασηλάμπα ακολούθησε τις οδηγίες της και ύστερα από μια τρομερή συνάντηση και « μάχη» με τα κύματα κατάφερε να διώξει τον Εφιάλτη από το νησί. Μαζί του χάθηκε και η γοργόνα, η Χαρά όμως και το γέλιο στα χείλη των παιδιών επέστρεψε κι ο γίγαντας ήταν ο μόνος που μπορούσε να καταλάβει και να νοιώσει ποιος ήταν η αιτία για όλα αυτά!
Ένα υπέροχο παραμύθι της Μαριβίτα Γραμματικάκη, γεμάτο μουσική του Νίκου Ξανθούλη, και μοναδικές εικόνες από την Κατερίνα Βερούτσου. Μια ιστορία γραμμένη με λυρισμό  για εκείνα τα όνειρα που έρχονται συχνά τις νύχτες και φέρνουν τρόμο, ανησυχία, κλάμα και αϋπνία. Μια ιστορία  γεμάτη εικόνες που τόσο όμορφα έχει αποδώσει η Κατερίνα , μια πάλη ανάμεσα στο καλό και το κακό με την πίστη, την  δύναμη  και την αγάπη να θριαμβεύει . Το κακό νικιέται και χάνεται .Μια ιστορία που διαβάζεται και ακούγεται πολλές πολλές  φόρες και από το cd που συνοδεύει το βιβλίο, με εκπληκτικές φωνές και μουσική για  να χαρούμε με τούτο το ένα και ανεπανάληπτο …Νησί της Χαράς !
Θα θελα πολύ να γράψω ένα ένα τα ονόματα όλων αυτών που συμμετείχαν σ΄ αυτήν την έκδοση, των μουσικών, των τραγουδιστών , των ηθοποιών και της χορωδίας αλλά είναι λίγο δύσκολο, γι αυτό ψάξτε το τούτο το παραμύθι γιατί πραγματικά αξίζει να το ακούσετε και να το διαβάσετε!

Για παιδιά από 4 ετών

Ο μικρόθ Πρίγκιπαθ, HaquetBriere Alice,Jourdy Camille, Μεταφ.Μπαχτσεβάνης Θεόφιλος, εκδ. Νεφέλη

Τούτος ο Πρίγκιπας ή μάλλον ο Πρίγκιπαθ είναι καταπληκτικός. Είναι ο μοναχογιός του βασιλιά και της βασίλισσας εκείνης της μακρινής χώρας που σαν γεννήθηκε και μεγάλωσε λίγο, μόλις είπε την πρώτη του λέξη , όλα στην πολιτεία άλλαξαν. Ο Πρίγκιπαθ δεν μπορούσε να προφέρει το γράμμα …Σ! Έτσι με μια διαταγή όλοι έπρεπε να μιλούν και να γράφουν όπως αυτός αντικαθιστώντας από παντού το γράμμα Σ  με το Θ. Αυτό κράτησε πολλά χρόνια κι ας διαμαρτύρονταν κάποιες φορές οι κάτοικοι της πολιτείας του… Ο καιρός πέρασε και ήρθε η στιγμή που έπρεπε να παντρευτεί. Όλες οι πριγκίπισσες που ήρθαν στο παλάτι έδειξαν τα ταλέντα τους στο χορό , στη χάρη και στην… ομιλία τους. Καμιά δεν τον συγκίνησε τόσο, όσο μια κοπέλα που δεν ήταν τόσο τυπική και συνηθισμένη όπως οι υπόλοιπες… Σαν την προσκάλεσε για χορό εκείνη χαμογέλασε ή καλύτερα γέλασε με όλη της τη δύναμη και απάντησε με μια προφορά που ξάφνιασε όλους όσους βρίσκονταν στο παλάτι εκείνη τη στιγμή, μα και την πολιτεία ολάκερη. Η πριγκίπισσα ή μάλλον η κόρη του πρωθυπουργού μιλούσε χρησιμοποιώντας το… Σ, σε όλες τις λέξεις γιατί, απλά, δεν μπορούσε να πει το γράμμα …Θ.
 Μια ιστορία χαρούμενη, απλή και …ξεκαρδιστική. Γεμάτη με μικρά νοήματα για όλα εκείνα τα παιδιά που δεν μιλάνε καθαρά ή σωστά, αλλά θα το ήθελαν πολύ! Η ζωή όμως πάντα βρίσκει τρόπους , κι όχι μόνο στα παραμύθια, ώστε κανένας να μην μένει παραπονεμένος. Μια ιστορία που διδάσκει πως για καθέναν υπάρχει  ένα ταίρι μιας και η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις αρκεί  να βρεθεί κάποιος την κατάλληλη στιγμή στο κατάλληλο μέρος.

