Το παραμύθι της βροχής

Ετικέτες

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2016

Τα παραμύθια του Σαββάτου …



… γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*



Όσες φορές και αν μπλεχτεί ο μύθος με το παραμύθι η συνταγή θα παραμένει μαγική. Περιπέτειες, ιστορία, μύθος ,θεοί, βασιλιάδες , νεράιδες, δυνάμεις κι αντοχές. Ιστορίες που μαγεύουν όσα χρόνια και αν περάσουν για τόπους αγαπημένους, για  παραδόσεις και μυρωδιές που δεν χάνονται ποτέ. Για μια Ελλάδα που ζει σε μικρά κι αγαπημένα νησιά με τον τρόπο της και γεμίζει ευωδιές, ιστορία και περιπέτειες τη ζωή και τα βιβλία. Για ήρωες μικρούς, καθημερινούς που δίνουν μάχες για να ξεχωρίσουν το καλό απ΄το κακό, το… σκουπίδι από το ανακυκλώσιμο υλικό. 

Για όλα όσα θα  διαβάσετε σήμερα, κάνεις δεν ξέρει να μας πει με σιγουριά αν είναι ψέματα ή αλήθεια ….σίγουρα είναι παραμύθια!

Γκαζόζα Α.Α.Α. ,Τζένη Κουτσοδημητροπούλου, εικ: Φωτεινή Τίκκου, εκδ, Ελληνοεκδοτική

Υπάρχει κάποιος που δεν πιστεύει στην Ανακύκλωση; Κάποιος που πετάει τα άδεια μπουκάλια της Γκαζόζας στα σκουπίδια; Κάποιος που δεν είναι φίλος της;
Ναι, ένα μικρό αγόρι, ο Μηνάς, που κάνει τα πάντα για να ξεφύγει από το μάθημα της κ. Έλλης και βρίσκεται σε ένα μέρος που μυρίζει πολύ και που πρώτη φορά στη ζωή του αντικρίζει. Είναι η Χωματερή με Άχρηστα Ακατάλληλα Αντικείμενα. Παράξενο μέρος. Όλοι εδώ …μιλούν κι είναι λίγο θυμωμένοι! Δεν έχουν κι άδικο…
Και τότε γίνεται κάτι που ο Μηνάς  μένει έκπληκτος. Χάνει την δύναμη, το γέλιο και τα λόγια του. Ένα σωρό μπουκάλια, κουτάκια, χαρτιά , σακουλάκια,  στρατός ολόκληρος  τον κυνηγά. Θέλουν να τον πάνε στο κρατητήριο και στη συνέχεια στο δικαστήριο. Η αγωνία μεγαλώνει, η καρδιά κτυπά δυνατά και μια απίστευτη ακροαματική δικαστική υπόθεση βρίσκεται πια σε εξέλιξη…. Όμως όπως συμβαίνει πάντα στα παραμύθια εκείνη τη φοβερή στιγμή που όλα σκοτεινιάζουν …έρχεται ένα ντριιιν ή μια ιδέα, ένα φως  στη σκέψη, στην αντίληψη, στη ζωή! Και το όνειρο γίνεται πράξη, γίνεται σύνθημα  και κερδίζει ζητωκραυγές και χαμόγελα …
Πόσα βιβλία υπάρχουν για την ανακύκλωση; Πολλά κι είναι  όλα τους όμορφα, χρήσιμα και αγαπημένα. Αυτό όμως το παραμύθι της Τζένης Κουτσοδημητροπούλου, ξεχωρίζει… Ξεχωρίζει για την ευρηματική της ιδέα, για τον μοναδικό Μηνά και  την… Γκαζόζα του. Η συγγραφέας  με περισσό ταλέντο ζωντανεύει τόσα άψυχα αντικείμενα με ρόλους «σοβαρούς» και αδιαμφισβήτητους, και σκορπά μηνύματα, γέλιο και  μπόλικη τροφή για το μυαλό. Παραμύθι οικολογικό, με υπέροχη υπόθεση, πλοκή και ήρωες. Με φαντασία και ανατροπές και με εξαιρετική εικονογράφηση από την Φωτεινή Τίκκου. Κολάζ σε συνδυασμό με σύγχρονες τεχνικές εικονογράφησης φέρουν ένα πολύ δυνατό αποτέλεσμα που τα παιδιά θα λατρέψουν. Ο Μηνάς θα γίνει ένα ήρωας ξεχωριστός, εμείς ήδη τον αγαπήσαμε πολύ και όλα τα Ανακυκλώσιμα Υλικά που ζωντανεύουν θα έχουν πια άλλη ματιά στον κόσμο των παιδιών!
Πραγματικά θα το χαρείτε τούτο τι βιβλίο και θα είναι η αφορμή για ένα σωρό ιδέες στο σχολείο και στο σπίτι. 

Για παιδιά από  4 ετών!

Το μυστικό της δακτυλιδόπετρας, Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου, εικ :Νικόλας Ανδρικόπουλος, εκδ. Alta Karta