Για παιδιά από 3 ετών

Ο άνεργος Πρίγκιπας, Ιωάννα Μπουλντούμη, ( εικ: Νικόλας Ανδρικόπουλος), εκδ. Μεταίχμιο
Σε μια εποχή που η οικονομική κρίση έχει απλώσει τα πλοκάμια της παντού, ήταν αδύνατον να μην πλήξει και τα πιο παραδοσιακά επαγγέλματα. Ένα από αυτά είναι και αυτό του Πρίγκιπα που το βασίλειο του σε λίγο καιρό θα έχει σαν περιουσιακό στοιχείο μόνο δυο χρυσά μανικετόκουμπα. Ο πρίγκιπας της ιστορίας, μόλις πληροφορήθηκε τα νέα άρχισε να ψάχνει δουλειά σε όλα τα βασίλεια που γνώριζε αλλά οι δυσκολίες ήταν τεράστιες. Μια αγγελία που θα δει στις εφημερίδες μπορεί να  μην είναι  ακριβώς αυτό που θέλει αλλά είναι μια δουλειά και για αυτό  αποφασίζει να δοκιμάσει την τύχη του. Δεν τα καταφέρνει γιατί η θέση δίνεται σε ένα μακρινό συγγενή του πεθερού του μπατζανάκη του κουρέα του βασιλιά. Συνεχίζει να ψάχνει , αναζητώντας οποιαδήποτε δουλειά θα του έδινε την αξιοπρέπεια που πρέπει να  έχει κάθε άνθρωπος, αλλά μάταια. Ως τη στιγμή που βρίσκεται μπροστά σε μια ταβέρνα με το όνομα : Το βασίλειο της Γεύσης. Αναλαμβάνει όλη την επιχείρηση αρχίζοντας από το τίποτα και καταφέρνει μέσα σε λίγα χρόνια να την κάνει γνωστή στα πέρατα του κόσμου. Κανείς δεν έμαθε ποτέ ποιος ήταν αυτός ο νέος πού έκανε όλο αυτό το θαύμα κι ας τον αποκαλούσαν « πρίγκιπα » του Βασιλείου… της Ταβέρνας.
Μια ακόμα μικρή καληνύχτα , τούτη τη φορά της Ιωάννας Μπουλντούμη, έξυπνη, επίκαιρη, και πολύ ευφάνταστη. Μια ιστορία γεμάτη μηνύματα για όλα τα μικρά παιδιά. Ένα σύγχρονο παραμύθι που έχει για ήρωα ένα πρίγκιπα – βασιλιά, όχι και τόσο συνηθισμένο στην εποχή μας.  Η δουλειά δεν είναι ντροπή , η οποιαδήποτε δουλειά, αρκεί να μην επαναπαύεται κάποιος σε μεγαλεία , δόξα και δάφνες που κάποτε μπορεί να κοσμούσαν τον κόσμο του. Η ζωή βοηθά τους τολμηρούς , τους θαρραλέους , τους έξυπνους και τους  ανθρώπους που έχουν θέληση , πείσμα, όνειρα και επιμονή.
Η εικονογράφηση του  Νικόλα Ανδρικόπουλου κοσμεί ιδιαίτερα την ιστορία της Ιωάννας , που με το δικό του ιδιαίτερο και χαρακτηριστικό τρόπο και ύφος της χαρίζει την διακριτικότητα που χρειάζεται.
Μια μικρή καληνύχτα , να σκεφτείς  και να ονειρευτείς πως η ζωή πάντα έχει κάτι να σου προσφέρει , είναι γεμάτη δώρα και εκπλήξεις  αρκεί να μην αφήσεις τίποτα να σε προσπεράσει.

Για παιδιά από 4 ετών 

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Τετάρτη, 15 Απριλίου 2015

16 Απριλίου 1895…Τα εγκαίνια του Άγιου Μηνά, του πολιούχου της πόλης του Ηρακλείου!



Της Ελένης Μπετεινάκη*

Έχουν περάσει  120 χρόνια, σαν σήμερα,  από εκείνη την Κυριακή και τούτη η εκκλησία συνεχίζει να κοσμεί το Ηράκλειο. Συνεχίζει μεγαλόπρεπα να θυμίζει σε όλους την ιστορία της. Συνεχίζει να βρίσκεται στην καρδιά της πόλη μας  και μαζί της να κτυπά κάθε στιγμή η δική μας καρδιά, σαν το ρολόι της ρυθμικά, κάθε μισή ή μια ώρα. Συνεχίζει να λειτουργεί σαν στυλοβάτης καθημερινός, σε όλους μας  κι ίσως τούτες οι θύμησες να γίνονται γιατί πρέπει πάντα να θυμόμαστε πως, γιατί έγιναν όλα τότε και σήμερα εμείς τα απολαμβάνουμε!
Ας θυμηθούμε λοιπόν κάποια από τα γεγονότα που  όσες φορές και αν γραφούν πάντα θα είναι σαν πρώτη φορά να ξεφυλλίζουμε όλες εκείνες τις πολύτιμες σελίδες της ιστορίας του τόπου μας, κι όχι μόνο!
Τα εγκαίνια του ναού έγιναν με μεγαλοπρέπεια στις 16 Απριλίου 1895.Ήταν Κυριακή των Μυροφόρων και  επί μητροπολίτη Τιμόθεου Καστρινογιαννάκη. Αν και η Κρήτη βρίσκονταν ακόμα υπό τουρκική κατοχή, οι γιορτές για τα εγκαίνια του Αγίου Μηνά κράτησαν 3 μέρες και ολόκληρη η πόλη  είχε γίνει αγνώριστη από τους στολισμούς και τον λαμπρό φωτισμό. Στην  εφημερίδα « Ηράκλειο » περιγράφεται όλη η ατμόσφαιρα της μεγάλης αυτής ημέρας, κι ίσως τούτη η φράση να είανι η πιο λιτή αλλά και η πιο περιεκτική από το συναίσθημα όλων :« …Οι οφθαλμοί πάντων εκπληρούντο δακρύων χαράς…». Όλοι ήσαν παρόντες στην τελετή, Χριστιανοί και Τούρκοι, Άρχοντες, δημογέροντες, Πασάδες και ανώτατοι στρατιωτικοί.  Όλα είχαν ένα πανηγυρικό χαρακτήρα που περιγράφεται περίτρανα στις εφημερίδες.

"Σπίτια, σοκάκια και τσαρσά τώρα μορφίσαν όλα,
τώρα που ξετελεύτηκε Αη Μηνάς στη χώρα.
Σαββάτ' αργά και Κυριακή η νύχτα ήτο μέρα
απού τα φώτα που 'φτανε και ρίκταν στον αέρα.
Λάμπες, φανάρια και κεριά, χρωματιστά κανδήλια
όλη η χώρα ήφεγγε σαν να 'τον μέρα ίδια"

« …Αμφιβάλλομεν, αν άλλοτε ποτέ το Ηράκλειον είδε θρησκευτικήν πανήγυριν ούτω λαμπράν και επιβάλλουσαν, οία υπήρξεν η της παρελθούσης Κυριακής επί τοις εγκανίοις του νεοδμήτου καθεδρικού ναού του Αγ. Μηνά. Άπειρον ήτο το πλήθος το πανταχόθεν της νήσου συρρυθέν, όπως παραστή εις την μεγαλοπρεπή τελετήν, πρωτοφανής δε η γενομένη διακόσμησις της ημετέρας πόλεως και μοναδική η τηρηθείσα πανταχού καθ’ όλην την διάρκειαν της πανηγύρεως ευκοσμία. Ο ενθουσιασμός των πανηγυριστών ήτο απερίγραπτος. Περιεσκόπουν τον νεόδμητον ναόν μετά πολλής περιεργείας και η καρδία αυτών επληρούτο χαράς και δεν εκορέννυντο αποθαυμάζοντες το κάλλος και το μέγεθος αυτού. Οι οφθαλμοί πάντων επληρούντο δακρύων χαράς, θερμαί δ’ ευχαριστίαι ανεπέμποντο νοερώς προς τον Ύψιστον, τον καταξιώσαντα αυτούς να ίδωσι συντελεσθέντα και εγκαινιαζόμενον εν ταις ημέραις αυτών τον περικαλλή ευκτήριον οίκον, προς αποπεράτωσιν του οποίου επί όλον τρίτον αιώνος έκαστος συνεισέφερεν αγογγύστως τον οβολόν του. Και όντως έργον τοσούτον μέγα, έργον απαιτήσαν δαπάνην 30 περίπου χιλ. λιρών, μη συνυπολογιζομένης της προσωπικής εργασίας, συνετελέσθη κυρίως εκ της μικράς μεν εκάστοτε, αλλ’ ανεξαντλήτου πάντοτε συνδρομής των Χριστιανών, και συνετελέσθη ουδέν φέρον βάρος χρέους. Όταν αναλογισθή τις ότι τα μεταλλικά, τα οποία ερρίπτοντο καθ’ εκάστην Κυριακήν εις τον δίσκον ή το περιφερόμενον εν τη αγορά κυτίον του Αγίου Μηνά και οι καρποί τους οποίους προσέφερον καθ’ εκάστην συγκομιδήν οι γεωργοί μας εις τους περιερχομένους τα χωρία προς συλλογήν τοιούτων εράνων υπέρ του εγειρομένου ναού απετέλεσαν το ποσόν τοσούτων χιλιάδων λιρών, δεν δύναται να μη ενθυμηθή το του Ησιόδου:
Ει γαρ κενκαί σμικρόν επί σμικρώ καταθείο
Και θαμά τούτ’ έρδοις τάχα κεν μέγα και το γένοιτο.
Τί δύναται να κατορθώση η λαϊκή συνδρομή! Ηλίκα έργα δύναται η των πολλών σύμπραξις να επιτελέση, όταν τύχη καλής διευθύνσεως! Και έτυχε τοιαύτης εν τη παρούση περιστάσει, διότι πάντες ανεξαιρέτως οι πρόκριτοι της ημετ. πόλεως από της καταθέσεως του πρώτου θεμελίου λίθου μέχρι της επιθέσεως της κορωνίδος του έργου ειργάσθησαν μετ’ αξιεπαίνου ζήλου προεξαρχούσης και καθοδηγούσης της ανωτάτης ημών παρ’ ημίν εκκλησιαστικής αρχής, προς ην δικαίως εξεδήλωσαν τα αισθήματα της αγάπης και της ευγνωμοσύνης αυτών οι ημέτεροι συμπολίται κατά την εορτήν των εγκαινίων αναρτήσαντες πολλαχού επί των πηχθεισών μυρσινοστολίστων αψίδων περιεστεμμένας και μετά τιμητικών επιγραφών τας εικόνας των δύο σεπτών ιεραρχών, ήτοι του αιδίμου Διονυσίου του Ε΄ του εξ Αδριανουπόλεως, επί της αρχιερατείας του οποίου εθεμελιώθη ο ναός, και του νυν αρχιερατεύοντος Σεβ. Τιμοθέου Καστρινογιαννάκη, εφ’ ου εις πέρας αχθείς ενεκαινίσθη. Αλλά και προς τας πολιτικάς αρχάς και ιδία προς την Α.Α.Μ. τον Σεπτόν ημών Μονάρχην διετράνωσε κατά την εορτήν των εγκαινίων ο λαός την αφοσίωσιν και τα αισθήματα του σεβασμού, άπερ τρέφει προς τας αρχάς ταύτας. Δεν ελησμόνησεν ο λαός, ότι ο αοίδιμος αυτοκράτωρ Σουλτάν Αβδούλ Αζίζ προσήνεγκεν υπέρ του ναού τούτου γενναίαν συνδρομήν, 40.000 γρόσια. Αισθάνεται καλώς οίαν οφείλει ευγνωμοσύνην και προς τον Μονάρχην εκείνον και προς τον νυν ευκλεώς ανάσσοντα, υπό την κραταιάν αιγίδα και την πατρικήν προστασίαν των οποίων ηδυνήθη να περατώση αισίως τον περίλαμπρον τούτον ιερόν οίκον, το αγλάισμα της ημετέρας πόλεως. Δια τούτο και σεπταί εικόνες της Α.Α.Μ. του Σουλτάνου και παρ’ αυτάς αι των διαπρεπών αυτού λειτουργών, του τε Εξοχ. Γεν. Διοικητού Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή πασά και του Εξοχ. Διοικητού Ηρακλείου υποστρατήγου Χασάν Ταξίν πασά ανεστηλώθησαν εν τοις μάλιστα περιόπτοις σημείοις, ευχαί δε διάπυροι ανεπέμφθησαν κατά την λιτανείαν υπέρ υγείας και ευκλείας της Α.Α.Μ. και των Εξ. Διοικητών, πιστών και προθύμων εκτελεστών των υψηλών Αυτής εφέσεων. Αι αυθόρμητοι αύται εκδηλώσεις των αισθημάτων του λαού προς τε την θρησκευτικήν και πολιτικήν αρχήν δεικνύουσιν, ότι ούτος γινώσκει να εκτιμά προσηκόντως τους των καλών εργάτας. Η υπό πάσαν έποψιν αξιέπαινος συμπεριφορά των κατοίκων του Ηρακλείου αρίστην ενεποίησε πάσιν εντύπωσιν.
Ας προβώμεν νυν εις την περιγραφήν των καθ’ εκάστα της τελετής των εγκαινίων.
…Από των μέσων της παρελθούσης εβδομάδος ήρξαντο συρρέοντες οι φιλέορτοι εις την ημ. Πόλιν. Το Σάββατον η κίνησις εν τη αγορά και ένα ταις οδοίς της πόλεως ήτο λίαν ζωηρά. Επαρχιώται και χαρίεσσαι και ροδόχροι επαρχιώτισσαι, απερίττως μεν αλλά επιχαρίτως ημφιεσμέναι, περιήρχοντο τας οδούς βραδεί τω βήματι και απλήστως εθεώντο τας αψίδας, τας σημαίας, τας εικόνας, τας επιγραφάς και τον άλλον διάκοσμον, εξέφραζον δε συχνάκις τον θαυμασμόν και την ευχαρίστησιν αυτών επί τοις ορωμένοις δι’ αφελεστάτων επιφωνήσεων και απλάστου φαιδρότητος.Και ήτο το όντι λίαν μαγευτική η θέα της εορτάζουσας  πόλεως, ιδίως κατά την μεταξύ του Σαββάτου και της Κυριακής και την μεταξύ της Κυριακής και Δευτέρας νύχτα, καθώς ήσαν πλουσίως φωταγωγημέναι αι αψίδες και αι προσόψεις των οικιών και των καταστημάτων δια κανδηλίων και κηρίων και ενετικών φανώνΗ εκ δαφνών και μυρτιών διακόσμησις και η ανάρτησις διαφόρων εικόνων εις τας κεντρικοτέρας οδούς, εις τα επισημότερα καταστήματα και εις τα περίοπτα μέρη, ένθα εκυμάτιζον σημαίαι και κοσμητικαί ταινίαι και ήσαν τοποθετημέναι επιγραφαί πλαισιούμεναι υπό χρωματιστών πλαισίων και ποικίλων διακόσμων, διήγειρον την περιέργειαν…Στη συνοικία «Δερμιτζίδικα», πάνω σε μια αψίδα, που είχε στηθεί εδώ, ήταν αναρτημένη επιγραφή μέσα στο πλαίσιο, που με χρυσά γράμματα έγραφε «Ζήτω  ο Κρήτης Τιμόθεος- Ζήτω οι κτήτορες του ναού του Αγίου Μηνά». Παρόμοια επιγραφή είχε αναρτηθεί επίσης σε μια από τις αψίδες που βρισκόταν στην αγορά « Μεϊντάνι», μπροστά από το κατάστημα του Γ. Κανετάκη…»    (Εφημερίδα Ηράκλειον)