Ένα μυρωδάτο βιβλίο. Μοσχοβολάει μαστίχα, θάλασσα, περιπέτεια, παράδοση, ομορφιά. Μια ιστορία για το πανέμορφο νησί της Χίου. Ένα από τα πιο γλυκά και μοναδικά προϊόντα της πατρίδας μας γίνεται βιβλίο από την μοναδική Εύη Τσιτιρίδου και εικονογραφείται επίσης από έναν καλλιτέχνη που η « υπογραφή» του δεν χρειάζεται συστάσεις. Νικόλας Ανδρικόπουλος και η Δακτυλιδόπετρα παίρνει σάρκα και οστά.
Μια περιπέτεια ένα καλοκαίρι στη Χίο,το νησί του παππού του Ζαχαρία. Φιλίες και γρίφοι σε πρώτο πλάνο. Εικόνες παιδικών χρόνων, μνήμες και ιστορία. Αγάπες που ζυμώνει η παιδική ηλικία για συγγενικά πρόσωπα και τόπους που μένουν ανεξίτηλα χαραγμένοι στο μυαλό. Μια ιστορία για τη  χαρά  εξερεύνησης, το ταξίδι , το μυστήριο, την ανταμοιβή. Για νεράιδες αλλόκοτες, ξωτικές, όπως γράφει  η Εύη, δάκρυα χαράς πολύτιμα σαν θησαυρός. Αλήθεια τι είναι η δακτυλιδόπετρα; Που βρίσκεται, με τι μοιάζει; Ούτε κι εγώ ήξερα , όμως τώρα πια καταλαβαίνω την χρησιμότητα, την ομορφιά και την μοναδικότητά της…
Όμορφη ιστορία, πλεγμένη με το μύθο, το παραμύθι, την παράδοση, σε γεμίζει με συναισθήματα και σκέψεις για τον τόπο μας, τους ζωντανούς θησαυρούς του, την πολύτιμη …γη μας και την ομορφιά των νησιών, του καλοκαιριού, της ξεγνοιασιάς και …της μαστίχας!

Για όλα τα παιδιά από 4 ετών …

Ο Πηλέας και η Θέτιδα, Αντώνης Παπαθεοδούλου, εικ: Βασίλης Γρίβας, εκδ. Μεταίχμιο

Πάλι μπλέχτηκε ο μύθος με το παραμύθι .Μια άλλη ματιά στις ήδη γνωστές μας ιστορίες. Μια αφήγηση που καθηλώνει, προσωπικά στοιχεία μπλεγμένα με το μύθο που τον ζωντανεύουν ακόμα πιο δυνατά. Η δύναμη των Θεών πάντα γοήτευε  τους ανθρώπους και οι εντολές τους, οι επιθυμίες τους, δημιουργούσαν  μπλεξίματα και μοναδικές καταστάσεις. Πάλι αναμιγνύεται ο αρχηγός όλων των Θεών, ο Δίας , γνωστός για την αδυναμία του στις ωραίες γυναίκες αλλά πολύ περισσότερο για το πάθος του για την  κορυφή της εξουσίας. Αυτός είναι  κι ο λόγος που ρίχνει στα δίκτυα της πανέμορφης Θέτιδας τον Πηλέα κι όχι τον ίδιο του τον εαυτό, τούτη τη φορά. Ήρωας ξακουστός ο Πηλέας, παλαιστής και βασιλιάς των Μυρμιδόνων. Βοηθός του, ο Κένταυρός Χείρων που η συμβουλή του θα τον κάνει να κατακτήσει τη γυναίκα-νεραΐδα-θάλασσα, μια νύχτα με πανσέληνο. Οι μεταμορφώσεις της όμορφης Θέτιδας δεν θα τον λυγίσουν από τον σκοπό του ούτε για μια στιγμή. Και σύμφωνα πάντα με τον  μύθο από την ένωση των δύο τους θα γεννηθεί ο ξακουστός Αχιλλέας. Κι ένα σωρό τόποι θα πάρουν τα όνομά τους  από τους ‘ήρωες της ιστορίας και έτσι θα τους γνωρίζουμε κι εμείς σήμερα.
Μύθος γεμάτος εικόνες για όλα τα στοιχειά της φύσης. Μεταμορφώσεις γεμάτες δύναμη, φόβο και πάθος. Παραμύθι που θέλει την νεράιδα, τις δοκιμασίες, τον Βασιλιά, τους ήρωες και το καλό τέλος. Δύναμη η φωτιά και ο αέρας, πάθος ο έρωτας που σφιχταγκαλιάζεται, δεν αφήνεται, δεν λυγίζει  και γεννάει ημίθεους. Αλληγορία της ζωής τούτος ο μύθος, γεμάτος ένταση, πάθος, αγωνία κι αγάπη.
Ποιος άλλος θα μπορούσε να γράψει τούτο τον μύθο σαν παραμύθι τόσο καλά έκτος από τον Αντώνη Παπαθεοδούλου που γνωρίζει τόσο την τέχνη της γραφής …την μυθολογία, τις περιπέτειες και την ιστορία; Το δείγμα της γραφής του τόσα  χρόνια μας έχει δώσει μικρά αριστουργήματα. Άλλο ένα λοιπόν! Η εικονογράφηση του Βασίλη Γρίβα θυμίζει εικόνες από αρχαία αγγεία, μας μεταφέρει πίσω στον τόπο και στο χρόνο και το παραμύθι – μύθος γίνεται ακόμα πιο ζωντανό!

Ένα ακόμα βιβλίο της σειράς Μυθολογικά παραμύθια με εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά και …μεγάλους!

*Η Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

Δημοσιεύτηκε στις 21 Μαϊου 2016 στο cretalive.gr  :http://www.cretalive.gr/culture

Ποιος θυμάται την …Λιλίκα!



Αφιερωμένο σε μια ολόκληρη γενιά …από τα « Παραμύθια του Σαββάτου»!