Και οι περιγραφές την ημέρα της τελετής  συνεχίζονται  με αναφορά σε όλους όσοι παραβρέθηκαν στα εγκαίνια …

«…τη Κυριακή λίαν πρωί κατέπλευσεν εις την πόλιν μας το ατμόπλοιον “Ισμαήλ” φέρον την Α. Εξοχ. τον Γεν. Διοικητήν συνοδευόμενον υπό της Α. Εξ. του Διοικητού Ρεθύμνης Σουλεϊμάν Ασάφ-πασά και υπό του γυναικαδέλφου αυτού κ. Ιακ. Μουσούρου. Αμα τω κατάπλω του ατμοπλοίου η Α. Εξ. ο Διοικητής Ηρακλείου συνοδευόμενος υπό του χριστιανού αρχιγραμματέως της Διοικήσεως κ. Γεωρ. Οικονομίδου κατήλθεν εις τον λιμένα προς υποδοχήν της Α. Εξ. του Γεν. Διοικητού, συγχρόνως δε σχεδόν κατήλθον εκείσε προς τον αυτόν σκοπόν 6 μέλη της τελεταρχικής επιτροπείας, οι κ.κ. Ζ. Θιακάκης, Εμμ. Πολυχρονίδης, Χρόνης Ρασιδάκης, Γ. Στεργιάδης, Γ. Βουγιουκλάκης και Ιωάννης Δοκουμετζίδης, ως αντιπρόσωποι της κοινότητος και της Α.Σ. του Μητροπολίτου. Επί του ατμοπλοίου ανήλθεν η Α. Εξοχότης ο Διοικητής Ηρακλείου, μεθ’ ού μετ’ ού πολύ απέβη εις την ξηράν η Αυτού Εξοχότης, ο Γενικός Διοικητής μετά των συνοδευόντων αυτόν. Επί της προκυμαίας εδεξιώσαντο την Α. Εξ. τον Γενικόν Διοικητήν τα ανωτέρω μέλη της τελεταρχικής επιτροπείας, κατόπιν δ’ η Α. Εξοχότης συνοδευόμενη υπό της Α. Εξ. του Διοικητού Ηρακλείου και των μελών της τελεταρχικής επιτροπείας ανήλθεν εις το Διοικητήριον δια της αγοράς “Βεζίρ-Τσαρσί”, εν ή στρατός παρατεταγμένος εις δύο στίχους απένεμεν αυτή τας προσηκούσας τιμάς…
….Ολόκληρος ο ναός ήτο κατειλημμένος υπό πυκνού πλήθους ανδρών, ο δε γυναικωνίτης ήτο υπέρμεστος κυριών, ών αι κεφαλαί απετέλουν ωραίας ανθοδέσμας. Και ο νάρθηξ δε και αι εκατέρωθι του ναού ευρείαι στοαί και όλος ο περίβολος ήσαν πλήρεις λαού….
….Ούτω διατεταγμένων των πραγμάτων η από πρωίας αρξαμένη μεγαλοπρεπής τελετή εχώρει μετά πολλής ευταξίας ψαλλόντων τους κεκανονισμένους ύμνους δύο καλλιφωνοτάτων ψαλτών, του κ. Στ. Σαζόγλου και του κ. Πέτρου Παπαστεφανίδου, ιατρού επίτηδες ελθόντων του μεν εκ Πειραιώς, του δε εξ Ιεραπέτρου. Μετά το πέρας της ακολουθίας του όρθρου εγένετο η λιτανεία, ής μετέσχον υπέρ τους 70 εκ των 130 κληρικών των συναθροισθέντων εν Ηρακλείω χάριν της πανηγύρεως κατά την εξής τάξιν. Προηγούντο εις δύο στίχους οι πρεσβύτεροι, εν οίς και ο προϊστάμενος της εν Ηρακλείω εκκλησίας των Αρμενίων, είποντο κατόιπιν οι ιερομόναχοι και μετά τούτους οι αρχιμανδρίται και ηγούμενοι φέροντες αργυρόδετα ευαγγέλια. Κατόπιν ήρχοντο οι 8 της Κρήτης επίσκοποι ημφιεσμένοι λαμπράς χρυσοϋφάντους αρχιερατικάς στολάς και φέροντες επί κεφαλής εν δισκαρίοις άγια λείψανα, μετ’ αυτούς δ’ ήρχοντο οι διάκονοι και τελευταίος η Α.