Της Ελένης Μπετεινάκη

Δεν πίστευα στα μάτια μου σαν το είδα στη βιτρίνα του βιβλιοπωλείου. Δεν μπορεί είπα θα ονειρεύομαι, αποκλείεται να είναι AYTH …η Λιλίκα! Μπήκα μέσα και με περισσή ευλάβεια χάιδεψα το εξώφυλλο, μύρισα τις σελίδες του κι άρχισα να το ξεφυλλίζω σιγά σιγά περιμένοντας να ξαναδώ τον Παταπούφ…
Πόσες μνήμες  κι αναμνήσεις έφερε τούτο το βιβλίο στη θύμηση και στην ψυχή. Πόση νοσταλγία για εκείνα τα χρόνια της δικής μας αθωότητας, τότε που τα βιβλία ήταν λιγοστά και οι εκδόσεις  νέων παιδικών σπάνιζαν. Κι ήμουν τότε  στο νηπιαγωγείο αρχές τις δεκαετίας του εβδομήντα κι ήταν η μέρα της γιορτής μου 21 του Μάη,  κι ήρθε στο σπίτι μας η νηπιαγωγός μου, κρατώντας μου δώρο την Λιλίκα πάει στο σχολείο, με τo μπλε εξώφυλλο και με αφιέρωση που έγραφε φαρδιά πλατιά:

Για την ονομαστική σου γιορτή !
Εύχομαι να προοδεύσεις και στο Δημοτικό σχολείο!
Με αγάπη
Η νηπιαγωγός σου.

 Δεν έσβησε ποτέ ο γραφικός αυτός χαρακτήρας της από το μυαλό μου. Κι ήταν τούτο το βιβλίο μοναδικό δώρο, αγαπημένο, ίσαμε και τα χρόνια της φοιτητικής μου ζωής …σαν νηπιαγωγός κι εγώ πια!
Και θυμήθηκα κι άλλες πολλές μικρές στιγμές που είχαν πρωταγωνίστρια τους τούτη την ηρωίδα. Θα  ήμουν κοντά οκτώ χρονών κι είχα καταφέρει πια να διαβάζω όλες τις αράδες. Κι ήταν αμέσως μετά τον τρύγο, τη δική μας « βεντέμα» των σταφυλιών κι εγώ  είχα μαζέψει τα …μεροκάματα μου. Πόση λαχτάρα  να ανέβω πάνω στην αγορά, στο βιβλιοπωλείο του Μπουνάκη και να αγοράσω  ένα από τα ελάχιστα που κυκλοφορούσαν  και μάλιστα με δικά μου χρήματα, με τον κόπο μου,όπως έλεγε κι η μάννα μου.
 Η Λιλή νοικοκυρούλα το λέγανε… και σχεδόν το έμαθα απέξω, όπως κι όλα τα βιβλία της σειράς. Όμως τούτο είχε μια άλλη αίσθηση. Η Λιλίκα είχε δικό της δωμάτιο και το ταχτοποιούσε. Είχε χώρο για τα παιχνίδια, τις κούκλες και τα κουζινικά της. Πολυτέλεια τεράστια  για εμάς εκείνα τα χρόνια το …ξεχωριστό παιδικό δωμάτιο. Κι έγινε η ηρωίδα του δικού μου δωματίου παιχνιδιών και η κούκλα μου πήρε το δικό της όνομα. Κι ήθελα να έχει κότσο τα μαλλιά , να ΄ναι καφέ και να φοράει τα ίδια φορέματα… Και σιγά σιγά, τα Χριστούγεννα, στα γενέθλιά μου , απέκτησα όλους τους τόμους της εποχής κι ήταν για μένα όλα τα πολύτιμα μαζεμένα σε μια γωνιά στην βιβλιοθήκη και την καρδιά μου.
Και σήμερα, όλα αυτά κλεισμένα σε ένα τόμο που μόλις κυκλοφόρησε. « Ιστορίες με τη Λιλίκα», από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. Κι είναι η ίδια εικονογράφος κι είναι τρεις από τις ιστορίες,τις τότε… Συγκινήθηκα , άρχισα να το διαβάζω με τη λαχτάρα του μικρού παιδιού που μόλις του χάρισαν το αγαπημένο του παραμύθι. Το ρούφηξα, χάθηκα σε εκείνη τη νοσταλγική εικονογράφηση στις ιστορίες που κάποτε μάγευαν τα βράδια και τη φαντασία μου. Τρεις ιστορίες, για την Λιλίκα στη θάλασσα, τη Λιλίκα που μαθαίνει χορό και η τελευταία , η Λιλίκα μαθαίνει ποδήλατο.
Ένα ταξίδι στο τότε, στο τώρα  στις αναμνήσεις μας. Ακόμα δεν μπορώ να το πιστέψω. Ένα μεγάλο ευχαριστώ  σε όλους όσους σκέφτηκαν να φτιάξουν αυτόν τον τόμο.
Τον κράτησα, σαν φυλακτό πολύτιμο. Ήταν το δώρο μου, στον εαυτό μου για την φετινή ονομαστική μου γιορτή.
Τώρα  κι ας έχουν περάσει τόσα χρόνια είμαι πια εγώ η ίδια μια νηπιαγωγός που προσφέρω τούτο το δώρο σε εκείνο το παιδί που κάποτε χοροπηδούσε απ’ τη χαρά του που το θυμήθηκαν και του χάρισαν ότι πιο όμορφο κυκλοφορούσε εκείνη την εποχή!

Χρόνια μας πολλά …Λιλίκα!

Δημοσιεύτηκε στις 21 Μαϊου 2016 στο cretalive.gr :http://www.cretalive.gr/culture

Τρίτη, 17 Μαΐου 2016

18 Μαΐου …Διεθνής Ημέρα Μουσείων! Μια βόλτα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου ….