Σ. ο Μητροπολίτης συνοδευόμενος υπό της Α. Εξ. του Γεν. Διοικητού, της Α. Εξ. του Διοικητού Ηρακλείου, της Α. Εξ. του Διοικητού Ρεθύμνης, των αξιοτ. κυρίων προξένων, του αντιπροσωπεύοντος την Α. Υψ. τον ηγεμόνα της Σάμου και πολλών προκρίτων συμπολιτών. Πλήθος άπειρον ηκολούθει κατόπιν την σεμνοπρεπή και λίαν επιβάλλουσαν εκκλησιαστικήν πομπήν, ήτις εξελθούσα εκ της μεσημβρινής εισόδου του περιβόλου του ναού προυχώρησεν εν μέσω δυο στίχων χωροφυλάκων και στρατιωτών παιανιζούσης της στρατιωτικής μουσικής προς το “Πλατύ σοκάκι” λεγόμενον. Ενταύθα η Α.Σ. ο Μητροπολίτης στας παρά την θύραν της οικίας του κ. Α. Βορεάδου, όπου ήτο ανεστηλωμένη η εικών της Α. Υψηλ. του ηγεμόνος Σάμου Γ. Βέροβιτς-πασά εποιήσαντο αίτησιν υπέρ της Α. Εξ. του Γεν. Διοικητού Κρήτης και υπέρ της Α. Υψ. του ηγεμόνος Σάμου. Κατόπιν η πομπή διελθούσα τα “Δερμιτζίδικα”, τα “Γιατράδικα”, την πλατείαν “Μεϊντάνι” και τα “Γιαμαλίδικα” έστη προς το Α. άκρον της “Πλατειάς-Στράτας” παρά το “Σαντριβανάκι”, όπου ως και ανωτέρω είπομεν, εφ’ υψηλής και λαμπρώς κεκοσμημένης αψίδος ήτο ανεστηλωμένη μεγάλη εικών της Α.Α.Μ. του Σουλτάνου και εκατέρωθι αυτής ολίγον χαμηλότερα αι εικόνες της Α. Εξ. του Γεν. Διοικητού και της Α. Εξ. του Διοικητού Ηρακλείου. Ενταύθα η Α.Σ. ο Μητροπολίτης εποιήσαντο αίτησιν και ανέπεμψεν ευχάς προς τον Υψιστον υπέρ υγείας και ευκλείας της Α.Α.Μ. του Σουλτάνου, του Εξ. Γεν. Διοικητού και του Εξ. Διοικητού Ηρακλείου. Μετά ταύτα η πομπή διελθούσα την “Πλατειά Στράτα” επανήλθεν εις τον ναόν. Οι εξώσται και τα παράθυρα, τα εκατέρωθι των οδών, δι’ ων διήρχετο η πομπή, ήσαν πλήρη θεατών, αβραί δε χείρες έρραινον δι’ ανθέων και κομφέτων τους αποτελούντας αυτήν.
Μετά την επάνοδον εις τον ναόν συνεπληρώθη η τελετή του εγκαινιασμού, μεθ’ ήν ήρξατο τελουμένη η ιερά μυσταγωγία, ής μετέσχον πάντες οι επίσκοποι προεξάρχοντος του Μητροπολίτου, ήτοι 9 εν όλω αρχιερείς, και προς τούτοις 30 άλλοι κατώτεροι κληρικοί, αρχιμανδρίται, ηγούμενοι και διάκονοι. Και ήτο λαμπρόν το θέαμα 9 αρχιερέων συλλειτουργούντων, ιδίως όταν εξελθόντες ομού πάντες εκ του αγίου βήματος εκάθισαν επί εξέδρας, ήτις είχε σταθή προ της ωραίας πύλης λεγομένης, έχοντες εν μέσω την Α. Σεβ. στάσα προ της ωραίας Πύλης απήγγειλεν εν προφανεί συγκινήσει τον ακόλουθον λόγον, όστις και δια το υψηλόν του ύφους και δια το απ’ αρχής μέχρι τέλους αυτού διήκον βαθύ αίσθημα φιλοπατρίας κρίνεται κατά πάντας αντάξιος της μεγάλης εορτής….».
«….Τα εγκαίνια του ναού επανηγύρισεν ο λαός επί τρεις ημέρας, μόλις δε μετά μεσημβρίαν της Τρίτης ήρχισε να διαλύη τας αψίδας. Οι πλείστοι των εκ των επαρχιών ελθόντων παρέμειναν εν τη πόλει μέχρι της ημέρας ταύτης. Επίσης παραμένουσιν εν τη πόλει ημών μέχρι σήμερον και πάντες οι επίσκοποι. Εν τω άρτι εγκαινισθέντι ναώ τελείται καθ’ εκάστην αρχιερατική λειτουργία υφ’ ενός επισκόπου, είς ην φοιτά πολύ πλήθος.Αι εισπράξεις του ναού κατά τας ημέρας της πανηγύρεως των εγκαινίων ανήλθον εις 500 περίπου εικοσόφραγκα, ποσόν υπερβαίνον τας ελπίδας πάντων….»
 