Της Ελένης Μπετεινάκη*


Η 18η Μαΐου, από το 1977 έχει καθιερωθεί  σαν Διεθνής Ημέρας Μουσείων  και σαν στόχο τούτη η γιορτή έχει να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία και να βοηθήσει στην ανάπτυξη της μόρφωσης, την αμοιβαία κατανόηση και τη συνεργασία μεταξύ των λαών.
Για το 2016 το ICOM έχει επιλέξει σαν θέμα για τον εορτασμό τούτης της μέρας το :   «Μουσεία και πολιτιστικά τοπία». Το μήνυμα αυτής της επετείου είναι να γίνουν τα μουσεία φορείς πολιτισμικών ανταλλαγών "με σκοπό την ενίσχυση της μόρφωσης, την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των λαών".
Η βόλτα στα μουσεία της πόλης μας ξεκίνησε από την προηγούμενη εβδομάδα. Ήξερα πως κάτι είχαν ετοιμάσει όλοι για τούτη τη μέρα, όπως σχεδόν κάθε χρόνο κι ήθελα να γνωρίζω που θα περνούσαμε αυτό το πρωινό με τα παιδιά… 

Στάθηκα περισσότερο στη γειτονιά μας για να τιμήσουμε με τον δικό μας τρόπο την ημέρα, μα και τις ιστορίες που αρέσουν τόσο πολύ στα παιδιά, να μαθαίνουν για μέρη που περπατούν καθημερινά, για ανθρώπους, κτίρια, εκκλησίες και …αρχηγούς ή βασιλιάδες όπως  λένε συχνά, κι έτσι ψάξαμε  την ιστορία του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου! Το δικό μας… «παραμύθι» είχε λιγότερα στοιχεία και πιο ευκολονόητα και αφορούσε πιο πολύ τα ευρήματα που φυλάσσονται μέσα σ΄αυτό. Η κανονική του ιστορία, όμως, αξίζει να λέγεται και να γράφεται πιο συχνά,  για να την θυμούνται ή να την γνωρίζουν και οι μεγαλύτεροι!
Άφησα το ποδήλατο μου στην είσοδο , στην πάντα επιβλητική και πανέμορφη αυλή του μουσείου κι άρχισα να περπατώ στον μαρμάρινο διάδρομο και να θυμάμαι τα γραμμένα… γνωστά και τα άγνωστα στους περισσότερους, για τούτο τον κτίριο, τούτο το μέρος  κι ήρθαν οι θύμησες και οι ιστορίες στο μυαλό μου για μια ακόμα φορά…

«…Όταν οι  Ενετοί  κατέκτησαν   την Κρήτη,  από τις πρώτες τους ασχολίες ήταν το κτίσιμο των εκκλησιών σε κάθε πόλη που εγκαθίσταντο. Το μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηράκλειου είναι ένα από τα πρώτα οικοδομήματα τους. Λένε πως ήταν  το πιο πλούσιο και μεγαλόπρεπο μοναστήρι της πόλης. Ξεπερνούσε σε ύψος όλα τα χτίρια γύρω του και ξεχώριζε από μακριά. Μέσα στο ναό υπήρχαν λείψανα του Τιμίου Σταυρού, η κάρα του Αγίου Στεφάνου ,ο βραχίονας του Αγίου Συμεών και λείψανα από το χιτώνα του Αγίου Φραγκίσκου.
Η μονή καταστράφηκε από σεισμό το 1508 αλλά ξαναχτίστηκε με ακόμη πιο επιβλητική μορφή και πιο στερεή κατασκευή αφού κατάφερε να αντέξει στον ισχυρό σεισμό του 1595. Ο ναός είχε ένα κλίτος, το οποίο τελείωνε σε εγκάρσια κάμαρα, ενώ η στέγη του ήταν ξύλινη με δύο γυρτά μέρη εκτός από το πρεσβυτέριο που είχε χτιστό θόλο. Ήταν τοιχογραφημένος με αγιογραφίες. Στο μοναστήρι ανατράφηκε ο Πέτρος Φίλαργος ο οποίος εκλέχτηκε πάπας το 1409, με το όνομα Αλέξανδρος ο Ε'. Από ευγνωμοσύνη βοήθησε στη διακόσμηση του μοναστηριού. Μεταξύ των άλλων έστειλε από τη Ρώμη και την κύρια πύλη του ναού η οποία ήταν εντυπωσιακή. Είχε ένα υπέρθυρο με επιστήλιο, που όπως λέει ο Gerola, ήταν σκαλισμένο με φυλλωτά κοσμήματα μέσα από τα οποία εξείχαν οι προτομές των Αποστόλων με την προτομή του Σωτήρα στην κορυφή.
Ο ναός ήταν ιδιαίτερα σημαντικός για τους κατοίκους του Χάνδακα και στη γιορτή του έτρεχε πλήθος προσκυνητών, τάσσοντας τα άρρωστα παιδιά τους στον Άγιο και ντύνοντάς τα για το λόγο αυτό με τη στολή του τάγματος των Φραγκισκανών. Τον Άγιο τιμούσαν και οι ορθόδοξοι, οι οποίοι έδιναν στο παιδιά τους το όνομα Φραγκίσκος και Φραγκιός από όπου και το συνηθισμένο επίθετο Φραγκιαδάκης και Φραγκιαδουλάκης.
Μετά την άλωση του Ηρακλείου όμως από τους Τούρκους το 1669, ο ναός μετατράπηκε σε τέμενος αφιερωμένο στον Σουλτάν Μεχμέτ Φετίχ τον Πορθητή, και πλέον αποκαλούνταν «Χουγκιάρ», δηλαδή αυτοκρατορικό τζαμί. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα σωζόταν μόνο το παρεκκλήσι του ναού, το Διακονικό (Sacristie), το οποίο κατεδαφίστηκε κατά την ανέγερση του νέου κτιρίου του Μουσείου Ηρακλείου. Ο ναός σωζόταν ερειπωμένος και παραμελημένος μέχρι το 1856, οπότε και κατέπεσε από το σεισμό. Δίπλα στο ναό υπήρχε μέχρι το 1866 ένα οκταγωνικό βαπτιστήριο και προ αυτού μαρμάρινος κίονας με σφαίρα στην κορυφή.
Μετά την κατεδάφισή του, το 1867, τα μάρμαρά του καθώς και άλλα δομικά υλικά χρησιμοποιήθηκαν στην ανοικοδόμηση του Αγ. Τίτου, στην πλακόστρωση των Τριών Καμαρών και το θύρωμά του αποτελεί την κεντρική είσοδο  των σημερινών Δικαστηρίων, επί της λεωφόρου Δικαιοσύνης.
Το τζαμί κατεδαφίστηκε το 1912, για να βρεθεί οικόπεδο και να κτιστεί το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο Ηρακλείου.
Κατά τις ανασκαφικές εργασίες για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου και εντός του περιβόλου του, αποκαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά τμήματα που ανήκουν σε κτίρια της μονής καθώς και οι ταφικές κρύπτες.
Η ιδέα για την ύπαρξη Μουσείου στο Ηράκλειο ξεκινάει τo 1878 όπου  μια ομάδα γνωστών Ηρακλειωτών εκείνης της εποχής  ιδρύουν  τον  Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο  του Ηρακλείου με πρόεδρο τον Ιωσήφ Χατζηδάκη που λίγα χρόνια αργότερα στα 1883 βάζει σαν σκοπό του την προστασία των ιστορικών και αρχαιολογικών μνημείων της πόλης και της Κρήτης γενικότερα. Αρκετοί άνθρωποι με γνώσεις και  ευαισθησίες θα δώσουν δωρεές με δικά τους αντικείμενα και θα αποτελέσουν τον πρώτο πυρήνα για την δημιουργία του μοναδικού και πλουσιότατου σε μινωικές αρχαιότητες Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης  μας.
Αρχικά περίπου στα  1900 στεγάσθηκε σε δύο δωμάτια στην αυλή της μητρόπολης του Αγίου Μηνά. Οι ανασκαφές της Κνωσού έχουν ξεκινήσει και απαιτείται μεγαλύτερος χώρος για τα πλούσια και ανεκτίμητου αξίας ευρήματα .Η ιδέα για την κατασκευή κτιρίου στην περιοχή που ήταν ο παλαιός ναός του Αγίου Φραγκίσκου έχει ήδη γίνει αποδεκτή. Τον Αύγουστο του 1904 κατασκευάστηκε η πρώτη μουσειακή αίθουσα  και το κτίριο παραδίδεται το 1907. Η κατασκευή δεν θεωρείται αρίστη και επιδιορθώσεις με νέα σχέδια γίνονται αρκετές.  Η δυτική πτέρυγα τελειώνει στα 1912 και έτσι το πρώτο Κρητικό Μουσείο με σχέδια των Dorpfeld και Παν. Καββαδία είναι πια γεγονός. Στα 1926 με τον μεγάλο σεισμό προκαλούνται   αρκετές ρωγμές και το κτίριο κρίνεται ακατάλληλο για τόσο εύθραυστα και πολύτιμα αντικείμενα . Κατεδαφίζεται λοιπόν το ήδη υπάρχον και στην ίδια θέση στα 1937 αναγείρεται ένα νέο κτίριο σε σχέδια του Πατρόκλου Καραντινού που το προλαβαίνει ο πόλεμος στα 1940. Η κύρια οικοδομή έχει τελειώσει και τα μοναδικά αρχαιολογικά ευρήματα εξασφαλίζονται από τους βομβαρδισμούς  σε ασφαλή ειδικά καταφύγια της νέας οικοδομής. Βομβαρδίστηκε τρεις φορές και σημειώθηκαν σημαντικές ζημιές από έκρηξη γερμανικού πλοίου με πυρομαχικά στο λιμάνι του Ηρακλείου. Ο χώρος χρησιμοποιήθηκε σαν αποθήκη πολεμικού υλικού την Γερμανική περίοδο , σαν νοσοκομείο και σαν σχολή « χημικού πολέμου » αλλά και σαν στρατόπεδο Ιταλών αιχμαλώτων. Τελικά μεταβλήθηκε σε οχυρό με συρματοπλέγματα και πολυβόλα.
Το 1951 άρχισαν εργασίες για την αποκατάσταση του κτιρίου, οικοδομήθηκαν νέες μεγάλες αποθήκες και η έκθεση με την επίβλεψη των Νικολάου Πλάτωνος και Στυλιανού Αλεξίου πραγματοποιείται πλέον με νέα μορφή. Τα 1964 αποκτά μια ακόμη πτέρυγα, μεγαλώνει και έχει πλέον είκοσι αίθουσες υπό τον έφορο Στυλιανό Αλεξίου.
Σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου μετά και από την ανακαίνιση  και προέκτασή του που διήρκησε περίπου 8 χρόνια αποτελεί  ένα μοναδικό κτίριο – θησαυρό – κόσμημα, για την ιστορία της πόλης, της Κνωσού και τόσο άλλων πόλεων και αρχαιολογικών χώρων της Κρήτης . Είναι πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών κάθε χρόνο, κατατάσσοντας το σε ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία της Ελλάδας και χώρο πολιτισμού, γνώσης και ιστορίας από τους πιο σημαντικούς…»

Έμεινα ώρες πολλές, τριγυρίζοντας σε όλες τις αίθουσες, διαβάζοντας, θαυμάζοντας  και σκεπτόμενη για μια ακόμα φορά  πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε τούτο το Μουσείο στην πόλη μας. Βγήκα έξω στην μεγάλη αυλή σχεδόν απόγευμα πια και προσπαθούσα να σκεφτώ τι απ όλα θα βλέπαμε με τα παιδιά τις επόμενες μέρες. Θυμήθηκα τη ρήση ενός από τους δικούς μου δασκάλους. «Το μουσείο να το χρησιμοποιείς σαν Λεξικόένα το πολύ δυο θέματα  κάθε φορά, μα να τα ψάχνεις πολύ και να έρχεσαι συνέχεια γιατί μόνο τότε το μαθαίνεις στ΄αλήθεια και τα θυμάσαι…»