Εφημερίδα Ηράκλειον , 20 Απριλίου 1895

Η εφημερίδα « Ηράκλειον» συνεχίζει το αφιέρωμα της και λίγο πριν το τέλος αναφέρει  πως αφού τελείωσαν όλες οι διαδικασίες και οι επίσημοι επέστρεψαν στις έδρες τους , ο απλός λαός συνέχισε να πανηγυρίζει και να χορεύει σε πλατείες και δρόμους με τους ήχους της κρητικής λύρας…καταλήγοντας σε μία ακόμη συγκινητική παράγραφο :«…Ο αρχιτέκτων του ναού Α. Μούσης, αφ’ ού εξ αρχής μέχρι τέλους επεστάτησεν εις την ανέγερσιν αυτού και είδεν αυτόν περατωθέντα, απέθανε προ 9 μηνών και δεν επρόφθασε να ίδη τα εγκαίνια αυτού…».

Τούτος ο ναός θα υπάρχει και στο μέλλον, όταν κι εμείς θα έχουμε φύγει …θα συνεχίσει να συγκεντρώνει πιστούς, ερευνητές, ιστορικούς ,απλούς καθημερινούς ανθρώπους και θα είναι παντοτινά το πιο λαμπρό σύμβολο της πόλης μας!

Ποιος ξέρει ίσως και απόψε να κάμει την βόλτα του με τ΄αλογό του, ο Αη Μήνας, στα σοκάκια και στους σύγχρονους πια δρόμους της πόλης του, να δει αν όλα είναι εντάξει , αν παρά τα χρόνια οι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν αρμονικά, στις πλατείες, στα σπίτια και σ΄όλες τις γειτονιές. Και αφού κάνει τη γύρα του, να επιστρέψει στην εικόνα, στο σπίτι  Του, άγρυπνος φρουρός μια πολιτείας που δεν κοιμάται ποτέ, δεν ησυχάζει ούτε για μια στιγμή! 

Άγιε Μηνά μου …όχι μόνο 120 χρόνια …1120 κι ακόμα πιο πολλά!

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός 

Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ
-Απ όσα θυμούμαι το Παλιό Κάστρο , Μανόλης Δερμιτζάκης,εκδ. Δοκιμάκης
-Γεώργιος Συλαμιανάκης, "Άγιος Μηνάς" ,1939
http://www.cretalive.gr/history/view/spitia-sokakia-kai-tsarsa-twra-morfisan-ola-twra-pou-jeteleuthke-ah-mhnas-s/204260

Δημοσιεύτηκε στο Cretalive.gr στις 16 Απριλίου 2015 :Εδώ!

Κυριακή, 12 Απριλίου 2015

Η Ασπροβδομάδα … γιορτάζεται αμέσως μετά το Πάσχα!



Της Ελένης Μπετεινάκη*
Την ονομάζουν και Νέα ( Ανανεωτική ) ή Άσπρη εβδομάδα επηρεασμένος ίσως ο λαός μας από τα ασπροφορέματα των παπάδων που λόγω της Ανάστατης τα φορούν ακόμα και στις κηδείες. Ίσως πάλι να έμεινε τούτη η ονομασία από τον ασβέστη που υπάρχει παντού τούτες τις μέρες, σ΄όλες τις  αυλές και τους δρόμους , ακόμα και στους στρατώνες και διατηρούνται  ακόμα κάτασπρα και καθαρά. To Ασπροβδόμαδο, λοιπόν, είναι η εβδομάδα της  Διακινησίμου που ακολουθεί αμέσως μετά το Πάσχα.
Άλλη ονομασία των ημερών είναι τα « Λαμπρόσκολα». Όλες οι μέρες είναι « σκόλες» για να ξεκουράζονται οι άνθρωποι και να « αθρωπεύουν». Ντύνονται καλύτερα, συναντάνε πολλούς συγγενείς , πηγαίνουν σε γάμους και πολλές συγκεντρώσεις.  Ύστερα πάλι σκέπτονται και φοβούνται περισσότερο αυτές τις μέρες τα γεράματα και ιδίως το άσπρισμα των μαλλιών  καθώς και το άσπρο χαλάζι  που αν πέσει θα καταστρέψει τα νεαρά βλαστάρια στα αμπέλια και τα χωράφια τους. Οι τσομπάνηδες πάλι σκέπτονται το όψιμο χιόνι γιατί είναι η ώρα τους να ανέβουν στα βουνά.
1928
Αυτή είναι η Ασπροβδομάδα ή Νιά – βδομάδα με τις παραδόσεις της ,που οι γυναίκες δεν επιτρεπόταν να κάνουν πλύση ή να καθίσουν στον αργαλειό :
Την Νιά  - Δευτέρα οι χοροί και ο εορτασμός συνεχίζεται στα εξωκλήσια και στα νεκροταφεία , με διάφορες τελετές συνήθως λιτανευτικές γιορτές εικόνων και περιφορές τους. Πηγαίνουν κουλούρια και τσουρέκια στο νεκροταφείο σαν ένδειξη θύμησης στους νεκρούς. Κάποιες φορές τούτη τη μέρα γιορτάζεται του  Αη Γιωργιού, του ιππότη αγίου με το άσπρο άλογο, από τους πιο γνωστούς και αγαπητούς που γιορτάζεται πανηγυρικά σ ολόκληρη την Ελλάδα. Ο Αη Γιώργης είναι ο δρακοντοκτόνος των παραμυθιών που σκοτώνει το θεριό για να γλιτώσει η βασιλοπούλα και να αφήσει , συνήθως , το νερό της πολιτείας να τρέξει .Είναι κινητή γιορτή αν πέσει μέσα στην Μεγαλοβδομάδα την μεταφέρουν την Δευτέρα της Διακαινησίμου. Μόνο το φετινό Πάσχα θα γιορταστεί κανονικά την ημέρα της γιορτής του την Νιά – Τετάρτη

Την Νιά – Τρίτη γιόρταζαν την μνήμη της Παναγιάς που κι αυτή χαιρόταν με την Ανάσταση του Παιδιού της. Στα Μέγαρα την Τρίτη της Διακαινησίμου χορεύουν τον χορό της Τράτας και στη  Κοζάνη , σε ένα μικρό χωριά τη Γαλατινή το χορό της «Ρόκας». Ο χορός της Τράτας ξαναζωντανεύει κάθε Τρίτη μέρα του Πάσχα στην πλατεία του Αγίου Ιωάννη Γαλιλαίου (Χορευταρά) από γυναίκες με τα χέρια χιαστί σχηματίζοντας κύκλο, ντυμένες με τις παραδοσιακές ενδυμασίες, και στολισμένες με όμορφα κοσμήματα.
Ανήκει στους αναγνωρισμένους Ελληνικούς χορούς και χορεύεται σε χρόνο 2/4. είναι ομαδικός χορός και αποτελείται από έξι βήματα από τα οποία τα τέσσερα προς τα δεξιά με προβολή του δεξιού ποδιού και δύο προς τα αριστερά με προβολή του αριστερού ποδιού.
Τα ιστορικά και επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία που αφορούν στο χορό είναι λίγα έως ανύπαρκτα, γεγονός που κάνει τους λαογράφους και μελετητές της λαϊκής μας παράδοσης να αναφέρονται μόνο στην προφορική παράδοση. Οι απαρχές του αναμφισβήτητα βρίσκονται πίσω στο χρόνο. Πολλοί υποστηρίζουν σήμερα πως ο χορός αυτός, μιμείται τον τρόπο με τον οποίο οι ψαράδες σέρνουν τα δίχτυα (τράτα). Το κυκλικό σχήμα του χορού, η μεγαλοπρέπεια και το σοβαρό ύφος των γυναικών, ο αργός ρυθμός και ο ρυθμικός βηματισμός, η ενδυμασία και το κάλυμμα του κεφαλιού (μπόλια) καθώς και η απεικόνιση του χορευτικού αυτού σχηματισμού στην τοιχογραφία ενός τάφου στους Ρούβους της Απουλίας, Ν. Ιταλία, (μια περιοχή όπου αποίκισαν οι αρχαίοι Μεγαρείς), που χρονολογείται το 400 π.Χ., είναι στοιχεία που φανερώνουν ότι ο χορός αυτός ετελείτο κατά την αρχαιότητα.
Ο αρχαίος ΟΡΜΟΣ είναι ο χορός των πεπλοφόρων παρθένων, που χόρευαν προς τιμή της θεάς Δήμητρας. Κατά την περιγραφή του Λουκιανού, πρόκειται για έναν κυκλικό χορό στον οποίο επικεφαλής ήταν ένας έφηβος. Ο έφηβος αυτός έσυρε τις κοπέλες που χόρευαν με κινήσεις χαριτωμένες και σοβαρές.
Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι ο χορός της Τράτας ανανεώθηκε και καθιερώθηκε επί Τουρκοκρατίας. Τότε οι Μεγαρίτες, στην προσπάθεια τους να διατηρήσουν αναλλοίωτα τα θρησκευτικά τους ήθη, θέλησαν να έχουν δικό τους τόπο λατρείας.
Πασχαλινός Χορός 1933, Βοιωτία, Dorothy Burr
Ζήτησαν λοιπόν από τον Τούρκο διοικητή να τους επιτρέψει να κτίσουν μία εκκλησία στο χώρο που σήμερα είναι το εκκλησάκι του Άη-Γιάννη. Ο Τούρκος διοικητής τους έδωσε την άδεια, με την προϋπόθεση να την τελειώσουν αυθημερόν. Τότε, οι Μεγαρίτες, μεταφέροντας τα υλικά χέρι με χέρι και εκτελώντας τη μία εργασία μετά την άλλη, με μόνο όπλο την πίστη τους και την ισχυρή θέληση τους, κατάφεραν να ολοκληρώσουν το χτίσιμο της εκκλησίας μέσα σε μία ημέρα από ανατολής μέχρι τη δύση ήλιου. Για να γιορτάσουν το γεγονός, οι κοπέλες έστησαν το χορό και πιάνοντας τα χέρια χιαστί, όπως στο χορό της Τράτας χόρεψαν όπως λέγεται στο χορό αυτό, που καθιερώθηκε να χορεύεται την Τρίτη του Πάσχα.
Ο Χορός της Ρόκας πάλι στη Γαλατινή, γινόταν κατά τη δύση του ηλίου και εξέφραζε την ανάγκη των γυναικών του χωριού να εκφράσουν τις χαρές και τις λύπες τους, την θρησκευτική τους πίστη, την αγάπη στην οικογένειά τους, γενικά τα βιώματά τους και τέλος γιατί όχι, την φιλέορτη διάθεσή τους. Το έθιμο του Χορού της Ρόκας ήταν και εκτόνωση και γλέντι ιδίως μετά από έναν μακρύ χειμώνα.
Στην Κάρυστο την Πέμπτη της Διακαινησίμου ή την Νιά – Πέμπτη χορεύεται ο αρχέγονος χορός του κυρ - Βοριά, χορός λατρευτικός για τον εξευμενισμό του Βοριά που στην περιοχή πνέει πράγματι με μανία. Τον χορό τον « σέρνει » ο ίδιος ο ιερέας και θυμίζει τους αντίστοιχους « βαρεασμούς » των αρχαίων ελλήνων. Ανάλογο ανοιξιάτικο έθιμο υπάρχει στη Σίφνο κατά τη διάρκεια της Αποκριάς.
Την Νιά – Πέμπτη ή Πέφτη  πιστεύεται ότι ο άνεμος « πέφτει» . Και ίσως με τον μαγικό χορό των προηγούμενων ημερών να μειωθεί όλο το καλοκαίρι η δύναμή του, που με τόση ένταση φυσά στα νησιά των Κυκλάδων .