Είχα αποφασίσει κι ένοιωθα πιο ανάλαφρη και σίγουρη πως αυτό …θα τα ενθουσίαζε πολύ! Το ποδήλατο ήταν ακόμα εκεί… Έφυγα, όσο πιο γρήγορα μπορούσα, μήπως και προλάβαινα ανοιχτό κάποιο από τα άλλα δύο σπουδαία Μουσεία της πόλης, το Ιστορικό και εκείνο της Φυσικής Ιστορίας …
*H Ελένη Μπετεινάκη είναι νηπιαγωγός

ΠΗΓΕΣ:
Το Ηράκλειο και ο Νομός του, 1971
Υπήρχε μια πόλη το Μεγάλο Κάστρο , Λιάνα Σταρίδα, εκδ. Ιτανος
Χάνδαξ – Ηράκλειο, Ιστορικά σημειώματα Στεφ. Ξανθουδίδου, 1927
Ιστορία του Κρητικού Μουσείου και των Αρχαιολογικών Ερευνών εν Κρήτη, Ιωσήφ Χατζηδάκης, 1931
Το Ηράκλειο εντός των τειχών, Χρυσούλα Τζομπανάκη, 2000
Οδηγός Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, Στυλιανός  Αλεξίου, 1968

Δημοσιεύτηκε στις 18 Μαϊου 2016 στο:
http://www.cretalive.gr/history

Κυριακή, 15 Μαΐου 2016

Πες μου ένα παραμύθι...Η Μάγισσα Χρωματούσα στο KissmyGrass.gr

Πες μου ένα παραμύθι...(Η στήλη αυτή δημιουργήθηκε από τον Χρήστο Δασκαλάκη για όσους γράφουν, διαβάζουν και ακόμα πιστεύουν στα παραμύθια)

Γράφει ο Χρήστος Δασκαλάκης :http://kissmygrass.gr/category/talk-to-me/pes-mou-ena-paramythi/

Μάγισσες υπάρχουν πολλές. Χρωματούσα όμως, μία! Για το λόγο αυτό και όταν την είδα να μπαίνει στο δωμάτιο μου με την μαγική της σκούπα, της αφιέρωσα ένα ολόκληρο βράδυ συνομιλώντας μαζί της, ακούγοντας τις περιπέτειες της και φυσικά απολαμβάνοντας την απίθανη ιστορία της.
Την ιστορία μιας μάγισσας που αγαπάει το χρώμα, τη χαρά, τη γάτα της και φυσικά, τα παραμύθια. Και αν ως υποψιασμένος αναγνώστης κατάφερα να «μαγευτώ» από την ξεχωριστή της περιπέτεια, τότε είμαι σίγουρος πως θα συμβεί το ίδιο και με τους μικρούς μας φίλους, ειδικά εκείνους που αγαπούν τις ζωγραφιές και τα χαρούμενα παραμύθια.
Με την ευκαιρία αυτής της μαγικής «συνάντησης», ζητήσαμε από την συγγραφέα της Χρωματούσας, Ελένη Μπετεινάκη, να μας απαντήσει σε πέντε ερωτήσεις. Και φυσικά, εκείνη πολύ ευγενικά ανταποκρίθηκε και μας έβαλε για λίγο στον δικό της παραμυθένιο, μα τόσο αληθινό κόσμο…
 
Σε ευχαριστούμε Ελένη!
 
Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε την λέξη Παραμύθι; Οι γιαγιάδες μου…. Και πως είναι ώρα να γαληνέψει η ψυχή. Ένα παραμύθι πάντα σε ταξιδεύει σε τόπο και χρόνο αλλοτινό κι έχει τη μαγεία του άπιαστου, του πόθου και της ανταμοιβής.
 
Πιστεύετε ότι τα παραμύθια έχουν ηλικία και αν όχι τι μπορούν να προσφέρουν στους ενήλικες; Τα παραμύθια είναι για όλους. Είναι λαθεμένη η ρήση πως παραμύθια ακούνε ή λέμε μόνο στα παιδιά. Η επίδραση των παραμυθιών στην ενήλικη ψυχή είναι τεράστια. Προσφέρει παρηγοριά, ηρεμία και χωρίς να το καταλαβαίνουμε  μας γεμίζουν δύναμη και λύτρωση.
 
Ποια η αφορμή να γράψετε  το συγκεκριμένο παραμύθι; Η Χρωματούσα γεννήθηκε από την αγάπη στα χρώματα, στα παραμύθια  και στην ομορφιά της ψυχής.  Αφορμή ήταν εικόνες από τη δική μου παιδική ηλικία γεμάτες χρώμα και μαγικές στιγμές που μου χάριζε η φύση στο χωριό που μεγάλωσα. Οι εποχές που ήταν πιο « ξεκάθαρες» και οι  στιγμές που γκρίζαραν από χίλιες δυο αιτίες  κι ήθελα πάντα μια μάγισσα με ένα μαγικό ραβδί να τις εξαφανίσουν.
 
Τι μπορούμε ως γονείς, ως εκπαιδευτικοί ή ως απλοί συγγενείς ή φίλοι να προσφέρουμε σε ένα παιδί; Να διαβάζουμε στα παιδιά μας, να τους λέμε ιστορίες , να τους δίνουμε το ερέθισμα να είναι κοντά στο βιβλίο. Να τους μάθουμε πως οι πιο μεγάλες αλήθειες κρύβονται μέσα στα παραμύθια και να τους παρέχουμε κάθε μέσο ώστε το βιβλίο να γίνει σύμμαχος, φίλος, πηγή γνώσης  και  ψυχαγωγία στη ζωή τους.
 