Την Παρασκευή, της Ζωοδόχου Πηγής συνηθίζεται πανηγύρι στην εξοχή, όπου συχνά υπάρχει και αγίασμα θαυματουργό.  Η παρουσία αγιασμάτων, γνωστή από την αρχαιότητα με άλλη μορφή, έχει σχέση με τη σημασία του νερού ως εξαγνιστικού και θεραπευτικού στοιχείου. Η Παναγία εικονίζεται σαν κρήνη που χαρίζει συμβολικά το νερό της ζωής.
Κέντρο της λατρείας αυτής είναι η Κωνσταντινούπολη όπου από τα πολύ παλιά χρόνια περίπου τον 5ο αιώνα υπήρχε άγιασμα στην εκκλησία. Ήταν το περίφημο «ιστορικό άγιασμα του Βαρουκλή» στην  Ζωοδόχος Πηγή του Μπαλουκλί ή Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα που βρίσκονταν έξω από τη δυτική πύλη της Σηλυβρίας κι εκεί υπήρχαν τα λεγόμενα "παλάτια των πηγών" στα οποία οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες παραθέριζαν την Άνοιξη. Πήρε την ονομασία του από το τουρκικό όνομα Balık (= ψάρι) και περιλαμβάνει το μοναστήρι, την εκκλησία και το αγίασμα.
Ο μύθος λέει, πως όταν οι Τούρκοι Πήραν την Πόλη το 1453, τα επτά μισό- τηγανισμένα ψάρια του καλόγερου πήδησαν στο νερό. Ανακαθισμένος πλάι σε ένα  το ρυάκι, τηγάνιζε σε μια φωτιά από ξύλα τα ψάρια του κι ήταν έτοιμος να τα γυρίσει από το άλλο μέρος, όταν του έφεραν τη μοιραία είδηση: «... Μπήκαν στην Πόλη οι εχθροί.. .και εκείνος είπε : Ποτέ οι άπιστοι δε θα μπορέσουν να μπουν στην Πόλη, φώναξε ο καλόγερος, όπως δε θα μπορούσαν και τούτα τα ψάρια να ξαναζωντανέψουν… Όταν θα ξαναπάρουμε την Πόλη, ένας άλλος καλόγερος θα έρθει και τα επτά ψάρια θα πιαστούν από μόνα τους στο αγκίστρι του, για ν’ ανάψει -όπως ο παλιός- τη φωτιά του κοντά στο ρυάκι και να τα αποτηγανίσει...»
Για την εκδοχή του Αγιάσματος μια πρώτη  πρώτη, που εξιστορεί ο Νικηφόρος Κάλλιστος αναφέρει ότι: Ο μετέπειτα Αυτοκράτορας Λέων ο Θράξ ή Λέων ο Μέγας (457-474 μ.Χ.), όταν ερχόταν ως απλός στρατιώτης στην Κωνσταντινούπολη, συνάντησε στη Χρυσή Πύλη έναν τυφλό που του ζήτησε νερό. Ψάχνοντας για νερό, μια φωνή του υπέδειξε την πηγή. Πίνοντας ο τυφλός και ερχόμενο το λασπώδες νερό στα μάτια του θεραπεύτηκε. Όταν αργότερα έγινε Αυτοκράτορας, του είπε η προφητική φωνή, πως θα έπρεπε να χτίσει δίπλα στην πηγή μια Εκκλησία. Πράγματι ο Λέων έκτισε μια μεγαλοπρεπή εκκλησία προς τιμή της Θεοτόκου στο χώρο εκείνο, τον οποίο και ονόμασε "Πηγή". Η δεύτερη εκδοχή, που εξιστορεί ο ιστορικός Προκόπιος, τοποθετείται στις αρχές του 6ου αιώνα και αναφέρεται στον Ιουστινιανό. Ο Ιουστινιανός κυνηγούσε σ' ένα θαυμάσιο τοπίο με πολύ πράσινο, νερά και δένδρα. Εκεί, σαν σε όραμα, είδε ένα μικρό παρεκκλήσι, πλήθος λαού και έναν ιερέα μπροστά σε μια πηγή. "Είναι η πηγή των θαυμάτων" του είπαν. Και έχτισε εκεί μοναστήρι με υλικά που περίσσεψαν από την Αγιά Σοφού.
Πάνω από τον ερειπωμένο χώρο του Αγιάσματος που ξαναϊδρύθηκε στα 1833 με άδεια του Σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ κτίστηκε μεγάλος ναός και καθιερώθηκε η γιορτή της « Ζωοδόχου Πηγής»
Την Δευτέρα ή το Νιό – Σάββατο στα Μέγαρα τα παλιά χρόνια γίνονταν τα Ρουσάλια .Μια ομάδα παιδιών ή ανδρών πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι μ΄ ένα σταυρό από λουλούδια μπηγμένο στην κορυφή μια σημαίας  και τραγουδούν  ειδικά τραγούδια. Οι νοικοκυρές στους δίνουν δώρο αυγά .
Στη Θράκη υπάρχει η παράδοση πως τούτη τη  μέρα « η Παναγιά έπλυνε τα νεκρικά ρούχα του Χριστού». Για το λόγο αυτόν το Ασπροσάββατο ούτε πλένονται οι άνθρωποι ούτε μπορούν να πλύνουν τα ρούχα τους.
Και η εβδομάδα κλείνει αρχίζοντας πάλι με την  Κυριακή του Θωμά που μια καινούργια αρχινά , αυτή του  Αντιπάσχα  ή η Παλιά που ξαναφέρνει τους  ανθρώπους στην καθημερινή επαγγελματική τους ζωή.
*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός
ΠΗΓΕΣ
Γ. Ν. Αικατερινίδη “Νεοελληνικές αιματηρές θυσίες” 1979.
 Γ.Α. Μέγα, “Ελληνικαί εορταί και έθιμα λαϊκής λατρείας”, Αθήναι 1963.
 Αικ. Πολυμέρου - Καμηλάκη, “Σήμερα, Δέσπω μ’ Πασχαλιά”,  εφημ. “Καθημερινή”
megaraonair.gr
Wikipedia.org
Συμπληρωματικά του χειμώνα και της Άνοιξης, Δημ. Λουκάτος, εκδ. Φιλιππότη

Δημοσιεύτηκε στο cretalive.gr στις 13 Απριλίου 2015 :Εδώ!