Πόσο σημαντικό είναι τα παιδιά να μείνουν κοντά στο βιβλίο;  Ίσως από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορούμε κάνουμε και να βοηθήσουμε ένα παιδί ώστε να πλουτίσει  το λεξιλόγιο του,  να καλλιεργήσει περισσότερο τον προφορικό και γραπτό του λόγο και να συγκεντρωθεί. Η απόλαυση και η ηρεμία που προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου δεν συγκρίνεται με κανένα από τα οφέλη που δίνουν άλλα μέσα ψυχαγωγίας. Και φυσικά τα βιβλία είναι πηγές γνώσης, κάθε γνώσης.
 
 Ελένη Μπετεινάκη
Γεννήθηκα σε μια μικρή κωμόπολη του Ηρακλείου, τις Αρχάνες, και έζησα εκεί τα παιδικά μου χρόνια παρέα με «γιαγιάδες» που μου έλεγαν πολλές ιστορίες και παραμύθια. Εδώ και 21 περίπου χρόνια δουλεύω σαν νηπιαγωγός και ασχολούμαι με την διοργάνωση εκδηλώσεων που αφορούν τα βιβλία και ιδιαίτερα τα παιδικά. Αγαπώ πολύ την Ιστορία και την Λαογραφία και αρκετά από τα άρθρα μου δημοσιεύονται στις τοπικές εφημερίδες και σε ειδησεογραφικές ηλεκτρονικές σελίδες. Διατηρώ μια στήλη , «Τα παραμύθια του Σαββάτου » με παρουσιάσεις και απόψεις για τα παιδικά βιβλία και αφηγούμαι πάρα πολύ συχνά ιστορίες και παραμύθια σε χώρους και βιβλιοπωλεία της πόλης μου. Το 2015 μου απονεμήθηκε από το ΙΒΒΥ, Κύκλος Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, το Βραβείο σε Νηπιαγωγό « Βούλα Κουλουμπή», η οποία εισάγει με τους πιο ευφάνταστους τρόπους τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας στον κόσμο του παιδικού βιβλίου. Το blog μου: http://zhtunteanagnostes.blogspot.gr/
 
Το κείμενο δημοσιεύτηκε  στο kissmygrass.gr στις 18 Απριλίου 2016: http://kissmygrass.gr/69882

Σάββατο, 14 Μαΐου 2016

Ήτανε 15 του Μάη του 1966…



Της Ελένης Μπετεινάκη*

50 χρόνια έχουν περάσει, σαν σήμερα  και η Κάρα του Αγίου Τίτου επιστρέφει στη γενέθλιο γη.

Σάββατο πρωί, σχεδόν ξημέρωμα κι έπιασα να ανηφορίζω την 25η Αυγούστου, την οδό Πλάνης, την πολύπαθη. Κι έφτασα ίσαμε την πλατεία στην  εκκλησιά του Αγίου Τίτου. Στολισμένη ήταν, σημαίες παντού. Όμορφη μου φάνηκε με  τα σχολιανά της, τα επίσημα. Για μια στιγμή αναρωτήθηκα, όμως γρήγορα ήρθε στη σκέψη μου πως την Κυριακή ήταν μια μεγάλη επέτειος. Μια σπουδαία γιορτή και θα έπρεπε  όλο το Μεγάλο Κάστρο να΄ναι εκεί σε ανάμνηση όλων εκείνων των γεγονότων που κάποτε « εδίωξαν»  την Κάρα του Αγίου Τίτου από την πόλη μας για να σωθεί να μην πέσει στα χέρια των Οθωμανών.
Σε ένα καράβι την έβαλαν μαζί με την εικόνα της Παναγίας της Μεσοπαντίτισσας  που παραμένει ξενιτεμένη κι ένα σωρό άλλα κειμήλια και τα φυγάδεψαν να σωθούν, να γλιτώσουν…
Και θυμήθηκα ξανά όλη την ιστορία τούτης της Εκκλησίας κι ένιωσα για μια ακόμα φορά δέος, φόβο, αγανάκτηση μα και χαρά που ό,τι και να είχε συμβεί, όσα δεινά και καταστροφές και αν  έζησε, λοιμούς, καταποντισμούς, σεισμούς  και τόσους κατακτητές, Εκείνη έστεκε πια Αγέρωχη, όρθια με την μεγαλοπρέπεια που της ταιριάζει.
Θυμήθηκα σχεδόν τα πάντα, μα στάθηκα στις εικόνες από εκείνη την  πιο πολυπόθητη και ιστορική μέρα που ξημέρωσε ποτέ για την μεγάλη Χριστιανική εκκλησία  που δεν ήταν  άλλη από την  15η Μαΐου 1966

Είναι η μέρα που το λιμάνι, η 25η Αυγούστου θα γεμίσει με χιλιάδες ανθρώπους. Αντιπρόσωποι της Κυβέρνησης, κληρικοί, μοναχοί, και απλός λαός  θα υποδεχτεί την κάρα του Αποστόλου Τίτου ύστερα από 297 περίπου χρόνια .Επιστροφή στην πατρίδα, στη γενέθλιο γη. Όλα αυτά χρόνια φυλασσόταν στην εκκλησία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία.   Λένε πως έριχναν παντού ροδοπέταλα και άλλα λουλούδια της κρητικής γης, σε όλο το δρόμο από τo λιμάνι, την 25η Αυγούστου και  μέχρι την είσοδο του Ναού, για να υποδεχτούν  ένα σύμβολο, ένα ιερό κειμήλιο που μόνο δάκρυα χαράς θα μπορούσε να φέρει στα μάτια όλων των ανθρώπων που βρίσκονταν εκεί. Επίσημοι προσκεκλημένοι ο  αντιπρόσωπος του Πατριάρχου της Βενετίας, Επίσκοπος Ιωάννης Ολιβότι, που την παρέδωσε  στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Ευγένιο.

Λένε επίσης πως στο λόγο του, που αναφώνησε με πολλή μεγάλη συγκίνηση ανέφερε περίπου τα παρακάτω: «Αυτός ο λαμπρός εορτασμός του κρητικού λαού θα μετριάσει τη θλίψη των ενετών για τη στέρηση του τιμίου λειψάνου, το οποίο επί τρεις αιώνες ήτο αντικείμενο ευλαβούς αγάπης. Δε θα λησμονήσω ποτέ αυτές τις στιγμές της θριαμβευτικής επιστροφής της Τιμίας Κάρας του Αγίου Τίτου, αγαπητού μαθητή του Αποστόλου Παύλου και πρώτου Επισκόπου Κρήτης». Ο  Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος, πρωτοστάτης της μεγάλης επιστροφής , είπε μεταξύ των άλλων: «Οποία χαρά σήμερον εν ουρανώ και επί γης. Οποία χαρά δια τας μακαρίας ψυχάς των αοιδίμων προκατόχων ημών, των άλλων αρχιερέων της Κρήτης και δι’ όλην την θριαμβεύουσαν Εκκλησίαν του Χριστού. Οποία χαρά και δι’ ημάς, οι οποίοι έχομεν το ιδιαίτερο προνόμιο και ευτύχημα να υποδεχώμεθα σήμερον το τιμιώτατον λείψανον του πρωτοθρόνου Επισκόπου ημών, επί παρουσία τόσων τιμίων εκπροσώπων των εκκλησιών ημών, ορθοδόξων και ρωμαιοκαθολικών, και τοσαύτης συρροής κλήρου και λαού και να έχωμεν εις το εξής το τιμώτατο τούτο λείψανο εν μέσω ημών».

Και σήμερα Κυριακή 15 Μαΐου 2016, πενήντα χρόνια μετά, εμείς, απλά θα σταθούμε εδώ για μια επέτειο. Ελεύθεροι, φορώντας κι εμείς  τα γιορτινά μας, ίσως κι αδιάφοροι για το τι έγινε τότε.  Άραγε πόσοι γνωρίζουν την ιστορία μας, πόσοι νιώθουν εκείνες τις στιγμές που τούτος ο τόπος ερήμωσε, οι άνθρωποι ξεριζώθηκαν, οι ναοί  ξεγυμνώθηκαν και παντού φύτρωσε εκείνο το χόρτο της πίκρας, της προσφυγιάς και της δουλείας για άλλα διακόσια χρόνια περίπου , όσο έμειναν οι νέοι κατακτητές στον τόπο μας,  μετά τους Ενετούς.
Είδα και πάλι το καράβι να ξεμακραίνει με μαύρες σημαίες, σαν άλλος Θησέας εκείνον τον Αύγουστο του 1669.Κι αμέσως  την ίδια στιγμή είδα ένα άλλο καράβι , στολισμένο τούτη τη φορά  με κάτασπρα πανιά, με κόκκινα χαλιά, με χίλια δυο στολίδια να πιάνει ξανά λιμάνι, στις 15 Μαΐου του 1966, να καθρεφτίζεται στα καταγάλανα νερά, να χαιρετά τον μεγάλο Άρχοντα, τον Κούλε στην μεγαλοπρεπή του Είσοδο, στην Μεγάλη Επιστροφή, μεταφέροντας ένα  από τα πιο Ιερά Κειμήλια μας, στο πατρικό του σπίτι. Σαν να ΄μουν εκεί και ας ήμουν σχεδόν νεογέννητη εκείνη την ημερομηνία, Σαν να μύριζα τα ροδοπέταλα στους δρόμους, σα να ΄βλεπα  τα δάκρυα και τη χαρά χιλιάδων ανθρώπων. Σαν να ζητωκραύγαζα κι εγώ από χαρά κι ακλουθούσα το πλήθος ίσαμε εδώ, στην Μεγάλη Πλατεία…
Ανέβαινε ο ήλιος πάλι ψηλά, λίγη αντάρα είχε μετά το ξημέρωμα… Μπήκα μέσα στον Αγιο Τίτο, άναψα ένα κερί κι έμεινα ώρα πολύ να συλλογιέμαι…
Πότε πια να μην συμβεί τέτοιο κακό, ποτέ να μην ξημερώσει μισεμός για κανέναν και τίποτα για τούτο τον τόπο.
Βγήκα έξω και με γρήγορο βήμα, έφτασα ίσαμε το ποδήλατό μου, τράβηξα το δρόμο προς τα κάτω, να δω τη θάλασσα, να νοιώσω την πρωινή δροσιά να φύγουν οι άσχημες σκέψεις. Μέρα χαράς η σημερινή, μέρα γιορτής και  δεν της πρέπουν ιστορίες για πολέμους και μισεμούς. 
Άλλωστε πόσοι να θυμούνται…


ΠΗΓΕΣ:
Το Ηράκλειο στο πέρασμα των Αιώνων, Στεργ.Σπανάκη, Δήμος Ηρακλείου, 1990
Το Ηράκλειο και η Νομαρχία του, Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Ηρακλείου, 2005


Δημοσιεύτηκε στις 15 Μαϊου 2016 στο Cretalive.gr :http://www.cretalive.gr/history